{"id":18748,"date":"2010-02-24T14:06:55","date_gmt":"2010-02-24T19:06:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=18748"},"modified":"2010-02-24T14:06:55","modified_gmt":"2010-02-24T19:06:55","slug":"zanim-rzucimy-moneta-stanislaw-michalkiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=18748","title":{"rendered":"Zanim rzucimy monet\u0105 – Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

16 lutego prezydent Lech Kaczy\u0144ski mianowa\u0142 trzech cz\u0142onk\u00f3w Rady Polityki Pieni\u0119\u017cnej: Zyt\u0119 Gilowska, Adama Glapi\u0144skiego i Andrzeja Ka\u017amierczaka. W sk\u0142ad Rady wchodz\u0105 jeszcze cz\u0142onkowie mianowani przez Sejm i Senat: El\u017cbieta Chojna-Duch, Andrzej Bratkowski, Jerzy Hausner, Andrzej Rzo\u0144ca, Jan Winiecki i Anna Zieli\u0144ska-G\u0142\u0119bocka oraz z urz\u0119du – prezes Narodowego Banku Polskiego S\u0142awomir Skrzypek. Rada Polityki Pieni\u0119\u017cnej jest bowiem organem Narodowego Banku Polskiego i zgodnie z art. 227 ust. 6 konstytucji ustala corocznie za\u0142o\u017cenia polityki pieni\u0119\u017cnej i przedstawia je Sejmowi \u201edo wiadomo\u015bci<\/em>\u201d – co oznacza, \u017ce Sejm nie ma w tej sprawie nic do gadania. Jest to jedna z gwarancji niezale\u017cno\u015bci NBP od rz\u0105du i Sejmu, kt\u00f3ra w swoim czasie tak bardzo dra\u017cni\u0142a pana Andrzeja Leppera, \u017ce przy ka\u017cdej okazji powtarza\u0142, i\u017c \u201eBalcerowicz musi odej\u015b\u0107<\/em>\u201d. Jak wiemy, wypadki potoczy\u0142y si\u0119 inaczej, to znaczy – dok\u0142adnie odwrotnie; Andrzej Lepper nie tylko odszed\u0142 z rz\u0105du, ale kto wie, czy nie trafi do wi\u0119zienia pod pretekstem starcia puszku niewinno\u015bci z pani Anety Krawczykowej, a jego los stanowi przestrog\u0119 dla wszystkich krytykuj\u0105cych Leszka Balcerowicza. Kadencja RPP wynosi 6 lat, co oznacza, \u017ce jej cz\u0142onkowie zako\u0144cz\u0105 swoj\u0105 misj\u0119 w roku 2016.<\/p>\r\n\r\n

Narodowy Bank Polski jest centralnym bankiem pa\u0144stwa, w zwi\u0105zku z czym przys\u0142uguje mu monopol emisji pieni\u0105dza. Jak wiadomo, pieni\u0105dz wyst\u0119puje obecnie w dwojakiej postaci: pieni\u0105dza got\u00f3wkowego, kt\u00f3ry stanowi oko\u0142o 20 procent obiegu pieni\u0119\u017cnego oraz pieni\u0105dza w formie impuls\u00f3w elektronicznych. Pod obydwoma postaciami pieni\u0105dz produkuje Narodowy Bank Polski, kt\u00f3ry po\u017cycza go bankom komercyjnym i w ten spos\u00f3b wpuszcza go w obieg gospodarczy Wpuszczenie pieni\u0105dza w obieg gospodarczy polega na znalezieniu podmiotu, kt\u00f3ry przyjmuj\u0105c \u00f3w pieni\u0105dz, zaci\u0105gnie zobowi\u0105zanie. Wtedy zostaje schwytany w sie\u0107 i musi, niekiedy nawet przez reszt\u0119 \u017cycia, pracowa\u0107 na tych, kt\u00f3rzy pieni\u0105dz wyprodukowali z niczego oraz na tych, kt\u00f3rzy po\u015brednicz\u0105 we wpuszczaniu go w obieg gospodarczy. \u0179eby u\u0142atwi\u0107 Narodowemu Bankowi Polskiemu to zadanie, w\u0142adze pa\u0144stwowe ustanowi\u0142y przepisy o prawnym \u015brodku p\u0142atniczym, kt\u00f3re zmuszaj\u0105 Bogu ducha winnych obywateli do pos\u0142ugiwania si\u0119 tym pieni\u0105dzem zar\u00f3wno przy p\u0142aceniu pa\u0144stwu podatk\u00f3w i tak zwanych \u201esk\u0142adek<\/em>\u201d, jak i w rozliczeniach wzajemnych. G\u0142\u00f3wnym zadaniem Rady Polityki Pieni\u0119\u017cnej jest ustalenie tzw. stopy procentowej, to znaczy procentu, jaki NBP pobiera od bank\u00f3w komercyjnych kiedy po\u017cycza im pieni\u0105dze. Na tej podstawie banki komercyjne wyznaczaj\u0105 oprocentowanie dla swoich klient\u00f3w. Jak zatem widzimy, koszty kredytu w Polsce ustalane s\u0105 na podstawie decyzji Rady Polityki Pieni\u0119\u017cnej.<\/p>\r\n\r\n

W normalnych warunkach, to znaczy – w warunkach, gdy w obiegu jest prawdziwy pieni\u0105dz, a nie jego papierowa lub elektroniczna namiastka, koszty kredytu w zasadzie zale\u017c\u0105 od poziomu oszcz\u0119dno\u015bci – bo po\u017cyczony mo\u017ce by\u0107 tylko pieni\u0105dz przez kogo\u015b innego zaoszcz\u0119dzony. Kiedy jednak bank emisyjny, na podstawie ustawowego monopolu mo\u017ce sobie wyp\u0142ukiwa\u0107 z\u0142oto \u201ez powietrza<\/em>\u201d, poziom oszcz\u0119dno\u015bci przestaje decydowa\u0107 o dost\u0119pno\u015bci i cenie kredytu. Decyduje o tym w zasadzie ustalana przez RPP \u201estopa procentowa<\/em>\u201d. W jaki spos\u00f3b RPP ustala ow\u0105 \u201estop\u0119<\/em>\u201d od kt\u00f3rej zale\u017c\u0105 zyski lub straty zar\u00f3wno ciu\u0142aczy, jak i finansowych grandziarzy? Tego oczywi\u015bcie nie wiem, ale nie wykluczam i takiej mo\u017cliwo\u015bci, \u017ce cz\u0142onkowie Rady rzucaj\u0105 monet\u0105 i je\u015bli, dajmy na to, wypadnie im reszka, to podnosz\u0105 stop\u0119 o jeden, albo p\u00f3\u0142 procent, je\u017celi orze\u0142 – to obni\u017caj\u0105, a je\u015bli moneta upadnie pionowo – to pozostawiaj\u0105 bez zmian. Oczywi\u015bcie nigdy si\u0119 do tego nie przyznaj\u0105, bo to jest \u015bci\u015ble tajna tajemnica pa\u0144stwowa, ale cho\u0107by na podstawie przypad\u0142o\u015bci Alana Greenspana, czyli, m\u00f3wi\u0105c po naszemu – Grynszpana z ameryka\u0144skiej Rezerwy Federalnej mo\u017cemy r\u0105bek tej tajemnicy uchyli\u0107. Grynszpan, kt\u00f3remu starsi i m\u0105drzejsi przez kilkana\u015bcie lat zd\u0105\u017cyli spreparowa\u0107 reputacj\u0119 ekonomicznego geniusza, co to gospodark\u0119 \u015bwiatow\u0105 ma w jednym brudnym palcu, przes\u0142uchiwany przez komisj\u0119 Kongresu w zwi\u0105zku z kryzysem finansowym, kt\u00f3rego by\u0142 jednym z g\u0142\u00f3wnych sprawc\u00f3w, b\u0105ka\u0142 niewyra\u017anie, \u017ce si\u0119 \u201emyli\u0142<\/em>\u201d. Taki sam, a kto wie – mo\u017ce nawet lepszy rezultat m\u00f3g\u0142 osi\u0105gn\u0105\u0107 ustalaj\u0105c stop\u0119 procentow\u0105 metod\u0105 losow\u0105, to znaczy – rzutu monet\u0105, bo i wtedy szanse trafienia wynosi\u0142yby 50 procent. Tymczasem Grynszpan, najwyra\u017aniej wierz\u0105c w hucpiarskie opowie\u015bci o swoim geniuszu, wyprodukowa\u0142 ponad 10 bln dolar\u00f3w i to w tempie wy\u017cszym, ni\u017c tempo wzrostu gospodarczego, co skutkowa\u0142o wzrastaj\u0105c\u0105 inflacj\u0105. Inflacja polega na tym, \u017ce wszyscy u\u017cytkownicy pieni\u0105dza musz\u0105 sk\u0142ada\u0107 si\u0119 na zyski tego, kt\u00f3ry go z niczego wyprodukowa\u0142 i dlatego nazywana jest r\u00f3wnie\u017c \u201epodatkiem emisyjnym<\/em>\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Wi\u0119c chocia\u017c \u017caden z naszych cz\u0142onk\u00f3w Rady Polityki Pieni\u0119\u017cnej pod wzgl\u0119dem reputacji nie si\u0119ga Alanowi Grynszpanowi nawet do pi\u0119t, to przecie\u017c mi\u0119dzy nim a nimi zachodzi jednak pewne podobie\u0144stwo. Chodzi mi o to, \u017ce – podobnie jak Grynszpan – r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkowie RPP nigdy nie prowadzili \u017cadnego w\u0142asnego biznesu, w kt\u00f3rym odpowiadali za w\u0142asne decyzje w\u0142asnym maj\u0105tkiem. Jak wiadomo, istnienie takiej zale\u017cno\u015bci, sk\u0142ania do rozwagi i ostro\u017cno\u015bci. Tymczasem cz\u0142onkowie naszej RPP albo byli akademickimi baka\u0142arzami, albo \u0142owcami pa\u0144stwowych synekur, albo jednymi i drugimi jednocze\u015bnie. A wiadomo, \u017ce beneficjent pa\u0144stwowych synekur ewentualnie tylko podejmuje decyzje, ale nigdy nie odpowiada w\u0142asnym maj\u0105tkiem za ich nast\u0119pstwa, bo czy b\u0119d\u0105 one, dajmy na to, korzystne dla gospodarki, czy katastrofalne, to pensj\u0119 ma ca\u0142y czas tak\u0105 sam\u0105 – co na og\u00f3\u0142 sk\u0142ania go do pewnej niefrasobliwo\u015bci. Zatem chyba nie jest spraw\u0105 przypadku, \u017ce politycy, kt\u00f3rzy nawet prawnie s\u0105 uznani za nieodpowiedzialnych i w tym zr\u00f3wnani z wariatami, ch\u0119tnie wybieraj\u0105 na tego rodzaju stanowiska ludzi o podobnym co i oni do\u015bwiadczeniu \u017cyciowym. W tym przypadku przyci\u0105gaj\u0105 si\u0119 podobie\u0144stwa.<\/p>\r\n\r\n

Oczywi\u015bcie cz\u0142onkowie RPP nie wyszli spod jednej sztancy, chocia\u017c co najmniej kilku z nich nosi na sobie wyra\u017any \u015blad niechybnej r\u0119ki Leszka Balcerowicza, kt\u00f3ry u nas za\u017cywa\u0142, a w\u015br\u00f3d salonowych dyletant\u00f3w nadal za\u017cywa reputacji podobnej do reputacji Alana Grynszpana – oczywi\u015bcie w wymiarze kieszonkowym – bo wedle stawu grobla. Ale niekt\u00f3rzy spo\u015br\u00f3d nich, jak np. Jan Winiecki, czy Zyta Gilowska, uchodz\u0105 za wolnorynkowc\u00f3w, podczas gdy inni – jak np. Jerzy Hausner, czy Andrzej Ka\u017amierczak – raczej za etatyst\u00f3w. Czy to b\u0119dzie mia\u0142o znaczenie przy rzucaniu monet\u0105 – trudno powiedzie\u0107 zw\u0142aszcza w sytuacji, gdy nie wiemy nawet, jaki wp\u0142yw na decyzje RPP maj\u0105 starsi i m\u0105drzejsi – a pewnie maj\u0105, jak zreszt\u0105 na wszystko – opr\u00f3cz oczywi\u015bcie trz\u0119sie\u0144 ziemi, fal tsunami, wybuch\u00f3w wulkan\u00f3w, powodzi lub suszy oraz katastrof kosmicznych – a c\u00f3\u017c dopiero na pa\u0144stwo, kt\u00f3rego d\u0142ug publiczny ro\u015bnie w tempie co najmniej 1500, a mo\u017ce nawet 1700 z\u0142otych na sekund\u0119 i nie jest to wcale nasze ostatnie s\u0142owo?<\/p>\r\n\r\n

Jak wspomnia\u0142em, NBP jest niezale\u017cny od rz\u0105du i Sejmu i tak powinno by\u0107 – chocia\u017c sposoby zagwarantowania tej niezale\u017cno\u015bci mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne. Na przyk\u0142ad w okresie, kiedy endecy, czyli polscy nacjonali\u015bci nie byli jeszcze narodowymi socjalistami, jakimi stali si\u0119 obecnie, gwarancj\u0105 niezale\u017cno\u015bci banku emisyjnego od rz\u0105du by\u0142a w\u0142asno\u015b\u0107 prywatna. Utworzony w nast\u0119pstwie reformy walutowej W\u0142adys\u0142awa Grabskiego Bank Polski, maj\u0105cy przywilej emisji pieni\u0105dza, by\u0142 bankiem prywatnym, w kt\u00f3rym rz\u0105d mia\u0142 zaledwie 1 procent udzia\u0142\u00f3w. Oczywi\u015bcie taki prywatny bank nie m\u00f3g\u0142 sobie pozwoli\u0107 nie tylko na tworzenie kosztownych synekur pod pretekstem uprawiania \u201epolityki pieni\u0119\u017cnej<\/em>\u201d, ani – przede wszystkim – na ryzyko, jakie mimo wszystko pojawia si\u0119 przy rzucaniu monet\u0105. Dlatego prof. Roman Rybarski ca\u0142\u0105 \u201epolityk\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105<\/em>\u201d, nad kt\u00f3r\u0105 dzisiaj wiecuje i g\u0142osuje Rada, zawar\u0142 w jednym postanowieniu statutu Banku Polskiego. Wed\u0142ug tego zapisu pieni\u0105dz znajduj\u0105cy si\u0119 aktualnie w obiegu musia\u0142 w ka\u017cdej chwili mie\u0107 zabezpieczenie na poziomie 30 procent w rezerwach Banku Polskiego, tzn. w rezerwach kruszcowych, walutowych i dewizowych. Dzi\u0119ki temu \u201epolityka pieni\u0119\u017cna<\/em>\u201d zosta\u0142a powi\u0105zana z czynnikiem obiektywnie istniej\u0105cym i \u0142atwo sprawdzalnym – bo stan rezerw Banku Polskiego by\u0142 w ka\u017cdym momencie dok\u0142adnie znany. I niewiarygodne – ale nic z\u0142ego si\u0119 nie sta\u0142o. Teraz jednak czasy si\u0119 zmieni\u0142y i takie rozwi\u0105zania nie wchodz\u0105 w gr\u0119 z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Po pierwsze – nie generuj\u0105 \u017cadnych t\u0142ustych synekur, wi\u0119c nikogo nie interesuj\u0105, a po drugie – sprzeczne s\u0105 z zabobonami podawanymi do wierzenia na uniwersytetach.\r\n\r\n

Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Felieton \u00a0\u2022<\/strong> Gazeta internetowa \u201eSuper-Nowa\u201d (www.super-nowa.pl) \u00a0\u2022<\/strong> 24 lutego 2010<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"16 lutego prezydent Lech Kaczy\u0144ski mianowa\u0142 trzech cz\u0142onk\u00f3w Rady Polityki Pieni\u0119\u017cnej: Zyt\u0119 Gilowska, Adama Glapi\u0144skiego i Andrzeja Ka\u017amierczaka. W sk\u0142ad Rady wchodz\u0105 jeszcze cz\u0142onkowie mianowani przez Sejm i Senat: El\u017cbieta Chojna-Duch, Andrzej Bratkowski, Jerzy Hausner, Andrzej Rzo\u0144ca, Jan Winiecki i Anna Zieli\u0144ska-G\u0142\u0119bocka oraz z urz\u0119du – prezes Narodowego Banku Polskiego S\u0142awomir Skrzypek. Rada Polityki Pieni\u0119\u017cnej […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[23,52,34],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18748"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18748"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18748\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}