{"id":17399,"date":"2010-01-16T23:43:11","date_gmt":"2010-01-17T04:43:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=17399"},"modified":"2010-01-16T21:43:40","modified_gmt":"2010-01-17T02:43:40","slug":"dlaczego-kosciol-musi-wrocic-do-mszy-po-lacinie-ks-jan-jenkins-fsspx","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=17399","title":{"rendered":"Dlaczego Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi wr\u00f3ci\u0107 do Mszy po \u0142acinie – Ks. Jan Jenkins, FSSPX<\/em>"},"content":{"rendered":"

Drodzy Wierni,<\/p>\r\n\r\n

Chcia\u0142bym w dniu dzisiejszym m\u00f3wi\u0107 o kwestii, dotykaj\u0105cej ca\u0142o\u015bci \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Konferencja ta zatytu\u0142owana jest \u201eDlaczego Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien powr\u00f3ci\u0107 do Mszy \u0142aci\u0144skiej?\u201d i koncentrowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie zasadniczo na dw\u00f3ch zagadnieniach: na znaczeniu j\u0119zyka Mszy oraz – jako tego konsekwencji, na niezb\u0119dno\u015bci powrotu do Mszy \u0142aci\u0144skiej dla dalszego istnienia Ko\u015bcio\u0142a. Celowo u\u017cy\u0142em sformu\u0142owania \u201edalszego istnienia\u201d, poniewa\u017c stawk\u0105 jest tu samo istnienie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/p>\r\n\r\n

Jak z pewno\u015bci\u0105 sami Pa\u0144stwo wiedz\u0105, jednym z pierwszych symptom\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o tym, \u017ce dany kraj znajduje si\u0119 pod okupacj\u0105, jest zmiana j\u0119zyka. Zaledwie jedno pokolenie wstecz do\u015bwiadczy\u0142o w waszym kraju okupacji przez obce si\u0142y i celowego niszczenia waszej kultury. Dla kultury za\u015b j\u0119zyk ma znaczenie szczeg\u00f3lne, poniewa\u017c to dzi\u0119ki niemu jest ona przekazywana z pokolenia na pokolenie. Aby wi\u0119c zniszczy\u0107 kultur\u0119, nale\u017cy przede wszystkim zniszczy\u0107 j\u0119zyk, jakim dany lud si\u0119 pos\u0142uguje. Cz\u0119sto, aby zniszczy\u0107 j\u0119zyk wystarczy wy\u015bmiewa\u0107 pos\u0142ugiwanie si\u0119 nim, traktowa\u0107 go jako co\u015b \u201eniemodnego\u201d, czy po prostu zaprzesta\u0107 nauczania go. Skoro j\u0119zyk kraju stanie si\u0119 nierozpoznawalny, w kr\u00f3tkim czasie mo\u017cna posun\u0105\u0107 si\u0119 nawet do zmiany jego nazwy, staje si\u0119 ono zasadniczo innym pa\u0144stwem czy te\u017c terytorium okupowanym.<\/p>\r\n\r\n

Mo\u017cemy dowie\u015b\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie przydarzy\u0142o si\u0119 Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu w czasie jaki min\u0105\u0142 od zako\u0144czenia II Soboru Watyka\u0144skiego. J\u0119zyk Ko\u015bcio\u0142a zosta\u0142 odrzucony, o\u015bmieszony i jest obecnie praktycznie nieznany, mo\u017cna wi\u0119c wysun\u0105\u0107 tez\u0119 \u017ce to, co obecnie nazywane jest ko\u015bcio\u0142em r\u00f3\u017cni si\u0119 zasadniczo od tego, czym jest w istocie Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki. W trakcie niniejszej konferencji nie b\u0119dziemy w stanie przeanalizowa\u0107 wszystkich zmian, jakie mia\u0142y miejsce podczas II Soboru Watyka\u0144skiego, ani te\u017c wszystkich b\u0142\u0119d\u00f3w, jakie ten sob\u00f3r rozpowszechni\u0142, z kt\u00f3rego to powodu Ko\u015bci\u00f3\u0142 znajduje si\u0119 obecnie w tak op\u0142akanym po\u0142o\u017ceniu. Wyci\u0105ganie wniosk\u00f3w z przesz\u0142o\u015bci jest po\u017cyteczne, wa\u017cniejsze i bardziej konstruktywne jest jednak patrzenie w przysz\u0142o\u015b\u0107, rozwa\u017canie co nale\u017cy uczyni\u0107, by zapewni\u0107 przetrwanie Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego na ziemi. Z pewno\u015bci\u0105 mo\u017cemy dostrzec w niezwykle powa\u017cnych b\u0142\u0119dach soboru podkopywanie i os\u0142abianie Ko\u015bcio\u0142a od wewn\u0105trz, co doprowadzi\u0142o do stanu praktycznego parali\u017cu, w jakim znajduje si\u0119 on obecnie, my\u015bl\u0119 jednak, \u017ce wa\u017cniejsze jest obecnie spogl\u0105danie w przysz\u0142o\u015b\u0107, czyli rozwa\u017canie: co powinni\u015bmy uczyni\u0107, by zapewni\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi.<\/p>\r\n\r\n

Obecna konferencja dzieli\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na trzy zasadnicze cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re dostarcz\u0105 nam dowodu na poparcie tezy, jak\u0105 stawia jej tytu\u0142: \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi powr\u00f3ci\u0107 do Mszy \u0142aci\u0144skiej i \u017ce powr\u00f3t ten nie jest czym\u015b o znaczeniu drugorz\u0119dnym, ale \u017ce ma fundamentalne znaczenie dla przysz\u0142o\u015bci Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n\r\n

Na pocz\u0105tku chcia\u0142bym przypomnie\u0107 w spos\u00f3b og\u00f3lny katolick\u0105 doktryn\u0119 dotycz\u0105c\u0105 Mszy, uwydatniaj\u0105c zw\u0142aszcza te jej aspekty, kt\u00f3re maj\u0105 zasadnicze znaczenie dla zrozumienia istoty Mszy. Nale\u017cy tu podkre\u015bli\u0107, \u017ce poza faktem, i\u017c stanowi\u0105 one niejako j\u0105dro naszej wiary, posiadaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c praktyczne konsekwencje dla ca\u0142ego \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n\r\n

Dalej przeanalizujemy natur\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, zatrzymuj\u0105c si\u0119 zw\u0142aszcza nad tym, w jaki spos\u00f3b realizuje on sw\u0105 misj\u0119 oraz nad praktycznymi tego konsekwencjami. Zobaczymy, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma sw\u00f3j oficjalny j\u0119zyk oraz poznamy rol\u0119, jak\u0105 j\u0119zyk ten spe\u0142ni\u0107 musi w oficjalnej modlitwie Ko\u015bcio\u0142a czyli w liturgii, a zw\u0142aszcza w Naj\u015bwi\u0119tszej Ofierze Mszy. Przypomnimy te\u017c autorytatywne rozporz\u0105dzenia Ko\u015bcio\u0142a dotycz\u0105ce j\u0119zyka liturgii, b\u0119d\u0105ce logiczn\u0105 konsekwencj\u0105 jego doktryny dotycz\u0105cej Mszy.<\/p>\r\n\r\n

Na koniec, podsumowuj\u0105c, zastanowimy si\u0119 nad tym, co rozumiemy poprzez Msz\u0119 \u0142aci\u0144sk\u0105 i zobaczymy, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017ce wype\u0142ni\u0107 swej misji bez oficjalnego j\u0119zyka liturgicznego i \u017ce obecny stan Ko\u015bcio\u0142a m\u00f3g\u0142by ulec zdecydowanej poprawie w wyniku egzekwowania rozporz\u0105dze\u0144 dotycz\u0105cych \u0142aciny jako oficjalnego j\u0119zyka liturgicznego.<\/p>\r\n\r\n

Doktryna Ko\u015bcio\u0142a dotycz\u0105ca Naj\u015bwi\u0119tszej Ofiary Mszy<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Wiara m\u00f3wi nam, \u017ce w Wielki Czwartek Chrystus Pan ustanowi\u0142 Ofiar\u0119 swego Cia\u0142a oraz Krwi. Gdy Zbawiciel, bior\u0105c w swe r\u0119ce chleb, wypowiedzia\u0142 nad nim s\u0142owa \u201eTo jest cia\u0142o moje\u201d, substancja chleba zmieni\u0142a si\u0119 w substancj\u0119 Jego Cia\u0142a. Podobnie wzi\u0105\u0142 kielich w winem, wypowiadaj\u0105c nad nim s\u0142owa \u201eTo jest Krew Moja\u201d. Dokona\u0142 w\u00f3wczas cudu, kt\u00f3ry Sob\u00f3r Trydencki nazywa transsubstancjacj\u0105 – cudu zmiany substancji chleba w swoje Cia\u0142o, oraz substancji wina w swoj\u0105 Krew. Pan Jezus z\u0142o\u017cy\u0142 w ten spos\u00f3b prawdziw\u0105 ofiar\u0119, gdy\u017c obecne tam by\u0142y wszystkie elementy, kt\u00f3re si\u0119 na ofiar\u0119 sk\u0142adaj\u0105: ofiarowanie, immolacja oraz Komunia.<\/p>\r\n\r\n

Ofiarowanie wskazuje na cel wykonywania akcji liturgicznej. Chrystus Pan, podczas konsekracji chleba powiedzia\u0142, wedle s\u0142\u00f3w \u015bw. \u0141ukasza: \u201eTo jest cia\u0142o moje, kt\u00f3re si\u0119 za was daje\u201d (Hoc est enim Corpus Meum, quod pro vobis tradetur). Podobnie nad winem powiedzia\u0142: \u201eTen jest kielich, Nowy Testament we krwi mojej, kt\u00f3ry za was b\u0119dzie wylany\u201d (Hic est calix Novum Testamentum in sanguine meo quod pro vobis funditur) \u0141k 22,19-20. \u015awi\u0119ty Mateusz dodaje: \u201ei za wielu b\u0119dzie wylana na odpuszczenie grzech\u00f3w\u201d (qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum )Mt 26,28. Tak wi\u0119c Cia\u0142o i Krew ofiarowane s\u0105 za nas, jako Przymierze i dla odpuszczenia grzech\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Immolacja zawiera si\u0119 w samym akcie konsekracji dw\u00f3ch postaci, poniewa\u017c podczas tej dwustopniowej konsekracji Cia\u0142o oraz Krew zostaj\u0105 w spos\u00f3b sakramentalny rozdzielone. Jest to zasadnicza cz\u0119\u015b\u0107 Mszy, w kt\u00f3rej poprzez owo roz\u0142\u0105czenie spe\u0142niana jest sama Naj\u015bwi\u0119tsza Ofiara – przez r\u0119ce celebruj\u0105cego kap\u0142ana.<\/p>\r\n\r\n

Komunia jest tym elementem, kt\u00f3ry stosuje owoce Mszy do obecnych, w jej trakcie Pan Jezus daje naszym duszom swe Cia\u0142o oraz Krew jako pokarm. Do tego, by Ofiara by\u0142a kompletna, konieczne jest, by kap\u0142an uczestniczy\u0142 w jej spo\u017cywaniu, poniewa\u017c w chwili tej reprezentuje on Ko\u015bci\u00f3\u0142, jako wyznaczony przez niego szafarz, r\u00f3wnie\u017c dla wiernych stosowne jest i po\u017cyteczne (cho\u0107 nie niezb\u0119dne), by spo\u017cywali z tej ofiary.<\/p>\r\n\r\n

Publicznym kultem Ko\u015bcio\u0142a jest Naj\u015bwi\u0119tsza Ofiara Mszy, b\u0119d\u0105ca niczym innym, jak tylko Ofiar\u0105 Kalwarii. Na Kalwarii Chrystus Pan ofiarowa\u0142 swe Cia\u0142o i Krew jako ofiar\u0119 wynagrodzenia, ofiar\u0119 przeb\u0142agaln\u0105, przez kt\u00f3r\u0105 odda\u0142 swemu Ojcu chwa\u0142\u0119 b\u0119d\u0105c Mu pos\u0142usznym a\u017c po \u015bmier\u0107 krzy\u017cow\u0105. Na Krzy\u017cu Jego Cia\u0142o oraz Krew zosta\u0142y roz\u0142\u0105czone, zosta\u0142 On z\u0142o\u017cony jako \u017certwa, ofiaruj\u0105c sam siebie – jak to powiedzia\u0142 – pe\u0142ni\u0105c wol\u0119 Ojca oraz dla zbawienia \u015bwiata. Podobnie we Mszy, mamy do czynienia z tym samym ofiarowaniem, z t\u0105 sam\u0105 immolacj\u0105 i tym samym kap\u0142anem, cho\u0107 podczas gdy na Kalwarii immolacja dokonana zosta\u0142a z spos\u00f3b krwawy, gdy sam Chrystus odda\u0142 si\u0119 w r\u0119ce swych prze\u015bladowc\u00f3w, we Mszy dokonuje si\u0119 ona w spos\u00f3b sakramentalny, pod postaciami chleba i wina, za po\u015brednictwem kap\u0142ana, kt\u00f3ry ma moc czynienia tego \u201ena moj\u0105 pami\u0105tk\u0119\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Przypomniawszy sobie te fundamentalne prawdy odnosz\u0105ce si\u0119 do Mszy, mo\u017cemy przej\u015b\u0107 do kilku bardzo wa\u017cnych konkluzji.<\/p>\r\n\r\n

Ofiara Krzy\u017ca jest wieczna, powszechna i dla wszystkich narod\u00f3w<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Ofiara, kt\u00f3r\u0105 Zbawiciel z\u0142o\u017cy\u0142 na Kalwarii jest wi\u0119c jednym aktem, jedn\u0105 ofiar\u0105, kt\u00f3ra odnawiana jest w Ko\u015bciele a\u017c do ko\u0144ca czas\u00f3w. Chrystus Pan poleci\u0142 swym Aposto\u0142om: \u201eTo czy\u0144cie na moj\u0105 pami\u0105tk\u0119\u201d. Polecenie to wyra\u017anie pokazuje, i\u017c Pan Jezus pragn\u0105\u0142, by ofiara ta by\u0142a odnawiana. \u00d3w jeden wyj\u0105tkowy akt, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce na Kalwarii, jest wi\u0119c odnawiany na ka\u017cdej Mszy \u015bw., cho\u0107 w odmienny spos\u00f3b. Ta sama akcja ofiarna wykonywana jest przez wy\u015bwi\u0119conego s\u0142ug\u0119 o\u0142tarza w imieniu ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a. W ten spos\u00f3b ofiara jest wieczn\u0105 ofiar\u0105, o czym m\u00f3wi nam tekst mszalny: \u201enovi et aeterni testamenti\u201d (Kanon rzymski). Jedyna i niepowtarzalna Ofiara Kalwarii jest wieczna, jednak jej owoce udzielane s\u0105 nam w czasie, poprzez celebracj\u0119 Mszy, b\u0119d\u0105cej w istocie t\u0105 sam\u0105 ofiar\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Fakt ten potwierdzaj\u0105 te\u017c same s\u0142owa Chrystusa Pana, wypowiadane podczas konsekracji wina: \u201eQui pro vobis et pro multis effundetur\u201d. Zbawiciel nie m\u00f3wi jedynie \u201eza was\u201d – czyli za Aposto\u0142\u00f3w obecnych tam w okre\u015blonym momencie, ale r\u00f3wnie\u017c \u201eza wielu\u201d, rozumiej\u0105c przez to wszystkie te pokolenia, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c uczestniczy\u0107 b\u0119d\u0105 w Ofierze sprawowanej na \u201ena moj\u0105 pami\u0105tk\u0119\u201d. Ofiara Mszy jest wi\u0119c nie tylko wieczna, jest r\u00f3wnie\u017c powszechna, czy raczej jest powszechna pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem.<\/p>\r\n\r\n

Msza jest powszechna pod wzgl\u0119dem czasu, ma by\u0107 bowiem sprawowana po wszystkie wieki, a\u017c do ko\u0144ca czas\u00f3w. Jest r\u00f3wnie\u017c powszechna w odniesieniu do wszystkich lud\u00f3w i miejsc, stanowi\u0105c spe\u0142nienie proroctwa Malachiasza, kt\u00f3ry tam pisa\u0142 o ofierze Mesjasza:<\/p>\r\n\r\n

\u201eAlbowiem od wschodu s\u0142o\u0144ca a\u017c do jego zachodu wielkie b\u0119dzie imi\u0119 moje mi\u0119dzy narodami, a na ka\u017cdym miejscu dar kadzielny b\u0119dzie sk\u0142adany imieniu memu i ofiara czysta. Albowiem wielkie b\u0119dzie imi\u0119 moje mi\u0119dzy narodami – m\u00f3wi Pan Zast\u0119p\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n\r\n

S\u0142owo \u201ekatolicki\u201d pochodzi od greckiego \u201ekatolikos\u201d, co znaczy powszechny. Widzimy wi\u0119c, \u017ce Msza jest czym\u015b zasadniczo katolickim w pe\u0142nym znaczeniu tego s\u0142owa: jest powszechna, obejmuj\u0105ca wszystkie ludy, wszystkie rasy, wszystkie czasy.<\/p>\r\n\r\n

Ofiara Mesjasza nie jest wi\u0119c jak ofiary Starego Przymierza. Z rozporz\u0105dzenia Opatrzno\u015bci ofiary Starego Przymierza ograniczone by\u0142y do okre\u015blonych miejsc, okre\u015blonego ludu, poniewa\u017c by\u0142y one jedynie figurami i zapowiedziami jedynej ofiary z\u0142o\u017conej przez Mesjasza, naszego Pana Jezusa Chrystusa. Nie by\u0142o mo\u017cliwe ukazanie wyj\u0105tkowo\u015bci ofiary bez przypisania tego, co ona prefigurowa\u0142a, do jednego konkretnego ludu. Wcielenie samo z siebie wymaga, by B\u00f3g przyj\u0105\u0142 cia\u0142o i narodzi\u0142 si\u0119 z kobiety, a kobieta ta z konieczno\u015bci musi \u017cy\u0107 w okre\u015blonym czasie, miejscu i w\u015br\u00f3d okre\u015blonego ludu. Podobnie ofiary Starego Przymierza ograniczone by\u0142y do pewnego czasu, miejsca i ludu.<\/p>\r\n\r\n

To w\u0142a\u015bnie Wcielenie i konsekwencje faktu, i\u017c sam B\u00f3g wcielony sk\u0142ada siebie w ofierze, nadaj\u0105 ofierze Mesjasza znami\u0119 powszechno\u015bci, jak to m\u00f3wi \u015bwi\u0119ty Pawe\u0142 w Li\u015bcie do Efezjan. To sam Chrystus \u201epojedna\u0142 obydwu w jednym ciele z Bogiem przez krzy\u017c\u201d (Ef 2,16) tak, \u017ce nie jeste\u015bmy ju\u017c go\u015b\u0107mi i przychodniami, lecz domownikami Boga \u201ezbudowani na fundamencie Aposto\u0142\u00f3w i prorok\u00f3w, gdzie g\u0142\u00f3wnym kamieniem w\u0119gielnym jest sam Jezus Chrystus\u201d (Ef 2,20). \u015aw. Pawe\u0142 podkre\u015bla te\u017c znaczenie tego faktu w li\u015bcie do \u017byd\u00f3w, pisz\u0105c: \u201eMamy o\u0142tarz, z kt\u00f3rego nie maj\u0105 prawa je\u015b\u0107 ci, co przybytkowi s\u0142u\u017c\u0105\u201d (\u017byd 13,10), chodzi tu o kap\u0142an\u00f3w przybytku, czyli Starego Przymierza, nie posiadaj\u0105cych w\u0142adzy komunikowania \u201ewe krwi testamentu wiecznego, Pana naszego Jezusa Chrystusa\u201d (\u017byd 13,20).<\/p>\r\n\r\n

Wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 ofiary Chrystusa Pana oraz powszechno\u015b\u0107 jej stosowania do wszystkich czas\u00f3w i wszystkich lud\u00f3w stanowi niejako samo serce doktryny Ko\u015bcio\u0142a, posiada te\u017c niezwykle g\u0142\u0119bokie i daleko id\u0105ce konsekwencje. Nawet sam ustr\u00f3j Ko\u015bcio\u0142a, w tym co dotyczy jego struktury, jest g\u0142\u0119bokim sensie konsekwencj\u0105 owej wyj\u0105tkowej ofiary sk\u0142adanej przez jego wy\u015bwi\u0119cone s\u0142ugi. Jak m\u00f3wi \u015bwi\u0119ty Tomasz z Akwinu, kap\u0142ani Ko\u015bcio\u0142a otrzymuj\u0105 sw\u0105 jurysdykcj\u0119 nad Mistycznym Cia\u0142em Zbawiciela w konsekwencji posiadania w\u0142adzy, jak\u0105 maj\u0105 nad Jego fizycznym Cia\u0142em i Krwi\u0105. Hierarchia Ko\u015bcio\u0142a jest w pewien spos\u00f3b rezultatem owej jedynej ofiary Chrystusa Pana zastosowanej do wszystkich miejsc i czas\u00f3w: Ko\u015bci\u00f3\u0142 posiada jedn\u0105 g\u0142ow\u0119: Chrystusa Pana, a Jego Wikariusz, czyli biskup Rzymu i jego nast\u0119pcy posiadaj\u0105 powszechn\u0105 jurysdykcj\u0119 nad ca\u0142ym Ko\u015bcio\u0142em. M\u00f3wimy nawet o pozostawaniu w komunii z Ko\u015bcio\u0142em, podobnie jak m\u00f3wimy o przyst\u0119powaniu do Komunii podczas Mszy – sama Msza jest wi\u0119c znakiem i przyczyn\u0105 jedno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 cieszy si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\r\n\r\n

Nauka o ofiarnym charakterze Mszy doprowadza nas do kilku konkretnych wniosk\u00f3w:<\/p>\r\n\r\n

Ofiara Mszy jest wieczna, powszechna i przeznaczona dla wszystkich narod\u00f3w, a wi\u0119c niezmienna w swej istocie czy te\u017c naturze.<\/p>\r\n\r\n

Ofiara Mszy jest oficjalnym kultem Ko\u015bcio\u0142a, ofiar\u0105 sk\u0142adan\u0105 przez jego s\u0142ugi, a wi\u0119c wype\u0142nieniem oficjalnego obowi\u0105zku oddawania czci nale\u017cnej Bogu.<\/p>\r\n\r\n

Mogliby\u015bmy oczywi\u015bcie powiedzie\u0107 znacznie wi\u0119cej rozwijaj\u0105c te dwa punkty, wr\u00f3\u0107my jednak do tego, o czym m\u00f3wili\u015bmy na pocz\u0105tku tej konferencji. Przyjrzyjmy si\u0119 pewnym niezwykle praktycznym konsekwencjom natury Mszy, takim jak j\u0119zyk, w kt\u00f3rym powinna by\u0107 ona celebrowana.<\/p>\r\n\r\n

J\u0119zyk Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Dowiedli\u015bmy wi\u0119c, \u017ce Msza jest ofiar\u0105 powszechn\u0105. Nie jest to ofiara konkretnych lud\u00f3w, ras czy czas\u00f3w, ale ofiara powszechna, ofiara ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a. Mo\u017cemy teraz postawi\u0107 sobie pytanie: jaka jest rola j\u0119zyka w sprawowaniu Mszy?<\/p>\r\n\r\n

J\u0119zyk, sam z siebie, jest narz\u0119dziem: narz\u0119dziem za pomoc\u0105 kt\u00f3rego porozumiewamy si\u0119 ze sob\u0105. Ka\u017cdy z nas posiada nie tylko odr\u0119bne cia\u0142o, ale r\u00f3wnie\u017c co\u015b, co\u015b co mogliby\u015bmy nazwa\u0107 \u017cyciem wewn\u0119trznym. Do pewnego stopnia jeste\u015bmy jak zwierz\u0119ta, przypominamy je w tym, \u017ce posiadamy cia\u0142o, kt\u00f3re mo\u017ce si\u0119 porusza\u0107 oraz zmys\u0142y, dostarczaj\u0105ce nam informacji o naszym otoczeniu, mo\u017cemy te\u017c rosn\u0105\u0107 etc. My jednak posiadamy co\u015b o wiele wspanialszego, ni\u017c tylko \u017cycie cia\u0142a oraz zmys\u0142y, posiadamy ponadto inne, wewn\u0119trzne \u017cycie, \u017cycie umys\u0142u. W odr\u00f3\u017cnieniu od zwierz\u0105t obdarzeni jeste\u015bmy intelektem, posiadamy te\u017c woln\u0105 wol\u0119, umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 nam dokonywanie wyboru pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi \u015brodkami prowadz\u0105cymi do urzeczywistnienia konkretnego celu. Istoty ludzkie obdarzone s\u0105 wi\u0119c \u017cyciem wewn\u0119trznym, na wiele sposob\u00f3w znacznie bogatszym ni\u017c samo tylko \u017cycie cia\u0142a.<\/p>\r\n\r\n

W \u015bwiecie materialnym r\u00f3wnie\u017c zwierz\u0119ta potrafi\u0105 komunikowa\u0107 si\u0119 w pewien ograniczony spos\u00f3b – na przyk\u0142ad dziel\u0105c si\u0119 po\u017cywieniem lub gromadz\u0105c je, czy te\u017c roztaczaj\u0105c opiek\u0119 nad potomstwem. Jednak zjawisko to ograniczone jest od miejsca i czasu: skoro pokarm zostanie zjedzony nie mo\u017ce by\u0107 ju\u017c dzielony, a skoro niebezpiecze\u0144stwo minie, nie b\u0119dzie ju\u017c potrzeby ochrony. Istnieje jednak wiele mo\u017cliwo\u015bci przekazywania \u017cycia wewn\u0119trznego. \u0179ycie rozumne istnieje na pewien spos\u00f3b poza czasem: mo\u017cemy my\u015ble\u0107 o rzeczach minionych, o rzeczach kt\u00f3re niegdy\u015b istnia\u0142y, obecnie jednak ich ju\u017c nie ma. Mo\u017cemy my\u015ble\u0107 o rzeczach przysz\u0142ych, o rzeczach, kt\u00f3re chcieliby\u015bmy robi\u0107, mo\u017cemy te\u017c my\u015ble\u0107 o tera\u017aniejszo\u015bci jako rezultacie przesz\u0142o\u015bci, a zarazem tym, co czyni mo\u017cliwym przysz\u0142o\u015b\u0107. Mo\u017cemy pomy\u015ble\u0107 niemal o wszystkim, co jeste\u015bmy w stanie zobaczy\u0107 czy odczu\u0107, mo\u017cemy nawet my\u015ble\u0107 o rzeczach, kt\u00f3rych nigdy nie odczujemy, takich jak temperatura gwiazd oddalonych od nas o miliony lat \u015bwietlnych. Wszystkie te rzeczy istniej\u0105 w pewien spos\u00f3b w naszym umy\u015ble i maj\u0105 w bardzo realnym sensie swe w\u0142asne \u017cycie – mo\u017cemy zamkn\u0105\u0107 oczy, zatka\u0107 uszy i nadal o nich my\u015ble\u0107. Jak jednak mo\u017cemy przekazywa\u0107 czy te\u017c dzieli\u0107 si\u0119 tym, co my\u015blimy, z innymi przedstawicielami rodzaju ludzkiego?<\/p>\r\n\r\n

To w\u0142a\u015bnie dar mowy czyni mo\u017cliwym przekazywanie innym naszego \u017cycia wewn\u0119trznego. Dar artyku\u0142owanej mowy i j\u0119zyka pozwala ideom skrystalizowa\u0107 si\u0119 w d\u017awi\u0119k lub obraz i poprzez przekazanie go innym daje \u017cycie tym samym ideom w wewn\u0119trznym \u017cyciu innych istot ludzkich. To w\u0142a\u015bnie j\u0119zyk, bardziej ni\u017c cokolwiek innego, jest fundamentem ludzkiej kultury i cywilizacji, umo\u017cliwiaj\u0105c przekazywanie tego, co odkryli\u015bmy i czego si\u0119 nauczyli\u015bmy innym. J\u0119zyk jest w pewnym sensie \u017cywym i najbardziej wyra\u017anym dowodem, \u017ce cz\u0142owiek posiada rozumn\u0105, nie\u015bmierteln\u0105 dusz\u0119 przeznaczon\u0105 do posiadania niesko\u0144czonego dobra.<\/p>\r\n\r\n

J\u0119zykiem nazywamy wi\u0119c system znak\u00f3w czy symboli jakimi pos\u0142ugujemy si\u0119 dla przekazania tego \u017cycia wewn\u0119trznego innym. Poniewa\u017c jednak s\u0105 to jedynie symbole tego, co my\u015blimy, a nie same my\u015bli, uzale\u017cnione s\u0105 one od pewnej konwencji czy te\u017c regu\u0142. Poniewa\u017c znaki te mog\u0105 si\u0119 w znacznym stopniu r\u00f3\u017cni\u0107, istnieje konieczno\u015b\u0107 istnienia wielu system\u00f3w znak\u00f3w i symboli dla wyra\u017cenia tych samych idei, a ka\u017cdy z nich stanowi odr\u0119bny j\u0119zyk. R\u00f3\u017cne d\u017awi\u0119ki oraz symbole rzeczy oraz idei nazywamy zazwyczaj s\u0142ownictwem, natomiast zbi\u00f3r regu\u0142 porz\u0105dkuj\u0105cych czasy i odmiany – gramatyk\u0105 danego j\u0119zyka. R\u00f3\u017cne j\u0119zyki \u015bwiata posiadaj\u0105 r\u00f3\u017cne zasady wprowadzone przez poprzez zwyczaj, tradycj\u0119 i rozporz\u0105dzenia na przestrzeni wiek\u00f3w, by uczyni\u0107 wzajemn\u0105 komunikacj\u0119 mi\u0119dzy lud\u017ami bardziej precyzyjn\u0105 i eleganck\u0105 – stosownie do ducha r\u00f3\u017cnych narod\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Skoro wi\u0119c mamy tak wiele j\u0119zyk\u00f3w, tak wiele mo\u017cliwo\u015bci wyra\u017cania nas samych, jakim j\u0119zykiem powinien pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 w trakcie sk\u0142adania Naj\u015bwi\u0119tszej Ofiary? By odpowiedzie\u0107 na to pytanie, powinni\u015bmy pami\u0119ta\u0107 o tym, co powiedzieli\u015bmy wcze\u015bniej na temat samej natury Ko\u015bcio\u0142a i Mszy:<\/p>\r\n\r\n

Po pierwsze: Msza jest niezmienna w tym sensie, \u017ce jest ona kontynuacj\u0105 jednej jedynej ofiary, ofiary, kt\u00f3ra jest niezmienna.<\/p>\r\n\r\n

Po drugie: poniewa\u017c Naj\u015bwi\u0119tsza Ofiara sk\u0142adana jest za po\u015brednictwem Ko\u015bcio\u0142a i jest jego oficjalnym aktem, powinna by\u0107 sprawowana w j\u0119zyku, kt\u00f3ry najlepiej reprezentuje Ko\u015bci\u00f3\u0142 czy raczej w oficjalnym j\u0119zyku Ko\u015bcio\u0142a, o ile j\u0119zyk taki istnieje.<\/p>\r\n\r\n

Mo\u017cemy te\u017c zastanowi\u0107 si\u0119 nas natur\u0105 samego j\u0119zyka i wyci\u0105gn\u0105\u0107 z tego pewne wnioski:<\/p>\r\n\r\n

Poniewa\u017c j\u0119zyk na wyra\u017ca\u0107 idee, j\u0119zyk Mszy powinien by\u0107 dostatecznie precyzyjny, by wyrazi\u0107 doktryn\u0119 Mszy. Oznacza to, \u017ce powinien on by\u0107 w stanie wyrazi\u0107 te idee wierni i dok\u0142adnie.<\/p>\r\n\r\n

Po drugie, poniewa\u017c j\u0119zyk jest ze swej natury systemem umownych znak\u00f3w, kt\u00f3rych znaczenie determinowane jest przez zwyczaj, tradycj\u0119 lub rozporz\u0105dzenia, j\u0119zyk Mszy, aby m\u00f3g\u0142 przekaza\u0107 te idee oraz wyrazi\u0107 niezmienn\u0105 natur\u0119 Mszy, powinien sam by\u0107 w jak najwi\u0119kszym stopniu stabilny i niezmienny.<\/p>\r\n\r\n

Przyjrzyjmy si\u0119 teraz ka\u017cdemu z tych punkt\u00f3w, najpierw jednak skoncentrujmy si\u0119 na najprostszym z nich: czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 posiada sw\u00f3j w\u0142asny j\u0119zyk?<\/p>\r\n\r\n

Odpowied\u017a na to pytanie jest \u0142atwa, gdy\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 zadekretowa\u0142 to ju\u017c w przesz\u0142o\u015bci w licznych swych dokumentach. Ca\u0142a Tradycja Ko\u015bcio\u0142a traktuje \u0142acin\u0119 jako o swe prawowite dziedzictwo. Mo\u017cemy tu przytoczy\u0107 motu proprio \u015bwi\u0119tego Piusa X o muzyce sakralnej z 22 listopada 1903, kt\u00f3re stwierdza: \u201eJ\u0119zykiem Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego jest \u0142acina\u201d (\u00a77). Mogliby\u015bmy mno\u017cy\u0107 te cytaty niemal w niesko\u0144czono\u015b\u0107, przytoczymy jednak jedynie kilka, bardziej nam wsp\u00f3\u0142czesnych, by pokaza\u0107, \u017ce zdanie Ko\u015bcio\u0142a w tej kwestii nigdy nie uleg\u0142o zmianie. \u0141acina by\u0142a j\u0119zykiem II Soboru Watyka\u0144skiego, interwencje i dekrety Ojc\u00f3w publikowane by\u0142y w tym j\u0119zyku, a sam sob\u00f3r zadekretowa\u0142: \u201eZgodnie z wiekow\u0105 tradycj\u0105 obrz\u0105dku \u0142aci\u0144skiego duchowni maj\u0105 zachowa\u0107 w oficjum j\u0119zyk \u0142aci\u0144ski\u201d (Sacrosanctum Concilium 101,1) oraz \u201eW obrz\u0119dach \u0142aci\u0144skich zachowuje si\u0119 u\u017cywanie j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego\u201d (SC 36,1). Nalega\u0142 nawet, by \u201ewierni umieli wsp\u00f3lnie odmawia\u0107 lub \u015bpiewa\u0107 sta\u0142e teksty mszalne, dla nich przeznaczone, tak\u017ce w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim\u201d (SC 54). Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, nie spos\u00f3b nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce te dyrektywy soboru zosta\u0142y ca\u0142kowicie zignorowane – intencja Ko\u015bcio\u0142a by\u0142a jednak jasna.<\/p>\r\n\r\n

Przyjrzyjmy si\u0119 teraz istotnym powodom, dla kt\u00f3rych Ko\u015bci\u00f3\u0142 pragnie, by Msza odprawiana by\u0142a w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim.<\/p>\r\n\r\n

Po pierwsze, na podstawie tego, co ju\u017c powiedzieli\u015bmy wida\u0107 jasno, \u017ce Ofiara Mszy jest t\u0105 sam\u0105 ofiar\u0105 co Ofiara Krzy\u017cowa, czyli \u017ce jest to jedna ofiara sprawowana na r\u00f3\u017cny spos\u00f3b, ta sama jednak pod wzgl\u0119dem warto\u015bci i ofiarowanej \u0179ertwy. Aby podkre\u015bli\u0107 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 tej jednej ofiary stosowne jest, by by\u0142a ona sprawowana w jednym j\u0119zyku, j\u0119zyku poniek\u0105d wsp\u00f3lnym dla wszystkich odprawianych Mszy. Podobnie jak Wie\u017ca Babel podzieli\u0142a rodzaj ludzki na wiele cz\u0119\u015bci, gdy\u017c nie pos\u0142uguje si\u0119 on ju\u017c od tego czasu jednym j\u0119zykiem, tak r\u00f3wnie\u017c podzia\u0142 Mszy na r\u00f3\u017cne j\u0119zyki przys\u0142ania jedno\u015b\u0107 ofiary Mszy z ofiar\u0105 Krzy\u017ca.<\/p>\r\n\r\n

\u00d3w jeden j\u0119zyk powinien by\u0107 r\u00f3wnie\u017c j\u0119zykiem b\u0119d\u0105cym wsp\u00f3lnym dla spo\u0142eczno\u015bci tworz\u0105cej Ko\u015bci\u00f3\u0142, czyli powinien to by\u0107 j\u0119zyk Ko\u015bcio\u0142a posiadaj\u0105cego prymat w stosunku do wszystkich Ko\u015bcio\u0142\u00f3w partykularnych – Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego. To biskup Rzymu – a nie biskup Jerozolimy czy jakiegokolwiek innego miejsca – jest najwy\u017cszym pasterzem Ko\u015bcio\u0142a. J\u0119zyk Rzymu, j\u0119zyk \u0142aci\u0144ski, jest wi\u0119c najbardziej stosowny i odpowiedni do wyra\u017cenia tej jedno\u015bci, kt\u00f3rej \u017ar\u00f3d\u0142em jest jedna g\u0142owa Ko\u015bcio\u0142a – znajduj\u0105ca si\u0119 w Rzymie.<\/p>\r\n\r\n

Ofiara Ko\u015bcio\u0142a jest r\u00f3wnie\u017c niezmienna w tym znaczeniu, \u017ce jest ona zasadniczo ta sama a\u017c do ko\u0144ca czas\u00f3w. By\u0142oby wi\u0119c stosowne, by r\u00f3wnie\u017c j\u0119zyk Mszy by\u0142 j\u0119zykiem, kt\u00f3ry nie ulega zmianie. A j\u0119zykiem takim jest \u0142acina, gdy\u017c nie podlega ona ju\u017c dalszym zmianom, tak jak to jest w przypadku j\u0119zyk\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych, jej gramatyka i s\u0142ownictwo sakralne pozosta\u0142y praktycznie niezmienione od upadku Rzymu. To w\u0142a\u015bnie precyzja s\u0142ownictwa, kt\u00f3rego znaczenie nie zmienia si\u0119, ocali\u0142a Rzym od straszliwych kryzys\u00f3w doktrynalnych, n\u0119kaj\u0105cych Konstantynopol niemal nieprzerwanie w wiekach od pi\u0105tego do \u00f3smego.<\/p>\r\n\r\n

J\u0119zyk, kt\u00f3rego u\u017cywa si\u0119 do wyra\u017cenia rzeczy pospolitych zawsze b\u0119dzie ulega\u0142 zmianom, co \u0142atwo mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 czytaj\u0105c dzie\u0142a literackie napisane zaledwie sto lat temu w naszym ojczystym j\u0119zyku. S\u0142owa, podobnie jak stroje – ulegaj\u0105 modzie – przychodz\u0105 i odchodz\u0105. S\u0142owa, kt\u00f3re niegdy\u015b by\u0142y trafnym wyrazem jakiej\u015b idei, mog\u0105 by\u0107 obecnie traktowane z niesmakiem, czy nawet oznacza\u0107 co\u015b zupe\u0142nie innego. Na przyk\u0142ad w j\u0119zyku angielskim s\u0142owo \u201egay\u201d zaledwie czterdzie\u015bci lat temu oznacza\u0142o co\u015b szcz\u0119\u015bliwego czy radosnego, zw\u0142aszcza w odniesieniu do stroju czy wygl\u0105du zewn\u0119trznego. Obecnie oznacza ono homoseksualist\u0119. Nie trzeba chyba rozwodzi\u0107 si\u0119 nad moralnymi implikacjami takich zmian. Kiedy za\u015b mamy do czynienia z rzeczywisto\u015bciami nadprzyrodzonymi, tajemnicami wiary, kt\u00f3re same w sobie trudne s\u0105 do zrozumienia, wszelkie pr\u00f3by wypracowania klarownego nauczania w danej kwestii by\u0142yby niemo\u017cliwe, gdyby znaczenie s\u0142\u00f3w mog\u0142o zmienia\u0107 si\u0119 z tak\u0105 szybko\u015bci\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Mogliby\u015bmy te\u017c doda\u0107, \u017ce niezmienno\u015b\u0107 jest czym\u015b w\u0142a\u015bciwym dla j\u0119zyka, kt\u00f3ry traktowany jest jako sakralny. Poniewa\u017c, jak to wiemy w oparciu o samo nawet tylko naturalne \u015bwiat\u0142o rozumu, B\u00f3g musi by\u0107 niezmienny, r\u00f3wnie\u017c to, co powiedzia\u0142 musi by\u0107 niezmienne. Dlatego w\u0142a\u015bnie \u017bydzi odprawiaj\u0105 swe obrz\u0119dy w j\u0119zyku hebrajskim, nawet je\u015bli nie pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 nim we wzajemnych relacjach. R\u00f3wnie\u017c Arabowie w swych obrz\u0119dach trzymaj\u0105 si\u0119 j\u0119zyka Koranu, a nie j\u0119zyk\u00f3w narodowych (wbrew powszechnej opinii arabski nie jest jednym j\u0119zykiem, a niekt\u00f3re jego odmiany r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od klasycznego arabskiego w takim stopniu, \u017ce ich u\u017cytkownikom trudno jest si\u0119 wzajemnie zrozumie\u0107). Podobnie j\u0119zykiem sakralnym hinduist\u00f3w jest sanskryt, a nie j\u0119zyki narodowe. Jest wi\u0119c ca\u0142kowicie zgodne z ludzk\u0105 natur\u0105, by j\u0119zyk sakralny chrze\u015bcijan by\u0142 r\u00f3wnie\u017c niezmienny, przekazany przez Tradycj\u0119 i nie u\u017cywany w codziennym \u017cyciu. Jest czym\u015b absolutnie niestosownym, by j\u0119zyk biznesu by\u0142 r\u00f3wnocze\u015bnie j\u0119zykiem \u015bwi\u0105tyni. Przeciwnie, gdy j\u0119zyk \u015bwi\u0105tyni sta\u0142 si\u0119 mow\u0105 potoczn\u0105, nie by\u0142a ju\u017c ona domem modlitwy, ale – jak to powiedzia\u0142 sam Zbawiciel – jaskini\u0105 zb\u00f3jc\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Widzimy te\u017c, \u017ce j\u0119zyk liturgii powinien by\u0107 powszechny w tym sensie, \u017ce powinien przemawia\u0107 do wszystkich narod\u00f3w, w ka\u017cdym miejscu i czasie. \u0141acina za\u015b jest prawdziwie powszechna nie tylko ze wzgl\u0119du na dwie poprzednio wspomniane cechy, ale r\u00f3wnie\u017c z samej natury tego j\u0119zyka – jako nie nale\u017c\u0105cego do \u017cadnego konkretnego narodu.<\/p>\r\n\r\n

Po pierwsze, poniewa\u017c by\u0142 to j\u0119zyk Cesarstwa Rzymskiego, ju\u017c w pierwszych wiekach Ko\u015bci\u00f3\u0142 m\u00f3g\u0142 jednym g\u0142osem wyra\u017ca\u0107 wieczn\u0105 wiar\u0119, a biskupi rzymscy mogli zak\u0142ada\u0107 powszechn\u0105 znajomo\u015b\u0107 \u0142aciny, dzi\u0119ki czemu ca\u0142y \u015bwiat m\u00f3g\u0142 s\u0142ysze\u0107 i rozumie\u0107 ich g\u0142os. Nawet po upadku Cesarstwa \u0142acina pozosta\u0142a j\u0119zykiem uniwersalnym dla tych wszystkich, kt\u00f3rzy potrafili czyta\u0107 i pisa\u0107, a wiele narod\u00f3w przyj\u0119\u0142o jako pierwszy sw\u00f3j j\u0119zyk pisany nie sw\u0105 w\u0142asn\u0105 mow\u0119, ale \u0142acin\u0119. W Anglii na przyk\u0142ad \u0142acina by\u0142a j\u0119zykiem urz\u0119dowym a\u017c do roku 1733. \u201ePrincipia\u201d Izaaka Newtona nie zosta\u0142y napisane po angielsku, ale po \u0142acinie, poniewa\u017c stanowi\u0142o to gwarancj\u0119, \u017ce idee te stan\u0105 si\u0119 znane w cywilizowanym \u015bwiecie. Kartezjusz znany jest ze swych traktat\u00f3w pisanych po francusku, jednak jego sentencja: \u201eCogito ergo sum\u201d po dzi\u015b dzie\u0144 cytowana jest po \u0142acinie. Podobnie w wieku dziewi\u0119tnastym Gauss napisa\u0142 swe Disquisitiones Arithemeticae po \u0142acinie. W istocie odej\u015bcie od \u0142aciny jako uniwersalnego j\u0119zyka nauki by\u0142o smutn\u0105 konsekwencj\u0105 Pierwszej Wojny \u015awiatowej, pomimo i\u017c spadek jej znajomo\u015bci zauwa\u017calny by\u0142 ju\u017c od czasu Rewolucji Francuskiej. Jednak nawet obecnie podr\u0119czniki teologii dogmatycznej czy moralnej pisane s\u0105 po \u0142acinie.<\/p>\r\n\r\n

\u0141acina, jako j\u0119zyk zasadniczo nie ulegaj\u0105cy zmianom, jest najbardziej odpowiednia do wyra\u017cania idei precyzyjnych, a r\u00f3wnocze\u015bnie jest j\u0119zykiem bardzo duszpasterskim z tego prostego powodu, \u017ce nie jest j\u0119zykiem narodowym.<\/p>\r\n\r\n

Wystarczy pos\u0142ucha\u0107 kogo\u015b przez minut\u0119, by odgadn\u0105\u0107 jego pochodzenie. Poniewa\u017c j\u0119zyk jest, mo\u017cna by powiedzie\u0107, kana\u0142em, przez kt\u00f3ry przep\u0142ywa ca\u0142a kultura, pozwala on natychmiast powi\u0105za\u0107 m\u00f3wc\u0119 z konkretnym narodem, kultur\u0105, a w konsekwencji z polityk\u0105, histori\u0105 i ras\u0105. M\u00f3wienie w danym j\u0119zyku budzi wi\u0119c w umys\u0142ach s\u0142uchaczy nie tylko idee, kt\u00f3re pragniemy im przekaza\u0107, ale niesie te\u017c ze sob\u0105 rozmaite konotacje kulturowe. Na przyk\u0142ad m\u00f3g\u0142bym wyg\u0142osi\u0107 niniejsz\u0105 konferencj\u0119 po angielsku, jednak gdybym uczyni\u0142 to po niemiecku, wzbudzi\u0142aby ca\u0142kowicie inne odczucia. Dzieje j\u0119zyka niemieckiego w Polsce to co\u015b wi\u0119cej, ni\u017c tylko przekazywanie idei, s\u0105 one r\u00f3wnie\u017c w nierozerwalny spos\u00f3b zwi\u0105zane z wieloma smutnymi epizodami waszej historii. Podobnie j\u0119zyki rosyjski czy francuski, pomimo faktu, \u017ce s\u0105 one ca\u0142kowicie zdolne do przekazywania idei, nios\u0105 za sob\u0105 ca\u0142y baga\u017c emocji i wydarze\u0144 historycznych, kt\u00f3re mog\u0142yby przes\u0142oni\u0107 rzeczywist\u0105 tre\u015b\u0107 tego, o czym si\u0119 m\u00f3wi. Czym innym jest znoszenie uwag czy nawet obelg w j\u0119zyku ojczystym, a czym innym wys\u0142uchiwanie tego w j\u0119zyku wroga.<\/p>\r\n\r\n

Jednak poniewa\u017c \u0142acina jest j\u0119zykiem, kt\u00f3ry od dawna oczyszczony zosta\u0142 od takich niefortunnych konotacji, a jej u\u017cywanie nie mo\u017ce nigdy wywo\u0142a\u0107 tego rodzaju negatywnych emocji. Niekiedy jedynym sposobem na spacyfikowanie dw\u00f3ch stron jest m\u00f3wienie do nich j\u0119zykiem, kt\u00f3ry dla obu jest neutralny. W Afryce na przyk\u0142ad R\u00f3\u017caniec nie mo\u017ce by\u0107 odmawiany w j\u0119zyku potocznym z tego prostego powodu, \u017ce aby to uczyni\u0107 trzeba by by\u0142o wybra\u0107 jeden z j\u0119zyk\u00f3w dw\u00f3ch plemion, co naturalnie wywo\u0142a\u0142oby natychmiast zawi\u015b\u0107 drugiego. Jak bowiem B\u00f3g m\u00f3g\u0142by by\u0107 Ojcem wszystkich, je\u015bli musi bra\u0107 czyj\u0105\u015b stron\u0119? J\u0119zyk to co\u015b wi\u0119cej, ni\u017c tylko wypowiadane s\u0142owa, wszystko zale\u017cy jeszcze od tego kto i do kogo si\u0119 zwraca. Dla liturgii, dla Mszy, b\u0119d\u0105cej oficjalnym aktem kultu Ko\u015bcio\u0142a, jest czym\u015b absolutnie koniecznym, by by\u0142a ona sprawowana w j\u0119zyku b\u0119d\u0105cym \u017ar\u00f3d\u0142em jedno\u015bci, a nie podzia\u0142\u00f3w, by by\u0142 to j\u0119zyk, kt\u00f3ry nie b\u0119dzie wywo\u0142ywa\u0142 zawi\u015bci, ale zaufanie. Przez ca\u0142e wieki \u0142acina traktowana by\u0142a jako j\u0119zyk Matki, akceptowany przez niezliczone narody, a to z tego prostego powodu, \u017ce nie by\u0142a ona j\u0119zykiem w\u0142asnym \u017cadnego z nich.<\/p>\r\n\r\n

Mo\u017cna jednak postawi\u0107 zarzut: czy nie istniej\u0105 inne j\u0119zyki liturgiczne, na przyk\u0142ad grecki, aramejski czy starocerkiewnos\u0142owia\u0144ski?<\/p>\r\n\r\n

Prawd\u0105 jest, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 posiada kilka \u201eoficjalnych\u201d j\u0119zyk\u00f3w liturgicznych, czyli j\u0119zyk\u00f3w, w kt\u00f3rych liturgia sprawowana by\u0142a od niepami\u0119tnych czas\u00f3w. Na przyk\u0142ad znaczna cz\u0119\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a Wschodniego posiada ksi\u0119gi liturgiczne w j\u0119zyku greckim, w j\u0119zyku, kt\u00f3ry na przestrzeni wiek\u00f3w pozosta\u0142 w znacz\u0105cy spos\u00f3b stabilny i to do tego stopnia, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesny Grek nie ma wi\u0119kszych problem\u00f3w z czytaniem Biblii napisanej dwa tysi\u0105ce lat temu, w j\u0119zyku oryginalnym. Greka nie podzieli\u0142a si\u0119 nawet z biegiem czasu na r\u00f3\u017cne grupy j\u0119zyk\u00f3w pochodnych, jak si\u0119 to sta\u0142o w przypadku \u0142aciny. Wci\u0105\u017c pozostaje j\u0119zykiem ludzi wykszta\u0142conych, nigdy nie sta\u0142a si\u0119 tak powszechna, jak \u0142acina. Mo\u017cna by wi\u0119c argumentowa\u0107 na rzecz greki jako oficjalnego j\u0119zyka Ko\u015bcio\u0142a i rzeczywi\u015bcie posiada ona wiele cech, kt\u00f3re posiada \u0142acina, brak jej jednak powszechno\u015bci, a ponadto wolno co prawda ulegaj\u0105c zmianom, jest ona j\u0119zykiem narodowym. Jest j\u0119zykiem ograniczonym do pa\u0144stwa i narodu greckiego, od czasu opanowania Gracji przez Cesarstwo Rzymskie w roku 146 przed Chrystusem. Ponadto, gdy rejony katolickie, w kt\u00f3rych u\u017cywana by\u0142a greka znalaz\u0142y si\u0119 pod panowaniem niewiernych, na ziemiach tych dosz\u0142o do prze\u015bladowa\u0107 i wyniszczenia Ko\u015bcio\u0142a. Bior\u0105c wi\u0119c pod uwag\u0119 ten fakt oraz to, \u017ce nie jest to j\u0119zyk Rzymu widzimy, \u017ce greka nie posiada tych samych kwalifikacji na oficjalny j\u0119zyk \u015awi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a Rzymskokatolickiego co \u0142acina. Niemniej jednak Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze wysoko ceni\u0142 ten j\u0119zyk i zach\u0119ca\u0142 do studiowania go, zw\u0142aszcza przez duchowie\u0144stwo.<\/p>\r\n\r\n

Liturgia by\u0142a zawsze g\u0142\u0119boko powi\u0105zana z Tradycj\u0105 w tym sensie, \u017ce jest ona nie tylko \u017ar\u00f3d\u0142em Tradycji, ale r\u00f3wnie\u017c jej wyrazem. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze darzy\u0142 szacunkiem wszelkie Tradycje, kt\u00f3re mog\u0142y dowie\u015b\u0107 swego pochodzenia od Aposto\u0142\u00f3w. By\u0142o tak r\u00f3wnie\u017c w przypadku r\u00f3\u017cnych ryt\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, wywodz\u0105cych swe pochodzenie od jednego z Aposto\u0142\u00f3w albo Aposto\u0142\u00f3w danego kraju. Ze swej natury s\u0105 one jednak rytami partykularnymi, przeznaczonymi dla okre\u015blonego ludu, kraju czy nawet diecezji, nie mog\u0105 wi\u0119c ro\u015bci\u0107 sobie pretensji do powszechno\u015bci, tak jak to jest w przypadku rytu rzymskiego. Aprobuj\u0105c je i popieraj\u0105c Ko\u015bci\u00f3\u0142 nigdy nie przewidywa\u0142, by mia\u0142y by\u0107 one – poza wyj\u0105tkowymi okoliczno\u015bciami – stosowane w innych rejonach. Przeciwnie, w obr\u0119bie ryt\u00f3w partykularnych istnieje niekiedy tendencja – jako wyraz pragnienia zademonstrowania jedno\u015bci z Rzymem – do wprowadzania zmian stosownie do zwyczaj\u00f3w rzymskich – nazywamy to \u201elatynizacj\u0105\u201d. Nawet jednak ta latynizacja jest dowodem na rang\u0119 rytu \u0142aci\u0144skiego i na jego powszechno\u015b\u0107 w por\u00f3wnaniu z innymi rytami partykularnymi.<\/p>\r\n\r\n

Widzieli\u015bmy wi\u0119c znaczenie j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego i powody dla kt\u00f3rych liturgia powinna by\u0107 sprawowana po \u0142acinie. Przyjrzyjmy si\u0119 teraz ostatniemu naszemu twierdzeniu, b\u0119d\u0105cemu r\u00f3wnie\u017c wnioskiem ko\u0144cowym niniejszej konferencji: dlaczego Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi powr\u00f3ci\u0107 do Mszy po \u0142acinie, do Mszy \u0142aci\u0144skiej.<\/p>\r\n\r\n

Konkluzja: Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi powr\u00f3ci\u0107 do Mszy \u0142aci\u0144skiej<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Widzieli\u015bmy, z perspektywy doktrynalnej, znaczenie Mszy \u0142aci\u0144skiej. Ko\u015bci\u00f3\u0142, ze wzgl\u0119du na fakt, \u017ce obejmuje wszystkie narody i ma trwa\u0107 a\u017c do ko\u0144ca czas\u00f3w, z samej swej natury potrzebuje j\u0119zyka, kt\u00f3ry by\u0142by powszechny, niezmienny i nie-narodowy. Nawet je\u015bli sam w sobie j\u0119zyk jest czym\u015b oboj\u0119tnym – gdy\u017c te same idee mo\u017cna wyrazi\u0107 w wielu j\u0119zykach – dla Ko\u015bcio\u0142a \u0142acina jest najodpowiedniejsza tak ze wzgl\u0119du na jego szczeg\u00f3ln\u0105 misj\u0119, jak i ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015bci szerzenia kultury chrze\u015bcija\u0144skiej. Jest ona \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z Ko\u015bcio\u0142em, podobnie jak wasz j\u0119zyk zwi\u0105zany jest z wasz\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105 narodow\u0105. Podobnie jak obumarcie j\u0119zyka jest podzwonnym dla kultury danego kraju, tak r\u00f3wnie\u017c lekcewa\u017cenie \u0142aciny i zarzucenie pos\u0142ugiwania si\u0119 ni\u0105 w Ko\u015bciele skutkuje niezdolno\u015bci\u0105 do przekazywania jego doktryny i kultury chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\r\n\r\n

Ten w\u0142a\u015bnie brak zdolno\u015bci do przekazywania doktryny stanowi dzi\u015b szczeg\u00f3lnie pal\u0105cy problem. Nawet maj\u0105c do dyspozycji wszystkie najbardziej zaawansowane \u015brodki komunikacji, masmedia oraz elektronik\u0119, kt\u00f3ra pozwala nam na niemal natychmiastowe przekazywanie informacji, g\u0142os Ko\u015bcio\u0142a pozostaje w wielkiej mierze nies\u0142yszany, jest b\u0142\u0119dnie interpretowany czy nawet ca\u0142kowicie ignorowany. W wyniku zast\u0105pienia \u0142aciny j\u0119zykami narodowymi sta\u0142 si\u0119 on nie tyle latarni\u0105 morsk\u0105 wskazuj\u0105c\u0105 drog\u0119 wszystkim ludom, co raczej wie\u017c\u0105 Babel. W dzie\u0144 Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy Aposto\u0142owie rozumiani byli przez przedstawicieli wszystkich narod\u00f3w, oni sami jednak pochodzili z Galilei – cud polega\u0142 nie na tym, \u017ce m\u00f3wili oni wszystkimi j\u0119zykami r\u00f3wnocze\u015bnie, ale na tym, \u017ce wszyscy w Jeruzalem mogli ich zrozumie\u0107. Dzi\u015b mamy do czynienia z sytuacj\u0105 odwrotn\u0105. Nie m\u00f3wi si\u0119 ju\u017c o jednym Ko\u015bciele, ale raczej o Ko\u015bciele w r\u00f3\u017cnych krajach. Niegdy\u015b mieli\u015bmy Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki, a obecnie mamy Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Niemczech, Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce, Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Stanach Zjednoczonych etc. Co wi\u0119cej, wraz z podzia\u0142em Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego na Ko\u015bcio\u0142y w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stwach, przesta\u0142 on by\u0107 narz\u0119dziem jedno\u015bci, a sta\u0142 si\u0119 instrumentem podzia\u0142\u00f3w i niezgody. Niegdy\u015b m\u00f3wi\u0142o si\u0119: Roma locuta, causa finita. Obecnie nie jest wcale pewne, czy dany kraj b\u0119dzie chcia\u0142 w og\u00f3le wys\u0142ucha\u0107, co ma do powiedzenia papie\u017c – a ca\u0142e narody, jak na przyk\u0142ad Niemcy, znajduj\u0105 si\u0119 de facto w stanie schizmy z pochodz\u0105cym z tego kraju papie\u017cem.<\/p>\r\n\r\n

Nawet na poziomie naturalnym, przyj\u0119cie j\u0119zyk\u00f3w narodowych zniszczy\u0142o doktrynaln\u0105 jedno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a. Credo i katechizm nie s\u0105 dzie\u0142em jednego papie\u017ca, ale dziedzictwem ca\u0142ej Tradycji Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry oczy\u015bci\u0142 i udoskonali\u0142 definicje pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 j\u0119zykiem \u0142aci\u0144skim. We\u017amy na przyk\u0142ad s\u0142owo \u201etranssubstancjacja\u201d, opisuj\u0105ce w spos\u00f3b doskona\u0142y cud dokonuj\u0105cy si\u0119 podczas Eucharystii. S\u0142owo takie nie istnieje w innych j\u0119zykach i cz\u0119sto jedynym sposobem na jego u\u017cycie jest pos\u0142u\u017cenie si\u0119 terminem \u0142aci\u0144skim. To samo mo\u017cna powiedzie\u0107 o wielu innych terminach, takich jak \u201esuppositum\u201d i \u201esubstance\u201d odno\u015bnie do tajemnicy Tr\u00f3jcy Przenaj\u015bwi\u0119tszej. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze stara\u0142 si\u0119 o maksymaln\u0105 jasno\u015b\u0107 i precyzj\u0119 w definiowaniu swej nauki – skoro jednak zosta\u0142 pozbawiony narz\u0119dzia, s\u0142u\u017c\u0105cego mu do przekazywania tej nauki, odbi\u0142o si\u0119 to w spos\u00f3b widoczny na wyrazisto\u015bci doktryny.<\/p>\r\n\r\n

Niech mi b\u0119dzie wolno w tym miejscu przytoczy\u0107 jednen przyk\u0142ad z \u017cycia \u015bw. Jana de Brebeuf, jezuity i jednego z pierwszych m\u0119czennik\u00f3w kanadyjskich, pracuj\u0105cego w\u015br\u00f3d Indian z grupy Huron. Jezuici przybywaj\u0105cy na terytorium Kanady stosunkowo \u0142atwo potrafili przyswoi\u0107 sobie j\u0119zyk tubylc\u00f3w, w istocie pierwsze dokumenty w tym j\u0119zyku spisane zosta\u0142y przez jezuit\u00f3w – Indianie ci bowiem nie wynale\u017ali nawet pisma, podobnie jak ko\u0142a. Ich j\u0119zyk posiada\u0142 pewn\u0105 cech\u0119 charakterystyczn\u0105, nie posiada\u0142 rodzajnik\u00f3w, zamiast tego poszczeg\u00f3lnym rzeczownikom towarzyszy\u0142y zaimki dzier\u017cawcze, tak \u017ce nie m\u00f3wi\u0142o si\u0119 po prostu \u201edom\u201d, ale \u201ejego dom\u201d czy \u201ejej dom\u201d, samo oderwane s\u0142owo \u201edom\u201d by\u0142oby nie tylko myl\u0105ce, ale wr\u0119cz niezrozumia\u0142e. Oczywi\u015bcie jezuici zacz\u0119li t\u0142umaczy\u0107 katechizm na ten j\u0119zyk, natychmiast jednak stan\u0119li w obliczu nieprzezwyci\u0119\u017calnej trudno\u015bci – jak przet\u0142umaczy\u0107 znak Krzy\u017ca? Nie mo\u017cna powiedzie\u0107 po prostu \u201eOjciec, Syn i Duch \u015awi\u0119ty\u201d, w stosunku do ka\u017cdej z Os\u00f3b trzeba by\u0142o u\u017cy\u0107 zaimka dzier\u017cawczego. Zdecydowali si\u0119 wi\u0119c na formu\u0142\u0119: \u201eW Imi\u0119 Jego Ojca, Jego Syna i Ich Ducha \u015awi\u0119tego\u201d – jako na najbardziej odpowiedni\u0105, a po dw\u00f3ch latach Rzym zdecydowa\u0142, \u017ce a mo\u017ce by\u0107 ona u\u017cywana i \u017ce nie jest szkodliwa dla wiary. Jednak pomimo wszystkich tych trudno\u015bci, tysi\u0105ce Indian zosta\u0142o mi\u0119dzyczasie ochrzczonych i w\u0142\u0105czonych do Ko\u015bcio\u0142a, poniewa\u017c Msza i sakramenty nie by\u0142y zale\u017cne od t\u0142umaczenia, gdy\u017c sprawowane by\u0142o po \u0142acinie.<\/p>\r\n\r\n

To zaledwie jeden przyk\u0142ad, wyobra\u017amy sobie jednak ilo\u015b\u0107 tego rodzaju problem\u00f3w, jakie rodz\u0105 si\u0119 przy t\u0142umaczeniach na wszystkie j\u0119zyki wyst\u0119puj\u0105ce na ziemi – \u0142atwo w\u00f3wczas uzmys\u0142owi\u0107 sobie mo\u017cna, \u017ce Rzym zosta\u0142by przez nie ca\u0142kowicie sparali\u017cowany: i chodzi tu jedynie o potwierdzanie ortodoksji okre\u015blonych przek\u0142ad\u00f3w, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o wdra\u017caniu i egzekwowaniu ich stosowania. Wiele obecnych przek\u0142ad\u00f3w tekst\u00f3w liturgicznych zawiera ra\u017c\u0105ce b\u0142\u0119dy, jednak Rzym nie podj\u0105\u0142 \u017cadnych krok\u00f3w w kierunku ich korekty, co prawdopodobnie wynika z faktu, \u017ce ludzie za to odpowiedzialni nie s\u0105 w stanie poradzi\u0107 sobie z nawa\u0142em pracy. Ju\u017c zwyczajna biurokracja rzymska stanowi\u0142a znaczne obci\u0105\u017cenie dla rz\u0105d\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a – wyobra\u017amy sobie jednak pomno\u017cenie jej w ka\u017cdym departamencie ze wzgl\u0119du j\u0119zyki u\u017cywane w r\u00f3\u017cnych krajach. Nie robi si\u0119 nic, niczego si\u0119 nie poprawia ani nie aprobuje, niczego si\u0119 nie egzekwuje – niekiedy po prostu z tego powodu, \u017ce nie jest to w j\u0119zyku Ko\u015bcio\u0142a. Ca\u0142y rz\u0105d Ko\u015bcio\u0142a, zw\u0142aszcza w tym co dotyczy Mszy i sakrament\u00f3w, upro\u015bci\u0142by si\u0119 znacznie i by\u0142 znacznie efektywniejszy, gdyby liturgia i sakramenty sprawowane by\u0142y wsz\u0119dzie po \u0142acinie.<\/p>\r\n\r\n

Jednak t\u0142umaczenia to nie tylko kwestia praktyczno\u015bci – stawk\u0105 jest tu sama prawda, zbawienie dusz. Nikt nie mo\u017ce zbawi\u0107 swej duszy bez wiary, a ka\u017cdy katolik ma prawo o jasnej definicji wiary. Tam, gdzie istniej\u0105 niejasno\u015bci i w\u0105tpliwo\u015bci, ludzie trac\u0105 wiar\u0119, a w konsekwencji gubi\u0105 swe dusze.<\/p>\r\n\r\n

Mamy dzi\u015b wspania\u0142e \u015brodki transportu, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 szybkie przemieszczanie si\u0119 ludzi po \u015bwiecie. Kto\u015b mo\u017ce na przyk\u0142ad mieszka\u0107 w Warszawie, a pracowa\u0107 w Berlinie. Ludzie znajduj\u0105 si\u0119 wi\u0119c w sta\u0142ym kontakcie z r\u00f3\u017cnymi j\u0119zykami i r\u00f3\u017cnymi kulturami. Tych, kt\u00f3rzy posiadaj\u0105 ma\u0142e do\u015bwiadczenie w nauce j\u0119zyk\u00f3w zapewniam, \u017ce ka\u017cdy j\u0119zyk, kt\u00f3ry trzeba dopiero opanowa\u0107, stanowi ogromn\u0105 przeszkod\u0119 w jakiejkolwiek praktycznej dzia\u0142alno\u015bci. Jednak dzi\u0119ki \u0142acinie nadal mog\u0119 wykonywa\u0107 moje funkcje kap\u0142a\u0144skie bez znajomo\u015bci lokalnego j\u0119zyka – wszystkie funkcje posiadaj\u0105ce zasadnicze znaczenie dla urz\u0119du kap\u0142a\u0144skiego nadal mog\u0105 by\u0107 wykonywane, pomimo faktu, \u017ce nie m\u00f3wi\u0119 w j\u0119zyku danego narodu. Kap\u0142ani podr\u00f3\u017cuj\u0105 obecnie po \u015bwiecie cz\u0119\u015bciej ni\u017c kiedykolwiek wcze\u015bniej, przede wszystkim ze wzgl\u0119du na powszechny ich brak. Nigdy w swej historii rodzaj ludzki nie potrzebowa\u0142 wsp\u00f3lnego j\u0119zyka tak bardzo, jak obecnie. Jak na ironi\u0119, w\u0142a\u015bnie w naszych czasach m\u00f3wi si\u0119 o roli j\u0119zyk\u00f3w narodowych – podczas gdy bardziej ni\u017c kiedykolwiek \u0142acina zwi\u0119kszy\u0142aby skuteczno\u015b\u0107 apostolatu, tak dla kap\u0142an\u00f3w jak samych wiernych. Niegdy\u015b mo\u017cna by\u0142o uda\u0107 si\u0119 do Francji, do Australii czy Japonii i uczestniczy\u0107 we Mszy odprawianej w tym samym j\u0119zyku, w jakim odprawiana ona by\u0142a w kraju ojczystym – by\u0142a to ta sama Msza, Msza \u0142aci\u0144ska. Ta jedno\u015b\u0107 zosta\u0142a ca\u0142kowicie zniszczona przez wprowadzenie do liturgii j\u0119zyk\u00f3w narodowych.<\/p>\r\n\r\n

Patrz\u0105c z perspektywy historycznej: wszelkie apele o stosowanie j\u0119zyk\u00f3w narodowych pochodzi\u0142y zawsze od schizmatyk\u00f3w i heretyk\u00f3w, a ka\u017cda grupa schizmatycka – na przyk\u0142ad tak zwany Polski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Narodowy, bardzo szybko porzuca\u0142y \u0142acin\u0119 na rzecz j\u0119zyk\u00f3w lokalnych. Ka\u017cdy apel o stosowanie j\u0119zyk\u00f3w narodowych owocowa\u0142 zawsze podzia\u0142ami czy nawet herezjami – i dok\u0142adnie z tym mamy do czynienia obecnie. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nie m\u00f3wi ju\u017c jednym g\u0142osem, sta\u0142 si\u0119 jak gdyby domem podzielonym.<\/p>\r\n\r\n

Pan Jezus powiedzia\u0142 jednak, \u017ce dom podzielony nie mo\u017ce si\u0119 osta\u0107. By\u0142 czas, gdy mo\u017cna by\u0142o powiedzie\u0107: \u201eM\u00f3wi\u0119 po \u0142acinie i jestem chrze\u015bcijaninem\u201d – a \u015bwiat sta\u0142 przed wami otworem, mogli\u015bcie uda\u0107 si\u0119 w pokoju gdziekolwiek by\u015bcie chcieli. \u015awi\u0119ty Tomasz z Akwinu, najwi\u0119kszy z nauczycieli, jacy kiedykolwiek \u017cyli, cz\u0142owiek kt\u00f3ry uczy\u0142 w krajach, nale\u017c\u0105cych obecnie do Francji, Niemiec i W\u0142och – potrzebowa\u0142 znajomo\u015bci jednego tylko j\u0119zyka. Obecnie wsz\u0119dzie s\u0105 granice, granice wszelkiego rodzaju, nawet pomi\u0119dzy lud\u017ami nauki. Pius XII powiedzia\u0142 kiedy\u015b, \u017ce dzie\u0144, w kt\u00f3rym Ko\u015bci\u00f3\u0142 porzuci sw\u00f3j uniwersalny j\u0119zyk, b\u0119dzie dniem poprzedzaj\u0105cym jego powr\u00f3t do katakumb.<\/p>\r\n\r\n

I w takiej w\u0142a\u015bnie sytuacji znajdujemy si\u0119 obecnie, drodzy przyjaciele. Naprawd\u0119 \u017cyjemy w katakumbach. Podczas, gdy niegdy\u015b mogli\u015bmy my\u015ble\u0107 o Ko\u015bciele jako o czym\u015b powszechnym, czym\u015b przenikaj\u0105cym granice, obecnie poj\u0119cie to ograniczone jest zazwyczaj do ma\u0142ego kraju, w kt\u00f3rym dana osoba \u017cyje.<\/p>\r\n\r\n

Najwy\u017cszy jednak czas, by Ko\u015bci\u00f3\u0142 wyszed\u0142 z katakumb, a mo\u017cna to osi\u0105gn\u0105\u0107 jedynie poprzez powr\u00f3t do tego, co czyni\u0142 on przez d\u0142ugie stulecia, poprzez powr\u00f3t do Mszy sprawowanej po \u0142acinie czy raczej do Mszy \u0142aci\u0144skiej.<\/p>\r\n\r\n

Niech wi\u0119c na koniec tej konferencji wolno mi b\u0119dzie zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do was z apelem. Przylgnijcie do Mszy \u0142aci\u0144skiej, gdy\u017c jest ona bardziej ni\u017c cokolwiek innego, przysz\u0142o\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a. Nowa Msza, Msza odprawiana w j\u0119zykach narodowych, nie mo\u017ce si\u0119 osta\u0107 i ju\u017c zanika w wielu krajach. Na przyk\u0142ad we Francji w zesz\u0142ym roku zamkni\u0119to ponad dwa tysi\u0105ce parafii – ze wzgl\u0119du na brak kap\u0142an\u00f3w. W roku bie\u017c\u0105cym ponad dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 procent \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich w tym kraju dokonanych zostanie dla \u0142aci\u0144skiej, tradycyjnej Mszy, a liczba ta b\u0119dzie stopniowo ros\u0142a, poniewa\u017c coraz wi\u0119cej seminari\u00f3w ucz\u0105cych celebracji nowej Mszy jest zamykanych. \u015arednia wieku kap\u0142an\u00f3w we Francji ju\u017c teraz wynosi sze\u015b\u0107dziesi\u0105t jeden lat i szybko ro\u015bnie. To samo zjawisko obserwujemy w Polsce, co roku ubywa powo\u0142a\u0144 kap\u0142a\u0144skich, by\u0107 mo\u017ce jednak tutaj min\u0105\u0107 musi wi\u0119cej czasu, nim kryzys osi\u0105gnie rozmiary, jakie widzimy w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata. Niemniej jednak jasne jest: moda na j\u0119zyki narodowe znajduje si\u0119 zdecydowanie w odwrocie i nic nie pomo\u017ce Ko\u015bcio\u0142owi bardziej, ni\u017c porzucenie nowej Mszy i j\u0119zyk\u00f3w narodowych, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mog\u0142a si\u0119 ona rozprzestrzenia\u0107.<\/p>\r\n\r\n

By\u0107 mo\u017ce zwr\u00f3cili Pa\u0144stwo uwag\u0119, \u017ce w trakcie tej konferencji nie m\u00f3wi\u0142em o nowej Mszy odprawianej po \u0142acinie. Faktem jest, \u017ce liturgia ta nie jest prawie nigdy odprawiana po \u0142acinie i taka te\u017c by\u0142a intencja reformator\u00f3w, kt\u00f3rzy j\u0105 stworzyli. Nowa Msza nigdy nie by\u0142a pomy\u015blana jako kontynuacja tradycyjnej Mszy \u0142aci\u0144skiej, i od samego pocz\u0105tku narzucana by\u0142a w j\u0119zykach narodowych, jak to widzimy na podstawie mowy samego Paw\u0142a VI wyg\u0142oszonej w listopadzie 1969 roku do Kurii Rzymskiej, gdy wspominaj\u0105c o nowym mszale, powiedzia\u0142 on:<\/p>\r\n\r\n

\u201eTrzeba te\u017c wspomnie\u0107 o najwi\u0119kszej nowo\u015bci, o nowo\u015bci dotycz\u0105cej j\u0119zyka. Od tej pory norm\u0105 w sprawowaniu Mszy b\u0119dzie ju\u017c nie \u0142acina, a j\u0119zyki narodowe. Wprowadzenie ich b\u0119dzie z pewno\u015bci\u0105 wielk\u0105 ofiar\u0105 dla tych, kt\u00f3rzy znaj\u0105 pi\u0119kno, moc i sakralny charakter \u0142aciny. Lekko wa\u017cymy sobie j\u0119zyk, b\u0119d\u0105cy przez stulecia j\u0119zykiem chrze\u015bcija\u0144stwa, stajemy si\u0119 podobni do \u015bwieckich intruz\u00f3w w literackim rezerwacie formu\u0142 sakralnych. Utracimy [te\u017c] wielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tego wspania\u0142ego i niezr\u00f3wnanego artystycznego oraz duchowego skarbu, chora\u0142 gregoria\u0144ski\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Tak wi\u0119c od samego pocz\u0105tku, od dnia jej promulgacji, nowa Msza nie by\u0142a przeznaczona do odprawiania jej po \u0142acinie, niekt\u00f3rzy biskupi b\u0119d\u0105 nawet p\u00f3\u017aniej m\u00f3wili o zakazie odprawiania jej w tym j\u0119zyku. Nawet, je\u015bli nie jest to prawd\u0105 pod wzgl\u0119dem prawno kanonicznym, taka by\u0142a w spos\u00f3b oczywisty intencja prawodawcy. Co smutne, sam papie\u017c doda\u0142 dalej:<\/p>\r\n\r\n

\u201eZaprawd\u0119 mamy pow\u00f3d do smutku i konsternacji. Czym bowiem mo\u017cemy zast\u0105pi\u0107 j\u0119zyk anio\u0142\u00f3w? Wyrzekamy si\u0119 czego\u015b o warto\u015bci trudnej do oszacowania. Dlaczego? C\u00f3\u017c jest cenniejszego od tych najwznio\u015blejszych skarb\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a?\u201d<\/p>\r\n\r\n

I rzeczywi\u015bcie, s\u0142usznie mo\u017cna by zadawa\u0107 sobie pytanie: dlaczego? Papie\u017c odpowiada niemal sarkastycznie: \u201ePoniewa\u017c udzia\u0142 cz\u0142owieka wsp\u00f3\u0142czesnego [w liturgii] posiada wi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107\u201d. Statystyki pokazuj\u0105 jednak, \u017ce nie by\u0142 to najlepszy interes – wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek uczestniczy we Mszy z roku na rok coraz rzadziej. Na przyk\u0142ad we Francji we Mszach niedzielnych uczestniczy zaledwie siedem procent ochrzczonych. Jak na ironi\u0119, w tych siedmiu procentach niemal dwa procenty to uczestnicy Mszy \u0142aci\u0144skich, czyli prawie p\u00f3\u0142 praktykuj\u0105cych. Msza w j\u0119zykach narodowych we Francji zanika. Mia\u0142a tam kr\u00f3tki lecz burzliwy i tragiczny w skutkach \u017cywot, obecnie jednak mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce jeste\u015bmy \u015bwiadkami jej agonii.<\/p>\r\n\r\n

Tak wi\u0119c, drodzy przyjaciele, dla przysz\u0142o\u015bci Ko\u015bcio\u0142a, podejmijmy krucjat\u0119 na rzecz Mszy \u0142aci\u0144skiej, krucjat\u0119 na rzecz Mszy wiecznej, sprawowanej w j\u0119zyku Ko\u015bcio\u0142a. Zrzu\u0107my jarzmo w\u0142adzy okupacyjnej, obcy j\u0119zyk, kt\u00f3ry wdar\u0142 si\u0119 do sanktuarium. Powr\u00f3\u0107my do Mszy po \u0142acinie, Mszy naszych przodk\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

W\u00f3wczas staniemy si\u0119 \u015bwiadkami odnowy Ko\u015bcio\u0142a, jego odrodzenia si\u0119 z popio\u0142\u00f3w powszechnego zniszczenia, b\u0119d\u0105cego owocem reform liturgicznych. Naprawd\u0119 ujrzymy now\u0105 wiosn\u0119 Ko\u015bcio\u0142a – Ko\u015bcio\u0142a powracaj\u0105cego do szat swej m\u0142odo\u015bci, do j\u0119zyka i liturgii, kt\u00f3re da\u0142 nam biskup Rzymu. Zobaczymy Ko\u015bci\u00f3\u0142 odzyskuj\u0105cy dawne si\u0142y, przeobra\u017cony jak sam Zbawiciel na G\u00f3rze Tabor, jego szaty stan\u0105 si\u0119 zn\u00f3w nieskalane, l\u015bni\u0105ce jak s\u0142o\u0144ce, gdy obleczony b\u0119dzie w j\u0119zyk, kt\u00f3ry zawsze by\u0142 jej w\u0142asnym j\u0119zykiem, plenum gratiae et veritatis, pe\u0142en \u0142aski i prawdy.<\/p>\r\n\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za Pa\u0144stwa uwag\u0119 i zapewniam o pami\u0119ci w memento ka\u017cdej Mszy. Niech Wam B\u00f3g b\u0142ogos\u0142awi+<\/p>\r\n\r\n

Ks. Jan Jenkins, FSSPX
\r\n <\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

Post scriptum<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Kto\u015b m\u00f3g\u0142by wysun\u0105\u0107 zarzut: ale ja nie rozumiem \u0142aciny. W odpowiedzi mo\u017cna zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dwie rzeczy: po pierwsze – nic nie stoi na przeszkodzie, by uczy\u0107 si\u0119 tego j\u0119zyka. Jan Pawe\u0142 II zwracaj\u0105c si\u0119 w roku 1978 do m\u0142odych, przytoczy\u0142 znane s\u0142owa Cycerona: \u201eNie tyle chwalebne jest zna\u0107 \u0142acin\u0119, co godne ubolewania jej nie zna\u0107\u201d (Brutus 23,140). W minionych czasach \u0142acina stanowi\u0142a sam rdze\u0144 programu nauczania ka\u017cdej katolickiej szko\u0142y \u015bredniej, dostarczaj\u0105c w ten spos\u00f3b wychowankom klucz do zrozumienia nie tylko liturgii, ale r\u00f3wnie\u017c ca\u0142ej cywilizacji \u0142aci\u0144skiej.<\/p>\r\n\r\n

Po drugie, sam ten argument sugeruje, \u017ce z jakiego\u015b powodu dla uczestnictwa we Mszy konieczna jest znajomo\u015b\u0107 \u0142aciny. Jest to po prostu nieprawda – mo\u017cna doskonale wiedzie\u0107, czym jest Msza \u015bwi\u0119ta i w jaki spos\u00f3b dusza czerpie z niej korzy\u015b\u0107, nie znaj\u0105c wcale \u0142aciny. Wa\u017cniejsza jest wiedza odno\u015bnie tego, co si\u0119 w\u00f3wczas dokonuje, ni\u017c zrozumienie znaczenia wypowiadanych s\u0142\u00f3w. Znajomo\u015b\u0107 tekstu Mszy jest bardzo korzystna, dlatego zreszt\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze oferowa\u0142 go wiernym w j\u0119zykach, kt\u00f3re mogli zrozumie\u0107, nawet je\u015bli nie jest im to m\u00f3wi\u0107 \u015bci\u015ble konieczne. Msza ta u\u015bwi\u0119ci\u0142a przecie\u017c niezliczone rzesze \u015bwi\u0119tych, nie posiadaj\u0105cych nawet umiej\u0119tno\u015bci czytania.<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

\r\n

2 komentarze:<\/h4>\r\n
Agnieszka<\/a> pisze… <\/strong> <\/dt>
\r\n\r\n

Naturalnie j\u0119zyk Pi\u0142ata jest ponadczasowy.
\r\n Jednak Pan Jezus nie m\u00f3wi\u0142 po \u0142acinie.
\r\n M\u00f3wi\u0142 po aramejsku.
\r\n W roku 1952 papie\u017c Pius XII wyda\u0142 pozwolenie na przet\u0142umaczenie msza\u0142u na j\u0119zyki hebrajski i aramejski oraz na sprawowanie liturgii w tych j\u0119zykach.<\/p>\r\n\r\n<\/dd>

\r\n
<\/dt>
Ks. Jan Jenkins<\/a> pisze… <\/strong><\/dt>
\r\n\r\n

***Naturalnie j\u0119zyk Pi\u0142ata jest ponadczasowy.***<\/p>\r\n\r\n

Biskup Rzymu, Nast\u0119pca \u015awi\u0119tego Piotra, posiada powszechn\u0105 jurysdykcj\u0119 nad ca\u0142ym Ko\u015bcio\u0142em i jurysdykcj\u0119 t\u0119 b\u0119dzie posiada\u0142 a\u017c do ko\u0144ca czas\u00f3w. Zosta\u0142o to zdefiniowane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 i stanowi dogmat wiary (I Sob\u00f3r Watyka\u0144ski, Pastor Aeternus, 3). Jest czym\u015b naturalnym, \u017ce j\u0119zykiem Ko\u015bcio\u0142a jest j\u0119zyk stolicy biskupiej, posiadaj\u0105cej w nim prymat, jak to wyja\u015bni\u0142em wcze\u015bniej w artykule.<\/p>\r\n\r\n

***Jednak Pan Jezus nie m\u00f3wi\u0142 po \u0142acinie.***<\/p>\r\n\r\n

To czysta spekulacja. Ewangelia nie dostarcza informacji na temat, jakim j\u0119zykiem m\u00f3wi\u0142 – Ewangelia napisana zosta\u0142a w wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci po grecku, a sama Galilea znajdowa\u0142a si\u0119 pod bardzo silnym wp\u0142ywem greckim. Zaledwie kilkukrotnie Ewangelista t\u0142umaczy pewne wyra\u017cenia, z czego trudno wyci\u0105gn\u0105\u0107 wniosek, \u017ce m\u00f3wiono powszechnie po hebrajsku lub aramejsku. W rzeczywisto\u015bci Aposto\u0142owie nigdy nie przywi\u0105zywali znaczenia do faktu, jakim j\u0119zykiem si\u0119 pos\u0142ugiwano. Jedynym przypadkiem, gdy zwraca si\u0119 uwag\u0119 na kwestie j\u0119zykowe jest fragment Dziej\u00f3w Apostolskich (21,40; 22,2), w kt\u00f3rym czytamy, \u017ce \u015bwi\u0119ty Pawe\u0142 zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do \u017byd\u00f3w w j\u0119zyku hebrajskim, co pozwala wnioskowa\u0107, \u017ce przed swym aresztowaniem m\u00f3wi\u0142 w innym j\u0119zyku.<\/p>\r\n\r\n

***M\u00f3wi\u0142 po aramejsku.***<\/p>\r\n\r\n

Z pewno\u015bci\u0105 kilka s\u0142\u00f3w Pana Jezusa zawartych w Ewangelii zosta\u0142o dos\u0142ownie przet\u0142umaczonych z aramejskiego. Jednak fakt, \u017ce kto\u015b m\u00f3wi w danym j\u0119zyku nie oznacza automatycznie, \u017ce nie m\u00f3wi r\u00f3wnie\u017c w innym. Fakt, \u017ce jedynie pewne ust\u0119py czy zwroty z nauk Zbawiciela podane s\u0105 tak jak zosta\u0142y wyg\u0142oszone s\u0142owo w s\u0142owo sk\u0142ania do wniosku, \u017ce m\u00f3wi\u0142 On w j\u0119zyku, w kt\u00f3rym napisane zosta\u0142y Ewangelie, poza pewnymi wyj\u0105tkami.<\/p>\r\n\r\n

Jest niezaprzeczalnym faktem, \u017ce Palestyna by\u0142a krain\u0105, w kt\u00f3rej pos\u0142ugiwano si\u0119 wieloma j\u0119zykami, nawet napis na tablicy umieszczonej na Krzy\u017cu sporz\u0105dzony zosta\u0142 w trzech j\u0119zykach: \u0142aci\u0144skim, greckim i hebrajskim (J 19,20; \u0141k 23,38), r\u00f3wnie\u017c \u015bw. Jan w Apokalipsie pos\u0142uguje si\u0119 tymi trzema j\u0119zykami. Tak wi\u0119c je\u015bli w czasie Ukrzy\u017cowania pos\u0142ugiwano si\u0119 j\u0119zykiem \u0142aci\u0144skim, stanowi\u0105cym j\u0119zyk si\u0142 okupacyjnych ju\u017c na 60 lat przed narodzeniem Chrystusa Pana (Pompejusz zdoby\u0142 Jerozolim\u0119 w roku 64 B.C.), by\u0142oby czym\u015b ca\u0142kowicie naturalnym, gdyby Pan Jezus pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tym j\u0119zykiem.<\/p>\r\n\r\n

***W roku 1952 papie\u017c Pius XII wyda\u0142 pozwolenie na przet\u0142umaczenie msza\u0142u na j\u0119zyki hebrajski i aramejski oraz na sprawowanie liturgii w tych j\u0119zykach.***<\/p>\r\n\r\n

Pius XII zezwoli\u0142 na odmawianie w j\u0119zykach narodowych jedynie tekst\u00f3w pomniejszych b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw oraz nauk (ceremonii poza Msz\u0105), niemniej w encyklice Mediator Dei (par. 60) k\u0142ad\u0142 nacisk na pierwsze\u0144stwo \u0142aciny w liturgii.<\/p>\r\n\r\n

W Acta Apostolica Sedis z roku 1952 nie ma \u017cadnego dokumentu papieskiego, kt\u00f3ry czyni\u0142by cho\u0107by wzmiank\u0119 na ten temat. A poniewa\u017c istnieje ju\u017c ryt maronicki, kt\u00f3ry sprawowany jest ca\u0142kowicie w j\u0119zyku aramejskim, udzielanie zgody na odprawianie Mszy w tym j\u0119zyku by\u0142oby moim zdaniem zb\u0119dne. Tak wi\u0119c musia\u0142 Pani zosta\u0107 wprowadzona w b\u0142\u0105d, wzgl\u0119dnie wymy\u015bla\u0142a Pani po prostu fakty, pasuj\u0105ce do Pani fantazji.<\/p>\r\n\r\n<\/dd> <\/dl><\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Drodzy Wierni, Chcia\u0142bym w dniu dzisiejszym m\u00f3wi\u0107 o kwestii, dotykaj\u0105cej ca\u0142o\u015bci \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Konferencja ta zatytu\u0142owana jest \u201eDlaczego Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien powr\u00f3ci\u0107 do Mszy \u0142aci\u0144skiej?\u201d i koncentrowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie zasadniczo na dw\u00f3ch zagadnieniach: na znaczeniu j\u0119zyka Mszy oraz – jako tego konsekwencji, na niezb\u0119dno\u015bci powrotu do Mszy \u0142aci\u0144skiej dla dalszego istnienia Ko\u015bcio\u0142a. Celowo u\u017cy\u0142em sformu\u0142owania […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[119],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17399"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17399"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17399\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17399"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17399"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17399"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}