{"id":18597,"date":"2010-02-20T16:19:05","date_gmt":"2010-02-20T21:19:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=18597"},"modified":"2010-02-20T16:19:05","modified_gmt":"2010-02-20T21:19:05","slug":"spekulacja-racja-stanu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=18597","title":{"rendered":"Spekulacja racj\u0105 stanu?"},"content":{"rendered":"

Spekulowanie na d\u0142ugu publicznym przy u\u017cyciu instrument\u00f3w pochodnych mo\u017ce by\u0107 problemem nie tylko Grecji, ale tak\u017ce innych zad\u0142u\u017conych kraj\u00f3w, cho\u0107 nie na tak monstrualn\u0105 skal\u0119<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Prawo europejskie nie wymaga, by rz\u0105dy informowa\u0142y na bie\u017c\u0105co o swapach, czyli transakcjach okresowego zastawiania waluty, ani te\u017c aby ksi\u0119gowa\u0142y te operacje po stronie d\u0142ugu. Dla rz\u0105d\u00f3w stanowi to pot\u0119\u017cn\u0105 pokus\u0119, by i\u015b\u0107 w \u015blady Grecji i zmniejsza\u0107 ci\u0119\u017car zad\u0142u\u017cenia finans\u00f3w publicznych, graj\u0105c na rynku walutowym. Ma to jedn\u0105 podstawow\u0105 wad\u0119: mo\u017cna przegra\u0107 z kretesem.<\/strong>
\r\n
\r\n Z\u0142oty, od do\u0142ka sprzed roku, umocni\u0142 si\u0119 o 20 procent. Magiczny pr\u00f3g 4 z\u0142 za euro zosta\u0142 kolejny raz w tym miesi\u0105cu przekroczony, a analitycy przewiduj\u0105, \u017ce obecna fala wzrost\u00f3w utrzyma si\u0119 przynajmniej do ko\u0144ca tygodnia.
\r\n W zwi\u0105zku z kryzysem greckim wywo\u0142anym ujawnieniem operacji swapowych tamtejszego rz\u0105du zmierzaj\u0105cych do fikcyjnej redukcji zad\u0142u\u017cenia pojawi\u0142y si\u0119 w Polsce spekulacje, \u017ce aprecjacja z\u0142otego mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce wywo\u0142ana ingerencj\u0105 rz\u0105du na rynku walutowym w celu podtrzymania p\u0142ynno\u015bci i obni\u017cenia koszt\u00f3w obs\u0142ugi naszego zad\u0142u\u017cenia. Aby przeci\u0105\u0107 te domys\u0142y, zapytali\u015bmy o to Ministerstwo Finans\u00f3w.
\r\n – Ministerstwo Finans\u00f3w w styczniu i lutym 2010 r. nie przeprowadzi\u0142o transakcji swap – zapewni\u0142a rzecznik Magdalena Kobos. Potwierdzi\u0142a zarazem, \u017ce ostatnio takie terminowe transakcje prowadzone by\u0142y w grudniu. Czy ju\u017c zosta\u0142y zamkni\u0119te – nie wiadomo.
\r\n Wstrzymanie zawierania dalszych tego typu um\u00f3w, polegaj\u0105cych na okresowym zastawieniu przez rz\u0105d obcej waluty w bankach w zamian za zastrzyk got\u00f3wki w z\u0142otych po przyj\u0119tym z g\u00f3ry kursie, to istotna dla rynk\u00f3w informacja w chwili wybuchu greckiego skandalu, gdy klimat dla inwestowania w obligacje stanowczo si\u0119 pogorszy\u0142. Inwestorzy, kt\u00f3rzy kupili greckie obligacje, nie zdaj\u0105c sobie sprawy z zawartych swap\u00f3w i rzeczywistego poziomu zad\u0142u\u017cenia tego kraju, czuj\u0105 si\u0119 nabici w butelk\u0119. Re\u017cyserem tego spektaklu okaza\u0142 si\u0119 m.in. bank inwestycyjny Goldman Sachs<\/span>. To on w latach 2001-2002 zaaran\u017cowa\u0142 dla greckiego rz\u0105du swapy, a potem jakby nigdy nic zaj\u0105\u0142 si\u0119 emisj\u0105 greckich obligacji, nie informuj\u0105c o swapach inwestor\u00f3w. W tym czasie grecki d\u0142ug publiczny, „opakowany” w obc\u0105 walut\u0119, p\u0119cznia\u0142 cichutko bez wiedzy rynk\u00f3w. Pozwoli\u0142o to zani\u017cy\u0107 rentowno\u015b\u0107 greckich obligacji (a wi\u0119c cen\u0119 dalszego zad\u0142u\u017cania kraju). I zredukowa\u0142o d\u0142ug na tyle, \u017ce Grecj\u0119 przyj\u0119to do strefy euro.
\r\n Pod sto\u0142em bez rachunku
\r\n
\r\n Grecy – nie informuj\u0105c o tych operacjach Eurostatu i Komisji Europejskiej – skorzystali z luki w prawie europejskim. Obecnie obowi\u0105zek informowania ju\u017c istnieje. Ale czy do ko\u0144ca?<\/strong>
\r\n – Informacje o operacjach swap, jak r\u00f3wnie\u017c o innych transakcjach rynkowych zwi\u0105zanych z zarz\u0105dzaniem p\u0142ynno\u015bci\u0105 i d\u0142ugiem, nie s\u0105 na bie\u017c\u0105co publikowane. Zbiorcze informacje o tego typu transakcjach zamieszczane s\u0105 tylko w kolejnych raportach rocznych – przyznaje Ministerstwo Finans\u00f3w. – Bie\u017c\u0105ca publikacja takich informacji mog\u0142aby wp\u0142ywa\u0107 na warunki zawieranych transakcji – wyja\u015bnia rzecznik resortu.
\r\n – Mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce utrzymywanie tajemnicy przed rynkami le\u017cy w tym wypadku w interesie publicznym – twierdzi jeden z naszych rozm\u00f3wc\u00f3w zwi\u0105zany w przesz\u0142o\u015bci z resortem finans\u00f3w.
\r\n – Rz\u0105d utrzymuje, \u017ce swapy s\u0142u\u017c\u0105 podtrzymaniu p\u0142ynno\u015bci w zarz\u0105dzaniu d\u0142ugiem i obni\u017ceniu koszt\u00f3w jego obs\u0142ugi. Ale je\u015bli nagle „t\u0105pnie” na rynku walutowym i nast\u0105pi os\u0142abienie z\u0142otego, d\u0142ug liczony w z\u0142ot\u00f3wkach poszybuje w g\u00f3r\u0119. \u0179eby za\u015b odbudowa\u0107 rezerwy w walucie, potrzebne b\u0119dzie wi\u0119cej z\u0142ot\u00f3wek. To niebezpieczna zabawa. Dla przejrzysto\u015bci finans\u00f3w publicznych takie operacje powinny by\u0107 ksi\u0119gowane, w przeciwnym wypadku mamy do czynienia z wirtualn\u0105 ksi\u0119gowo\u015bci\u0105 – twierdzi Jerzy Bielewicz, szef Stowarzyszenia „Przejrzysty Rynek”.
\r\n Zapytali\u015bmy Ministerstwo Finans\u00f3w, czy swapy (zastawione waluty) s\u0105 ksi\u0119gowane jako d\u0142ug. – Transakcje swap polegaj\u0105ce na okresowej zamianie walut nie s\u0105 zaliczane do d\u0142ugu publicznego zar\u00f3wno wed\u0142ug metodologii polskiej, jak i unijnej – poinformowa\u0142a rzecznik resortu Magdalena Kobos.
\r\n
\r\n D\u0142u\u017cnik w kasynie<\/strong>
\r\n Z odpowiedzi tej p\u0142ynie wniosek, \u017ce spekulowanie na d\u0142ugu publicznym przy u\u017cyciu instrument\u00f3w pochodnych mo\u017ce by\u0107 problemem nie tylko Grecji, ale tak\u017ce innych zad\u0142u\u017conych kraj\u00f3w, cho\u0107 na pewno nie na tak monstrualn\u0105 skal\u0119.
\r\n – Swapy walutowe polegaj\u0105 na tym, \u017ce strony umawiaj\u0105 si\u0119 na wymian\u0119 walut w przysz\u0142o\u015bci po ustalonym kursie. Pozwala to stronie zarabia\u0107 na zmianach kursu, ale jednocze\u015bnie zwi\u0119ksza jej ryzyko walutowe – wyja\u015bnia Bielewicz. – Wystawia to finanse publiczne na ryzyko walutowe, a z\u0142otego na atak pot\u0119\u017cnych bank\u00f3w inwestycyjnych, kt\u00f3re z jednej strony zawieraj\u0105 swapy, a z drugiej graj\u0105 na rynku walutowym i wp\u0142ywaj\u0105 na notowania – ostrzega finansista. Proceder, zdaniem g\u0142\u00f3wnego ekonomisty SKOK Janusza Szewczaka, przypomina transakcje zakupu asymetrycznych opcji walutowych, kt\u00f3rych ofiar\u0105 pad\u0142o tysi\u0105ce przedsi\u0119biorstw.
\r\n – Generalnie rz\u0105d powinien zaj\u0105\u0107 si\u0119 polityk\u0105 fiskaln\u0105, a polityk\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105 i kursow\u0105 pozostawi\u0107 Narodowemu Bankowi Polskiemu – podkre\u015bla szef Stowarzyszenia „Przejrzysty Rynek”.
\r\n W Polsce transakcje swap\u00f3w, polegaj\u0105ce na zastawieniu obcych walut w zamian za z\u0142ote, prowadzone by\u0142y ostatnio w grudniu ubieg\u0142ego roku, kiedy to – jak poda\u0142 „Parkiet” – kontrahentami rz\u0105du by\u0142o „kilka bank\u00f3w”. Media donosi\u0142y w\u00f3wczas, \u017ce „rz\u0105d gra na walutach”.
\r\n – Resort m\u00f3g\u0142 przeznaczy\u0107 na „hazard walutowy” nawet 2,75 mld euro, co pozwoli\u0142o mu wywindowa\u0107 kurs z\u0142otego do blisko 4 z\u0142 za euro – ocenia Szewczak.
\r\n – Transakcje te planujemy kontynuowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c w 2010 roku – zapowiedzia\u0142 w\u00f3wczas Piotr Marczak, dyrektor Departamentu D\u0142ugu Publicznego Ministerstwa Finans\u00f3w.
\r\n
\r\n W p\u0119tli d\u0142ug\u00f3w <\/strong>
\r\n Umocnienie z\u0142otego to niew\u0105tpliwy pow\u00f3d do rado\u015bci dla ministra finans\u00f3w, kt\u00f3ry – jak wiele na to wskazuje – w ci\u0105gu trzech lat urz\u0119dowania powi\u0119kszy zad\u0142u\u017cenie Polski o okr\u0105g\u0142e 200 mld z\u0142otych. Mocny z\u0142oty pozwoli mu taniej obs\u0142ugiwa\u0107 d\u0142ug publiczny, szacowany obecnie na 660 mld z\u0142, w tym ok. 200 mld z\u0142 w walutach obcych. Nie ma tygodnia, aby resort finans\u00f3w nie organizowa\u0142 przetargu na sprzeda\u017c obligacji skarbowych. Szacuje si\u0119, \u017ce w bie\u017c\u0105cym roku deficyt finans\u00f3w publicznych si\u0119gnie 7 proc. PKB, czyli zad\u0142u\u017cenie wzro\u015bnie o dalsze 91 mld z\u0142, si\u0119gaj\u0105c 55 proc. PKB. Grozi nam wi\u0119c przekroczenie drugiego progu ostro\u017cno\u015bciowego i zwi\u0105zane z tym bolesne ci\u0119cia. Na obs\u0142ug\u0119 dotychczasowego i sfinansowanie nowego zad\u0142u\u017cenia rz\u0105d b\u0119dzie musia\u0142 zdoby\u0107 w tym roku – wed\u0142ug oficjalnych zapewnie\u0144 resortu finans\u00f3w – ok. 155 mld z\u0142, podczas gdy dochody bud\u017cetu wynios\u0105 249 mld z\u0142otych. Pod m\u0142otek p\u00f3jdzie maj\u0105tek Skarbu Pa\u0144stwa.
\r\n Kwota zad\u0142u\u017cenia i koszt jego obs\u0142ugi ma charakter wzgl\u0119dny, zale\u017cny od kursu naszej waluty. Umocnienie z\u0142otego pozwala taniej obs\u0142ugiwa\u0107 zad\u0142u\u017cenie zagraniczne, a tak\u017ce sprawia, \u017ce op\u0142aca si\u0119 zaci\u0105ga\u0107 po\u017cyczki walutowe na obs\u0142ug\u0119 zad\u0142u\u017cenia krajowego (przez co ro\u015bnie d\u0142ug zagraniczny i zwi\u0105zane z tym ryzyko kursowe). Na sam\u0105 sp\u0142at\u0119 d\u0142ugu zagranicznego tylko w styczniu resort finans\u00f3w wyda\u0142 ok. 1,2 mld z\u0142 (11,7 mln euro kapita\u0142u oraz 290,4 mln euro odsetek). Stan \u015brodk\u00f3w walutowych w dyspozycji ministra finans\u00f3w wynosi\u0142 na koniec stycznia ponad 7,4 mld euro, o ponad 4 mld euro wi\u0119cej ni\u017c na koniec 2009 roku. Polskie obligacje sprzedaj\u0105 si\u0119 nadal nie\u017ale, ale ich rentowno\u015b\u0107 (obecnie 5 do nieco ponad 6 proc.) powoli ro\u015bnie. „Ostatnio k\u0142opoty ze sprzeda\u017c\u0105 swoich 10-letnich papier\u00f3w skarbowych mieli Czesi i Portugalczycy. My tak\u017ce mo\u017cemy mie\u0107 wkr\u00f3tce k\u0142opoty z finansowaniem d\u0142ugu publicznego” – ostrzega na swoim blogu Zbigniew Ku\u017amiuk z PiS, przypominaj\u0105c, \u017ce prawdopodobie\u0144stwo niewyp\u0142acalno\u015bci Polski szacowane jest na 7,7 proc., podczas gdy Czech – zaledwie na 5,7 procent.
\r\n
\r\n Pu\u0142apka euro<\/strong>
\r\n Operacje swapowe przeprowadzone przez rz\u0105d Grecji, kt\u00f3re pozwoli\u0142y ukry\u0107 rzeczywisty d\u0142ug publiczny tego kraju przed Komisj\u0105 Europejsk\u0105 i Eurostatem i wprowadzi\u0107 Grecj\u0119 do strefy euro, w rzeczywisto\u015bci zwi\u0119ksza\u0142y ten d\u0142ug przynajmniej o miliard dolar\u00f3w, przesuwaj\u0105c zobowi\u0105zania w sfer\u0119 pozabilansow\u0105 – poda\u0142a Agencja Bloomberga. Dzisiaj to fa\u0142szowanie danych, czy – jak kto woli – „wirtualna ksi\u0119gowo\u015b\u0107” – srogo m\u015bci si\u0119 na Grekach. Uwi\u0119zieni w strefie euro, bez mo\u017cliwo\u015bci zdewaluowania waluty, uginaj\u0105 si\u0119 pod ci\u0119\u017carem zad\u0142u\u017cenia si\u0119gaj\u0105cego 113 proc. PKB, kt\u00f3re przyro\u015bnie w tym roku o kolejne 12,7 proc. PKB. Grecka gospodarka nie nad\u0105\u017ca ju\u017c z dostarczaniem \u015brodk\u00f3w na rolowanie d\u0142ug\u00f3w i sp\u0142at\u0119 zad\u0142u\u017cenia. Uratowa\u0142aby j\u0105 dewaluacja waluty, tyle \u017ce w\u0142asnej waluty ju\u017c nie ma. Po przyj\u0119ciu euro kraj straci\u0142 na konkurencyjno\u015bci. Ciep\u0142e greckie kurorty nadmorskie i niezliczone pomniki historii dla milion\u00f3w turyst\u00f3w sta\u0142y si\u0119 zbyt drogie. Rentowno\u015b\u0107 greckich obligacji ju\u017c o 4 punkty procentowe przekracza rentowno\u015b\u0107 obligacji niemieckich (a przecie\u017c oba kraje pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 t\u0105 sam\u0105 walut\u0105) i si\u0119ga w wypadku papier\u00f3w d\u0142ugoterminowych a\u017c 7,2 procent. Na dodatek Francja i Niemcy, mimo sk\u0142adanych obietnic, nie kwapi\u0105 si\u0119 z pomoc\u0105 ton\u0105cej eurokuzynce. Inwestorzy szacuj\u0105 ryzyko niewyp\u0142acalno\u015bci Grecji na ponad 29 procent. Rz\u0105d przygotowuje Grek\u00f3w do mocnego zaci\u015bni\u0119cia pasa. My, nie bacz\u0105c na kazus Grecji, te\u017c zmierzamy do euro, rozmiataj\u0105c d\u0142ugi po k\u0105tach. Fakt, \u017ce rz\u0105d przeprowadzi\u0142 swapy w samym ko\u0144cu ubieg\u0142ego roku, w momencie zamykania bilansu, daje do my\u015blenia.
\r\n <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Ma\u0142gorzata Goss<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Spekulowanie na d\u0142ugu publicznym przy u\u017cyciu instrument\u00f3w pochodnych mo\u017ce by\u0107 problemem nie tylko Grecji, ale tak\u017ce innych zad\u0142u\u017conych kraj\u00f3w, cho\u0107 nie na tak monstrualn\u0105 skal\u0119 Prawo europejskie nie wymaga, by rz\u0105dy informowa\u0142y na bie\u017c\u0105co o swapach, czyli transakcjach okresowego zastawiania waluty, ani te\u017c aby ksi\u0119gowa\u0142y te operacje po stronie d\u0142ugu. Dla rz\u0105d\u00f3w stanowi to pot\u0119\u017cn\u0105 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[52],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18597"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18597"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18597\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}