\u201eSpiskowa teoria dziej\u00f3w\u201d to koncepcja historiozoficzna, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 pewna grupa ludzi (rz\u0105d, przedstawiciele tajnych organizacji lub okre\u015blonych narod\u00f3w) \u015bwiadomie i w utajnieniu dzia\u0142a – spiskuje na szkod\u0119 reszty spo\u0142ecze\u0144stwa. O ile bowiem podstawowe dzia\u0142ania polityczne s\u0105 dostrzegane przez przeci\u0119tnego cz\u0142onka spo\u0142ecze\u0144stwa, to ju\u017c ich mechanizmy s\u0105 przed nim g\u0142\u0119boko ukryte – przewa\u017caj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 wa\u017cnych decyzji i dzia\u0142a\u0144 politycznych jest w pe\u0142ni tajna, w og\u00f3le nieudokumentowana. Na domiar z\u0142ego w systemach totalitarnych, do kt\u00f3rych trzeba zaliczy\u0107 tak\u017ce wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 wersj\u0119 demokracji, \u017ar\u00f3d\u0142em informacji staje si\u0119 propaganda, a niejednokrotnie to w\u0142a\u015bnie cenzorzy i rz\u0105d stanowi\u0105 \u201eprawd\u0119\u201d. Dla Polak\u00f3w takim symbolem spisku s\u0105 rozbiory dokonane przez s\u0105siednie pa\u0144stwa: Rosj\u0119, Austri\u0119 i Prusy w latach 1772, 1793 i 1795.<\/p>\r\n\r\n
Z zagadnieniem spiskowej teorii dziej\u00f3w zwi\u0105zane jest poj\u0119cie przypadku, no bo je\u015bli przyj\u0105\u0107 za przeciwnikami teorii spiskowej (u kt\u00f3rych wywo\u0142uje ona u\u015bmiech politowania), \u017ce jest ona fikcj\u0105, to w tak powsta\u0142\u0105 pustk\u0119 wpisuje si\u0119 si\u0142\u0105 rzeczy przypadek. Sk\u0105din\u0105d wiadomo, \u017ce to, co nazywamy \u201eprzypadkiem\u201d, jest jedynie okre\u015bleniem odnosz\u0105cym si\u0119 do niejasnych przyczyn; przyczyn, kt\u00f3rych nie jeste\u015bmy w stanie postrzega\u0107; przyczyn, kt\u00f3rych nie rozumiemy. Zgodnie z og\u00f3lnie uznanym, przenikaj\u0105cym wszech\u015bwiat \u201eprawem przyczyny i skutku\u201d, istnieje ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 pomi\u0119dzy wszystkimi zdarzeniami poprzedzaj\u0105cymi, wyst\u0119puj\u0105cymi i nadchodz\u0105cymi; istnieje relacja pomi\u0119dzy wszystkim, co ju\u017c by\u0142o, a wszystkim, co nast\u0105pi. Innymi s\u0142owy: przypadk\u00f3w nie ma, s\u0105 tylko nierozpoznane zwi\u0105zki przyczynowo-skutkowe. Generalizuj\u0105cy charakter okre\u015blenia \u201espiskowa teoria dziej\u00f3w\u201d, u\u017cyty celem dyskredytacji rozm\u00f3wcy, poddaje w w\u0105tpliwo\u015b\u0107, wr\u0119cz niweczy ka\u017cd\u0105 my\u015bl odbiegaj\u0105c\u0105 chocia\u017c troch\u0119 od oficjalnej wersji wydarze\u0144, st\u0105d u\u017cycie tego typu argumentu w dyskusji nie \u015bwiadczy dobrze o kulturze wypowiedzi.<\/p>\r\n\r\n
Ostatnie skandaliczne wydarzenia zwi\u0105zane z przeciekami w sprawie tzw. globalnego ocieplenia, czy pandemii grypy, zdaj\u0105 si\u0119 potwierdza\u0107 s\u0142uszno\u015b\u0107 spiskowej teorii.<\/p>\r\n\r\n
Rados\u0142aw Zielezi\u0144ski<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n – Poj\u0119cie \u201espiskowej teorii dziej\u00f3w\u201d pojawi\u0142o si\u0119 pod koniec pierwszej po\u0142owy XX w. na kanwie tw\u00f3rczo\u015bci literackiej George\u2019a Orwell\u2019a (1903-1950), znanego m.in. z takich dzie\u0142, jak \u201eFolwark Zwierz\u0119cy\u201d (1945), \u201eRok 1984\u201d (1949).<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eSpiskowa teoria dziej\u00f3w\u201d to koncepcja historiozoficzna, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 pewna grupa ludzi (rz\u0105d, przedstawiciele tajnych organizacji lub okre\u015blonych narod\u00f3w) \u015bwiadomie i w utajnieniu dzia\u0142a – spiskuje na szkod\u0119 reszty spo\u0142ecze\u0144stwa. O ile bowiem podstawowe dzia\u0142ania polityczne s\u0105 dostrzegane przez przeci\u0119tnego cz\u0142onka spo\u0142ecze\u0144stwa, to ju\u017c ich mechanizmy s\u0105 przed nim g\u0142\u0119boko ukryte – przewa\u017caj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 wa\u017cnych […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17268"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17268"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17268\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}