{"id":19085,"date":"2010-03-06T10:56:34","date_gmt":"2010-03-06T15:56:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=19085"},"modified":"2010-03-06T10:57:24","modified_gmt":"2010-03-06T15:57:24","slug":"zydowski-morderca-sadowy-stefan-michnik-czulem-zadowolenie-wydajac-wyroki-na-wrogow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=19085","title":{"rendered":"\u017bydowski morderca s\u0105dowy Stefan Michnik: Czu\u0142em zadowolenie, wydaj\u0105c wyroki na wrog\u00f3w…"},"content":{"rendered":"

Stefan Michnik jest ostatnim \u017cyj\u0105cym stalinowskim s\u0119dzi\u0105 wojskowym wymienionym w s\u0142ynnym ju\u017c Raporcie Komisji Mazura, powo\u0142anej w 1956 r. do zbadania odpowiedzialno\u015bci pracownik\u00f3w G\u0142\u00f3wnego Zarz\u0105du Informacji, Naczelnej Prokuratury Wojskowej i Najwy\u017cszego S\u0105du Wojskowego za \u0142amanie prawa w okresie stalinowskim. „Prawnicze” dokonania 27-letniego kapitana, w ocenie komisji, stanowi\u0142y podstaw\u0119 do wyci\u0105gni\u0119cia wobec niego konsekwencji s\u0142u\u017cbowych. <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Po ponad 50 latach Stefan Michnik mo\u017ce stan\u0105\u0107 przed polskim s\u0105dem, odpowiadaj\u0105c za wszystkie swoje czyny, nie tylko te z dalece niepe\u0142nego Raportu Komisji Mazura. Wojskowy S\u0105d Garnizonowy w Warszawie podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o jego aresztowaniu, co umo\u017cliwi wszcz\u0119cie stara\u0144 o ekstradycj\u0119 s\u0119dziego do Polski. Ewentualna, cho\u0107 ma\u0142o prawdopodobna, zgoda w\u0142adz szwedzkich na wydanie go polskim organom \u015bcigania doprowadzi\u0107 mo\u017ce do procesu i skazania s\u0119dziego za jego osobisty udzia\u0142 w procesach politycznych lat 50., w tym tak\u017ce za orzekanie wyrok\u00f3w \u015bmierci, kt\u00f3rych skutkiem by\u0142o zabijanie niewinnych ludzi.
\r\n Zapewne – podobnie jak w ka\u017cdym poprzednim przypadku, gdy podejmowano starania o postawienie w stan oskar\u017cenia kt\u00f3rego\u015b z prawnik\u00f3w komunistycznych – rozp\u0119ta si\u0119 wok\u00f3\u0142 tej kwestii o\u017cywiona dyskusja. G\u0142osy zwolennik\u00f3w os\u0105dzenia s\u0119dzi\u00f3w i prokurator\u00f3w stalinowskich wypowiadane w imi\u0119 wierno\u015bci dla elementarnych zasad sprawiedliwo\u015bci zostan\u0105 zag\u0142uszone prawdopodobnie i tym razem przez – z pozoru neutralny i spontaniczny – szum medialny. Jego celem jest przekonanie spo\u0142ecze\u0144stwa o bezzasadno\u015bci \u015bcigania s\u0119dziwych ju\u017c dzi\u015b ludzi orzekaj\u0105cych wyroki zgodnie z \u00f3wczesnym prawem.
\r\n Nie zabraknie te\u017c pr\u00f3b przekonywania, \u017ce rozliczanie os\u00f3b winnych pope\u0142nienia przest\u0119pstw w systemie komunistycznym jest de facto dzia\u0142aniem politycznym, maj\u0105cym odwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 Polak\u00f3w od problem\u00f3w dnia codziennego.
\r\n W nurt dyskusji w\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 czasem sami oficerowie komunistycznego wymiaru sprawiedliwo\u015bci, usi\u0142uj\u0105cy przekona\u0107 wszystkich do wiary w antysemickie pobudki podejmowanych wobec nich dzia\u0142a\u0144 ekstradycyjnych.
\r\n W przypadku Stefana Michnika twierdzi si\u0119 nawet, \u017ce rzeczywistym powodem jego problem\u00f3w z polskim wymiarem sprawiedliwo\u015bci jest polityczna walka ze znanym organem prasowym jego przyrodniego brata.
\r\n W tle publicznej dyskusji rozgrywaj\u0105 si\u0119 spory prawne o legalno\u015b\u0107 Polski Ludowej i stanowionego w niej zbrodniczego prawa, o instytucji niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dziowskiej, w ko\u0144cu o stanie zdrowia oskar\u017conego i mo\u017cliwo\u015bciach zapewnienia mu w\u0142a\u015bciwej opieki medycznej na czas \u015bledztwa i procesu.<\/p>\r\n\r\n

Pod pseudonimem „Kazimierczak”<\/strong>
\r\n Sam Michnik mieszka tymczasem pod Uppsal\u0105 w Szwecji. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1929 r. w Drohobyczu. Jego ojczym Ozjasz Szechter by\u0142 aktywnym dzia\u0142aczem Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy. Po wojnie zosta\u0142 kierownikiem Wydzia\u0142u Prasowego Centralnej Rady Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych i zast\u0119pc\u0105 redaktora naczelnego „G\u0142osu Pracy”. Matka – Helena Michnik – uczy\u0142a kadet\u00f3w Korpusu Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego i pisa\u0142a stalinowskie podr\u0119czniki do historii.
\r\n Przesi\u0105kni\u0119ty ide\u0105 komunistyczn\u0105 Stefan bardzo wcze\u015bnie w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczn\u0105. W 1947 r. wst\u0105pi\u0142 do PPR, a rok p\u00f3\u017aniej by\u0142 ju\u017c sekretarzem ko\u0142a Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Polskiej w elektrowni warszawskiej. Rekomendowany przez parti\u0119 28 sierpnia 1949 r. wst\u0105pi\u0142 ochotniczo do Oficerskiej Szko\u0142y Prawniczej w Jeleniej G\u00f3rze kszta\u0142c\u0105cej nowe kadry, maj\u0105ce zast\u0105pi\u0107 prawnik\u00f3w wykszta\u0142conych przed wojn\u0105 i pracuj\u0105cych w wymiarze sprawiedliwo\u015bci II RP. Nale\u017ca\u0142 do najlepszych student\u00f3w. W charakterystykach s\u0142u\u017cbowych podkre\u015blano jego pilno\u015b\u0107 w nauce przedmiot\u00f3w kierunkowych i ideologiczne przywi\u0105zanie do „w\u0142adzy ludowej”, wyra\u017cane w aktywnej pracy cz\u0142onka egzekutywy Oddzia\u0142owej Organizacji Partyjnej PZPR.
\r\n W trakcie nauki nawi\u0105za\u0142 kontakt z Informacj\u0105 Wojskow\u0105. 13 marca 1950 r. przed werbuj\u0105cym go oficerem przyj\u0105\u0142 pseudonim „Kazimierczak”, a na osobi\u015bcie sporz\u0105dzonym zobowi\u0105zaniu do wsp\u00f3\u0142pracy napisa\u0142: „Ja, Stefan Michnik (…) zobowi\u0105zuj\u0119 si\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracy z Organami Informacji Odrodzonego Wojska Polskiego, maj\u0105c na celu wykrycie szpieg\u00f3w, sabota\u017cyst\u00f3w, dywersant\u00f3w i wszelkiego rodzaju innego wrogiego elementu dzia\u0142aj\u0105cego na szkod\u0119 Wojska Polskiego i ustroju Polski Ludowej”.
\r\n Odt\u0105d zas\u0142yszane i zapisane przez „Kazimierczaka” wypowiedzi i zachowania innych podchor\u0105\u017cych szko\u0142y by\u0142y znane Informacji Wojskowej. Zas\u0142ugi informatora by\u0142y pocz\u0105tkowo wynagradzane tylko finansowo. Szybko uznano jednak, \u017ce jego zdolno\u015bci w zakresie pracy agenturalnej s\u0105 daleko wi\u0119ksze. Jeszcze w tym samym roku „Kazimierczak” awansowany zosta\u0142 z informatora na rezydenta.
\r\n Po 18-miesi\u0119cznej nauce w Oficerskiej Szkole Prawniczej Stefana Michnika wyznaczono na stanowisko asesora w najwi\u0119kszym i orzekaj\u0105cym najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 kar \u015bmierci – Wojskowym S\u0105dzie Rejonowym w Warszawie. S\u0105dzi\u0142 tam w procesach politycznych i r\u00f3wnolegle pilnie wykonywa\u0142 zlecone mu obowi\u0105zki rezydenta Informacji Wojskowej. Pisa\u0142 donosy na innych s\u0119dzi\u00f3w WSR w Warszawie, dopatruj\u0105c si\u0119 w ich orzecznictwie zbytniej pob\u0142a\u017cliwo\u015bci w orzekaniu kar wobec przeciwnik\u00f3w politycznych. Jedn\u0105 z cz\u0119\u015bciej opisywanych przez niego os\u00f3b by\u0142 jego bezpo\u015bredni prze\u0142o\u017cony, szef WSR w Warszawie pp\u0142k Mieczys\u0142aw Widaj. Niezale\u017cnie od sporz\u0105dzania w\u0142asnor\u0119cznych raport\u00f3w nadzorowa\u0142 prac\u0119 podleg\u0142ych sobie informator\u00f3w: „Ch\u0119tkiego”, „Czarucha”, „Roma\u0144skiego”, „Szycha”, „Zborowskiego” i „\u0179ywca”.<\/p>\r\n\r\n

Bezwiedne narz\u0119dzie terroru<\/strong>
\r\n Swoje pierwsze podpisy pod wyrokami skazuj\u0105cymi z\u0142o\u017cy\u0142 w po\u0142owie kwietnia 1951 roku. Wierno\u015b\u0107 komunizmowi i oddanie walce o „w\u0142adz\u0119 ludow\u0105” spowodowa\u0142o, \u017ce niespe\u0142na p\u00f3\u0142 roku od rozpocz\u0119cia pracy w s\u0105dzie m\u0142odego asesora wytypowano do udzia\u0142u w sk\u0142adach orzekaj\u0105cych w procesach odpryskowych grupy gen. Stanis\u0142awa Tatara, p\u0142k. Mariana Utnika i p\u0142k. Stanis\u0142awa Nowickiego „TUN”. U boku do\u015bwiadczonych, starszych wiekiem s\u0119dzi\u00f3w 22-latek sk\u0142ada\u0142 w latach 1951-1953 podpisy pod wyrokami \u015bmierci wobec: mjr. Jerzego Lewandowskiego, mjr. Zefiryna Machali, Karola S\u0119ka, Stanis\u0142awa Okuni\u0144skiego, Tadeusza Moniuszki, J\u00f3zefa Marcinowskiego, Henryka Gutowskiego, p\u0142k. Maksymiliana Chojeckiego, Huberta Cie\u015blaka i Felicji Wolff.
\r\n Na podstawie podpisanych przez niego wyrok\u00f3w \u015bmierci strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy zamordowano: mjr. Zefiryna Machall\u0119, J\u00f3zefa Marcinkowskiego, Stanis\u0142awa Okuni\u0144skiego i Karola S\u0119ka. Po raz ostatni zetkn\u0105\u0142 si\u0119 ze \u015bmierci\u0105 10 pa\u017adziernika 1953 r., gdy osobi\u015bcie uczestniczy\u0142 przy egzekucji w wi\u0119zieniu na Mokotowie cichociemnego rtm. Andrzeja Rudolfa Czaykowskiego, ps. „Garda”. Wyrok\u00f3w Michnika z karami wieloletniego wi\u0119zienia nikt dot\u0105d nie policzy\u0142.
\r\n Jesieni\u0105 1953 r. obj\u0105\u0142 stanowisko kierownika gabinetu Katedry Nauk Wojskowo-Prawniczych Akademii Wojskowo-Politycznej im. F. Dzier\u017cy\u0144skiego w Warszawie, a nast\u0119pnie instruktora Wydzia\u0142u Szkolenia Oddzia\u0142u I Organizacji i Planowania Zarz\u0105du S\u0105downictwa Wojskowego.
\r\n Zanim w lipcu 1957 r. zosta\u0142 przeniesiony do rezerwy, publicznie wyrazi\u0142 sw\u00f3j stosunek do niedawnych obowi\u0105zk\u00f3w s\u0119dziego wojskowego: „U\u017cywano nas – m\u0142odych s\u0119dzi\u00f3w – do rozpoznawania tych spraw, dlatego \u017ce nas \u0142atwo mo\u017cna by\u0142o dostosowa\u0107 do sytemu, u\u017cywa\u0107 jako bezwiedne narz\u0119dzie terroru w stosunku do niewinnych ludzi. Nam wtedy imponowa\u0142o powiedzenie o zaostrzaj\u0105cej si\u0119 walce klasowej i nieprawd\u0119 powie ten, kto by twierdzi\u0142, \u017ce wtedy z niech\u0119ci\u0105 rozpatrywa\u0142 sprawy. Ja wiem, \u017ce raczej ludzie garn\u0119li si\u0119 do tych spraw, sam musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce kiedy dosta\u0142em pierwszy raz powa\u017cn\u0105 spraw\u0119, to nosi\u0142em j\u0105 przy sobie i stara\u0142em si\u0119, \u017ceby mi tej sprawy nie odebrano”.
\r\n Mimo niew\u0105tpliwych zas\u0142ug dla PRL, w 1968 r. wypomniano mu jego \u017cydowskie pochodzenie. Zmuszony do emigracji, osiad\u0142 w Szwecji, gdzie dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z parysk\u0105 „Kultur\u0105” i Radiem „Wolna Europa” pisa\u0142 ju\u017c zupe\u0142nie inny fragment swego bogatego \u017cyciorysu.
\r\n „Czu\u0142em zadowolenie, wydaj\u0105c wyroki na wrog\u00f3w” – m\u00f3wi\u0142 Stefan Michnik w 1999 r. dziennikarzowi szwedzkiego dziennika „Dagens Nyheter”. „Wierzy\u0142em, \u017ce s\u0142u\u017c\u0119 swojemu krajowi. Dzisiaj widz\u0119, \u017ce zosta\u0142em oszukany…”.<\/p>\r\n\r\n

Oprawcy maj\u0105 si\u0119 dobrze…<\/strong>
\r\n W kraju i za granic\u0105 \u017cyje do dzi\u015b kilkudziesi\u0119ciu s\u0119dzi\u00f3w i prokurator\u00f3w stalinowskich pobieraj\u0105cych emerytury wielokrotnie wi\u0119ksze od emerytur i rent skazywanych przez siebie ofiar. Ka\u017cdego roku z tego grona odchodzi kolejna osoba, wobec kt\u00f3rej wymiar sprawiedliwo\u015bci III RP okaza\u0142 si\u0119 bezsilny. Tylko w ostatnim czasie zmarli: by\u0142y prze\u0142o\u017cony Michnika – pp\u0142k Mieczys\u0142aw Widaj, i kobieta uznawana za symbol stalinowskiego bezprawia – Helena Woli\u0144ska (Fajga Mindla Danielak).
\r\n Niewiele brakowa\u0142o, aby pierwszy z nich pochowany zosta\u0142 z honorami wojskowymi w Warszawie. Jedynie medialne nag\u0142o\u015bnienie tego faktu zapobieg\u0142o sytuacji, w kt\u00f3rej \u017co\u0142nierze kompanii honorowej Wojska Polskiego oddaliby salw\u0119 honorow\u0105 nad trumn\u0105 s\u0119dziego wojskowego, maj\u0105cego na sumieniu ponad 100, w wi\u0119kszo\u015bci wykonanych, wyrok\u00f3w \u015bmierci.
\r\n Niezwyk\u0142e okoliczno\u015bci towarzyszy\u0142y tak\u017ce pogrzebowi Heleny Woli\u0144skiej w Wielkiej Brytanii. Uroczysto\u015b\u0107 na cmentarzu w Oksfordzie odby\u0142a si\u0119 dwa dni wcze\u015bniej, ni\u017c zapowiadano, a w ostatniej drodze stalinowskiej prokurator towarzyszy\u0142a jedynie rodzina i nieliczna grupa zaprzyja\u017anionych z ni\u0105 os\u00f3b, w tym \u015bwiatowej s\u0142awy filozof Leszek Ko\u0142akowski.
\r\n W 2009 r. Telewizja Polska przyst\u0105pi\u0142a do ekranizacji powie\u015bci „Syberiada polska” autorstwa Zbigniewa Dominy – by\u0142ego prokuratora stalinowskiego uczestnicz\u0105cego 7 sierpnia 1952 r. w egzekucji polskich oficer\u00f3w p\u0142k. Bernarda Adameckiego, p\u0142k. J\u00f3zefa Jungrawa, p\u0142k. Augusta Menczaka, pp\u0142k. Stanis\u0142awa Michowskiego, pp\u0142k. W\u0142adys\u0142awa Minakowskiego i pp\u0142k. Szczepana \u015acibiora (zob. www.spala24.pl).
\r\n Czy kolejnym medialnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem telewizji publicznej b\u0119dzie ekranizacja wspomnie\u0144 Stefana Michnika?<\/p>\r\n\r\n

Krzysztof Szwagrzyk<\/em><\/strong>, IPN Wroc\u0142aw<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Stefan Michnik jest ostatnim \u017cyj\u0105cym stalinowskim s\u0119dzi\u0105 wojskowym wymienionym w s\u0142ynnym ju\u017c Raporcie Komisji Mazura, powo\u0142anej w 1956 r. do zbadania odpowiedzialno\u015bci pracownik\u00f3w G\u0142\u00f3wnego Zarz\u0105du Informacji, Naczelnej Prokuratury Wojskowej i Najwy\u017cszego S\u0105du Wojskowego za \u0142amanie prawa w okresie stalinowskim. „Prawnicze” dokonania 27-letniego kapitana, w ocenie komisji, stanowi\u0142y podstaw\u0119 do wyci\u0105gni\u0119cia wobec niego konsekwencji s\u0142u\u017cbowych. Po […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[92,18,36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19085"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19085"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19085\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}