{"id":17837,"date":"2010-02-04T08:10:40","date_gmt":"2010-02-04T13:10:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=17837"},"modified":"2010-02-04T08:10:40","modified_gmt":"2010-02-04T13:10:40","slug":"jezyk-polski-czy-lacinski-ks-dr-franciszek-madeja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=17837","title":{"rendered":"J\u0119zyk polski czy \u0142aci\u0144ski? &#8211; <em>Ks. dr. Franciszek Madeja<\/em>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Jedynym dowodem, jakim sekta Hodura stara si\u0119 usprawiedliwi\u0107 przyw\u0142aszczon\u0105 sobie szumnie nazw\u0119 ko\u015bcio\u0142a \u201epolsko-narodowego\u201d jest wprowadzenie do liturgii ko\u015bcielnej j\u0119zyka polskiego. T\u0105 nowo\u015bci\u0105 pragn\u0105 hodurowcy pozyska\u0107 sobie sympati\u0119 i zwolennik\u00f3w w\u015br\u00f3d ludu polskiego, Ko\u015bcio\u0142owi za\u015b katolickiemu zarzucaj\u0105, \u017ce trzyma si\u0119 uparcie przestarza\u0142ego, niezrozumia\u0142ego j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego, jakgdyby do Boga nie m\u00f3g\u0142 przemawia\u0107 ka\u017cdy swoim ojczystym j\u0119zykiem.<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p>Sprawa tego lub owego j\u0119zyka w obrz\u0119dach ko\u015bcielnych jest w gruncie rzeczy spraw\u0105 drugorz\u0119dn\u0105. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nie obstawa\u0142 nigdy bezwzgl\u0119dnie przy u\u017cywaniu jednego j\u0119zyka w swojej liturgii. Najlepszym tego dowodem jest fakt, \u017ce i dzisiaj istnieje w Ko\u015bciele katolickim kilka j\u0119zyk\u00f3w liturgicznych, jak staro-s\u0142owia\u0144ski u Rusin\u00f3w-unit\u00f3w, ormia\u0144ski u Ormian, w niekt\u00f3rych ko\u015bcio\u0142ach wschodnich syryjski, koptyjski, itd.<\/p>\r\n\r\n<p>W samych pocz\u0105tkach chrze\u015bcija\u0144stwa odprawiano Naj\u015bw. Ofiar\u0119 i inne wsp\u00f3lne mod\u0142y w j\u0119zyku, jakiego u\u017cywali wierni danej miejscowo\u015bci, a wi\u0119c na Wschodzie przewa\u017cnie w j\u0119zyku greckim, na Zachodzie w \u0142aci\u0144skim. J\u0119zyk \u0142aci\u0144ski sta\u0142 si\u0119 wkr\u00f3tce j\u0119zykiem urz\u0119dowym ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a zachodniego. W wiekach \u015brednich, owszem dalej jeszcze, bo a\u017c do wieku XVII-go rozumieli ten j\u0119zyk wszyscy ludzie wykszta\u0142ceni ca\u0142ego \u015bwiata. Dlatego zatrzyma\u0142 go i Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki i pos\u0142uguje si\u0119 nim przy swoich czynno\u015bciach liturgicznych. A czyni to dla s\u0142usznych zupe\u0142nie powod\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n<p>Przede wszystkim jest jeden j\u0119zyk, u\u017cywany w ca\u0142ym Ko\u015bciele, widocznym znakiem i zewn\u0119trznym wyrazem tej jedno\u015bci i powszechno\u015bci, jak\u0105 odznacza\u0107 si\u0119 ma prawdziwy Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy. P. Jezus bowiem nie za\u0142o\u017cy\u0142 jaki\u015b tam osobnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w narodowych czy narodowo\u015bciowych, niezale\u017cnych od siebie i zwalczaj\u0105cych si\u0119 wzajemnie, ale zbudowa\u0142 jeden sw\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142 powszechny dla wszystkich lud\u00f3w, wszystkich narod\u00f3w i wszystkich czas\u00f3w. Do tego swojego Ko\u015bcio\u0142a powo\u0142a\u0142 wszystkich bez wyj\u0105tku, bez wzgl\u0119du na przekonania polityczne, stanowisko spo\u0142eczne i przynale\u017cno\u015b\u0107 narodow\u0105. Pos\u0142a\u0142 bowiem swoich aposto\u0142\u00f3w i ich nast\u0119pc\u00f3w na ca\u0142y \u015bwiat, aby nauczali wszystkie narody chowa\u0107 wszystko cokolwiek im przekaza\u0142. Dlatego modli\u0142 si\u0119 jeszcze przy ostatniej wieczerzy, a\u017ceby Jego wyznawcy odznaczali si\u0119 tak\u0105 jedno\u015bci\u0105, jaka istnieje pomi\u0119dzy trzema Osobami Tr\u00f3jcy Przenaj\u015bw., dlatego zapowiedzia\u0142, i\u017c z Jego wyznawc\u00f3w powstanie kiedy\u015b jedna owczarnia i jeden pasterz. A w\u0142a\u015bnie jednym z zewn\u0119trznych znak\u00f3w tej jedno\u015bci pomi\u0119dzy wszystkimi owieczkami Chrystusowymi jest jeden i ten sam j\u0119zyk, u\u017cywany w ca\u0142ym Ko\u015bciele rzymsko-katolickim. W ten spos\u00f3b mog\u0105 si\u0119 jednoczy\u0107 i rozumie\u0107 w Ko\u015bciele katolickim wszyscy wierni bez r\u00f3\u017cnicy miejsca i narodowo\u015bci, gdy\u017c wsz\u0119dzie odprawiaj\u0105 si\u0119 wa\u017cniejsze obrz\u0119dy liturgiczne i Naj\u015bw. Ofiara w ten sam spos\u00f3b i w tym samym j\u0119zyku. Tym si\u0119 t\u0142umaczy, \u017ce gdy np. Polak zajdzie do kt\u00f3regokolwiek ko\u015bcio\u0142a katolickiego, cho\u0107by w najbardziej obcych stronach \u015bwiata, zobaczy Msz\u0119 \u015bw. odprawian\u0105 w ten sam spos\u00f3b i w tym samym j\u0119zyku, jak jej s\u0142ucha\u0142 w swoim miejscu rodzinnym, w swoim ko\u015bci\u00f3\u0142ku parafialnym. Tam, gdzie mu mo\u017ce wszystko obce i nieznane, znajduje przynajmniej w ko\u015bciele co\u015b swojskiego, co mu przypomina strony ojczyste, gdy us\u0142yszy przy Mszy \u015bw. Gloria, Credo, Pater noster, czuje \u017ce jest przecie\u017c co\u015b, co \u0142\u0105czy z obcymi mu zupe\u0142nie lud\u017ami, a to ta sama religia, ta sama \u015bw. wiara. W ten spos\u00f3b czuje si\u0119 ka\u017cdy katolik na ka\u017cdym miejscu cz\u0142onkiem jednej wielkiej rodziny Bo\u017cej, jednego Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego, a to poczucie stanowi dla niego wielk\u0105 pociech\u0119 i podnosi jego upad\u0142ego ducha.<\/p>\r\n\r\n<p>U\u017cywaj\u0105c przy najwa\u017cniejszych czynno\u015bciach liturgicznych j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego, unika Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki tych rozlicznych trudno\u015bci, jakieby si\u0119 wy\u0142oni\u0142y, gdyby si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0142 j\u0119zykiem ludno\u015bci miejscowej. Trudno\u015bci takie wyst\u0119puj\u0105 jaskrawo tam zw\u0142aszcza, gdzie mieszka razem ludno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, usposobionych wrogo wzgl\u0119dem siebie. Spory i zatargi narodowo\u015bciowe przenosz\u0105 si\u0119 w takim razie i do samego ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry przecie\u017c powinien by\u0107 ostoj\u0105 jedno\u015bci i \u0142\u0105cznikiem pomi\u0119dzy dzie\u0107mi tego samego ojca niebieskiego. Wiadomo dobrze, ile nieporozumie\u0144 i zatarg\u00f3w wynika w takich parafiach mieszanych z powodu tzw. nabo\u017ce\u0144stw dodatkowych, kt\u00f3re si\u0119 odprawiaj\u0105 w j\u0119zyku ojczystym ludno\u015bci miejscowej. Wierni jednej narodowo\u015bci s\u0142uchaj\u0105 z najwi\u0119ksz\u0105 nieraz niech\u0119ci\u0105, jak j\u0119zyk ich wrog\u00f3w rozbrzmiewa w ko\u015bciele, w kt\u00f3rym chwalili przed chwil\u0105 Boga w swojej mowie ojczystej. W ten spos\u00f3b przenosz\u0105 si\u0119 spory i nieporozumienia narodowo\u015bciowe w sprawy i nieporozumienia narodowo\u015bciowe w sprawy czysto religijne, a wszystko to wychodzi tylko na szkod\u0119 samej religii. J\u0119zyk za\u015b \u0142aci\u0144ski, jako j\u0119zyk oboj\u0119tny dzisiaj dla ka\u017cdej narodowo\u015bci, nie dra\u017cni niczyich uczu\u0107 narodowych i w ten spos\u00f3b chroni Ko\u015bci\u00f3\u0142 przynajmniej naj\u015bwi\u0119tsze dla ka\u017cdego katolika tajemnice i czynno\u015bci od zamieszania, jakieby w nie wnie\u015b\u0107 mog\u0142y przeciwne przekonania patriotyczne ka\u017cdego narodu. Tym sposobem zaznacza r\u00f3wnie\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142, \u017ce stoi ponad wszystkimi przeciwie\u0144stwami narodowo\u015bciowymi i spe\u0142nia swoje pos\u0142annictwo bez wzgl\u0119du na przynale\u017cno\u015b\u0107 narodow\u0105 swoich dziatek.<\/p>\r\n\r\n<p>Pr\u00f3cz tych powod\u00f3w natury og\u00f3lnej przemawiaj\u0105 za j\u0119zykiem \u0142aci\u0144skim, jako liturgicznym i wzgl\u0119dy praktyczne. J\u0119zyki nowo\u017cytne s\u0105 j\u0119zykami \u017cywymi, a wi\u0119c rozwijaj\u0105 si\u0119 i zmieniaj\u0105 powoli wprawdzie, ale stale. Zmiana ta, niewidoczna w przeci\u0105gu kr\u00f3tkiego czasu, uwydatnia si\u0119 wyra\u017anie po kilku wiekach i jest tak znaczna, \u017ce dzisiaj np. z trudno\u015bci\u0105 tylko i to niedok\u0142adnie mogliby\u015bmy zrozumie\u0107 j\u0119zyk, jakim si\u0119 pos\u0142ugiwali nasi przodkowie w wieku XII. lub XIV. Wobec tego trzebaby te\u017c ustawicznie zmienia\u0107 tekst s\u0142\u00f3w, u\u017cywanych przy Mszy \u015bw. i innych czynno\u015bciach liturgicznych, albo te\u017c z czasem sam j\u0119zyk \u201enarodowy\u201d sta\u0142by si\u0119 dla przysz\u0142ych pokole\u0144 prawie tak samo niezrozumia\u0142y, jak dzisiaj j\u0119zyk \u0142aci\u0144ski. Ka\u017cdy za\u015b uzna, jak niepo\u017c\u0105dan\u0105 a nawet niebezpieczn\u0105 by\u0142aby ci\u0105g\u0142a zmiana s\u0142\u00f3w tak \u015bwi\u0119tych i czcigodnych jak np. te, jakich Ko\u015bci\u00f3\u0142 u\u017cywa przy sprawowaniu Naj\u015bw. Ofiary. Przy takich bowiem zmianach i t\u0142umaczeniach na tysi\u0119czne j\u0119zyki i narzecza, mog\u0142yby si\u0119 \u0142\u0105two wkra\u015b\u0107 do \u015bwi\u0119tego tekstu r\u00f3\u017cne niedok\u0142adno\u015bci i niew\u0142a\u015bciwo\u015bci, powsta\u0142yby cz\u0119ste k\u0142\u00f3tni i nieporozumienia, jak przet\u0142umaczy\u0107 to lub owo wyra\u017cenie, bo co jednym wydaje si\u0119 dobrym i w\u0142a\u015bciwym, to drudzy uwa\u017caj\u0105 za nies\u0142uszne i b\u0142\u0119dne. Trzymaj\u0105c si\u0119 wi\u0119c stale jednego, martwego j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego, kt\u00f3ry nie podlega \u017cadnym zmianom, unika Ko\u015bci\u00f3\u0142 tych wszystkich trudno\u015bci, a przy tym ta sta\u0142o\u015b\u0107 i niezmienno\u015b\u0107 j\u0119zykowa odpowiada przedziwnie sta\u0142o\u015bci i niezmienno\u015bci samych zasad wiary \u015bw., jakie g\u0142osi\u0142 i g\u0142osi Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki.<\/p>\r\n\r\n<p>A zreszt\u0105 nie czyni przez to Ko\u015bci\u00f3\u0142 najmniejszej krzywdy \u017cadnej narodowo\u015bci, ani nie lekcewa\u017cy \u017cadnego j\u0119zyka. Tam bowiem, gdzie chodzi\u0142o i chodzi o wyt\u0142umaczenie i zrozumienie prawd wiary, nie tylko dopuszcza, ale ka\u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 tym j\u0119zykiem, jakiego u\u017cywaj\u0105 wierni danej miejscowo\u015bci. Owszem, kiedy np. nasi zaborcy prze\u015bladowali j\u0119zyk polski i wprowadzili sw\u00f3j j\u0119zyk gwa\u0142tem do naszych szk\u00f3\u0142, Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nie zgodzi\u0142 si\u0119 nigdy na wprowadzenie j\u0119zyka obcego do nauki religii ani do \u017cadnego nabo\u017ce\u0144stwa w ko\u015bciele, staj\u0105c silnie w obronie j\u0119zyka ojczystego wiernych. Nie ponosz\u0105 te\u017c wierni \u017cadnego uszczerbku przez u\u017cywanie j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego przy Mszy \u015bw., gdy\u017c poza tym maj\u0105 dosy\u0107 sposobno\u015bci do modlitwy w j\u0119zyku ojczystym. Wszak wiemy, \u017ce chocia\u017c Msza \u015bw. odprawia si\u0119 po \u0142acinie, lub wierny modli si\u0119 i \u015bpiewa po polsku, nie m\u00f3wi\u0105c nu\u017c o innych nabo\u017ce\u0144stwach, kt\u00f3re odprawiaj\u0105 si\u0119 ca\u0142kowicie w j\u0119zyku ojczystym.<\/p>\r\n\r\n<p>Je\u017celi wreszcie chodzi o zrozumienie s\u0142\u00f3w Mszy \u015bw., istniej\u0105 dok\u0142adne t\u0142umaczenia wszystkich modlitw, jakie odmawia kap\u0142an przy o\u0142tarzu, mo\u017ce wi\u0119c z nich korzysta\u0107 ka\u017cdy, kto chce bra\u0107 \u017cywy udzia\u0142 w ofierze Mszy \u015bw. A cho\u0107by Msza \u015bw. odprawia\u0142a si\u0119 w j\u0119zyku polskich, wierni nie mogliby bra\u0107 bezpo\u015brednio w niej udzia\u0142u, gdy\u017c ca\u0142\u0105 prawie Msz\u0119 \u015bw. odprawia kap\u0142an po cichu, a tylko kr\u00f3tkie wyj\u0105tki \u015bpiewa g\u0142o\u015bno.<\/p>\r\n\r\n<p>W ten spos\u00f3b i ta nowo\u015b\u0107, jak\u0105 wprowadzili hodurowcy w swoim ko\u015bciele, nie ma bynajmniej takiego znaczenia, jakie chcieliby jej nada\u0107 oni sami i dlatego nie zwabi w ich szeregi nikogo rozs\u0105dnego. Mogli tym has\u0142em przez jaki\u015b czas ba\u0142amuci\u0107 naszych uchod\u017ac\u00f3w w Ameryce, ale tutaj nie zdo\u0142aj\u0105 nim skusi\u0107 nikogo, gdy\u017c lud polski modli si\u0119 nawet w rzymskim Ko\u015bciele do woli po polsku, a tego, co mu da\u0142 i daje Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, nie dadz\u0105 mu nowi przybysze zza oceanu, ani \u017caden ko\u015bci\u00f3\u0142 niezale\u017cny.<\/p>\r\n\r\n<p><em>&#8222;Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki czy \u201enarodowy\u201d? Odpowied\u017a na g\u0142\u00f3wniejsze zarzuty hodurowc\u00f3w&#8221; napisa\u0142 Ks. dr. Franciszek Madeja. Krak\u00f3w 1923<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jedynym dowodem, jakim sekta Hodura stara si\u0119 usprawiedliwi\u0107 przyw\u0142aszczon\u0105 sobie szumnie nazw\u0119 ko\u015bcio\u0142a \u201epolsko-narodowego\u201d jest wprowadzenie do liturgii ko\u015bcielnej j\u0119zyka polskiego. T\u0105 nowo\u015bci\u0105 pragn\u0105 hodurowcy pozyska\u0107 sobie sympati\u0119 i zwolennik\u00f3w w\u015br\u00f3d ludu polskiego, Ko\u015bcio\u0142owi za\u015b katolickiemu zarzucaj\u0105, \u017ce trzyma si\u0119 uparcie przestarza\u0142ego, niezrozumia\u0142ego j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego, jakgdyby do Boga nie m\u00f3g\u0142 przemawia\u0107 ka\u017cdy swoim ojczystym j\u0119zykiem. [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[119,24],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17837"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17837"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17837\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17837"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17837"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17837"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}