{"id":1768,"date":"2008-03-06T09:54:39","date_gmt":"2008-03-06T09:54:39","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=1768","title":{"rendered":"Restytucja mienia a prywatyzacja mienia – Marek Jan Chodakiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Co i raz czytam w prasie polskiej o „reprywatyzacji”. Za ka\u017cdym razem si\u0119 z\u017cymam i interweniuj\u0119 – czy raczej pomrukuj\u0119, niczym \u015bp. Wojciech Wasiuty\u0144ski, kt\u00f3ry z podobnie miernym skutkiem walczy\u0142 ca\u0142e \u017cycie z utworzonym przez propagand\u0119 komunistyczn\u0105 s\u0142owem „radziecki”. Jest taka zasada: he who gets to name names, wins (ten kto zjawiska nazwie, zwyci\u0119\u017cy). A chodzi tutaj o mienie prywatne, podstaw\u0119 cywilizacji. Czyli zacznijmy od definicji. RESTYTUCJA mienia oznacza odzyskanie mienia przez prawowitego w\u0142a\u015bciciela. REPRYWATYZACJA mienia oznacza oddanie ponownie w jakiekolwiek (niekoniecznie prawowite) prywatne r\u0119ce mienia uprzednio prywatnego, a nast\u0119pnie zrabowanego przez pa\u0144stwo (w polskim kontek\u015bcie brunatnych b\u0105d\u017a czerwonych). PRYWATYZACJA mienia oznacza przekazanie mienia kontrolowanego przez pa\u0144stwo w r\u0119ce prywatne. Restytucja, reprywatyzacja i prywatyzacja s\u0105 terminami neutralnymi. Ich odpowiednie stosowanie powinno natychmiast rozja\u015bni\u0107 zawi\u0142o\u015bci zwi\u0105zane z mieniem prywatnym w Polsce. Niestety ani w prasie, ani w codziennych rozmowach, ani w rozmaitych wyrokach s\u0105dowych, ani w kilku projektach polskich ustaw dotycz\u0105cych mienia, kt\u00f3re czyta\u0142em, nie znalaz\u0142em klarownych definicji i rozr\u00f3\u017cnienia zjawisk. <\/p>\r\n

Wynika to g\u0142\u00f3wnie z tego, \u017ce tzw. elity „transformacji” (transformacja – zmiana kszta\u0142tu przedmiotu przy zachowaniu jego wszystkich innych w\u0142a\u015bciwo\u015bci oryginalnych) roku 1989 nie bardzo wiedzia\u0142y, o co chodzi w sferze wolno\u015bci, nie rozumia\u0142y, \u017ce uczciwie zgromadzona w\u0142asno\u015b\u0107 prywatna jest podstaw\u0105 cywilizacji. Podkre\u015blmy, \u017ce elity, kt\u00f3re decydowa\u0142y, to „dobroty”, a nie cyniczni spiskowcy z komunistami. Najlepiej zilustruj\u0105 powy\u017csz\u0105 kwesti\u0119 trzy anegdotki z pocz\u0105tku lat 90. Pierwsz\u0105 zawdzi\u0119czam profesorowi Wojciechowi Roszkowskiemu, jednemu z najlepszych krajowych historyk\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych. Gdy zwracano uwag\u0119, \u017ce czerwoni przejmuj\u0105\r\n banki i przedsi\u0119biorstwa, jedna z prominentnych „dobrot” stwierdzi\u0142a: „To dobrze, \u017ce komuna zaj\u0119\u0142a si\u0119 gospodark\u0105. Odczepi\u0105 si\u0119 od polityki.” W innym wypadku szef zespo\u0142u doradc\u00f3w premiera Mazowieckiego ofukn\u0105\u0142 mnie, \u017ce propaguj\u0119 restytucj\u0119 mienia ziemian. – Ja nic nie chc\u0119, a moja rodzina mia\u0142a 50 tys. hektar\u00f3w. A zreszt\u0105 po co to? – Tak? – odpar\u0142em – to daj mi 3 tysi\u0105ce dolar\u00f3w, bo chc\u0119 zabra\u0107 biedne dzieci na ob\u00f3z harcerski w g\u00f3ry. Zd\u0119bia\u0142, bo nie rozumia\u0142 koneksji mi\u0119dzy dobroczynno\u015bci\u0105 a w\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105 w r\u0119kach patriotycznej elity nastawionej spo\u0142ecznikowsko. Innym razem – a sam uczestniczy\u0142em w tej debacie w telewizji – pos\u0142anka Unii Demokratycznej o historycznym wile\u0144skim nazwisku zapytana o mo\u017cliwo\u015b\u0107 dziedziczenia maj\u0105tku przez swe dzieci zaj\u0119\u0142a stanowisko dok\u0142adnie takie samo jak obecny w programie komunista. Stwierdzi\u0142a, \u017ce jest przeciw dziedziczeniu. Dzieci – prawi\u0142a – maj\u0105 dorobi\u0107 si\u0119 same. Nie rozumia\u0142a, \u017ce jedno z drugim nie ma nic wsp\u00f3lnego. Dzieci powinny dorobi\u0107 si\u0119 same, ale z punktu widzenia w\u0142asno\u015bci prywatnej powinna istnie\u0107 rodzinna kontynuacja. Pracuje si\u0119 przecie\u017c dla przysz\u0142ych pokole\u0144, a nie tylko dla siebie samego. I cz\u0142owiek ma prawo dysponowa\u0107 swoim mieniem jak chce. Pa\u0144stwowe hieny cmentarne nie maj\u0105 prawa wydziedziczy\u0107 dzieci.<\/p>\r\n

W ka\u017cdym razie pisa\u0142em o tym w eseju o restytucji, kt\u00f3rego wsp\u00f3\u0142autorem jest m\u00f3j kolega Dan Currell, kt\u00f3rego pozna\u0142em w The University of Chicago Law School, a \r\n konkretniej w The Antient and Honourable Edmund Burke Society. Esej ukaza\u0142 si\u0119 w pracy „Poland’s Transformation” (Leopolis Press, 2003), a jest dost\u0119pny – dzi\u0119ki \r\n uprzejmo\u015bci sympatycznego pana Witolda Kie\u017cuna jr. – na http:\/\/www.projectinposterum. org\/docs\/restitution.pdf. Generalnie w Polsce mia\u0142y miejsce dwie rewolucje: brunatna i czerwona. Opr\u00f3cz masowych mord\u00f3w i terroru nast\u0105pi\u0142 te\u017c rabunek mienia prywatnego na masow\u0105 skal\u0119. Rabusiami by\u0142y pa\u0144stwa: III Rzesza oraz Zwi\u0105zek Sowiecki, a nast\u0119pnie jego plenipotent – PRL. Na przyk\u0142ad nieruchomo\u015bci \u017cydowskie zrabowali niemieccy narodowi socjali\u015bci, a potem przej\u0119\u0142a je komuna. W praktyce to \r\nwygl\u0105da\u0142o tak: jeszcze przed eksterminacj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105 przejmowa\u0142y kom\u00f3rki powiernictwa funkcjonuj\u0105ce w ramach zarz\u0105du miasta czy gminy. Po eksterminacji do opuszczonych domostw (o ile ich nie rozebrano) wprowadzano polskich chrze\u015bcijan. P\u0142acili oni czynsz zarz\u0105dowi miasta-gminy. Po zaj\u0119ciu Polski przez komun\u0119 dalej p\u0142acili czynsz zarz\u0105dowi. Podobne mechanizmy funkcjonowa\u0142y w stosunku do w\u0142asno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej: dom\u00f3w, przedsi\u0119biorstw, warsztat\u00f3w pracy czy maj\u0105tk\u00f3w ziemskich, kt\u00f3re zrabowano w najwi\u0119kszym stopniu na Kresach Zachodnich, a najmniej w centralnej Polsce, czyli w tzw. Generalnym Gubernatorstwie. Na Kresach Wschodnich w\u0142asno\u015b\u0107 prywatn\u0105 skonfi skowali Sowieci jeszcze w 1939 roku, a w 1941 roku przej\u0119\u0142a to III Rzesza, a potem zn\u00f3w ZSRS. Jak odda\u0107 maj\u0105tek?<\/p>\r\n

Jest to kwestia trudna. Istnieje przecie\u017c co\u015b takiego jak prawo o zasiedzeniu. Po 10 latach cz\u0142owiek nabywa prawo posiadania przez sam fakt zamieszkania. Wyklucza to wi\u0119c odbieranie ziemi rolnikom czy lokatorom kamienic. A co zrobi\u0107 z poszkodowanymi, kt\u00f3rzy potracili w\u0142asno\u015b\u0107 na Kresach? Rabu\u015b – a raczej jego spadkobierca, czyli \r\n post-PRL – musi ponie\u015b\u0107 konsekwencje. Chyba naj\u0142atwiej by\u0142oby zap\u0142aci\u0107 spadkobiercom ofiar obligacjami pa\u0144stwowymi o nominale pe\u0142nej warto\u015bci zrabowanej \r\n w\u0142asno\u015bci. Z tym, \u017ce w wypadku sprzeda\u017cy natychmiastowej ich warto\u015b\u0107 na dzi\u015b b\u0119dzie wynosi\u0107 10% realnej warto\u015bci, za 10 lat – 25%, za 25 lat – 50%, a za 40 lat – 100%. Tymczasem mo\u017cna by handlowa\u0107 tymi obligacjami na gie\u0142dzie bez restrykcji cenowych, co spowoduje nap\u0142yw potrzebnego Polsce kapita\u0142u. Tak\u0105 propozycj\u0119 stawia\u0142em jeszcze w 1990 roku, naturalnie bezskutecznie. „Dobroty” nie zrozumia\u0142y, o co chodzi. Zreszt\u0105 pokr\u0119cenie poj\u0119\u0107 jest powszechne. Media, lud i prawo rutynowo pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 komunistycznym, PRL-owskim nazewnictwem, parali\u017cuj\u0105cym naturalne procesy d\u0105\u017cenia do normalno\u015bci. Na przyk\u0142ad – a s\u0142ysza\u0142em to od samych zainteresowanych – m\u00f3wi si\u0119 o „mieniu zabu\u017ca\u0144skim.” A, przepraszam, kto to „zabu\u017canie”? Ludzie z Łom\u017cy\u0144skiego? Z Wyszkowskiego? Z Bia\u0142ostockiego?
\r\n Przecie\u017c „zabu\u017canie” to wymys\u0142 propagandy komunistycznej. Chodzi naturalnie o Kresowiak\u00f3w, wygnanych ze swoich siedzib na wschodnich terytoriach II RP. Kresowiacy domagaj\u0105 si\u0119 nie „reprywatyzacji,” ale restytucji – w tym wypadku w formie odszkodowa\u0144. Domagaj\u0105 si\u0119 tego od podatnika polskiego. Czy to s\u0142uszne?
\r\n A dlaczego nie od Ukrainy, Litwy czy Bia\u0142orusi? Dlatego, \u017ce Pa\u0144stwo Polskie, Rzeczpospolita Polska, my\u015bl\u0105 i dzia\u0142aniem wybranych przez nar\u00f3d, lud czy jak kto woli, spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie swoich przedstawicieli – odrzuca zupe\u0142nie ubieganie si\u0119 o restytucj\u0119 mienia, o odszkodowania od naszych wschodnich s\u0105siad\u00f3w. Konsekwencje takiej polityki musi wi\u0119c ponie\u015b\u0107 podatnik polski. Przecie\u017c krzywdy Kresowiak\u00f3w naprawi\u0107 nale\u017cy.<\/p>\r\n

Ści\u015blej: krzywdy wszystkich ofiar brunatnej i czerwonej rewolucji.<\/p>\r\n

Marek Jan Chodakiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n
\r\n

Prof. dr Marek Jan Chodakiewicz jest historykiem specjalizuj\u0105cym si\u0119 w historii Europy XIX i XX wieku. Jest absolwentem San Francisko State University<\/em> (BA) i Columbia University <\/em>(MPhil i PhD). Obecnie jest wyk\u0142adowc\u0105 elitarnej uczelni Institute of World Politics<\/em> w Waszyngtonie, kszta\u0142c\u0105cej dyplomat\u00f3w i pracownik\u00f3w wywiadu.<\/p>\r\n

Marek Jan Chodakiewicz<\/strong> BIO<\/a><\/p>\r\n<\/td><\/tr><\/table>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Co i raz czytam w prasie polskiej o „reprywatyzacji”. Za ka\u017cdym razem si\u0119 z\u017cymam i interweniuj\u0119 – czy raczej pomrukuj\u0119, niczym \u015bp. Wojciech Wasiuty\u0144ski, kt\u00f3ry z podobnie miernym skutkiem walczy\u0142 ca\u0142e \u017cycie z utworzonym przez propagand\u0119 komunistyczn\u0105 s\u0142owem „radziecki”. Jest taka zasada: he who gets to name names, wins (ten kto zjawiska nazwie, zwyci\u0119\u017cy). A […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1768"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1768"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1768\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}