Dodano: 2008-03-20 1:34 pm<\/small><\/p>\r\n
Rozpoczynaj\u0105ce si\u0119 dzi\u015b Triduum Paschalne to dla chrze\u015bcijan naj\u015bwi\u0119tszy czas w roku. Od Wielkiego Czwartku do Niedzieli Zmartwychwstania Ko\u015bci\u00f3\u0142 wspomina najwa\u017cniejsze wydarzenia w historii zbawienia: ustanowienie Eucharystii, m\u0119k\u0119 i \u015bmier\u0107 Chrystusa oraz Jego zmartwychwstanie.<\/strong> W Wielki Czwartek liturgia uobecnia Ostatni\u0105 Wieczerz\u0119, ustanowienie przez Jezusa Eucharystii oraz kap\u0142a\u0144stwa s\u0142u\u017cebnego. Jeszcze przed wieczornym rozpocz\u0119ciem Triduum Paschalnego rankiem ma miejsce szczeg\u00f3lna Msza \u015bw. We wszystkich ko\u015bcio\u0142ach katedralnych biskup diecezjalny wraz z kap\u0142anami odprawia Msz\u0119 \u015bw. Krzy\u017cma. Podczas niej biskup \u015bwi\u0119ci oleje (chorych, katechumen\u00f3w i krzy\u017cmo), kt\u00f3re przez ca\u0142y rok s\u0142u\u017c\u0105 przy udzielaniu sakrament\u00f3w chrztu, \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich, namaszczenia chorych. Kap\u0142ani koncelebruj\u0105cy ze swoim biskupem odnawiaj\u0105 przyrzeczenia kap\u0142a\u0144skie. Msza Krzy\u017cma jest wyrazem jedno\u015bci i wsp\u00f3lnoty duchowie\u0144stwa diecezji.<\/p>\r\n Wieczorem w ko\u015bcio\u0142ach parafialnych i zakonnych Msz\u0105 Wieczerzy Pa\u0144skiej rozpoczyna si\u0119 Triduum Paschalne. Przed rozpocz\u0119ciem liturgii opr\u00f3\u017cnia si\u0119 tabernakulum, w kt\u00f3rym przez ca\u0142y rok przechowywany jest Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament. Odt\u0105d a\u017c do Nocy Zmartwychwstania pozostaje ono puste.<\/p>\r\n Msza \u015bw. ma charakter bardzo uroczysty. Jest dzi\u0119kczynieniem za ustanowienie Eucharystii i kap\u0142a\u0144stwa s\u0142u\u017cebnego. Ostania Wieczerza, kt\u00f3r\u0105 Jezus spo\u017cywa\u0142 z aposto\u0142ami, by\u0142a tradycyjn\u0105 uczt\u0105 paschaln\u0105, przypominaj\u0105c\u0105 wyj\u015bcie Izraelit\u00f3w z niewoli egipskiej. Wszystkie gesty i s\u0142owa Jezusa, b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo chleba i wina nawi\u0105zuj\u0105 do \u017cydowskiej tradycji. Jednak Chrystus nada\u0142 tej uczcie nowy sens. M\u00f3wi\u0105c, \u017ce po\u015bwi\u0119cony chleb jest Jego Cia\u0142em, a wino Krwi\u0105, ustanowi\u0142 Eucharysti\u0119. R\u00f3wnocze\u015bnie, nakaza\u0142 aposto\u0142om: „To czy\u0144cie na Moj\u0105 pami\u0105tk\u0119”. Tradycja upatruje w tych s\u0142owach ustanowienie s\u0142u\u017cebnego kap\u0142a\u0144stwa, szczeg\u00f3lne w\u0142\u0105czenie aposto\u0142\u00f3w i ich nast\u0119pc\u00f3w w jedyne kap\u0142a\u0144stwo Chrystusa.<\/p>\r\n W liturgii podczas \u015bpiewu hymnu „Chwa\u0142a na wysoko\u015bci Bogu”, kt\u00f3rego nie by\u0142o przez ca\u0142y Wielki Post, bij\u0105 dzwony. Po homilii ma miejsce obrz\u0119d umywania n\u00f3g. G\u0142\u00f3wny celebrans, przewa\u017cnie jest to prze\u0142o\u017cony wsp\u00f3lnoty (biskup, proboszcz, przeor), umywa i ca\u0142uje stopy dwunastu m\u0119\u017cczyznom. Przypomina to gest Chrystusa i wyra\u017ca prawd\u0119, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142, tak jak Chrystus, jest nie po to, \u017ceby mu s\u0142u\u017cono, lecz aby s\u0142u\u017cy\u0107.<\/p>\r\n Po Mszy \u015bw. rusza procesja do tzw. ciemnicy. Tam rozpoczyna si\u0119 adoracja Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu. Wymownym znakiem odej\u015bcia Jezusa, kt\u00f3ry po Ostatniej Wieczerzy zosta\u0142 pojmany, jest ogo\u0142ocenie centralnego miejsca \u015bwi\u0105tyni, czyli o\u0142tarza. A\u017c do Wigilii Paschalnej o\u0142tarz pozostaje bez obrusa, \u015bwiec i wszelkich ozd\u00f3b.<\/p>\r\n <\/p>\r\n Wielki Pi\u0105tek<\/strong><\/p>\r\n Wielki Pi\u0105tek to dzie\u0144 Krzy\u017ca. Po po\u0142udniu odprawiana jest niepowtarzalna wielkopi\u0105tkowa Liturgia M\u0119ki Pa\u0144skiej. Celebrans i asysta wchodz\u0105 w ciszy. Przed o\u0142tarzem przez chwil\u0119 le\u017c\u0105 krzy\u017cem, a po modlitwie wst\u0119pnej czytane jest proroctwo o Cierpi\u0105cym S\u0142udze Jahwe i fragment Listu do Hebrajczyk\u00f3w. Nast\u0119pnie czyta si\u0119 lub \u015bpiewa, zwykle z podzia\u0142em na role, opis M\u0119ki Pa\u0144skiej wed\u0142ug \u015bw. Jana.<\/p>\r\n Po homilii w bardzo uroczystej modlitwie wstawienniczej Ko\u015bci\u00f3\u0142 poleca Bogu siebie i ca\u0142y \u015bwiat, wyra\u017caj\u0105c w ten spos\u00f3b pragnienie samego Chrystusa: aby wszyscy byli zbawieni. Szczeg\u00f3lnie przejmuj\u0105ce s\u0105 modlitwy o jedno\u015b\u0107 chrze\u015bcijan, pro\u015bba za niewierz\u0105cych i za \u017byd\u00f3w.<\/p>\r\n Centralnym wydarzeniem liturgii wielkopi\u0105tkowej jest adoracja Krzy\u017ca. Zas\u0142oni\u0119ty fioletowym suknem Krzy\u017c wnosi si\u0119 przed o\u0142tarz. Celebrans stopniowo ods\u0142ania ramiona Krzy\u017ca i \u015bpiewa trzykrotnie: „Oto drzewo Krzy\u017ca, na kt\u00f3rym zawis\u0142o zbawienie \u015bwiata”, na co wierni odpowiadaj\u0105: „P\u00f3jd\u017amy z pok\u0142onem”. Obecnie ods\u0142anianie koncentruje uczestnika liturgii na cierpieniu Syna Bo\u017cego. We wczesnej Tradycji na krzy\u017cu nie by\u0142o postaci ukrzy\u017cowanego Chrystusa. By\u0142 on zrobiony ze z\u0142ota i wysadzany drogocennymi kamieniami, tak by podczas ods\u0142aniania wierni widzieli Chrystusa triumfuj\u0105cego. Pierwsze krzy\u017ce z postaci\u0105 Jezusa przedstawia\u0142y go z otwartymi oczami i z dwoma koronami na g\u0142owie: cierniow\u0105 i kr\u00f3lewsk\u0105.<\/p>\r\n Po liturgii Krzy\u017c zostaje w widocznym i dost\u0119pnym miejscu, tak by ka\u017cdy wierny m\u00f3g\u0142 go adorowa\u0107. Jest on a\u017c do Wigilii Paschalnej najwa\u017cniejszym punktem w ko\u015bciele. Przykl\u0119ka si\u0119 przed nim, tak, jak normalnie przykl\u0119ka si\u0119 przed Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramentem. Po adoracji Krzy\u017ca z ciemnicy przynosi si\u0119 Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament i wiernym udziela si\u0119 Komunii.<\/p>\r\n Ostatni\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 liturgii Wielkiego Pi\u0105tku jest procesja do Grobu Pa\u0144skiego. Na o\u0142tarzu umieszczonym przy Grobie lub na specjalnym tronie wystawia si\u0119 Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament w monstrancji okrytej bia\u0142ym przejrzystym welonem – symbolem ca\u0142unu, w kt\u00f3ry owini\u0119to cia\u0142o zmar\u0142ego Chrystusa. Ca\u0142y wystr\u00f3j tej kaplicy ma kierowa\u0107 uwag\u0119 na Cia\u0142o Pa\u0144skie. W wielu ko\u015bcio\u0142ach przez ca\u0142\u0105 noc trwa adoracja.<\/p>\r\n W Wielki Pi\u0105tek odprawiane s\u0105 tak\u017ce nabo\u017ce\u0144stwa Drogi Krzy\u017cowej. W wielu ko\u015bcio\u0142ach rozpoczyna si\u0119 ono o godzinie 15.00, gdy\u017c w\u0142a\u015bnie oko\u0142o tej godziny wedle przekazu Ewangelii Jezus zmar\u0142 na Krzy\u017cu.<\/p>\r\n <\/p>\r\n Wielka Sobota Po \u015bmierci krzy\u017cowej i z\u0142o\u017ceniu do grobu wspomina si\u0119 zst\u0105pienie Jezusa do otch\u0142ani. Wiele staro\u017cytnych tekst\u00f3w opisuje Chrystusa, kt\u00f3ry „budzi” ze snu \u015bmierci do nowego \u017cycia Adama i Ew\u0119, kt\u00f3rzy wraz z ca\u0142ym rodzajem ludzkim przebywali w Szeolu.<\/p>\r\n Tradycj\u0105 Wielkiej Soboty jest po\u015bwi\u0119cenie pokarm\u00f3w wielkanocnych: chleba – na pami\u0105tk\u0119 tego, kt\u00f3rym Jezus nakarmi\u0142 t\u0142umy na pustyni; mi\u0119sa – na pami\u0105tk\u0119 baranka paschalnego, kt\u00f3rego spo\u017cywa\u0142 Jezus podczas uczty paschalnej z uczniami w Wieczerniku oraz jajek, kt\u00f3re symbolizuj\u0105 nowe \u017cycie. W zwyczaju jest te\u017c masowe odwiedzanie r\u00f3\u017cnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i por\u00f3wnywanie wystroju Grob\u00f3w.<\/p>\r\n Wielki Pi\u0105tek i Wielka Sobota to jedyny czas w ci\u0105gu roku, kiedy Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie sprawuje Mszy \u015bw.<\/p>\r\n Wielkanoc – Niedziela Zmartwychwstania Pa\u0144skiego<\/strong><\/p>\r\n Wielkanoc zaczyna si\u0119 ju\u017c w sobot\u0119 po zachodzie s\u0142o\u0144ca. Rozpoczyna j\u0105 liturgia \u015bwiat\u0142a. Na zewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a kap\u0142an \u015bwi\u0119ci ogie\u0144, od kt\u00f3rego nast\u0119pnie zapala si\u0119 Pascha\u0142 – wielk\u0105 woskow\u0105 \u015bwiec\u0119, kt\u00f3ra symbolizuje zmartwychwsta\u0142ego Chrystusa. Na paschale kap\u0142an \u017c\u0142obi znak krzy\u017ca, wypowiadaj\u0105c s\u0142owa: „Chrystus wczoraj i dzi\u015b, pocz\u0105tek i koniec, Alfa i Omega. Do Niego nale\u017cy czas i wieczno\u015b\u0107, Jemu chwa\u0142a i panowanie przez wszystkie wieki wiek\u00f3w. Amen”. Umieszcza si\u0119 tam r\u00f3wnie\u017c pi\u0119\u0107 ozdobnych czerwonych gwo\u017adzi, symbolizuj\u0105cych rany Chrystusa oraz aktualn\u0105 dat\u0119. Nast\u0119pnie Pascha\u0142 ten wnosi si\u0119 do okrytej mrokiem \u015bwi\u0105tyni, a wierni zapalaj\u0105 od niego swoje \u015bwiece, przekazuj\u0105c sobie wzajemnie \u015bwiat\u0142o. Niezwykle wymowny jest widok rozszerzaj\u0105cej si\u0119 jasno\u015bci, kt\u00f3ra w ko\u0144cu wype\u0142nia ca\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142. Zwie\u0144czeniem obrz\u0119du \u015bwiat\u0142a jest uroczysta pie\u015b\u0144 (Pochwa\u0142a Pascha\u0142u) – Exultet, kt\u00f3ra zaczyna si\u0119 od s\u0142\u00f3w: „Weselcie si\u0119 ju\u017c zast\u0119py Anio\u0142\u00f3w w niebie! Weselcie si\u0119 s\u0142udzy Boga! Niech zabrzmi\u0105 dzwony g\u0142osz\u0105ce zbawienie, gdy Kr\u00f3l tak wielki odnosi zwyci\u0119stwo!”.<\/p>\r\n Dalsza cz\u0119\u015b\u0107 liturgii paschalnej to czytania przeplatane psalmami. Przypominaj\u0105 one ca\u0142\u0105 histori\u0119 zbawienia, poczynaj\u0105c od stworzenia \u015bwiata, przez wyj\u015bcie Izraelit\u00f3w z niewoli egipskiej, proroctwa zapowiadaj\u0105ce Mesjasza a\u017c do Ewangelii o Zmartwychwstaniu Jezusa. Tej nocy powraca po blisko pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu dniach uroczysty \u015bpiew „Alleluja”. Celebrans dokonuje po\u015bwi\u0119cenia wody, kt\u00f3ra przez ca\u0142y rok b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0142a przede wszystkim do chrztu. Czasami, na wz\u00f3r pierwotnych wsp\u00f3lnot chrze\u015bcija\u0144skich, w noc paschaln\u0105 chrzci si\u0119 katechumen\u00f3w, udzielaj\u0105c im zarazem bierzmowania i pierwszej Komunii \u015bw. Wszyscy wierni odnawiaj\u0105 swoje przyrzeczenia chrzcielne wyrzekaj\u0105c si\u0119 grzechu, Szatana i wszystkiego, co prowadzi do z\u0142a oraz wyznaj\u0105c wiar\u0119 w Boga Ojca, Syna i Ducha \u015awi\u0119tego.<\/p>\r\n Wigilia Paschalna ko\u0144czy si\u0119 Eucharysti\u0105 i procesj\u0105 rezurekcyjn\u0105. Procesja ta pierwotnie obchodzi\u0142a cmentarz, kt\u00f3ry zwykle znajdowa\u0142 si\u0119 w pobli\u017cu ko\u015bcio\u0142a, by oznajmi\u0107 le\u017c\u0105cym w grobach, \u017ce Chrystus zmartwychwsta\u0142 i zwyci\u0119\u017cy\u0142 \u015bmier\u0107. Ze wzgl\u0119d\u00f3w praktycznych w wielu miejscach w Polsce procesja rezurekcyjna nie odbywa si\u0119 w Noc Zmartwychwstania, ale przenoszona jest na niedzielny poranek.<\/p>\r\n <\/p>\r\n Oktawa Wielkiej Nocy Wielkanoc jest pierwszym i najwa\u017cniejszym \u015bwi\u0119tem chrze\u015bcija\u0144skim. Aposto\u0142owie \u015bwi\u0119towali tylko Wielkanoc i ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119, kt\u00f3ra jest w\u0142a\u015bnie pami\u0105tk\u0105 Nocy Paschalnej. Dopiero z up\u0142ywem wiek\u00f3w zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 inne \u015bwi\u0119ta i okresy przygotowania a\u017c ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 obecny rok liturgiczny, kt\u00f3ry jednak przechodzi r\u00f3\u017cne zmiany.<\/p>\r\n Obchody Triduum Paschalnego, cho\u0107 trwaj\u0105 od Wielkiego Czwartku do Niedzieli Wielkanocnej, wbrew pozorom nie trwaj\u0105 cztery, lecz trzy dni. Jest to zwi\u0105zane z \u017cydowsk\u0105 rachub\u0105 czasu. Ka\u017cde \u015bwi\u0119to rozpoczyna si\u0119 ju\u017c poprzedniego dnia wieczorem po zachodzie s\u0142o\u0144ca. Tak wi\u0119c pierwszy dzie\u0144 \u015bwi\u0119tego Triduum (Trzech Dni) Paschalnego rozpoczyna si\u0119 od Mszy Wieczerzy Pa\u0144skiej w czwartek a ko\u0144czy Liturgi\u0105 M\u0119ki Pa\u0144skiej w pi\u0105tek jeszcze przed wieczorem. Jest to zgodne z Ewangeli\u0105, kt\u00f3ra m\u00f3wi, \u017ce Cia\u0142o Jezusa spocz\u0119\u0142o w Grobie jeszcze przed nastaniem szabatu. Drugi dzie\u0144 to czas liturgicznej ciszy i smutku. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie sprawuje Mszy \u015bw., a Komuni\u0119 \u015bw. mog\u0105, w formie wiatyku, przyjmowa\u0107 jedynie umieraj\u0105cy. W\u0142a\u015bciwie nie sprawuje si\u0119 \u017cadnych sakrament\u00f3w, cho\u0107 m.in. polskie do\u015bwiadczenie uczy, \u017ce to czas wzmo\u017conej pos\u0142ugi kap\u0142an\u00f3w sprawuj\u0105cych sakrament pojednania. Wieczorem ko\u0144czy si\u0119 „dzie\u0144 \u017ca\u0142oby”. Rozpoczyna si\u0119 trzeci dzie\u0144, w kt\u00f3rym Chrystus zmartwychwsta\u0142. Nastaje \u015bwi\u0119ta Noc Zmartwychwstania, podczas kt\u00f3rej powstaje z martwych Chrystus Pan – S\u0142o\u0144ce, kt\u00f3re nie zna zachodu. Noc Paschalna oraz ca\u0142a Niedziela Wielkanocna to najwi\u0119ksze \u015bwi\u0119to chrze\u015bcija\u0144skie, pierwszy dzie\u0144 tygodnia, uroczy\u015bcie obchodzony w ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 przez ca\u0142y rok.<\/p>\r\n \u0179r\u00f3d\u0142o: KAI<\/p>\r\n
\r\n
\r\nWielki Czwartek<\/strong><\/p>\r\n
\r\n<\/strong>
\r\nWielka Sobota jest dniem ciszy i oczekiwania. Dla uczni\u00f3w Jezusa by\u0142 to dzie\u0144 najwi\u0119kszej pr\u00f3by. Wed\u0142ug Tradycji aposto\u0142owie rozpierzchli si\u0119 po \u015bmierci Jezusa, a jedyn\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra wytrwa\u0142a w wierze, by\u0142a Bogurodzica. Dlatego te\u017c ka\u017cda sobota jest w Ko\u015bciele dniem maryjnym.<\/p>\r\n
\r\n<\/strong>
\r\nPoniewa\u017c cud Zmartwychwstania jakby nie mie\u015bci si\u0119 w jednym dniu, dlatego te\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 obchodzi Oktaw\u0119 Wielkiej Nocy – przez osiem dni bez przerwy wci\u0105\u017c powtarza si\u0119 t\u0119 sam\u0105 prawd\u0119, \u017ce Chrystus Zmartwychwsta\u0142. Ostatnim dniem oktawy jest Bia\u0142a Niedziela, nazywana obecnie tak\u017ce Niedziel\u0105 Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego. W ten dzie\u0144 w Rzymie ochrzczeni podczas Wigilii Paschalnej neofici, odziani w bia\u0142e szaty podarowane im przez gmin\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, szli w procesji do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Pankracego, by tam uczestniczy\u0107 w Mszy \u015bw. Jan Pawe\u0142 II ustanowi\u0142 ten dzie\u0144 \u015bwi\u0119tem Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego, kt\u00f3rego wielk\u0105 or\u0119downiczk\u0105 by\u0142a \u015bw. Faustyna Kowalska.<\/p>\r\n