{"id":17979,"date":"2010-02-06T11:57:01","date_gmt":"2010-02-06T16:57:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=17979"},"modified":"2010-02-06T11:57:01","modified_gmt":"2010-02-06T16:57:01","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=17979","title":{"rendered":"Czy warto wchodzi\u0107 do ERM2 i strefy euro? – Stefan \u015awi\u0105tkowski<\/em>"},"content":{"rendered":"

W 1999 roku poprosi\u0142em pana profesora Jerzego Chodorowskiego, aby napisa\u0142 krytyczny tekst o Traktatach Unii Europejskiej. Na prze\u0142omie 2000\/2001 roku wyda\u0142em ten tekst jako ksi\u0105\u017ck\u0119 pod tytu\u0142em Przyn\u0119ty i pu\u0142apki w Europejskich Traktatach Integracyjnych. Traktat o Utworzeniu Wsp\u00f3lnoty Europejskiej. Traktat o Unii Europejskiej. Traktat Amsterdamski Wnosz\u0105cy Poprawki do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o Utworzeniu Unii Europejskiej. Teksty i komentarze <\/em>z Przedmow\u0105 <\/em>pana red. Stanis\u0142awa Michalkiewicza. Celem publikacji tej pracy by\u0142o zapoznanie szerokiego grona obywateli z zagro\u017ceniami, jakie niesie wst\u0105pienie Polski do Unii Europejskiej. Ksi\u0105\u017cka omawia najistotniejsze w\u0105tki traktat\u00f3w o Unii Europejskiej oraz zawiera bardzo wnikliwy i celny komentarz pana profesora. W rozdziale VIII prof. Chodorowski odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do sprawy suwerenno\u015bci pa\u0144stwa w kontek\u015bcie polityki gospodarczej i monetarnej Unii Europejskiej.<\/p>\r\n\r\n

Dzisiaj, kiedy Polska jest cz\u0142onkiem Unii Europejskiej, politycy z pe\u0142nym przekonaniem twierdz\u0105, \u017ce wst\u0105pienie do strefy euro b\u0119dzie zbawienne dla gospodarki naszego kraju. Brak krytycznych wypowiedzi i publikacji spowodowa\u0142, \u017ce poprosi\u0142em pana Stefana \u015awi\u0105tkowskiego (autora ksi\u0105\u017cki Deadline, czyli stryczek o prywatyzacji kt\u00f3rej nie by\u0142o<\/em>, pierwszej polskiej powie\u015bci na temat prywatyzacji) o napisanie rzetelnej analizy pozytywnych i negatywnych skutk\u00f3w wst\u0105pienia Polski do strefy euro.<\/p>\r\n\r\n

Pan Stefan jest posiadaj\u0105cym d\u0142ugoletnie do\u015bwiadczenie specjalist\u0105 w zakresie zarz\u0105dzania ryzykiem w instytucjach finansowych. W 1990 roku uzyska\u0142 stopie\u0144 magistra matematyki na Politechnice \u0141\u00f3dzkiej, w 1991 roku otrzyma\u0142 tytu\u0142 Master of Science w dziedzinie matematyki na University of Leeds w Wielkiej Brytanii, a w 1995 roku tytu\u0142 MBA INSEAD w Fontainebleau we Francji. Przez 5 lat pracowa\u0142 jako konsultant w firmie McKinsey. Kolejno w Banku Handlowym, Lukas Banku i Europejskim Funduszu Leasingowym pe\u0142ni\u0142 funkcje dyrektora departament\u00f3w odpowiedzialnych za ryzyko kredytowe, strategi\u0119, ryzyko rynkowe i finanse.. Od maja 2007 roku prze rok pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 Wiceprezesa nadzoruj\u0105cego obszar ryzyka i windykacji w najwi\u0119kszym polskim banku – PKO BP SA. Obecnie jest V-ce Prezesem w \u00a0FM Banku d\/s ryzyka finansowego.<\/p>\r\n\r\n

J\u00f3zef Jakubowski, Wydawnictwo DEXTRA<\/p>\r\n\r\n

Siemianowice \u015al\u0105skie, 28 lipca 2009 r.<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

Oto tekst autorstwa pana Stefana \u015awi\u0105tkowskiego.<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

Uzupe\u0142nienie do ksi\u0105\u017cki Przyn\u0119ty i pu\u0142apki w europejskich traktatach integracyjnych<\/em> pana Jerzego Chodorowskiego<\/h2>\r\n\r\n

Tekst prof. Chodorowskiego ukaza\u0142 si\u0119 w 2001 roku. Od tego czasu wiele si\u0119 wydarzy\u0142o, Polska podpisa\u0142a szereg traktat\u00f3w integracyjnych, co potocznie, cho\u0107 nieprecyzyjnie, jest okre\u015blane jako cz\u0142onkostwo w Unii Europejskiej. Podstawowe tezy zawarte w ksi\u0105\u017cce nie straci\u0142y na aktualno\u015bci, a niekt\u00f3re z mo\u017cliwych zagro\u017ce\u0144 zidentyfikowanych w niej sta\u0142y si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105. Ale te\u017c pojawi\u0142y si\u0119 w polskiej perspektywie nowe zagadnienia, r\u00f3wnie\u017c nosz\u0105ce znamiona przyn\u0119t i pu\u0142apek, takie jak ratyfikacja Traktatu Lizbo\u0144skiego czy przyst\u0105pienie do Unii Gospodarczej i Walutowej, czyli w skr\u00f3cie do strefy euro. Traktat Lizbo\u0144ski, je\u015bli wejdzie w \u017cycie, b\u0119dzie mia\u0142 ogromne i trudne do przewidzenia skutki dla funkcjonowania spo\u0142ecze\u0144stw europejskich, poniewa\u017c jest na tyle d\u0142ugi, niejasny i skomplikowany, \u017ce jego znaczenie ujawni si\u0119 dopiero w praktyce interpretacyjnej. B\u0119d\u0105c fachowcem w dziedzinie bankowo\u015bci, zajmuj\u0105cym si\u0119 od lat zarz\u0105dzaniem ryzykiem w bankach, czuj\u0119 si\u0119 kompetentny do przedstawienia tematu wprowadzenia euro jako \u015brodka p\u0142atniczego w Polsce.<\/p>\r\n\r\n

Dyskusj\u0119 na ten temat mo\u017cna prowadzi\u0107 na dw\u00f3ch p\u0142aszczyznach: zasadniczej – czy w og\u00f3le nale\u017cy to zrobi\u0107, oraz technicznej – kiedy i po jakim kursie. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce dopiero po udzieleniu pozytywnej odpowiedzi na pytanie zasadnicze ma sens stawianie pyta\u0144 nast\u0119pnych. Mo\u017cna sobie r\u00f3wnie\u017c wyobrazi\u0107, \u017ce wej\u015bcie do strefy euro ma sens, ale tylko w szczeg\u00f3lnych warunkach, kt\u00f3re nie s\u0105 lub nawet nie mog\u0105 by\u0107 spe\u0142nione. W tej dyskusji s\u0105 u\u017cywane argumenty zar\u00f3wno gospodarcze, jak i polityczne (oraz wiele innych, mniej istotnych). Przez argumenty gospodarcze rozumiem badania pokazuj\u0105ce to, co daje si\u0119 w gospodarce zmierzy\u0107 lub prognozowa\u0107, a przez polityczne – nie tyle \u015blepe przekonania polityk\u00f3w (bo to w og\u00f3le nie s\u0105 argumenty), ile rozwa\u017cania dotycz\u0105ce ludzkich preferencji. Chodzi o to, \u017ce oczywi\u015bcie lepiej by\u0107 bogatym i zdrowym ni\u017c biednym i chorym, ale oszacowanie, na ile warto si\u0119 narazi\u0107 na ryzyko w celu wzbogacenia ma charakter polityczny. Zagadnienie, ile zaryzykowa\u0107 i jak du\u017co wysi\u0142ku warto podj\u0105\u0107, \u017ceby wi\u0119cej zarobi\u0107, jest rozstrzygane na poziomie indywidualnym na bardzo r\u00f3\u017cne sposoby. Na poziomie spo\u0142ecznym jest, lub przynajmniej powinno by\u0107, fundamentalnym zagadnieniem politycznym.<\/p>\r\n\r\n

Argumenty gospodarcze uwa\u017cam (w kontek\u015bcie wprowadzenia euro) za istotniejsze od politycznych, bo cz\u0142owiek musi je\u015b\u0107, ale na szcz\u0119\u015bcie nie musi g\u0142osowa\u0107 (warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w czasach komunistycznych by\u0142o odwrotnie).\u00a0 \u015awiadomie u\u017cywam okre\u015blenia \u201eargumenty gospodarcze\u201d, a nie \u201eekonomiczne\u201d poniewa\u017c to, co ekonomi\u015bci uwa\u017caj\u0105 za dobre z punktu widzenia analizowanych przez nich wska\u017anik\u00f3w, niekoniecznie jest dobre dla gospodarki, rozumianej jako spos\u00f3b bogacenia si\u0119 ludzi. A to ludzie s\u0105 najistotniejsi w gospodarce, a nie wska\u017aniki – te z kolei s\u0105 najistotniejsze w naukach ekonomicznych.<\/p>\r\n\r\n

Podstawowe zagadnienie gospodarcze, w zasadzie podsumowuj\u0105ce wszystkie inne, dotyczy tego, czy wprowadzenie euro przyczyni si\u0119 do szybszego wzrostu polskiej gospodarki. Pytanie, czy euro ochroni Polsk\u0119 przed kryzysem jest szczeg\u00f3lnym przypadkiem powy\u017cszego zagadnienia, poza tym niewiele wnosi pod wzgl\u0119dem poznawczym. Po pierwsze kryzys jest teraz, a euro w Polsce b\u0119dzie najwcze\u015bniej za 2-3 lata, gdy miejmy nadziej\u0119, kryzys ju\u017c sobie p\u00f3jdzie (jedynie do mechanizmu ERM2 mo\u017cemy wej\u015b\u0107 nied\u0142ugo). Po drugie – wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w, kt\u00f3re przyj\u0119\u0142y euro, ma teraz problemy znacznie wi\u0119ksze ni\u017c Polska, wi\u0119c skoro euro ich nie ochroni\u0142o to niby jak mia\u0142oby ochroni\u0107 nas.<\/p>\r\n\r\n

\u0179eby rozstrzygn\u0105\u0107 ten postawiony wy\u017cej problem lub przynajmniej znale\u017a\u0107 uzasadnienie stwierdzenia, \u017ce euro b\u0119dzie mia\u0142o pozytywny wp\u0142yw na wzrost produktu krajowego brutto w Polsce, warto si\u0119 przyjrze\u0107 do\u015bwiadczeniom kraj\u00f3w, kt\u00f3re euro ju\u017c wprowadzi\u0142y. Jedyna du\u017ca grupa gospodarek jednocze\u015bnie przyj\u0119\u0142a euro w 2002 roku (by\u0142 to pocz\u0105tek istnienia euro), – to nimi si\u0119 zajmiemy. Stanowi\u0142y one reprezentatywn\u0105 pr\u00f3b\u0119 wysoko rozwini\u0119tych gospodarek, od ogromnych Niemiec, poprzez nieco mniejsze Francj\u0119 i W\u0142ochy, do niedu\u017cych Portugalii i Irlandii oraz male\u0144ki Luksemburg. Na podstawie danych Eurostatu (biuro statystyczne Komisji Europejskiej) obliczy\u0142em, \u017ce \u015bredni roczny wzrost PKB gospodarek wchodz\u0105cych do strefy euro (nie jest to po prostu \u015brednia arytmetyczna tylko \u0142\u0105czne tempo wzrostu gospodarczego, inaczej m\u00f3wi\u0105c, \u015brednie tempo wzrostu wa\u017cone wielko\u015bci\u0105 poszczeg\u00f3lnych gospodarek) wynosi\u0142 w latach 1999-2001 (trzy ostatnie lata przed wprowadzeniem euro) 2,9%, a w latach 2002-2004 (trzy pierwsze lata po tym zdarzeniu) 1,3%, czyli spadek by\u0142 do\u015b\u0107 drastyczny. Trzeba zauwa\u017cy\u0107, \u017ce ta informacja nie ma wi\u0119kszego znaczenia, dop\u00f3ki nie por\u00f3wna si\u0119 jej z danymi z innych gospodarek – mog\u0142a wszak wtedy by\u0107 recesja og\u00f3lna i wszyscy mieli trudno\u015bci. Jako grup\u0119 odniesienia przyj\u0105\u0142em kraje, kt\u00f3re obecnie s\u0105 w Unii Europejskiej, a auro wtedy nie wprowadzi\u0142y. Jest to grupa 13 kraj\u00f3w (nie uwzgl\u0119dniam Malty, dla kt\u00f3rej Eurostat nie podaje wzrostu PKB w latach 1999-2000, – gospodarka Malty jest ma\u0142a i jej brak nie zaburza wynik\u00f3w analizy). Dla nich \u015bredni roczny wzrost PKB w latach 1999-2001 wynosi\u0142 3,2%, a w latach 2002-2004 – 2,8%. Jak wida\u0107 spowolnienie wyst\u0105pi\u0142o w obu grupach, ale znacznie mniejsze w grupie nie korzystaj\u0105cej z \u201edobrodziejstw\u201d wsp\u00f3lnej waluty. Tempo wzrostu gospodarczego w krajach strefy euro zmniejszy\u0142o si\u0119 o 1,6 punkta procentowego (p.p.) a w pozosta\u0142ych zaledwie o 0,4 p.p., inaczej m\u00f3wi\u0105c, przed wprowadzeniem euro kraje, kt\u00f3re je w 2002 roku wprowadzi\u0142y rozwija\u0142y si\u0119 o 0,3 p.p. wolniej od pozosta\u0142ych kraj\u00f3w, kt\u00f3re obecnie s\u0105 w Unii; po wprowadzeniu euro ta r\u00f3\u017cnica wzros\u0142a do 1,5 p.p.\u00a0 Najbardziej przyhamowa\u0142y Portugalia, Niemcy i Holandia, a najbardziej przyspieszy\u0142y Rumunia, S\u0142owacja i Litwa (te ostatnie nie tylko nie wesz\u0142y w tym czasie do strefy euro, ale nawet nie by\u0142y w Unii i pewnie dlatego tak si\u0119 rozwija\u0142y).<\/p>\r\n\r\n

Nale\u017cy zada\u0107 sobie pytanie, czy sta\u0142o si\u0119 tak poniewa\u017c euro wprowadzono w niew\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b lub w z\u0142ym momencie, czy mo\u017ce jednak b\u0142\u0105d ma charakter systemowy. Stawiam tez\u0119, \u017ce b\u0142\u0105d ma charakter systemowy i postaram si\u0119 to poni\u017cej wykaza\u0107. Jedna waluta jest rozwi\u0105zaniem dobrym dla obszaru gospodarczego o jednolitym poziomie rozwoju, podobnych rozwi\u0105zaniach prawnych i zbli\u017conej kulturze – przyk\u0142adem s\u0105 Stany Zjednoczone Ameryki, czerpi\u0105ce ogromne korzy\u015bci z tego, \u017ce ich waluta ma oparcie w najwi\u0119kszej \u015bwiatowej gospodarce. Ekonomi\u015bci maj\u0105 nawet teori\u0119 jednolitych obszar\u00f3w walutowych, kt\u00f3ra okre\u015bla kryteria tej jednolito\u015bci. Je\u015bli jednak warunki homogeniczno\u015bci nie s\u0105 spe\u0142nione, w szczeg\u00f3lno\u015bci je\u017celi nie jest spe\u0142niony warunek zbli\u017conego poziomu rozwoju gospodarczego na ca\u0142ym obszarze, oka\u017ce si\u0119, \u017ce polityka monetarna w\u0142a\u015bciwa dla jednych kraj\u00f3w strefy wsp\u00f3lnej waluty nie b\u0119dzie ju\u017c optymalna dla innych. Odpowiada to produkcji but\u00f3w w rozmiarze 42 dla m\u0119\u017cczyzn, poniewa\u017c tak\u0105 przeci\u0119tnie maj\u0105 stop\u0119. I faktycznie, lepiej robi\u0107 rozmiar 42 ni\u017c na przyk\u0142ad 38 (w 46 wi\u0119kszo\u015b\u0107 by si\u0119, co prawda, zmie\u015bci\u0142a, ale by\u0142yby du\u017ce koszty surowca) – powstaje jednak pytanie, dlaczego nie mo\u017cna robi\u0107 but\u00f3w w r\u00f3\u017cnych rozmiarach, \u017ceby wszystkim by\u0142o wygodnie\u2026 Zak\u0142adaj\u0105c dobr\u0105 wol\u0119, uczciwo\u015b\u0107 i wysoki poziom fachowo\u015bci decydent\u00f3w od polityki monetarnej strefy euro, nale\u017cy przyj\u0105\u0107, \u017ce b\u0119d\u0105 si\u0119 oni starali zapewni\u0107 maksymalny wzrost gospodarczy ca\u0142ej strefy euro. A to mo\u017cna uzyska\u0107 wy\u0142\u0105cznie prowadz\u0105c polityk\u0119 monetarn\u0105 optymaln\u0105 z punktu widzenia najwi\u0119kszych gospodarek wchodz\u0105cych w sk\u0142ad tej strefy (w tym przypadku Niemiec i Francji). Je\u015bli bowiem polityka monetarna doprowadzi do spowolnienia wzrostu w Niemczech o 1 p.p., to b\u0119dzie to mia\u0142o dla ca\u0142ej strefy euro negatywne skutki o wiele wi\u0119ksze, ni\u017c gdy takie samo spowolnienie dotknie S\u0142owacj\u0119 lub inn\u0105 relatywnie ma\u0142\u0105 gospodark\u0119. Beneficjentami tej sytuacji mog\u0105 by\u0107 kraje o poziomie zbli\u017conym do najwi\u0119kszych gospodarek, np. Belgia, Holandia, Luksemburg, ale nie Polska, kt\u00f3ra ma znacznie ni\u017csze PKB na mieszka\u0144ca od gospodarek najwi\u0119kszych i potrzebuje innej ni\u017c one polityki monetarnej. Zwracam uwag\u0119, \u017ce nie trzeba wyci\u0105ga\u0107 politycznych argument\u00f3w o utracie suwerenno\u015bci przez Polsk\u0119 i dominacji Niemiec w UE, \u017ceby wykaza\u0107, \u017ce po wprowadzeniu euro mo\u017cemy, a nawet powinni\u015bmy, podlega\u0107 polityce monetarnej optymalnej dla Niemiec, a nie dla Polski. Co prawda do\u015bwiadczenie uczy, \u017ce polityka monetarna nie zawsze lub jedynie rzadko jest prowadzona w spos\u00f3b optymalny, ale wola\u0142bym nie upatrywa\u0107 w tym szansy dla polskiej gospodarki.<\/p>\r\n\r\n

Wyniki za pierwszy kwarta\u0142 2009 roku przynios\u0142y dodatkowe cz\u0119\u015bciowe potwierdzenie tego, co napisa\u0142em powy\u017cej. W dobie kryzysu spo\u015br\u00f3d gospodarek Unii Europejskiej wyra\u017anie najbardziej skurczy\u0142y si\u0119 (w sensie spadku PKB) gospodarki Litwy, \u0141otwy i Estonii. Nie s\u0105 one, co prawda, w strefie euro, ale dwie pierwsze z nich utrzymuj\u0105 sta\u0142y kurs lokalnej waluty do euro. Wzrostem PKB mog\u0105 si\u0119 pochwali\u0107 tylko dwie gospodarki unijne: Polska (najwy\u017cszym, bez euro) i Cypr. Dominuj\u0105ce w\u015br\u00f3d analityk\u00f3w opinie wskazuj\u0105, \u017ce najwi\u0119kszy szok, zwi\u0105zany z przej\u015bciem od gwa\u0142townego wzrostu do spadku prze\u017cywaj\u0105, poza trzema wy\u017cej wymienionym pa\u0144stwami, S\u0142owacja, Irlandia i Hiszpania.\u00a0 \u201eRzeczpospolita\u201d w dniu 5 czerwca 2009 roku opublikowa\u0142a artyku\u0142 o sytuacji S\u0142owacji pod znamiennym tytu\u0142em \u015arodkowoeuropejski tygrys s\u0142abnie z komentarzem wiod\u0105cych ekonomist\u00f3w. Pan Juraj Bata, G\u0142\u00f3wny Ekonomista banku Slovenska Sporitelna napisa\u0142, \u017ce \u201e(\u2026) nasze trudno\u015bci to efekt kryzysu \u015bwiatowego, a nie wina samego euro. Dodatkowo S\u0142owacja wesz\u0142a do strefy euro w czasach dramatycznych zmian, dlatego trudno oceni\u0107 d\u0142ugofalowe nast\u0119pstwa tego kroku. Jest wiele zalet tej decyzji\u201d. Pan Maciej Reluga, G\u0142\u00f3wny Ekonomista BZ WBK napisa\u0142: \u201eS\u0142owacja zyska\u0142a bardzo du\u017co na wej\u015bciu do strefy euro w czasie rozchwiania na rynkach finansowych po nasileniu si\u0119 kryzysu na \u015bwiecie. Jednak problemem okaza\u0142 si\u0119 kurs wymiany korony na euro\u201d. Obie te wypowiedzi przypominaj\u0105 znany z minionego okresu standard: socjalizm tak – wypaczenia nie. Euro oczywi\u015bcie tak – ale te okoliczno\u015bci\u2026 W wywiadzie opublikowanym 11 maja 2009 roku na \u0142amach \u201eGazety Wyborczej\u201d, udzielonym panu Witoldowi Gadomskiemu, pan prof. Leszek Balcerowicz (uczestnik\u00f3w wywiadu trudno uzna\u0107 za eurosceptyk\u00f3w) stwierdzi\u0142, \u017ce \u201eB\u0105ble na rynku nieruchomo\u015bci naros\u0142y w Hiszpanii, Wielkiej Brytanii i Irlandii, m.in. dlatego \u017ce stopy procentowe Europejskiego Banku Centralnego by\u0142y dla Irlandii i Hiszpanii zbyt niskie\u201d. Rozm\u00f3wcy nie wyci\u0105gn\u0119li z tego wniosku, \u017ce mo\u017ce lepiej by\u0142o jednak mie\u0107 stopy nieco wy\u017csze\u2026 Dlaczego wi\u0119c gospodarka polska radzi sobie w kryzysie relatywnie dobrze? Po prostu, stopy procentowe wy\u017csze ni\u017c w strefie euro ograniczy\u0142y efekt b\u0105bla na rynku nieruchomo\u015bci (cho\u0107 pewien wyst\u0105pi\u0142). Os\u0142abienie z\u0142otego w warunkach kryzysu wspar\u0142o eksport, zar\u00f3wno oficjalny, jak i przygraniczny, co wyra\u017ca si\u0119 zar\u00f3wno w tym, \u017ce Niemcy, S\u0142owacy i Litwini przyje\u017cd\u017caj\u0105 do nas na zakupy, nawet samochod\u00f3w, jak i w tym, \u017ce znacz\u0105co poprawi\u0142 si\u0119 bilans handlu zagranicznego.<\/p>\r\n\r\n

Nale\u017cy w tym kontek\u015bcie zada\u0107 sobie pytanie, czy dla naszej gospodarki w\u0142a\u015bciwe s\u0105 te stopy procentowe, kt\u00f3re ustala Rada Polityki Pieni\u0119\u017cnej, czy te\u017c w\u0142a\u015bciwsze by\u0142yby, znacznie ni\u017csze, stopy obowi\u0105zuj\u0105ce w strefie euro. To pytanie powinni sobie zada\u0107 przede wszystkim zwolennicy szybkiego wprowadzenia euro w Polsce, cho\u0107by dla zachowania intelektualnej uczciwo\u015bci. Je\u017celi bowiem optymalne s\u0105 stopy obowi\u0105zuj\u0105ce obecnie dla z\u0142otego, to ich gwa\u0142towne obni\u017cenie po ewentualnym wprowadzeniu euro b\u0119dzie szkodliwe. Je\u017celi jednak optymalne s\u0105 stopy niskie, takie jak w strefie euro, to dlaczego Rada Polityki Pieni\u0119\u017cnej nie obni\u017cy tych naszych\u2026 Teoretycznie mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, \u017ce gdy walut\u0105 obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 jest z\u0142oty, to optymalna jest stopa wy\u017csza, a po wprowadzeniu euro jak za dotkni\u0119ciem czarodziejskiej r\u00f3\u017cd\u017cki stopa optymalna si\u0119 obni\u017cy, ale taka konstrukcja my\u015blowa wymaga\u0142aby raczej wyja\u015bnienia. Niestety, nie spotka\u0142em si\u0119 jeszcze nawet z pr\u00f3b\u0105 rozwi\u0105zania tego dylematu przez \u201epowa\u017cnych ekonomist\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Skoncentrowa\u0142em si\u0119 na negatywnych skutkach wprowadzenia euro w Polsce w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci poniewa\u017c o skutkach pozytywnych mo\u017cna przeczyta\u0107 w wysokonak\u0142adowej prasie, a o negatywnych – w bardzo niewielu miejscach, a je\u017celi ju\u017c, to raczej w kontek\u015bcie utraty suwerenno\u015bci i podporz\u0105dkowania ni\u017c w kontek\u015bcie funkcjonowania gospodarki. Poza tym, jak powiedzia\u0142 klasyk, gdy patrzymy na Zach\u00f3d to dostrzegamy oczywi\u015bcie pewne plusy, wa\u017cne jest jednak \u201e\u017ceby te plusy nie przes\u0142oni\u0142y nam minus\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Z powy\u017cszych rozwa\u017ca\u0144 p\u0142ynie wniosek, \u017ce szybkie wej\u015bcie do strefy euro niemal na pewno zaszkodzi\u0142oby polskiej gospodarce. Daje to odpowied\u017a – negatywn\u0105 – na pytanie zasadnicze: czy warto to robi\u0107. Daje to r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015bciow\u0105 odpowied\u017a na pierwsze z technicznych pyta\u0144 postawionych na pocz\u0105tku tego tekstu, mianowicie, kiedy – ot\u00f3\u017c na pewno nie teraz. Czy mo\u017ce doj\u015b\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej b\u0119dzie warto to zrobi\u0107? Oczywi\u015bcie, mo\u017ce, ale wcale nie jest pewne, czy nast\u0105pi to wcze\u015bniej ni\u017c rozpad Unii Europejskiej lub likwidacja euro. Obecnie bowiem wiele, a w nied\u0142ugim czasie by\u0107 mo\u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107, kraj\u00f3w Unii Europejskiej (r\u00f3wnie\u017c tych ze strefy euro) nie spe\u0142nia kryteri\u00f3w wej\u015bcia do tej strefy (np. deficytu bud\u017cetowego poni\u017cej 3% PKB lub d\u0142ugu publicznego poni\u017cej 60% PKB) i gdyby UE by\u0142a powa\u017cn\u0105 instytucj\u0105, to powinna co\u015b z tym zrobi\u0107. Nie robi, po pierwsze dlatego, \u017ce nie istnieje jako podmiot prawny, a po drugie, poniewa\u017c nie dysponuje odpowiednimi instrumentami – w praktyce: \u015brodkami przymusu. Ale to temat na odr\u0119bn\u0105 analiz\u0119.<\/p>\r\n\r\n

Na zako\u0144czenie trzeba zauwa\u017cy\u0107, \u017ce dyskusja o wprowadzeniu euro w Polsce mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 bezprzedmiotowa w co najmniej dw\u00f3ch sytuacjach. Po pierwsze, gdyby po wej\u015bciu do ERM2 okaza\u0142o si\u0119 \u017ce z\u0142oty nie jest w stanie utrzyma\u0107 si\u0119 w pa\u015bmie 15% odchylenia od ustalonego w ramach tego mechanizmu kursu podstawowego w stosunku do euro. Nie jest to ryzyko nierealne, poniewa\u017c od 1989 roku nie by\u0142o dostatecznie d\u0142ugiego okresu stabilno\u015bci naszej waluty. Po drugie, gdyby okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nas wcale do strefy euro nikt nie zaprasza i nawet na to trzeba poczeka\u0107 – w takim przypadku szkoda czasu na zaprz\u0105tanie sobie g\u0142owy tematem.<\/p>\r\n\r\n

Stefan \u015awi\u0105tkowski<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Warszawa, dnia 6 lipca 2009 r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W 1999 roku poprosi\u0142em pana profesora Jerzego Chodorowskiego, aby napisa\u0142 krytyczny tekst o Traktatach Unii Europejskiej. Na prze\u0142omie 2000\/2001 roku wyda\u0142em ten tekst jako ksi\u0105\u017ck\u0119 pod tytu\u0142em Przyn\u0119ty i pu\u0142apki w Europejskich Traktatach Integracyjnych. Traktat o Utworzeniu Wsp\u00f3lnoty Europejskiej. Traktat o Unii Europejskiej. Traktat Amsterdamski Wnosz\u0105cy Poprawki do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[23],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17979"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17979"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17979\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}