{"id":1884,"date":"2008-03-31T14:49:59","date_gmt":"2008-03-31T14:49:59","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=1884","title":{"rendered":"Wp\u0142yw liturgii na dusz\u0119 – Bp Tihamer Toth<\/em>"},"content":{"rendered":"

Blisko pi\u0119\u0107dziesi\u0105t kilka lat temu, 25-go grudnia 1886 roku, przed wspania\u0142\u0105 katedr\u0105 gotyck\u0105 Notre-Dame w Pary\u017cu sta\u0142 18-letni Francuz. Rozpocz\u0105\u0142 on w\u0142a\u015bnie \u015bwietn\u0105 karjer\u0119 literack\u0105, ale odznacza\u0142 si\u0119 brakiem wiary i prowadzi\u0142 bardzo niemoralne \u017cycie. Cz\u0142owiek ten \u017cyje do dzi\u015b dnia i jest dzi\u015b najznakomitszym pisarzem katolickim. Nazywa si\u0119 Paul Claudel i obecnie jest ambasadorem francuskim w Japonji. Nie wypada chwali\u0107 na ambonie katolickiej cz\u0142owieka \u017cyj\u0105cego, ale, Bracia, historja tego pisarza, niegdy\u015b ateusza, doskonale si\u0119 nadaje na wst\u0119p do dzisiejszego kazania, niech wi\u0119c wolno mi b\u0119dzie, wymieniaj\u0105c nazwisko, opowiedzie\u0107 na podstawie jego osobistych wyzna\u0144, kt\u00f3re opublikowa\u0142 w ksi\u0105\u017cce: „Les temoins du renouveau catholique” (Paris) wra\u017cenia, kt\u00f3re wp\u0142yn\u0119\u0142y na zmian\u0119 jego duszy. „Tylko przez ciekawo\u015b\u0107 poszed\u0142em do ko\u015bcio\u0142a – pisze – szuka\u0142em natchnienia i tematu do jakiej\u015b ksi\u0105\u017cki dekadenckiej, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142em zamiar napisa\u0107. W czasie Mszy ze wszystkich stron popycha\u0142y mnie t\u0142umy ludzi… Po obiedzie, nie maj\u0105c nic lepszego do roboty, poszed\u0142em na Nieszpory… Dzieci ubrane na bia\u0142o \u015bpiewa\u0142y, klerycy asystowali i w\u0142a\u015bnie mia\u0142o si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 \u015bpiewanie „Magnificat”, kiedy nagle… co\u015b dziwnego sta\u0142o mn\u0105. Co\u015b takiego, co zadecydowa\u0142o o losach dalszego mojego \u017cycia. Co\u015b, jalkby chwyci\u0142o mnie za serce i od tej chwili zacz\u0105\u0142em wierzy\u0107. Zacz\u0105\u0142em wierzy\u0107, ale z tak\u0105 si\u0142\u0105, z tek\u0105 pewno\u015bci\u0105, z takiem oddaniem, \u017ce od tego czasu \u017caden wypadek w mojem ruehliwem \u017cyciu nie potrafi\u0142 mnie oderwa\u0107 od wiary. P\u00f3\u017aniej zastanawia\u0142em si\u0119 nad tem, co prze\u017cy\u0142em w ci\u0105gu kilku sekund. Mniej wi\u0119cej takie my\u015bli przesz\u0142y przez m\u00f3j m\u00f3zg: „O, jak szcz\u0119\u015bliwi s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy wierz\u0105! – Je\u015bli to wszystko jest istotnie prawd\u0105?! – A jest prawd\u0105! Gdy\u017c B\u00f3g istnieje! Istnieje, kocha mnie i wo\u0142a”. I zacz\u0105\u0142em rzewnie p\u0142aka\u0107… Potem ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 sp\u0119dza\u0142em w Notre-Dame… Religj\u0119 swoj\u0105 zna\u0142em r\u00f3wnie ma\u0142o, jak buddyzm. Ale dramat Mszy \u015bwi\u0119tej tak wyrazi\u015bcie rozgrywa\u0142 si\u0119 w mojej duszy, \u017ce przewy\u017csza\u0142 wszystkie moje wyobra\u017cenia… Jest to najg\u0142\u0119bsza poezja i najwspanialszy obraz, jaki mo\u017ce ogl\u0105da\u0107 cz\u0142owiek. Nie mog\u0142em nasyci\u0107 si\u0119 wspania\u0142o\u015bci\u0105 Mszy \u015bwi\u0119tej, ka\u017cdy ruch ofiaruj\u0105cego kap\u0142ana g\u0142\u0119boko przenika\u0142 do mojej duszy. Lekcje Mszy \u017ca\u0142obnych, pasterka, wielkopostne nabo\u017ce\u0144stwa, „Exultet” w Wielka Sobot\u0119, s\u0105 tak pot\u0119\u017cne, \u017ce wobec nich utwory Pindara i Sofoklesa wydaj\u0105 si\u0119 zupe\u0142nie martwemi. Wszystko to nape\u0142nia\u0142o moje serce szacunkiem, rado\u015bci\u0105, dzi\u0119kczynieniem, \u017calem i uwielbieniem…” <\/p>\r\n

Bracia! Tak opisuje pierwsze dni swojego nawr\u00f3cenia wielki pisarz francuski. Mo\u017ce dziwi was, dlaczego kazanie dzisiejsze rozpocz\u0105\u0142em tak d\u0142ugim wst\u0119pem? Dlatego, \u017ce w zwi\u0105zku z III-em Przykazaniem i niedzieln\u0105 Msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 chcia\u0142bym dzi\u015b jeszcze raz wspomnie\u0107 o naszej pi\u0119knej liturgji. Na przysz\u0142\u0105 niedziel\u0119 przejdziemy do czwartego Przykazania, a dzi\u015b, na po\u017cegnanie, rzu\u0107my wzrokiem na liturgj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Poniewa\u017c w poprzednich kazaniach doszli\u015bmy do przekonania, \u017ce nasze obrz\u0119dy religijne s\u0105 nawskr\u00f3\u015b naturalne i \u017ce wyp\u0142ywaj\u0105 z g\u0142\u0119bi duszy ludzkiej, po\u015bwi\u0119\u0107my wi\u0119c dzisiejsze kazanie tematowi: jaki wp\u0142yw wywiera liturgja na dusz\u0119?\r\n<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

I. Pi\u0119kno naszej liturgji.<\/strong>
\r\n<\/p>\r\n

Kochani Bracia! Objawy kultu katolickiego s\u0105 nietylko odpowiednie i po\u017cyteczne dla dusz, nietylko p\u0142yn\u0105 z g\u0142\u0119bi natury ludzkiej – jak to udowodnili\u015bmy w poprzednich kazaniach – ale s\u0105 i artystycznie pi\u0119kne! <\/p>\r\n

Musimy przyzna\u0107, \u017ce nikt nie odczu\u0142 g\u0142\u0119biej niesko\u0144czonego i wstrz\u0105saj\u0105cego Majestatu Bo\u017cego, ni\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki najpi\u0119kniejsze arcydzie\u0142a ducha ludzkiego obr\u00f3ci\u0142 na chwa\u0142\u0119 Bo\u017c\u0105; \u017ce najwspanialsze i najbardziej monumentalne dzie\u0142a, jakie stworzyli arty\u015bci w ci\u0105gu 2000 lat, czy w dziedzinie architektury, rze\u017aby, malarstwa, czy muzyki, przeznaczy\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 na chwa\u0142\u0119 Bo\u017c\u0105. Wznosz\u0105ce si\u0119 ku wy\u017cynom gotyckie sklepienia starych \u015bwi\u0105ty\u0144, wspania\u0142e dzie\u0142a malarzy \u015bwiatowej s\u0142awy, cudne utwory genjalnych muzyk\u00f3w… wszelkiego, rodzaju pi\u0119kno, wszystkie skarby przeznaczy\u0142a nasza liturgika na chwa\u0142\u0119 Bo\u017c\u0105. <\/p>\r\n

Ciekawa rzecz: Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nieustannie przypomina o \u017cyciu pozagrobowem, troszczy si\u0119 o pi\u0119kno duszy, a mimio to otacz opiek\u0105 i sztuki ziemskie, kt\u00f3re maj\u0105 dlu\u017co do zawdzi\u0119czenia Ko\u015bcio\u0142owi. W Grecji, w Egipcie i na ca\u0142ym Wschodzie wnie\u017c spotykamy arcydzie\u0142a sztuki w s\u0142u\u017cbie religji, ale dziwna rzecz! – tylko katolicyzm wprowadzi\u0142 do swoich ko\u015bcio\u0142\u00f3w wszystkie ga\u0142\u0119zie sztuki, mimo, \u017ce nie jest wcale zwolennikiem przyjemno\u015bci doczesnych! Gdy przerzucimy kartki historji i zbadamy zwi\u0105zek mi\u0119dzy religj\u0105 i sztuk\u0105, w \u017cadnej religji: ani w Grecji, ani w Egipcie, ani na Wschodzie, nawet u szczyt\u00f3w ich rozkwitu nie spotykamy wszystkich rodzaj\u00f3w sztuki, wi\u0119c: architektury, plastyki, malarstwa, poezji, muzyki innych pomniejszych ga\u0142\u0119zi; dopiero powa\u017cny, stroni\u0105cy od zmys\u0142owych przyjemno\u015bci Ko\u015bci\u00f3\u0142 skupi\u0142 ko\u0142o siebie wszystkie rodzaje i arcydzie\u0142a sztuki (Mausbach – Esser: Religion, Christentum, Kirche. Kempten. 1910, III. 329). <\/p>\r\n

G\u0142\u00f3wna zas\u0142uga Ko\u015bcio\u0142a nie na tem polega, \u017ce przez dwa tysi\u0105ce lat by\u0142 hojnym mecenasem artyst\u00f3w, \u017ce zgromadzi\u0142 najwspanialsze, do dzi\u015b podziwiane dzie\u0142a sztuki… To rzecz drugorz\u0119dna. Bracia! Ko\u015bci\u00f3l jest przedewszystkiem troskliw\u0105 i dobra matk\u0105 nie\u015bmiertelnej duszy. A skoro ju\u017c mowa o zas\u0142ugach Ko\u015bcio\u0142a w zwi\u0105zku z liturgj\u0105, to nale\u017cy pochwali\u0107 si\u0119, \u017ce nasz \u015bwi\u0119ty Ko\u015bci\u00f3l za po\u015brednictwem liturgji sta\u0142 si\u0119 wielkim protektorem zami\u0142owa\u0144 estetycznych ludzko\u015bci. <\/p>\r\n

Jak t\u0142umaczy\u0107 t\u0119 wyj\u0105tkow\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a? Tylko w ten spos\u00f3b, \u017ce katolicy odnosz\u0105 si\u0119 do Boga, jako do swego Stw\u00f3rcy, gdy tymczasem inne religje jako do istoty r\u00f3wnej ludziom, lub do istoty, kt\u00f3ra jest na us\u0142ugach ludzi. Poniewa\u017c budowa naszej liturgji jest prawdziwem dzie\u0142em sztuki dlatego wywiera tak wspania\u0142y wp\u0142yw na dusz\u0119. <\/p>\r\n

Nasze obrz\u0119dy liturgiczne z prawdziwie dramatyczn\u0105 si\u0142\u0105 przedstawiaj\u0105 poszczeg\u00f3lne momenty z \u017cycia Chrystusa; przypomnijmy sobie tylko pasterk\u0119 i wielko-czwartkowe umywanie n\u00f3g, ods\u0142oni\u0119cie krzy\u017ca w Wielki Pi\u0105tek, gr\u00f3b \u015bwi\u0119ty, rezurekcj\u0119 i t. d. Wystarczy zreszt\u0105 zastanowi\u0107 si\u0119 nad liturgj\u0105 w codziennej cichej Mszy \u015bwi\u0119tej. W pierwszych wiekach chrze\u015bcija\u0144stwa zaprowadzone symboliczne ruchy tworz\u0105 tak doskona\u0142\u0105 harmonj\u0119, \u017ce nawet ludziom, kt\u00f3rzy ani s\u0142\u00f3wka nie rozumiej\u0105 po \u0142acinie, \u0142atwiej w czasie Mszy \u015bwi\u0119tej zwr\u00f3ci\u0107 my\u015bl do Boga, – ni\u017c gdyby s\u0142uchali najpi\u0119kniejszych modlitw w swym rodowitym j\u0119zyku, odmawianych przez kap\u0142ana kl\u0119cz\u0105cego nieruchomo przed o\u0142tarzem. W\u0142a\u015bnie przez bogactwo zewn\u0119trznych, widzialnych ceremonij Ko\u015bci\u00f3\u0142 wzrusza i nastraja religijnie nawet tych ludzi, kt\u00f3rzy oboj\u0119tnie przyjmuj\u0105 wszelkie abstrakcyjne dowody. Pi\u0119kno naszej liturgji jest przytem jakby wrodzone, odczuwaj\u0105 je instynktownie ludzie pro\u015bci, ma\u0142o wykszta\u0142ceni i z g\u0142\u0119bokim pietyzmem odnosz\u0105 si\u0119 do \u015bwi\u0119tych obrz\u0119d\u00f3w. Ale i najbardziej inteligentne jednostki, nawet niekatolicy, ludzie zb\u0142\u0105kani i religijnie oboj\u0119tni, pod wp\u0142ywem pi\u0119knej i wznios\u0142ej liturgji katolickiej wracaj\u0105 do porzuconej przez swych przodk\u00f3w religji, i w ten spos\u00f3b odzyskuje Ko\u015bci\u00f3\u0142 wiele straconych dusz. <\/p>\r\n

Kochani Bracia! Takie wypadki, jaki przytoczy\u0142em na wst\u0119pie, nie nale\u017c\u0105 do rzadko\u015bci, lecz powtarzaj\u0105 si\u0119 niemal na ka\u017cdym kroku. Genjusze ludzko\u015bci, wybitni arty\u015bci i pisarze. porzucaj\u0105 mroki niewiary i pod wp\u0142ywem blasku i pi\u0119kna naszej liturgji wracaj\u0105 na \u0142ono Ko\u015bcio\u0142a. <\/p>\r\n

Wielu z nich znalaz\u0142o w liturgji tw\u00f3rcze natchnienie, jak Michal Aniol, najwybitniejszy artysta \u015bwiata. W Wielk\u0105 Sobote 1508 roku Micha\u0142 Anio\u0142 oci\u0119\u017ca\u0142ym krokiem szed\u0142 ulicami Rzymu, my\u015bl\u0105c napr\u00f3\u017cno nad planem wykonania wielkiego dzie\u0142a, powierzonego mu przez papie\u017ca. Zamy\u015blony wszed\u0142 do ko\u015bcio\u0142a, w\u0142a\u015bnie gdy \u015bpiewano proroctwa. Tysi\u0105czne my\u015bli t\u0142oczy\u0142y si\u0119 do g\u0142owy mistrza, i powsta\u0142o najwspanialsze dzie\u0142o: freski na sklepieniu kaplicy Syksty\u0144skiej. <\/p>\r\n

Jeden z najwi\u0119kszych pisarzy niemieckich, \u017cyj\u0105cy jeszcze Hermann Bahr, wr\u00f3ci\u0142 po latach na \u0142ono Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i od tego czasu z rado\u015bci\u0105 pisze o naszej \u015bwi\u0119tej wierze. W swojej najnowszej ksi\u0105\u017cce („Liebe der Lebenden”) twierdzi, \u017ce pi\u0119kno naszej liturgji musi oczarowa\u0107 nawet ludzi niewierz\u0105cych. Trwo\u017cliwe oczekiwanie najdawniejszych pokole\u0144 przed Chrystusem, tajemnicza t\u0119sknota Grek\u00f3w, karno\u015b\u0107 Rzymian … wszystko mie\u015bci si\u0119 w tem wspania\u0142em dziele, nad kt\u00f3rem pracowa\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwo przez osiem pierwszych wiek\u00f3w swego istnienia. Tak, liturgja jest prawdziwem arcydzie\u0142em ducha ludzkiego: wynika z pietyzmu i z szacunku, jest pe\u0142na powagi w gestach, kt\u00f3re powtarzaj\u0105 si\u0119 codzie\u0144 przy o\u0142tarzach w najmniejszych nawet wiejskich ko\u015bcio\u0142ach. „Gdybym by\u0142 Turkiem – dos\u0142ownie pisze Bahr – to i wtenczas musia\u0142bym przyzna\u0107, patrz\u0105c tylko jako artysta, \u017ce spotykamy tu takie wy\u017cyny wykonania artystycznego, wobec kt\u00f3rych bledn\u0105 utwory Pindara, Dantego Shakespeara”. <\/p>\r\n

Je\u015bli w ten spos\u00f3b b\u0119dziemy patrzyli na nasze ceremonje, to zaczniemy je wi\u0119cej ceni\u0107. <\/p>\r\n

Czasami s\u0142yszy si\u0119 zarzut, \u017ce za du\u017co jest u nas obrz\u0119d\u00f3w, \u017ce kiedy papie\u017c celebruje Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105, to niema ko\u0144ca ceremonjom. Ot\u00f3\u017c, Bracia – uwa\u017cam, \u017ce bardzo dobrze czyni Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, urz\u0105dzaj\u0105c nabo\u017ce\u0144stwa przystosowane zar\u00f3wno do wymaga\u0144 ludzi prostych, jak i najwi\u0119kszych artyst\u00f3w. Naturalnie, \u017ce ceremonja\u0142 pontyfikalny Mszy papieskiej by\u0142by nieodpowiedni do skromnego wiejskiego ko\u015bci\u00f3\u0142ka. <\/p>\r\n

Papie\u017c atoli odprawia Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 w kaplicy, kt\u00f3rej sklepienie malowa\u0142 Micha\u0142 Anio\u0142, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 obrazy Botticelli’ego, Perugina i Ghirlandaja, gdzie na ch\u00f3rze Perosi dyryguje melodjami Palestriny. <\/p>\r\n

Mo\u017ce nas tylko zachwyci\u0107 ta niezr\u00f3wnana wszechstronno\u015b\u0107 katolickiego chrze\u015bcija\u0144stwa! <\/p>\r\n

Wielkiemu pisarzowi, konwertycie, Huysmans’owi \u015bni\u0142o si\u0119 raz, \u017ce wszed\u0142 do ko\u015bcio\u0142a katolickiego i \u017ce oczarowa\u0142a go muzyka. Od tego czasu nie mia\u0142 spokoju, cz\u0119sto chodzi\u0142 do ko\u015bcio\u0142a, a\u017c w ko\u0144cu zosta\u0142 katolikiem. Rozumowa\u0142 w ten spos\u00f3b: „Prawdziw\u0105 musi by\u0107 ta religja, skoro stworzy\u0142a tak wspania\u0142e dzie\u0142a muzyczne”. Jak dziwne rozumowanie i jak dziwna droga wiod\u0105ca do prawdy: ale jednak… droga do prawdy! „Ka\u017cda droga prowadzi do Rzymu” – m\u00f3wi przys\u0142owie. Jedynem pragnieniem naszej \u015bwi\u0119tej wiary jest, \u017ceby ka\u017cdy cz\u0142owiek doszed\u0142 do Rzymu, to znaczy do Chrystusa Pana. Jak\u0105 drog\u0105 tam dojdzie, to zupe\u0142nie oboj\u0119tne! \u017beby tylko doszed\u0142! Wielu idzie do Boga po twardej asfaltowej drodze logicznych przes\u0142anek, dobrze: byle doszli! Inni po d\u0142ugiej, b\u0142\u0119dnej w\u0142\u00f3cz\u0119dze, pod wp\u0142ywem cios\u00f3w \u017cycia, cierpie\u0144 i m\u0105k trafiaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c do Boga: byle tylko trafili! Jeden ma natur\u0119 beztrosk\u0105, weso\u0142\u0105 i zd\u0105\u017ca za promieniami \u015bwiat\u0142a, bij\u0105cego z krzy\u017ca i dochodzi do Chrystusa; inny znowu ma usposobienie ponure i do Chrystusa prowadzi go pragnienie \u015bmierci. Pierwszy przychodzi do Boga przez ko\u015bci\u00f3\u0142, zdobiony kolorowemi witra\u017cami, drugi przez drzwi grobowca: wszystko jedno, byleby obaj tam doszli! Jednych podnosi do Boga chwila sp\u0119dzona w ciszy przed Przenaj\u015bwi\u0119tszym Sakramentem, drugich s\u0142uchanie \u015bpiewanej Mszy \u015bwi\u0119tej, pasji wielkopi\u0105tkowych, albo zwyci\u0119skiego wielkanocnego „Alleluja” – wszystko jedno!… O jedno tylko chodzi: \u017ceby wszystkie drogi prowadzi\u0142y do Boga!<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

II. Łaci\u0144ski j\u0119zyk naszej liturgji.<\/strong> <\/p>\r\n

Ot\u00f3\u017c, Kochani Bracia, czuj\u0119, \u017ce po om\u00f3wieniu pi\u0119kna, kt\u00f3re porywa dusz\u0119 w naszych obrz\u0119dach, drug\u0105 po\u0142ow\u0119 kazania nale\u017cy po\u015bwi\u0119ci\u0107 powa\u017cnemu zagadnieniu j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego w naszej liturgji. <\/p>\r\n

Nasze obrz\u0119dy liturgiczne s\u0105 naprawd\u0119 godne Boga, pi\u0119kne i porywaj\u0105ce. Ale, kto\u015b m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107: mia\u0142yby wi\u0119kszy wp\u0142yw na ludzi, gdyby si\u0119 nie odbywaty po \u0142acinie, ale w j\u0119zyku wiernych. Dawniej, kiedy \u0142acina by\u0142a w powszehnem u\u017cyciu rozumiano r\u00f3wnie\u017c j\u0119zyk liturgji. Ale dzi\u015b? Kto m\u00f3wi dzisiaj po \u0142acinie? Nawet ci, kt\u00f3rzy poko\u0144czyli gimnazja, pr\u0119dko j\u0105 zapominaj\u0105. Czyby nie by\u0142o lepiej, gdyby Ko\u015bci\u00f3\u0142 pozwoli\u0142, by ka\u017cdy nar\u00f3d w swoim j\u0119zyku m\u00f3g\u0142 odprawia\u0107 nabo\u017ce\u0144stwo? Czy nie wi\u0119cej ludzi chodzi\u0142oby wtedy do ko\u015bcio\u0142a, czy nie wi\u0119kszy by\u0142by po\u017cytek z nabo\u017ce\u0144stw? <\/p>\r\n

W ten spos\u00f3b rozumuje wielu ludzi. A my, Bracia, musimy odpowiedzie\u0107 na te pytania. Przedewszystkiem musimy stwierdzi\u0107, \u017ce obecnie poza kap\u0142anami, ma\u0142o spotkamy wiernych, kt\u00f3rzyby rozumieli j\u0119zyk \u0142aci\u0144ski, w kt\u00f3rym odprawiaj\u0105 si\u0119 nasze obrz\u0119dy. Wynika to z rozwoju historycznego, a nie z zamiar\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. Z pocz\u0105tku j\u0119zyk \u0142aci\u0144ski by\u0142 j\u0119zykiem \u017cywym w Ko\u015bciele zachodnim, wi\u0119c z pocz\u0105tku faktycznie w j\u0119zyku narodowym odbywa\u0142y si\u0119 nabo\u017ce\u0144stwa. Powoli j\u0119zyk \u0142aci\u0144ski wymiera\u0142, ale Ko\u015bci\u00f3\u0142, nie bacz\u0105c na nic, zachowa\u0142 go w swojej liturgji nadal, a\u017c po dzi\u015b dzie\u0144. <\/p>\r\n

Kochani Bracia! Musimy przyzna\u0107, \u017ce nikomu tak nie le\u017cy na sercu zbawienie ludzi, jak Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu! Je\u015bli wi\u0119c Ko\u015bci\u00f3\u0142 z pietyzmem zachowa\u0142 w ci\u0105gu wiek\u00f3w \u0142acin\u0119, jako j\u0119zyk liturgiieziny, to musia\u0142 widocznie mie\u0107 wa\u017cne powody. Jakie? <\/p>\r\n

Przedewszystkiem nasza \u015bwi\u0119ta wiara potrzebuje j\u0119zyka wszech\u015bwiatowego, bo Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki jest Ko\u015bcio\u0142em powszechnym; \u017ceby powszechno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a by\u0142a bardziej widoczna, potrzeba jednego, wsp\u00f3lnego, wszech\u015bwiatowego j\u0119zyka. Je\u015bli rozw\u00f3j dzisiejszej gospodarki \u015bwiatowej wymaga wsp\u00f3lnego sztucznego j\u0119zyka (esperanto), to tem bardziej Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, kt\u00f3rego wierni s\u0105 rozsiani po ca\u0142ym \u015bwiecie, od lodowych brzeg\u00f3w Grenlandji, po Cape Town, od wschodu do zachodu, musi mie\u0107 wsp\u00f3lny j\u0119zyk! <\/p>\r\n

Skoro Ko\u015bci\u00f3\u0142 powszechny potrzebuje j\u0119zyka wszech\u015bwiatowego, jak\u017ce to dobrze dla naszego narodu, \u017ce tym j\u0119zykiem nie jest francuski, niemiecki, ani angielski, ale \u0142acina, kt\u00f3ra przesta\u0142a by\u0107 \u017cywym j\u0119zykiem, wi\u0119c nie obra\u017ca niczyich uczu\u0107 narodowych. <\/p>\r\n

Mo\u017cnaby tu przytoczy\u0107 mn\u00f3stwo uczuciowych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re wykazuj\u0105 roztropny wyb\u00f3r Ko\u015bcio\u0142a, ale we\u017amy tylko par\u0119 przyk\u0142ad\u00f3w! <\/p>\r\n

Parostatek l\u0105duje w Ameryce, przywi\u00f3z\u0142 emigrant\u00f3w z Polski. Polacy z nad Wis\u0142y wchodz\u0105 do r\u00f3\u017cnoj\u0119zycznego obcego portu… Nie znaj\u0105 tu nikogo, a nikt nie rozumie ich j\u0119zyka… B\u0142\u0105kaj\u0105 si\u0119 samotni po ulicach obcego miasta… Po drodze natrafili na ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki i natychmiast czuj\u0105 si\u0119 w domu…, w domu, bo wieczna lampka tak samo si\u0119 pali, jak w ich dalekiej polskiej wiosce, a przy o\u0142tarzu kap\u0142an Anglik, Hiszpan, czy innej narodowo\u015bci, tak samo \u015bpiewa „Gloria”, wita ich temi samemi s\u0142owami „Dominus vobiscum!” jak w domu ich stary proboszcz. Jakie to krzepi\u0105ce uczucie, to zrozumie tylko ten, kto \u017cy\u0142 d\u0142u\u017cszy czas daleko, na obczy\u017anie… <\/p>\r\n

: Ale i dla nas kap\u0142an\u00f3w jest to bardzo podnios\u0142e uczucier dow\u00f3d jedno\u015bci naszej wiary; gdziekolwiek jeste\u015bmy na kuli ziemskiej, Msza \u015bwi\u0119ta wsz\u0119dzie jest taka sama! Pewnego razu, kiedy jecha\u0142em parostatkiem przez jezioro Lago Maggiore, ludno\u015b\u0107 wysepki „Isola Bella” obchodzi\u0142a uroczysto\u015b\u0107 odpustow\u0105 i proboszcz prosi\u0142 mi\u0119, bym odprawi\u0142 sum\u0119. Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 przepe\u0142niony W\u0142ochami, kt\u00f3rzy mo\u017ce nawet nie zauwa\u017cyli, \u017ce w asy\u015bcie ksi\u0119\u017cy w\u0142oskich, W\u0119gier odprawia Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105. To samo zdarzy\u0142o mi si\u0119 w Pary\u017cu… W Chicago s\u0142u\u017cyli mi do Mszy \u015bwi\u0119tej ch\u0142opcy ameryka\u0144scy, kt\u00f3rych przedtem nigdy nie zna\u0142em, a wszystko sz\u0142o tak dobrze, jakby ju\u017c od wielu lat byli moimi ministrantami. I tak dalej, Kochani, Bracia! – Oto wspania\u0142y objaw jedno\u015bci, i to jest jedna z przyczyn, dlaczego Ko\u015bci\u00f3\u0142 zachowa\u0142 \u0142acin\u0119, jako j\u0119zyk jednolitej liturgji. <\/p>\r\n

Ale to nie to jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105. Jest g\u0142\u0119bsza przyczyna, kt\u00f3ra zmusza Ko\u015bci\u00f3\u0142 do przestrzegania jednolitego j\u0119zyka, a t\u0105 przyczyn\u0105 jest: zachowanie czysto\u015bci naszej wiary. We\u017amy przyk\u0142ad: Gdyby papie\u017c Sylwester II, przesy\u0142aj\u0105c koron\u0119 \u015bwi\u0119temu Stefanowi, pozwoli\u0142 u\u017cywa\u0107 j\u0119zyka w\u0119gierskiego w liturgji, coby zrobili z tem pozwoleniem nasi przodkowie? Napewno mieliby nielada k\u0142opot! Przecie wiemy, jak ma\u0142o rozwini\u0119ty by\u0142 w\u00f3wczas nasz j\u0119zyk! Najstarszych zabytk\u00f3w naszego j\u0119zyka nie zrozumia\u0142oby wiele os\u00f3b, kt\u00f3re umiej\u0105 czyta\u0107. Jakby\u015bmy byli sobie radzili z powodu braku s\u0142\u00f3w z najtrudniejszemi terminami filozofji i teologji, z subtelnemi r\u00f3\u017cnicami, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 s\u0142abemi odcieniami, a jednak w nauce wiary odgrywaj\u0105 olbrzymi\u0105 rol\u0119. <\/strong> <\/p>\r\n

Ale powiedzmy, \u017ce wszystko da\u0142oby si\u0119 wyrazi\u0107 w naszyci dawnym j\u0119zyku. Ale co by\u0142oby dzi\u015b? U\u017cywaliby\u015bmy albo starych wyra\u017ce\u0144, ale wtenczas ka\u017cdy u\u015bmiecha\u0142by si\u0119 w czasie Mszy \u015bwi\u0119tej, albo w miar\u0119 rozwoju j\u0119zyka t\u0142umaczyliby\u015bmy odpowiednio tekst liturgji: a wtenczas ile jest ko\u015bcio\u0142\u00f3w, tyle by\u0142oby zwyczaj\u00f3w, tyle t\u0142umaczonych tekst\u00f3w. Ci\u0105g\u0142a zmiana podwa\u017ca\u0142aby pietyzm, z jakim wierni powinni si\u0119 odnosi\u0107 do liturgji! Czy nie zachwia\u0142aby naszego zaufania w niezmienno\u015b\u0107 naszej religji? Czy nie zmniejszy\u0142oby to mocy, oraz tajemniczego oddzia\u0142ywania mistycznego, jakie posiada nasza liturgja w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki swej staro\u017cytno\u015bci! <\/p>\r\n

Wko\u0144cu zastan\u00f3wmy si\u0119 jeszcze nad tem, dlaczego Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie chce wyrzec si\u0119 \u0142aciny, jako j\u0119zyka liturgicznego? <\/p>\r\n

Przyczyn\u0105 tego jest staro\u017cytno\u015b\u0107 \u0142aci\u0144skiego j\u0119zyka liturgicznego. <\/p>\r\n

Bracia! Pami\u0119tamy wszyscy czasy, kiedy ludzko\u015b\u0107 zosta\u0142a o\u015blepiona gor\u0105czk\u0105 nowatorstwa. „Wszystko jest z\u0142e, co stare, a wszystko, co nowe zapewnia zbawienie!” – sta\u0142o si\u0119 has\u0142em. Dzi\u015b po gorzkich do\u015bwiadczeniach wytrze\u017awieli\u015bmy z tego mniemania. Dzisiaj pop\u0142aca nietylko stare przys\u0142owie: „Nie wszystko z\u0142oto, co si\u0119 \u015bwieci”, ale znaczenia nabiera inne: „Nie wszystko, co nowe, jest dobre!” Prawda, \u017ce cz\u0142owiek nie mo\u017ce by\u0107 zacofany, nie mo\u017ce trzyma\u0107 si\u0119 strupiesza\u0142ych zwyczaj\u00f3w dawnych epok, ale znowu w nowatorstwie nie wolno lecie\u0107 na o\u015blep, i odrzuca\u0107 cenne tradycje przesz\u0142o\u015bci! <\/p>\r\n

Dzisiaj ludzie na nowo ceni\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 – jest to objaw pocieszaj\u0105cy. Jedni wywodz\u0105 sw\u00f3j rodow\u00f3d z epoki napoleo\u0144skiej, inni z jagiello\u0144skiej, i jeszcze inni z piastowskiej. Z pietyzmem przechowujemy odziedziczone po przodkach stare szable, rodzinne klejnoty, obrazy, meble. Niejeden zamo\u017cny amerykanin got\u00f3wby dac nie wiem ile, gdyby m\u00f3g\u0142 si\u0119 wykaza\u0107 przodkami przynajmniej z przed 100 – 150 lat! <\/p>\r\n

Ot\u00f3\u017c, Kochani Bracia, j\u0119zyk naszej liturgji liczy dwa, tysi\u0105ce lat! Napewno \u0142zy zrosi\u0142yby oczy wnuk\u00f3w, gdyby tak przed stu laty by\u0142y gramofony i gdyby teraz zabrzmia\u0142 w k\u00f3\u0142ku rodzinnem g\u0142os jakiego\u015b dawnego przodka! Powinni\u015bmy wobec tego z takiem samem wzruszeniem s\u0142ucha\u0107 obrz\u0119du naszej Mszy \u015bwi\u0119tej, w kt\u00f3rej s\u0142ycha\u0107 g\u0142osy naszych chrze\u015bcija\u0144skich przodk\u00f3w. <\/p>\r\n

„Kyrie, eleison, Christe, eleison!” „Panie, zmiluj si\u0119 nad nami! Chryste, zmiluj si\u0119 nad nami!” Czy wiecie, kto wymawia\u0142 te s\u0142owa? Nasi bracia, chrze\u015bcija\u0144scy m\u0119czennicy, kiedy na arenie cyrku trzeszcza\u0142y ich ko\u015bci w z\u0119bach dzikich zwierz\u0105t; w\u015br\u00f3d nami\u0119tnych oklask\u00f3w t\u0142um\u00f3w brzmia\u0142y ich mod\u0142y: Kyrie eleison! <\/p>\r\n

A dalej: „Dominus vobiscum!” „Pan z wami!” „Et cum spiritu tuo!” „I z duchem twoim!,” – Czy wiecie, kto to mawia\u0142? Nasi przodkowie, dawni chrze\u015bcija\u0144scy m\u0119czennicy, kiedy nocami, niedaleko Rzymu, w podziemnych lochach, na kl\u0119czkach otaczali papie\u017ca odprawiaj\u0105cego Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 i oczekiwali ze strachem, kiedy wtargn\u0105 prze\u015bladowcy! <\/p>\r\n

Ot\u00f3\u017c, Bracia, czy nie by\u0142oby szkoda wyrzec si\u0119 tego lekkomy\u015blnie?! <\/p>\r\n

Niedawno w Niemczech protestanci d\u0105\u017cyli, \u017ceby wykre\u015bli\u0107 z liturgji jeszcze reszt\u0119 pozosta\u0142ych obcych s\u0142\u00f3w, jak np. Alleluja, Hosanna, Kyrie eleison, Amen. Czy wiecie, jaki by\u0142 skutek? Jeden z pastor\u00f3w wypowiedzia\u0142 pochlebne s\u0142owa dla papiestwa, kt\u00f3re rozpowszechni\u0142o po ca\u0142ym \u015bwiecie wsp\u00f3lny j\u0119zyk liturgiczny, a jednocze\u015bnie uszanowa\u0142o w\u0142a\u015bciwo\u015bci danych narod\u00f3w. Dos\u0142ownie cytuj\u0119 tu s\u0142owa tego pastora: „Msza \u0142aci\u0144ska jest w\u0119z\u0142em, jednocz\u0105cym katolik\u00f3w ca\u0142ego \u015bwiata; my protestanci, je\u015bli znajdziemy si\u0119 w pa\u0144stwie, kt\u00f3rego j\u0119zyka nie znamy, jeste\u015bmy obcy nawet dla w\u0142asnego obrz\u0105dku. Łaci\u0144ski j\u0119zyk nie powinien by\u0142 znikn\u0105\u0107 z naszej liturgji<\/strong>” (Osservatore Romano, 1927, Nr. 16). Bracia! Je\u015bli tak twierdz\u0105 innowiercy to, z j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego naszej liturgji mo\u017cemy by\u0107 tylko dumni!
\r\n<\/p>\r\n

***<\/strong> <\/p>\r\n

Na tem ko\u0144cz\u0119, Bracia, swoje kazanie o III-ciem Przykazaniu. <\/p>\r\n

W przemy\u015ble i handlu tocz\u0105 si\u0119 dzi\u015b zaci\u0119te walki o d\u0142ugo\u015b\u0107 dnia pracy. Nie mog\u0105 ustali\u0107: ile ma pracowa\u0107 robotnik, osiem, czy wi\u0119cej godzin? <\/p>\r\n

Nie bierzcie tego za przesad\u0119, Bracia, je\u015bli pod koniec moich kaza\u0144 o III-ciem Przykazaniu, powiem, \u017ce: chc\u0105c zabezpieczy\u0107 na przysz\u0142o\u015b\u0107 ludzkie \u017cycie, wa\u017cniejsz\u0105 rzecz\u0105 od zachowania o\u015bmio godzinnego dmia pracy jest zabezpieczenie p\u00f3\u0142godzinnego czasu do my\u015blenia! Je\u015bli cz\u0142owiek mo\u017ce po\u015bwi\u0119ca\u0107 na ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0119 codzie\u0144 osiem godzin, nasza \u015bwi\u0119ta wiara nie przesadza, gdy wymaga od wiernych, by w si\u00f3dmy dzie\u0144 przeznaczyli p\u00f3\u0142 godziny dla pracy nadziemskiej, dla duszy, dla Boga, dla osobistych spraw \u017cycia wiecznego! <\/p>\r\n

„Kto bywa na Mszy \u015bwi\u0119tej, ten zostawi\u0142 sobie p\u00f3\u0142 godziny na rozmy\u015blanie, kto bywa na Mszy \u015bwi\u0119tej, jest jakby na Kalwarii w Wielki Pi\u0105tek. Bracia! Czy nie mamy \u017cadnych pr\u00f3\u015bb? \u017badnych skarg? Czy nic nam nie dolega? Czy jeste\u015bmy bez grzechu?- W pierwszy Wielki Pi\u0105tek tak wo\u0142a\u0142a rozjuszona t\u0142uszcza: „Krew jego na nas i na syny nasze” (Mat. 27, 25). Ot\u00f3\u017c, m\u00f3wimy to samo we Mszy \u015bwi\u0119tej, lecz nie w znaczeniu przekle\u0144stwa, lecz pokornej modlitwy: „Panie, krew Twoja niech spadnie na nas!” Niech Twoja \u015bwi\u0119ta krew sp\u0142ynie na moj\u0105 brudn\u0105, poszarpan\u0105 dusz\u0119, niech j\u0105 obmyje, zagrzeje, wzmocni, oczy\u015bci…”<\/strong> <\/p>\r\n

A potem, Bracia, b\u0119dzie kiedy\u015b ostatnia Msza \u015bwi\u0119ta na \u015bwiecie… zabrzmi g\u0142os tr\u0105b archanielskich na s\u0105dzie ostatecznym i po raz ostatni: „Kyrie eleison!”; ch\u00f3ry anielskie za\u015bpiewaj\u0105 trzykrotnie „Sanctus”, a zmartwychwsta\u0142a ludzko\u015b\u0107, gotowa na s\u0105d, us\u0142yszy ostatnie „Ite missa est” – i „p\u00f3jd\u0105 \u017ali na m\u0119k\u0119 wieczn\u0105, a sprawiedliwi do \u017cywota wiecznego” (Mat. 25, 46), Bracia! Kto przez ca\u0142e \u017cycie \u015bpieszy\u0142 za \u0142agodnem wo\u0142aniem niedzielnych dzwon\u00f3w do ko\u015bcio\u0142a, ten us\u0142yszy na s\u0105dzie rozkaz, by zaj\u0105\u0142 na zawsze szcz\u0119\u015bliwe miejsce po prawicy Ojca; kto zachowa\u0142 III-cie Przykazanie na ziemi, ten osi\u0105gnie \u017cywot wieczny w niebie. Amen.<\/p>\r\n


\r\n (kazanie pochodzi z ksi\u0105\u017cki: Bp Tihamer Toth, Dekalog t.I, Krak\u00f3w 1934, ss.227-236) <\/p>\r\n

bp.Tihamer Toth<\/strong><\/em><\/div>\r\n

 <\/p>\r\n

Za: Organizacja Monarchist\u00f3w Polskich<\/a> | Rzymski katolik<\/a><\/p>\r\n

  <\/p>\r\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Blisko pi\u0119\u0107dziesi\u0105t kilka lat temu, 25-go grudnia 1886 roku, przed wspania\u0142\u0105 katedr\u0105 gotyck\u0105 Notre-Dame w Pary\u017cu sta\u0142 18-letni Francuz. Rozpocz\u0105\u0142 on w\u0142a\u015bnie \u015bwietn\u0105 karjer\u0119 literack\u0105, ale odznacza\u0142 si\u0119 brakiem wiary i prowadzi\u0142 bardzo niemoralne \u017cycie. Cz\u0142owiek ten \u017cyje do dzi\u015b dnia i jest dzi\u015b najznakomitszym pisarzem katolickim. Nazywa si\u0119 Paul Claudel i obecnie jest ambasadorem […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1884"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1884"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1884\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1884"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}