{"id":17469,"date":"2010-01-19T10:05:44","date_gmt":"2010-01-19T15:05:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=17469"},"modified":"2010-01-19T10:05:44","modified_gmt":"2010-01-19T15:05:44","slug":"dantejski-jezyk-marek-czachorowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=17469","title":{"rendered":"Dantejski j\u0119zyk? – Marek Czachorowski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Ostatni list pasterski biskup\u00f3w dotyczy dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych spraw, chocia\u017c zwi\u0105zanych z moralnymi wymaganiami dotycz\u0105cymi mowy. Opr\u00f3cz przypomnienia elementarnego i niezwykle wa\u017cnego obowi\u0105zku piel\u0119gnowania w \u017cyciu spo\u0142ecznym poprawnej i pi\u0119knej polszczyzny jako wymogu mi\u0142o\u015bci Ojczyzny (ale bez dobrej szko\u0142y za m\u0142odu si\u0119 tutaj nie obejdzie, a na staro\u015b\u0107 niemoc\u0105 znu\u017conego cia\u0142a mo\u017cna te\u017c nie si\u0119ga\u0107 idea\u0142u) w li\u015bcie wskazuje si\u0119 tak\u017ce na zaniedbanie powa\u017cnego obowi\u0105zku bezwzgl\u0119dnego wykorzenienia w komunikacji spo\u0142ecznej mowy wulgarnej oraz tego, co staro\u017cytni Rzymianie nazywali rozwi\u0105z\u0142\u0105 mow\u0105. Karano wtedy za ten ostatni wyst\u0119pek powa\u017cnie, je\u015bli kto\u015b takimi wypowiedziami pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 w towarzystwie rzymskiej matrony. Dzisiaj takim rynsztokiem zalewani jeste\u015bmy w wielu, tak\u017ce nieoczekiwanych, miejscach. Jaki\u015b czas temu katolicka „Wi\u0119\u017a” zafundowa\u0142a swoim czytelnikom refleksje na temat tzw. rewolucji seksualnej, co oczywi\u015bcie nie jest niczym zdro\u017cnym, a mo\u017ce by\u0107 chwalebnym, chocia\u017c tak nie musi by\u0107 i niestety nie jest w tym przypadku. Po co nam bowiem pewnego autora opisy pornografii, kt\u00f3re oparte s\u0105 na w\u0142asnej konsumpcji internetowej pornografii? Do ka\u0142u\u017cy nie trzeba wchodzi\u0107, aby wiedzie\u0107, czym ona jest. A nawet wchodzenie do ka\u0142u\u017cy uniemo\u017cliwia jej rozpoznanie.
\r\n Je\u015bli sami jeszcze nie wiemy, jak post\u0119powa\u0107, trzeba uczy\u0107 si\u0119 od innych. Kiedy \u015bw. Augustyn w „O pa\u0144stwie Bo\u017cym” (rozdz. XIV) wyja\u015bnia\u0142 r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy erotyk\u0105 rajskiego ogrodu a aktualnym naszym do\u015bwiadczeniem stanu „natury upad\u0142ej”, przejawiaj\u0105cym si\u0119 w tajemniczym „ska\u017ceniu” w\u0142a\u015bnie sfery seksualnej, to wielokrotnie przeprasza\u0142 czytelnika, \u017ce „nas w tej chwili wstyd powstrzymuje od szczeg\u00f3\u0142owszej rozprawy, cho\u0107by\u015bmy jej i chcieli, i sk\u0142ania nas, aby\u015bmy uszy wstydliwie uczciwszy, przebaczenia od nich \u017c\u0105dali”. Natomiast w raju, by „najswobodniej rozmow\u0119 prowadzono bez \u017cadnej obawy o nieprzyzwoito\u015b\u0107 o tym wszystkim (…) nawet by te\u017c nie by\u0142o \u017cadnych wyraz\u00f3w, kt\u00f3re by mo\u017cna nazwa\u0107 nieprzyzwoitymi”. Dzisiaj jednak nie \u017cyjemy w raju i j\u0119zykowych chwast\u00f3w mamy wiele. Z \u017cadn\u0105 zatem uczt\u0105 duchow\u0105 nie ma nic wsp\u00f3lnego do czynienia raczenie czytelnik\u00f3w opisami produkt\u00f3w znieprawionej wyobra\u017ani internetowych pornograf\u00f3w. Nawet opisuj\u0105c w „Boskiej Komedii” II kr\u0105g piek\u0142a (przeznaczony dla rozpustnik\u00f3w i wszelkich innych pot\u0119pie\u0144c\u00f3w ulegaj\u0105cych zmys\u0142owo\u015bci), Dante z pewno\u015bci\u0105 kaza\u0142by „porzuci\u0107 wszystkie nadzieje” tym, kt\u00f3rzy zechcieliby sk\u0142ania\u0107 go do zamieszczenia przywo\u0142anego tekstu o pornografii, przewy\u017cszaj\u0105cego wszelakie „sceny dantejskie”. Ale w katolickim miesi\u0119czniku dzisiaj da si\u0119 to zrobi\u0107, oczywi\u015bcie – domniemywa\u0107 nale\u017cy – dla jakich\u015b godziwych cel\u00f3w. Jednak dobry cel nie usprawiedliwia z\u0142ych \u015brodk\u00f3w.
\r\n Zn\u00f3w zatem dajemy si\u0119 wyprzedza\u0107 tzw. poga\u0144skiemu \u015bwiatu. Stuprocentowy obywatel tego \u015bwiata Arystoteles zauwa\u017cy\u0142 w „Polityce”, \u017ce ludzki poziom j\u0119zyka nie jest czym\u015b drugorz\u0119dnym, ale czym\u015b najwa\u017cniejszym w pa\u0144stwie, skoro „je\u015bli cokolwiek, to nieprzyzwoite mowy powinien prawodawca przede wszystkim usun\u0105\u0107 z miasta (bo od lekkomy\u015blnego m\u00f3wienia o rzeczach nieprzyzwoitych niedaleko i do haniebnych czyn\u00f3w)”. Destrukcyjne znaczenie ma mie\u0107 taka wulgarna mowa zw\u0142aszcza w przypadku m\u0142odzie\u017cy. Dlatego „Szczeg\u00f3lnie wi\u0119c baczy\u0107 nale\u017cy na m\u0142odzie\u0144c\u00f3w, by nie m\u00f3wili ani nie s\u0142uchali nic takiego. Je\u015bli si\u0119 za\u015b oka\u017ce, \u017ce kto\u015b m\u00f3wi lub czyni jakie\u015b rzeczy zakazane, to takiemu, kt\u00f3ry cho\u0107 wolny, nie ma jednak jeszcze prawa udzia\u0142u we wsp\u00f3lnych biesiadach, nale\u017cy wymierzy\u0107 kar\u0119 ch\u0142osty, a starszemu, kt\u00f3ry taki wiek przekroczy\u0142, kar\u0119 odj\u0119cia praw honorowych jakby niewolnikowi ze wzgl\u0119du na zachowanie niegodne wolnego cz\u0142owieka”. Je\u015bli Arystoteles nie wspomina tutaj o dziewcz\u0119tach, to pewnie z tego powodu, \u017ce mu do g\u0142owy nie wpad\u0142o, \u017ce ktokolwiek mo\u017ce tak\u017ce dziewcz\u0119ta (i kobiety) wci\u0105ga\u0107 w nieprzyzwoite mowy. Dzisiaj w czasach „r\u00f3wno\u015bci” tym „dobrodziejstwem” raczy si\u0119 wszystkich, i to w dawce znacz\u0105co wzmocnionej w stosunku do dawniejszych czas\u00f3w. M\u0142odemu \u015bw. Augustynowi – jak nam wyznaje w swojej autobiografii – zaszkodzi\u0142y w szesnastym roku \u017cycia pikantne komedie Terencjusza, a kochankowie w II kr\u0119gu Inferno Dantego przewr\u00f3cili si\u0119 na wsp\u00f3lnej lekturze romans\u00f3w o rycerzach Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u. Skar\u017c\u0105 si\u0119 na t\u0119 lektur\u0119 ju\u017c na wieki z\u0142\u0105czeni miotaj\u0105c\u0105 nimi wichur\u0105:”Raz dla zabawy czytali\u015bmy boje, Gdzie wpad\u0142 Lancelot w mi\u0142osne wi\u0119zienie; byli\u015bmy sami, bezpieczni oboje. Czasami nad ksi\u0119g\u0105 zbieg\u0142o si\u0119 spojrzenie I zdejmowa\u0142o z lic barwy rumiane – Ale nas zmog\u0142o jedno okamgnienie”. Czy\u017c dzisiejszym chrze\u015bcijanom ju\u017c nic nie zaszkodzi, skoro wszystko gotowi s\u0105 czyta\u0107, m\u00f3wi\u0107 i pisa\u0107?<\/p>\r\n\r\n

Marek Czachorowski<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ostatni list pasterski biskup\u00f3w dotyczy dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych spraw, chocia\u017c zwi\u0105zanych z moralnymi wymaganiami dotycz\u0105cymi mowy. Opr\u00f3cz przypomnienia elementarnego i niezwykle wa\u017cnego obowi\u0105zku piel\u0119gnowania w \u017cyciu spo\u0142ecznym poprawnej i pi\u0119knej polszczyzny jako wymogu mi\u0142o\u015bci Ojczyzny (ale bez dobrej szko\u0142y za m\u0142odu si\u0119 tutaj nie obejdzie, a na staro\u015b\u0107 niemoc\u0105 znu\u017conego cia\u0142a mo\u017cna te\u017c nie si\u0119ga\u0107 idea\u0142u) […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-17469","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicystyka"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17469","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17469"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17469\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17469"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17469"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17469"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}