{"id":18931,"date":"2010-03-02T11:12:06","date_gmt":"2010-03-02T16:12:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=18931"},"modified":"2018-02-04T12:47:29","modified_gmt":"2018-02-04T17:47:29","slug":"laureat-pokojowej-nagrody-nobla-elie-wiesel-%e2%80%94-fantasta-plagiator-i-zlodziej-tozsamosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=18931","title":{"rendered":"Laureat Pokojowej Nagrody Nobla, Elie Wiesel \u00e2\u20ac\u201d fantasta, plagiator i z\u0142odziej to\u017csamo\u015bci"},"content":{"rendered":"<p><strong>Miklos Gr\u00fcner, 81, by\u0142y wi\u0119zie\u0144 Auschwitz i Buchenwaldu, m\u00f3wi, \u017ce ksi\u0105\u017cka Elie Wiesela Noc, jest &#8222;<em>w 87 procentach s\u0142owo-w-s\u0142owo plagiatem<\/em>\u201d ksi\u0105\u017cki wydanej w jidysz w Pary\u017cu w 1956 r. autorstwa jego przyjaciela, Lazara Wiesela pt. Milczenie \u015bwiata. Twierdzi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Wiesel nie tylko skrad\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119, ale i to\u017csamo\u015b\u0107 jego przyjaciela.<\/strong><\/p>\r\n<p>W maju 1944 r., kiedy Miklos Gr\u00fcner mia\u0142 15 lat, by\u0142 deportowany z W\u0119gier do Auschwitz-Birkenau wraz z matk\u0105 i ojcem, oraz dwoma bra\u0107mi. Twierdzi, \u017ce matka i m\u0142odszy brat po&nbsp; przybyciu do obozu zostali natychmiast zagazowani, a jego starszemu bratu i ojcu wytatuowano numery i wys\u0142ano do ci\u0119\u017ckiej pracy w fabryce paliw syntetycznych zwi\u0105zanej z IG Farben. Ojciec zmar\u0142 sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, a starszego brata wys\u0142ano do Mauthausen. Miklos zosta\u0142 sam, i w\u00f3wczas byli tam dwaj starsi \u017cydowscy wi\u0119\u017aniowie, r\u00f3wnie\u017c z W\u0119gier, przyjaciele jego zmar\u0142ego ojca, kt\u00f3rzy zaopiekowali si\u0119 nim. Byli to bracia Wiesel &#8211; Lazar i Abraham.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<div style=\"text-align: center;\">\r\n<dl>\r\n<dt><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"gruner\" src=\"http:\/\/grypa666.files.wordpress.com\/2010\/02\/gruner.png?w=294&amp;h=391\" alt=\"\" width=\"599\" height=\"795\"><\/dt>\r\n<dd><em>Miklos Gr\u00fcner ze zdj\u0119ciem z Buchenwaldu.<\/em><\/dd>\r\n<\/dl>\r\n<\/div>\r\n<p>Miklos Gr\u00fcner i bracia Wiesel zostali dobrymi przyjaci\u00f3\u0142mi. W 1944 r. Lazar Wiesel mia\u0142 31 lat. Miklos nigdy nie zapomnia\u0142 wytatuowanego numeru Lazara &#8211; A7713. W styczniu 1945 r., kiedy nadchodzi\u0142a armia rosyjska, wi\u0119\u017ani\u00f3w przeniesiono do Buchenwaldu. Zabra\u0142o to dziesi\u0119\u0107 dni, cz\u0119\u015bciowo pieszo, cz\u0119\u015bciowo poci\u0105giem, i wtedy zgin\u0119\u0142a ponad po\u0142owa wi\u0119\u017ani\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich Abraham, starszy brat Lazara. 8.4.1945 r. armia USA wyzwoli\u0142a Buchenwald. Miklos i Lazar byli w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy prze\u017cyli ob\u00f3z. Poniewa\u017c Miklos chorowa\u0142 wtedy na gru\u017alic\u0119, zosta\u0142 wys\u0142any do szwajcarskiej kliniki i w ten spos\u00f3b zosta\u0142 oddzielony od Lazara. Kiedy wyzdrowia\u0142, Miklos wyemigrowa\u0142 do Australii, podczas gdy jego starszy brat, kt\u00f3ry tak\u017ce prze\u017cy\u0142 wojn\u0119, wyjecha\u0142 do Szwecji.<\/p>\r\n<p>Kiedy Elie Wiesel otrzyma\u0142 Pokojow\u0105 Nagrod\u0119 Nobla w 1986 r., szwedzka gazeta Syd-Svenska Dagbladet skontaktowa\u0142a si\u0119 z Gr\u00fcnerem i zaprosi\u0142a go na spotkanie z dawnym przyjacielem o nazwisku Elie Wiesel, gdy\u017c obaj byli na s\u0142ynnym zdj\u0119ciu z Buchenwaldu. Kiedy Miklos powiedzia\u0142 gazecie, \u017ce nie zna nikogo o tym imieniu, gazeta poinformowa\u0142a go, \u017ce to ten sam, kt\u00f3rego zna\u0142 w obozie o imieniu Lazar, z wytatuowanym numerem A-7713. Miklos dobrze pami\u0119tal ten numer i by\u0142 przekonany, \u017ce spotka swojego starego przyjaciela Lazara, i ucieszony przyj\u0105\u0142 zaproszenie na spotkanie w hotelu Savoy 14.12.1986 r. (Lazar Wiesel ur. w 1913 r., na spotkaniu w 1986 r. mia\u0142by 73 lata. Elie Wiesel ur. w 1928 r. mia\u0142 wtedy 58 lat.)&nbsp; Miklos wspomina: &#8222;<em>By\u0142em bardzo szcz\u0119\u015bliwy na my\u015bl o spotkaniu&nbsp; z Lazarem, ale kiedy stan\u0105\u0142em naprzeciwko tzw. &#8222;Eli Wiesela\u201d, by\u0142em oszo\u0142omiony tym, \u017ce widz\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3rego w og\u00f3le nie rozpozna\u0142em, i kt\u00f3ry nawet nie m\u00f3wi\u0142 ani po w\u0119giersku, ani jidysz, ale po angielsku z silnym francuskim akcentem. Dlatego nasze spotkanie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 po oko\u0142o dziesi\u0119ciu minutach. Jako po\u017cegnalny prezent, m\u0119\u017cczyzna da\u0142 mi ksi\u0105\u017ck\u0119 zatytu\u0142owan\u0105&nbsp; Noc, i stwierdzi\u0142, \u017ce jest jej autorem. Przyj\u0105\u0142em ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3rej wtedy nie zna\u0142em, ale wszystkim obecnym powiedzia\u0142em, \u017ce ten cz\u0142owiek nie jest tym, za kogo si\u0119 podawa\u0142!<\/em>&#8222;<\/p>\r\n<p>Miklos przypomina sobie, \u017ce podczas tego dziwnego spotkania, Elie Wiesel nie chcia\u0142 mu pokaza\u0107 wytatuowanego numeru, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce nie chcia\u0142 pokazywa\u0107 swojego cia\u0142a. Miklos dodaje, \u017ce Elie Wiesel p\u00f3\u017cniej pokaza\u0142 sw\u00f3j wytatuowany numer izraelskiemu dziennikarzowi, kt\u00f3rego Miklos spotka\u0142, i dziennikarz powiedzia\u0142 mu, \u017ce nie mia\u0142 czasu by zidentyfikowa\u0107 numer, ale \u2026 by\u0142 pewien, \u017ce to nie by\u0142 tatua\u017c. Miklos m\u00f3wi:\u201d\u00a8&nbsp;\u201d\u00a8\u201d<em>Po tym spotkaniu z Elie Wieselem, sp\u0119dzi\u0142em 20 lat na poszukiwaniach, i dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce m\u0119\u017cczyzna nazywaj\u0105cy si\u0119 Elie Wiesel, nigdy nie by\u0142 w obozie koncentracyjnym, gdy\u017c nie by\u0142o go na \u017cadnej oficjalnej li\u015bcie zatrzymanych<\/em>&#8222;.<\/p>\r\n<div style=\"text-align: center;\">\r\n<dl>\r\n<dt><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"wiesel\" src=\"http:\/\/grypa666.files.wordpress.com\/2010\/02\/wiesel1.png?w=242&amp;h=180\" alt=\"\" width=\"599\" height=\"448\"><\/dt>\r\n<dd><em>Elie Wiesel<\/em><\/dd>\r\n<\/dl>\r\n<\/div>\r\n<p>Miklos dowiedzia\u0142 si\u0119 te\u017c, \u017ce ksi\u0105\u017cka podarowana mu przez Elie Wiesela w 1986 r. jako co\u015b, czego nie napisa\u0142 sam, by\u0142a w rzeczywisto\u015bci napisana w j\u0119zyku w\u0119gierskim w 1955 r. przez jego starego przyjaciela Lazara Wiesela,&nbsp; i wydana w Pary\u017cu pod tytu\u0142em Milczenie \u015bwiata. Zosta\u0142a potem skr\u00f3cona i przepisana po francusku oraz angielsku, i opublikowana pod nazwiskiem&nbsp; Elie Wiesela w 1958 r. pod francuskim tytu\u0142em La Nuit i angielskim Night (Noc). M\u00f3wi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Wiesel zmieni\u0142 niekt\u00f3re sceny by wywo\u0142a\u0107 wi\u0119ksze wsp\u00f3\u0142czucie czytelnika. I nie m\u00f3g\u0142&nbsp; by\u0107 \u015bwiadkiem palenia \u017cywcem kobiet i dzieci. &#8222;<em>Elie Wiesel sprzeda\u0142 dziesi\u0119\u0107 milion\u00f3w egzemplarzy tej ksi\u0105\u017cki, i nawet otrzyma\u0142 za ni\u0105 Pokojow\u0105 Nagrod\u0119 Nobla w 1986 r. \u201d\u201d m\u00f3wi Miklos, podczas gdy prawdziwy autor Lazar Wiesel w tajemniczy spos\u00f3b znikn\u0105\u0142<\/em> \u2026\u201d<\/p>\r\n<p>Elie Wiesel twierdzi, \u017ce napisa\u0142 Milczenie \u015bwiata w jidysz i wyda\u0142 w grudniu 1955 r. w Buenos Aires. W 1958 r. ukaza\u0142o si\u0119 francuskie wydanie, skr\u00f3cone z 800 stron. We wst\u0119pie do nowego wydania, Eli Wiesel przyzna\u0142, \u017ce &#8222;<em>poprawi\u0142 i przejrza\u0142 liczne wa\u017cne wydarzenia<\/em>&#8222;. W pierwszym t\u0142umaczeniu na angielski powiedzia\u0142, \u017ce mia\u0142 &#8222;prawie 15 lat\u201d, za\u015b w nowym mia\u0142 15 lat kiedy przyby\u0142 do Auschwitz.<\/p>\r\n<p>&#8222;<em>Elie Wiesel nigdy nie chcia\u0142 spotka\u0107 si\u0119 ze mn\u0105 ponownie<\/em>&#8222;, m\u00f3wi Miklos. &#8222;<em>Odni\u00f3s\u0142 wielki sukces, zarabia 25 tys. $ za 45-minutow\u0105 prelekcj\u0119 na temat holokaustu. Zg\u0142osi\u0142em to oficjalnie do FBI w Los Angeles. Z\u0142o\u017cy\u0142em r\u00f3wnie\u017c skarg\u0119 do rz\u0105d\u00f3w i medi\u00f3w w USA i Szwecji, ale bez rezultatu. Otrzymywa\u0142em anonimowe telefony m\u00f3wi\u0105ce, \u017ce mog\u0119 by\u0107 zastrzelony, je\u015bli si\u0119 nie zamkn\u0119, ale ju\u017c nie boj\u0119 si\u0119 \u015bmierci. Mam z\u0142o\u017con\u0105 ca\u0142\u0105 dokumentacj\u0119 w czterech r\u00f3\u017cnych krajach, i gdybym nagle zmar\u0142, wszystko zostanie upublicznione. \u015awiat musi si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce Elie Wiesel jest oszustem i mam zamiar o tym powiedzie\u0107. Prawd\u0119 opublikuj\u0119 w ksi\u0105\u017cce pt. Skradziona to\u017csamo\u015b\u0107 A7713<\/em>&#8222;.<\/p>\r\n<p>&#8222;<em>Co oni zrobili mojemu przyjacielowi Lazarowi?<\/em>\u201d &#8211; pyta Gr\u00fcner. &#8222;<em>Chc\u0119 odm\u00f3wi\u0107 kadisz. Gdzie jest jego gr\u00f3b? Wie to tylko ten cz\u0142owiek<\/em>&#8222;. Gr\u00fcner z\u0142o\u017cy\u0142 w depozycie w r\u00f3\u017cnych archiwach kopie ksi\u0105\u017cki Lazara Wiesela. M\u00f3wi, \u017ce Elie Wiesel razem ze swymi sponsorami umie\u015bci\u0142 w niej propagand\u0119 ateistyczn\u0105 &#8211; ide\u0119, \u017ce B\u00f3g odwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 od \u015bwiata i on nie istnieje. &#8222;<em>A oni wykorzystali j\u0105, by zniszczy\u0107 wiar\u0119 \u017cyd\u00f3w w Boga<\/em>&#8222;.<\/p>\r\n<p>M\u00f3wi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Wiesel zmieni\u0142 niekt\u00f3re sceny by wywo\u0142a\u0107 wi\u0119ksze wsp\u00f3\u0142czucie. Elie Wiesel nie m\u00f3g\u0142&nbsp; by\u0107 \u015bwiadkiem palenia \u017cywcem kobiet i dzieci. Gr\u00fcner oburza si\u0119, \u017ce Wiesel i jego poplecznicy zarobi\u0142 miliony na holokau\u015bcie, podczas gdy prawdziwi ocaleni, na staro\u015b\u0107 nie maj\u0105 co je\u015b\u0107. (Wiesel \u017c\u0105da 25 tys. $ za wyk\u0142ad i zajmuje uniwersyteckie stanowisko warte 6-cio cyfrowej sumy miesi\u0119cznie.)&nbsp; \u201d\u00a8W rzeczywisto\u015bci cz\u0142owiek nazywaj\u0105cy si\u0119 &#8222;Elie Wiesel\u201d na s\u0142ynnej fotografii nie jest Wiesel, ani Lazar, o kt\u00f3rym Gr\u00fcner m\u00f3wi, \u017ce nie ma go na zdj\u0119ciu. Gr\u00fcner m\u00f3wi, \u017ce kiedy szwedzkie gazety zda\u0142y sobie spraw\u0119 z faktu, \u017ce Elie Wiesel by\u0142 oszustem, porzuci\u0142y spraw\u0119 jak gor\u0105cy kartofel.\u201d\u00a8\u201d\u00a8 Gr\u00fcner rozpocz\u0105\u0142 20-letnie poszukiwania swojego przyjaciela podr\u00f3\u017cuj\u0105c po ca\u0142ej Europie i Ameryce. M\u00f3wi, \u017ce nie znalaz\u0142 dowod\u00f3w, \u017ce Elie Wiesel by\u0142 w jakimkolwiek obozie koncentracyjnym. Ale nie znalaz\u0142 ksi\u0105\u017cki napisanej przez jego przyjaciela Lazara.<\/p>\r\n<div>\r\n<dl>\r\n<dt><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"buchen\" src=\"http:\/\/grypa666.files.wordpress.com\/2010\/02\/buchen.png?w=489&amp;h=394\" alt=\"\" width=\"598\" height=\"484\"><\/dt>\r\n<dd>Zdj\u0119cie Miklosa Gr\u00fcnera i &#8222;Elie Wiesela\u201d w Buchenwaldzie 16.4.1945 r.- najs\u0142ynniejsze z Holokaustu.&nbsp; Gr\u00fcner, ch\u0142opiec pierwszy z lewej w dolnym rz\u0119dzie, podczas gdy &#8222;Wiesel\u201d jest si\u00f3dmy od lewej w \u015brodkowym rz\u0119dzie. &#8222;Wiesel\u201d wygl\u0105da starzej ni\u017c na 17 lat. Por\u00f3wnaj z Gr\u00fcnerem, kt\u00f3ry mia\u0142 wtedy 16 lat. Wg Gr\u00fcnera, to nie jest Lazar ani Elie Wiesel. http:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/d\/dc\/Buchenwald_Slave_Laborers_Liberation.jpg<\/dd>\r\n<\/dl>\r\n<\/div>\r\n<p>&#8222;<em>Wierz mi, nie pr\u00f3bowa\u0142bym zrzuci\u0107 z piedesta\u0142u kogo\u015b takiego formatu, gdybym nie mia\u0142 sto procent pewno\u015bci<\/em>&#8222;, m\u00f3wi Gr\u00fcner. &#8222;<em>Nie jestem takim cz\u0142owiekiem<\/em>&#8222;.<\/p>\r\n<p>Gr\u00fcner podkre\u015bla, \u017ce chocia\u017c Wiesel jest oszustem, holokaust si\u0119 wydarzy\u0142. Ksi\u0105\u017cka Lazara Wiesela jest autentyczna. Gr\u00fcner by\u0142 \u015bwiadkiem opisywanych w niej wydarze\u0144, by\u0142 w Auschwitz (Monowitz) od kwietnia 1944 r. do marca 1945 r. Powiedzia\u0142, \u017ce codziennie przybywa\u0142y cztery &#8222;transporty\u201d (bydl\u0119ce wagony) po 6 tys. os\u00f3b. Peron musia\u0142 by\u0107 oczyszczony w cztery godziny. Prawie po\u0142owa ludzi &#8211; tych, kt\u00f3rzy nie mogli pracowa\u0107, kobiety, dzieci, os\u00f3b starsze i chorzy &#8211; byli rozdzielani i zagazowani. W ten spos\u00f3b Gr\u00fcner straci\u0142 matk\u0119 i m\u0142odszych od niego brata i siostr\u0119. SS-mani m\u00f3wili wi\u0119\u017aniom, \u017ce taki by\u0142 ich los, je\u015bli nie pracowali. M\u00f3wili, \u017ce ogie\u0144 strawi\u0142 &#8222;\u015bmieci z poci\u0105gu\u201d &#8211; jego rodzin\u0119.\u201d\u00a8\u201d\u00a8 &#8222;<em>Jedynym sposobem na wydostanie si\u0119 st\u0105d jest komin<\/em>&#8222;,&nbsp; powiedzia\u0142 SS-man robotnikom, kt\u00f3rzy czuli zgni\u0142y zapach dymu z obozu pracy oddalonego o sze\u015b\u0107 km. Kiedy wyzwolono ob\u00f3z, Gr\u00fcner wa\u017cy\u0142 60 kg.\u201d\u00a8\u201d\u00a8 &#8222;<em>Zabierz mnie do biskupa&nbsp; Williamsona<\/em>&#8222;, m\u00f3wi Gr\u00fcner. &#8222;<em>Naucz\u0119 go tego i tamtego. Auschwitz nie by\u0142 \u017cadnym sanatorium<\/em>&#8222;.<\/p>\r\n<p>Gr\u00fcner widzi potrzeb\u0119 \u017cydowskiego pa\u0144stwa: &#8222;<em>Musimy mie\u0107 w\u0142asne pa\u0144stwo<\/em>.\u201d Jego najwi\u0119kszym problemem jest to, \u017ce Komisje ds. \u017bydowskich Odszkodowa\u0144 i ludzie tacy jak Elie Wiesel staj\u0105 si\u0119 bogaci, podczas gdy prawdziwi ocaleni g\u0142oduj\u0105 w podesz\u0142ym wieku. Chce tak\u017ce sprawiedliwo\u015bci dla swojego dobrego przyjaciela, Lazara Wiesela.<\/p>\r\n<p>http:\/\/www.henrymakow.com\/translated_from_the_hungarian.html<\/p>\r\n<p><em>Tekst angielski budapeszta\u0144skiego przedstawiciela dra Henry Makowa (Kanada) <a href=\"http:\/\/www.haon.hu\/hirek\/magyarorszag\/cikk\/meg-mindig-kiserti-a-halaltabor\/cn\/haon-news-FCUWeb-20090303-0604233755\">na podstawie w\u0119gierskiej relacji<\/a><\/em><br>\r\n T\u0142umaczy\u0142a Ola Gordon<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Miklos Gr\u00fcner, 81, by\u0142y wi\u0119zie\u0144 Auschwitz i Buchenwaldu, m\u00f3wi, \u017ce ksi\u0105\u017cka Elie Wiesela Noc, jest &#8222;w 87 procentach s\u0142owo-w-s\u0142owo plagiatem\u201d ksi\u0105\u017cki wydanej w jidysz w Pary\u017cu w 1956 r. autorstwa jego przyjaciela, Lazara Wiesela pt. Milczenie \u015bwiata. Twierdzi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Wiesel nie tylko skrad\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119, ale i to\u017csamo\u015b\u0107 jego przyjaciela. W maju 1944 r., kiedy [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[22],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18931"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18931"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18931\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18931"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18931"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18931"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}