{"id":1817,"date":"2008-03-18T09:35:56","date_gmt":"2008-03-18T09:35:56","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=1817","title":{"rendered":"Z dziej\u00f3w polskiego \u015bwi\u0144stwa – Adam Danek<\/em>"},"content":{"rendered":"

Kiedy wsp\u00f3\u0142czesny Polak wraca my\u015blami do II wojny \u015bwiatowej – czyli do tego, co na jej temat widzia\u0142 w telewizji, a mo\u017ce nawet i czyta\u0142 – nieodmiennie natyka si\u0119 na obraz polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa wojennej doby jako nieporuszonego monolitu, stawiaj\u0105cego okupantom solidarny op\u00f3r. Szeroko rozpowszechnione jest przekonanie, i\u017c z chwil\u0105 rozlania przez naje\u017ad\u017ac\u00f3w pierwszej krwi na naszych ziemiach polskie elity zdecydowanym ruchem odwiesi\u0142y na ko\u0142ek dotychczasowe r\u00f3\u017cnice opinii, ambicje, interesy b\u0105d\u017a preferencje polityczne, po czym jak jeden m\u0105\u017c uformowa\u0142y si\u0119 w Pa\u0144stwo Podziemne i powiod\u0142y nar\u00f3d do walki z wrogiem; w murze, jakim stan\u0119li za nimi wszyscy rodacy, nie znalaz\u0142 si\u0119 \u017caden wy\u0142om czy cho\u0107by szczelina – zapanowa\u0142a wzorowa jedno\u015b\u0107 moralna.<\/p>\r\n

Taki oto Polak\u00f3w portret w\u0142asny nakre\u015blony zosta\u0142 ze szczeg\u00f3\u0142ami w okresie powojennym przez osiad\u0142ych na emigracji przyw\u00f3dc\u00f3w politycznych i wojskowych. Mo\u017cna wskaza\u0107 kilka tego przyczyn. Po pierwsze, si\u0142\u0105 inercji trwa\u0142 obraz heroicznego narodu wszystkimi si\u0142ami zmagaj\u0105cego si\u0119 z nieprzyjaci\u00f3\u0142mi, kreowany podczas wojny przez instytucje pa\u0144stwowe dla cel\u00f3w propagandowych i mobilizacyjnych – w\u0142a\u015bciwie nikt nie chcia\u0142 go naruszy\u0107, bo dla wszystkich by\u0142 wygodny. Po drugie, w\u015br\u00f3d wychod\u017astwa szerzy\u0142a si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107 kl\u0119ski (jak najbardziej uzasadniona), a perspektywy na najbli\u017csz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 nie rysowa\u0142y si\u0119 pocieszaj\u0105co, wyidealizowana opowie\u015b\u0107 o niedawnych bohaterskich dziejach pozwala\u0142a za\u015b odwraca\u0107 uwag\u0119 od bolesnego poczucia bezradno\u015bci i przegranej. Po trzecie, swoj\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a zwyk\u0142a ludzka sk\u0142onno\u015b\u0107 do eksponowania w\u0142asnych zas\u0142ug, ubarwiania swej przesz\u0142o\u015bci i samochwalstwa, zwana pych\u0105, dotykaj\u0105ca ludzi w\u0142adzy chyba jeszcze bardziej, ni\u017c reszt\u0119 z nas. Wszystkie te czynniki sprawia\u0142y, \u017ce oficjalna wersja o wojennej jedno\u015bci moralnej narodu nabra\u0142a cech kanoniczno\u015bci, a jej podwa\u017canie traktowano jako \u015bwiecki odpowiednik blu\u017anierstwa, zagro\u017cony nagonk\u0105 prasow\u0105, wyzywaniem od zdrajc\u00f3w, ci\u0105ganiem po s\u0105dach kole\u017ce\u0144skich i skazaniem na ostracyzm przez zgodnie dzia\u0142aj\u0105ce emigracyjne auto-autorytety. Dlatego przypomina\u0107 skrz\u0119tnie zamiecione pod dywan fakty, przecz\u0105ce poczt\u00f3wkowemu przedstawianiu naszej najnowszej historii, odwa\u017cyli si\u0119 jedynie nieliczni, kt\u00f3rzy prawd\u0119 cenili wy\u017cej ni\u017c \u015bwi\u0119ty spok\u00f3j i zbiorowe samozadowolenie, m.in.: bracia Mackiewiczowie, Stanis\u0142aw (1896-1966) i J\u00f3zef (1902-1985), niedosz\u0142y „polski Quisling” W\u0142adys\u0142aw Studnicki (1866-1953) czy niedo\u015bcigniony antykomunistyczny zago\u0144czyk, oficer polskiego wywiadu, a potem ZWZ-AK Sergiusz Piasecki (1899-1964). Za sw\u0105 postaw\u0119 zap\u0142acili izolacj\u0105 na wychod\u017astwie i znoszeniem nienawi\u015bci ze strony jego wierchuszki. Ich wsp\u00f3ln\u0105 przewin\u0105 by\u0142o g\u0142o\u015bne m\u00f3wienie i pisanie, i\u017c w warunkach wojennych partyjnictwo, ambicjonalno\u015b\u0107, intryganctwo i walka koterii w\u015br\u00f3d elit nie tylko nie zosta\u0142y porzucone na rzecz os\u0142awionej jedno\u015bci moralnej, ale uleg\u0142y wr\u0119cz intensyfikacji.<\/p>\r\n

1 lipca 1945 r. w Krakowie samorozwi\u0105zania dokona\u0142a Rada Jedno\u015bci Narodowej, w strukturze Pa\u0144stwa Podziemnego pe\u0142ni\u0105ca funkcj\u0119 namiastki parlamentu. Wtedy te\u017c wyda\u0142a ona ostatni dokument – „Testament Polski Podziemnej”. Prof. W\u0142odzimierz Bolecki w swej monumentalnej monografii po\u015bwi\u0119conej J\u00f3zefowi Mackiewiczowi zwraca uwag\u0119 na umieszczone w niej nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa: „Gdy w burzy wrze\u015bniowej rozpad\u0142 si\u0119 gmach sanacyjnego systemu, rz\u0105dz\u0105cego przez szereg lat wbrew woli i opinii narodu, wszystkie stronnictwa demokratyczne, b\u0119d\u0105ce w opozycji przeciwko temu systemowi, wy\u0142oni\u0142y Rz\u0105d RP na emigracji (…).” To kr\u00f3tkie zdanie zawiera podan\u0105 w pigu\u0142ce genez\u0119 nowego polskiego obozu w\u0142adzy, powsta\u0142ego w 1939 r. Rozwi\u0144my j\u0105 nieco. W Polsce od zamachu stanu roku 1926 niepodzielnie rz\u0105dzili pretorianie Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, a poniewa\u017c rz\u0105dzili niedemokratycznie, \u017cadne inne \u015brodowiska polityczne nie mia\u0142y szans obj\u0119cia rz\u0105d\u00f3w, cho\u0107by nie wiedzie\u0107 jak chcia\u0142y. Dlatego dalsze kilkana\u015bcie lat wi\u0119kszo\u015bci polskich partii up\u0142yn\u0119\u0142o na wymy\u015blaniu plan\u00f3w odsuni\u0119cia pi\u0142sudczyk\u00f3w od w\u0142adzy oraz nieudanych pr\u00f3bach ich realizacji. Partyjne programy pisano metod\u0105 negacji poszczeg\u00f3lnych aspekt\u00f3w sanacyjnych porz\u0105dk\u00f3w. Wojenny upadek Polski stanowi\u0142 dla owych stronnictw w gruncie rzeczy dar losu, bo wybuch wojny w jednej chwili zmi\u00f3t\u0142 dotychczasowy ob\u00f3z rz\u0105dz\u0105cy, pozwalaj\u0105c opozycyjnym partiom na rozpocz\u0119cie walki o w\u0142adz\u0119, kt\u00f3ra wcze\u015bniej w og\u00f3le nie by\u0142a mo\u017cliwa.<\/p>\r\n

W takiej te\u017c atmosferze do formowania swego gabinetu – pierwszego rz\u0105du Rzeczypospolitej na emigracji – przyst\u0105pi\u0142 gen. W\u0142adys\u0142aw Sikorski, przeforsowany na to stanowisko przez Francj\u0119, a wi\u0119c przez obce pa\u0144stwo. Odsuni\u0119ty od funkcji wojskowych przez Marsza\u0142ka jeszcze w 1928 r., w latach trzydziestych Sikorski intensywnie anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w polityk\u0119; jako genera\u0142 Wojska Polskiego i bohater wojny polsko-bolszewickiej wyra\u017anie chcia\u0142 odgrywa\u0107 rol\u0119 „kontr-Pi\u0142sudskiego”, tzn. autorytetu, kt\u00f3ry zjednoczy wok\u00f3\u0142 swej osoby si\u0142y opozycyjne wobec sanacji. Da\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pozna\u0107 jako zwolennik orientacji profrancuskiej w polityce zagranicznej – i to tak zagorza\u0142y, \u017ce pomawiano go wr\u0119cz o prac\u0119 dla francuskiego wywiadu. „Wszystkie stronnictwa demokratyczne”, zjednoczone wrogo\u015bci\u0105 do „gmachu sanacyjnego systemu”, nie mog\u0142y sobie \u017cyczy\u0107 lepszego kandydata na premiera, tote\u017c zacz\u0119\u0142y si\u0119 do\u0144 cisn\u0105\u0107 od dnia nominacji. Ich szereg otwiera\u0142o Stronnictwo Ludowe, w latach trzydziestych pod\u0105\u017caj\u0105ce coraz dalej i dalej w lewo (na poziomie lokalnym cz\u0119\u015bciowo infiltrowane nawet przez komunist\u00f3w). Du\u017ce znaczenie posiada\u0142a Polska Partia Socjalistyczna; przed wojn\u0105 r\u00f3wnie\u017c uleg\u0142a znamiennej dla tamtych czas\u00f3w radykalizacji, lecz konsekwentnie usuwa\u0142a kryptokomunist\u00f3w ze swych struktur – cho\u0107 a\u017c do wojny funkcjonowali w nich komunizuj\u0105cy dzia\u0142acze (np. Norbert Barlicki). Osobn\u0105 pozycj\u0119 zajmowa\u0142o chrze\u015bcija\u0144sko-socjaldemokratyczne Stronnictwo Pracy, utworzone w 1937 r. Powsta\u0142o z inicjatywy lider\u00f3w Frontu Morges (m.in. gen. J\u00f3zef Haller, Wojciech Korfanty, Ignacy Paderewski, W\u0142adys\u0142aw Sikorski) – nieformalnego ruchu, kt\u00f3ry od 1936 r. usi\u0142owa\u0142 animowa\u0107 skoordynowan\u0105 akcj\u0119 ugrupowa\u0144 opozycyjnych wobec sanacji. Mor\u017cowcy zaproponowali wsp\u00f3\u0142prac\u0119 m.in. obozowi narodowemu, lecz Roman Dmowski kategorycznie odm\u00f3wi\u0142, uznaj\u0105c ich aktywno\u015b\u0107 za przejaw „dzia\u0142alno\u015bci maso\u0144skiej” (nie bez powodu: politycy zwi\u0105zani z Sikorskim tworzyli tajne, wzorowane na masonerii organizacje – Komitet Obrony Narodowej oraz Zwi\u0105zek Odrodzenia Rzeczypospolitej). W instytucjach Pa\u0144stwa Podziemnego, budowanych w Kraju od ko\u0144ca 1939 r., opr\u00f3cz wymienionych partii wp\u0142ywow\u0105 pozycj\u0119 (zw\u0142aszcza w Biurze Informacji i Propagandy KG ZWZ-AK) zdoby\u0142o te\u017c tworzone w latach 1937-1939 Stronnictwo Demokratyczne, o ca\u0142kowicie maso\u0144skiej proweniencji, \u0142\u0105cz\u0105ce antyklerykalizm z politycznym demoliberalizmem i gospodarczym socjalizmem.<\/p>\r\n

Okre\u015blony – lewicowy – sk\u0142ad personalny i partyjny organ\u00f3w Pa\u0144stwa Polskiego zar\u00f3wno na wychod\u017astwie, jak i w Kraju nie pozostawa\u0142 bez wp\u0142ywu ich dzia\u0142ania podczas wojny. Co ciekawe, kiedy powsta\u0142a Rada Jedno\u015bci Narodowej, jej oficjalna odezwa z 1944 r. zatytu\u0142owana „O co walczy nar\u00f3d polski” okaza\u0142a si\u0119 bardziej lewicowa od analogicznych odezw wydawanych przez komunist\u00f3w z PPR, kt\u00f3re zape\u0142niano og\u00f3lnikami o konieczno\u015bci zjednoczenia wszystkich si\u0142 narodu w walce z Niemcami, z ostro\u017cno\u015bci ukrywaj\u0105c prawdziwy, bolszewicki charakter partii. Okre\u015blone preferencje ideologiczne ujawnia\u0142y si\u0119 nie tylko w dzia\u0142aniach instytucji sensu stricto politycznych, ale i wojskowych. Za przyk\u0142ad pos\u0142u\u017cy\u0107 mo\u017ce sprawa Konfederacji Narodu – organizacji zbrojnej utworzonej przez przedwojennych aktywist\u00f3w RNR-Falangi na czele z Boles\u0142awem Piaseckim (1915-1979). Piasecki i jego ludzie chcieli w\u0142\u0105czy\u0107 Konfederacj\u0119 w struktury Pa\u0144stwa Podziemnego, w szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b wcieli\u0107 jednostki bojowe Konfederacji – Uderzeniowe Bataliony Kadrowe – do Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej, czyli wojsk Pa\u0144stwa Podziemnego. Natrafili jednak na trudno\u015bci, spowodowane najmniej chyba w sytuacji wojennej stosownymi przyczynami: w zdominowanym przez lewic\u0119 dow\u00f3dztwie ZWZ jawn\u0105 niech\u0119\u0107 budzi\u0142 ich katolicki uniwersalizm i nacjonalizm. Wewn\u0119trzny dokument Konfederacji z 3 marca 1942 r. stwierdza: „ZWZ, b\u0119d\u0105c oficjaln\u0105 organizacj\u0105 wojskow\u0105, posiada r\u00f3wnocze\u015bnie charakter wybitnie polityczny i d\u0105\u017cy do opanowania w\u0142adzy w Kraju w chwili prze\u0142omu (…). ZWZ znajduje si\u0119 pod wp\u0142ywem Centrolewu.” Konfederacja ostatecznie wesz\u0142a w sk\u0142ad ZWZ jako jego autonomiczna cz\u0119\u015b\u0107, lecz wcze\u015bniej musia\u0142a stawi\u0107 czo\u0142a kampanii oskar\u017ce\u0144 i podejrze\u0144, prowadzonej przeciw niej w polskim podziemiu. Ocen\u0119 profilu politycznego ZWZ-AK dokonan\u0105 przez kierownictwo Konfederacji Narodu potwierdzaj\u0105 zreszt\u0105 oficjalne wypowiedzi dow\u00f3dc\u00f3w polskiej armii podziemnej. Gen. Tadeusz Komorowski-B\u00f3r na przyk\u0142ad uzna\u0142 wspomnian\u0105 deklaracj\u0119 Rady Jedno\u015bci Narodowej za zbyt umiarkowan\u0105 i domaga\u0142 si\u0119 od rz\u0105du RP rozpocz\u0119cia pracy nad reformami spo\u0142ecznymi, „kt\u00f3re by natchn\u0119\u0142y szerokie masy ludowe miast i wsi pe\u0142nym zaufaniem do polskiego czynnika kierowniczego”. Natomiast ostatni dow\u00f3dca podziemia p\u0142k Jan Rzepecki, stoj\u0105cy na czele utworzonej ju\u017c po rozwi\u0105zaniu AK Delegatury Si\u0142 Zbrojnych na Kraj, popar\u0142 tzw. reformy spo\u0142eczno-gospodarcze zaprowadzone na ziemiach polskich przez komunist\u00f3w z PKWN.
\r\n Jak wida\u0107, kwestie partyjno-ideologiczne bynajmniej nie zosta\u0142y od\u0142o\u017cone na bok z chwil\u0105 wybuchu wojny. Szczeg\u00f3lnie intensywnie przejawia\u0142y si\u0119 na jednej p\u0142aszczy\u017anie. Polskie w\u0142adze na wychod\u017astwie i w Kraju formowa\u0142y stronnictwa opozycyjne wobec rz\u0105d\u00f3w pi\u0142sudczyk\u00f3w. Dzi\u0119ki upadkowi Polski we wrze\u015bniu 1939 r. same zaj\u0119\u0142y ich miejsce i skwapliwie wykorzysta\u0142y tak zdobyt\u0105 pozycj\u0119 ordynarnej zemsty na swoich przeciwnikach. Pi\u0142sudczyk\u00f3w poddawano rozmaitym upokorzeniom i szykanom, a zarazem usi\u0142owano zupe\u0142nie zaczerni\u0107 pami\u0119\u0107 po epoce Marsza\u0142ka. 2 stycznia 1940 r. Jan Sta\u0144czyk z PPS, minister opieki spo\u0142ecznej w gabinecie Sikorskiego, przedstawi\u0142 projekt uchwa\u0142y rz\u0105du o ukaraniu sprawc\u00f3w kl\u0119ski wrze\u015bniowej, stawiaj\u0105cej przed s\u0105dem wojskowym by\u0142ego wodza naczelnego Wojska Polskiego marsza\u0142ka Edwarda Rydza-Śmig\u0142ego, za\u015b przed Trybuna\u0142em Stanu by\u0142ego premiera gen. Felicjana S\u0142awoja-Sk\u0142adkowskiego oraz ministra spraw wojskowych gen. Tadeusza Kasprzyckiego i ministra spraw zagranicznych pu\u0142kownika J\u00f3zefa Becka. 1 wrze\u015bnia 1940 r. – w rocznic\u0119 wybuchu wojny – odby\u0142a si\u0119 natomiast prezentacja raportu komisji powo\u0142anej trzy miesi\u0105ce wcze\u015bniej do zanalizowania przebiegu kampanii wrze\u015bniowej. Autorem raportu by\u0142 p\u0142k Izydor Modelski, przed wojn\u0105 znany z wrogo\u015bci do pi\u0142sudczyk\u00f3w dzia\u0142acz Stronnictwa Pracy; powszechnie przy tym wiedziano, i\u017c sporz\u0105dzony przeze\u0144 pseudo-dokument nijak si\u0119 ma do fachowej wiedzy wojskowej, a s\u0142u\u017cy jedynie za narz\u0119dzie politycznego oskar\u017cenia. Ponadto w 1940 r. gen. Sikorski osobi\u015bcie wyrzuci\u0142 z ZWZ m.in. by\u0142ego wojewod\u0119 wo\u0142y\u0144skiego Henryka J\u00f3zewskiego. Przed wojn\u0105 J\u00f3zewski prowadzi\u0142 na Wo\u0142yniu polityk\u0119 zbli\u017cenia polsko-ukrai\u0144skiego na bazie wsp\u00f3lnego zagro\u017cenia ze strony ZSRS; w jej trakcie – gdy warunki wojenne domaga\u0142y si\u0119 utrzymania solidarno\u015bci ca\u0142ego narodu i mobilizacji wszystkich jego aktywnych si\u0142 do walki z okupantami – zosta\u0142 usuni\u0119ty ze s\u0142u\u017cby pa\u0144stwowej za samo bycie dawnym sanacyjnym wojewod\u0105. W maju 1941 r. Sikorski wezwa\u0142 te\u017c na dywanik pierwszego szefa Biura Informacji i Propagandy KG ZWZ majora Tadeusza Kruka-Strzeleckiego, kt\u00f3ry w pi\u015bmie ZWZ „Insurekcja” o\u015bmieli\u0142 si\u0119 opublikowa\u0107 artyku\u0142 o J\u00f3zefie Pi\u0142sudskim – za co oczywi\u015bcie zosta\u0142 wyrzucony ze s\u0142u\u017cby. Nowa „grupa trzymaj\u0105ca w\u0142adz\u0119” realizowa\u0142a sw\u0105 nienawi\u015b\u0107 do postaci Marsza\u0142ka konsekwentnie, a\u017c do absurdu. Gdy w 1941 r. w Londynie cz\u0119\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w Rady Narodowej – politycznego organu doradczego powo\u0142anego przez prezydenta RP – uda\u0142a si\u0119 na Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 za spok\u00f3j duszy Komendanta, wiceprezes Rady Herman Lieberman, dzia\u0142acz PPS, wni\u00f3s\u0142 formalny wniosek o ukaranie ich grzywn\u0105.<\/p>\r\n

Na osobne om\u00f3wienie zas\u0142uguje dzia\u0142alno\u015b\u0107 najbardziej zaciek\u0142ego tropiciela niedobitk\u00f3w sanacji prof. Stanis\u0142awa Kota. Od 1920 r. Kot wyk\u0142ada\u0142 histori\u0119 kultury na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. W 1933 r. jego katedr\u0119 zlikwidowa\u0142 z przyczyn politycznych p\u0142k Janusz J\u0119drzejewicz, sanacyjny minister wyzna\u0144 religijnych i o\u015bwiecenia publicznego; w tym samym roku Kot wst\u0105pi\u0142 do Stronnictwa Ludowego. 7 grudnia 1939 r. gen. Sikorski uczyni\u0142 go ministrem spraw wewn\u0119trznych w swoim rz\u0105dzie. Prof. Kot zdoby\u0142 w ten spos\u00f3b kierownictwo nad polsk\u0105 policj\u0105 polityczn\u0105, kt\u00f3r\u0105 z lubo\u015bci\u0105 wykorzystywa\u0142 do prze\u015bladowania pi\u0142sudczyk\u00f3w (o czym jeszcze wspomnimy). Zarazem z racji zajmowanego stanowiska odpowiada\u0142 za budow\u0119 cywilnych struktur konspiracyjnych w Kraju. Powinno si\u0119 to by\u0142o odbywa\u0107 w porozumieniu z ZWZ, ale w tym roi\u0142o si\u0119 od pi\u0142sudczyk\u00f3w, a na jego czele jako komendant g\u0142\u00f3wny sta\u0142 gen. Kazimierz Sosnkowski, jeden z najbli\u017cszych przyjaci\u00f3\u0142 Marsza\u0142ka. Kot odm\u00f3wi\u0142 wi\u0119c jakiejkolwiek wsp\u00f3\u0142pracy i usi\u0142owa\u0142 animowa\u0107 na terenie Kraju w\u0142asn\u0105 konspiracj\u0119: Centralny Komitet Organizacji Niepodleg\u0142o\u015bciowych kierowany przez Ryszarda Świ\u0119tochowskiego – mor\u017cowca, cz\u0142onka Stronnictwa Ludowego i osobistego znajomego gen. Sikorskiego. Najwi\u0119kszy pokaz perfidii da\u0142 jednak Kot, gdy po zawarciu uk\u0142adu Sikorski-Majski mianowano go polskim ambasadorem w ZSRS. Na mocy uk\u0142adu Stalin uchyli\u0142 bram \u0142agr\u00f3w, w wyniku czego do delegatur polskiej ambasady zacz\u0119\u0142a nap\u0142ywa\u0107 rzeka ofiar agresji 17 wrze\u015bnia. By\u0142 to poch\u00f3d upior\u00f3w, skatowanych, p\u00f3\u0142\u017cywych i owini\u0119tych w zawszone \u0142achmany. Gdy pojawia\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d nich kt\u00f3ry\u015b ze znanych przedwojennych polityk\u00f3w, Kot wzywa\u0142 go do siebie, po czym podsuwa\u0142 mu do podpisu lojalk\u0119 z deklaracj\u0105 poparcia dla Sikorskiego oraz pot\u0119pienia \u015brodowisk wobec niego opozycyjnych; odmowa podpisu grozi\u0142a nieszcz\u0119\u015bnikowi wstrzymaniem najbardziej elementarnej pomocy, np. przydzia\u0142u czystej odzie\u017cy. Gdy za\u015b Kot otrzyma\u0142 ze sztabu gen. W\u0142adys\u0142awa Andersa informacje o „zaginionych” oficerach – kt\u00f3rych podziurawione zw\u0142oki spoczywa\u0142y ju\u017c w masowych grobach pod lasami Katynia, Charkowa i Miednoje – starannie przemilcza\u0142 je wobec polskich w\u0142adz w Londynie w obawie, \u017ce dadz\u0105 one bro\u0144 do r\u0119ki przeciwnikom paktowania z Sowietami, zw\u0142aszcza gen. Sosnkowskiemu i prezesowi emigracyjnego Stronnictwa Narodowego Tadeuszowi Bieleckiemu.
\r\n Skoro mowa o narodowcach, wypada zaznaczy\u0107, i\u017c ob\u00f3z narodowy nie anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w brudne intrygi i niskie mi\u0119dzypartyjne rozgrywki, jakim oddawali si\u0119 mor\u017cowcy czy ludowcy, gdy w tle gin\u0119\u0142a Ojczyzna. Co wi\u0119cej, niekt\u00f3rzy jego przedstawiciele zostali przez nowy establishment potraktowani podobnie jak pi\u0142sudczycy. Porucznik Adam Doboszy\u0144ski (1904-1949), od wybuchu wojny trzykrotnie odznaczony za m\u0119stwo w boju Krzy\u017cem Walecznych i raz francuskim Croix de Guerre, po przybyciu do Anglii zosta\u0142 na rozkaz Sikorskiego zamkni\u0119ty w obozie internowania na wyspie Bute – za antysemityzm (sic!). By\u0142 tam przytrzymywany od kwietnia 1941 r. do stycznia 1942 r. wraz z dawnym wojewod\u0105 \u015bl\u0105skim Micha\u0142em Gra\u017cy\u0144skim i innymi sanacyjnymi notablami. (W lutym 1942 r. zosta\u0142 aresztowany ponownie, za ujawnienie faktu, \u017ce Sikorski odda\u0142 przebywaj\u0105cych wci\u0105\u017c w ZSRS Polak\u00f3w pod pe\u0142n\u0105 jurysdykcj\u0119 sowieck\u0105, \u0142\u0105cznie ze zmian\u0105 obywatelstwa). W innych obozach przetrzymywano sanacyjnych oficer\u00f3w Wojska Polskiego, co budzi\u0142o nieskrywan\u0105 dezaprobat\u0119 nawet francuskich i brytyjskich sojusznik\u00f3w Polski.<\/p>\r\n

Opisane powy\u017cej zdarzenia przywodz\u0105 na my\u015bl poj\u0119cie „ha\u0144by domowej”, ukute przez Jacka Trznadla (notabene – by\u0142ego stalinist\u0119) dla okre\u015blenia tego, co sta\u0142o si\u0119 w Kraju z elitami intelektualnymi po 1945 r. Nie przypadkiem jednak w tytule pos\u0142u\u017cyli\u015bmy si\u0119 okre\u015bleniem „\u015bwi\u0144stwo”, zarezerwowanym dla wyst\u0119pk\u00f3w ma\u0142ych i w gruncie rzeczy \u017ca\u0142osnych, o jakich m\u00f3wi si\u0119 nie tyle ze \u015bwi\u0119tym oburzeniem, co z niesmakiem i pogard\u0105. Wypowiedziane na wiele lat przed wojn\u0105 s\u0142owa o zaplutych kar\u0142ach na krzywych n\u00f3\u017ckach w jej trakcie okaza\u0142y si\u0119 poniek\u0105d prorocze.<\/p>\r\n

Adam Danek<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Za: eCzas<\/a><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kiedy wsp\u00f3\u0142czesny Polak wraca my\u015blami do II wojny \u015bwiatowej – czyli do tego, co na jej temat widzia\u0142 w telewizji, a mo\u017ce nawet i czyta\u0142 – nieodmiennie natyka si\u0119 na obraz polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa wojennej doby jako nieporuszonego monolitu, stawiaj\u0105cego okupantom solidarny op\u00f3r. Szeroko rozpowszechnione jest przekonanie, i\u017c z chwil\u0105 rozlania przez naje\u017ad\u017ac\u00f3w pierwszej krwi na […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1817"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1817"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1817\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}