{"id":17228,"date":"2010-01-12T20:00:12","date_gmt":"2010-01-13T01:00:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=17228"},"modified":"2010-01-12T20:00:12","modified_gmt":"2010-01-13T01:00:12","slug":"jak-to-na-wojence-ladnie-czyli-dzielni-chlopcy-wehrmachtowcy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=17228","title":{"rendered":"Jak to na wojence \u0142adnie, czyli dzielni ch\u0142opcy… wehrmachtowcy"},"content":{"rendered":"
Coraz cz\u0119\u015bciej mamy do czynienia z now\u0105 wyk\u0142adni\u0105 historii wsp\u00f3\u0142czesnej. Kaci w mundurach Wehrmachtu przedstawiani s\u0105 jako dzielni \u017co\u0142nierze, kt\u00f3rzy w wolnych chwilach opiekuj\u0105 si\u0119 ludno\u015bci\u0105 cywiln\u0105 w okupowanym kraju, dostarczaj\u0105c jej rozrywek.<\/strong><\/em><\/div>\r\n\r\n

Bezkrytyczne opracowania i albumy coraz cz\u0119\u015bciej gloryfikuj\u0105 armi\u0119 niemieck\u0105, opiewaj\u0105 m\u0119stwo niemieckich \u017co\u0142nierzy i przebieg poszczeg\u00f3lnych kampanii wojennych militarnej machiny III Rzeszy bez s\u0142owa komentarza czy oceny moralnej. Dobitnym przyk\u0142adem takiej polityki wydawniczej w dzisiejszej Polsce jest ksi\u0105\u017cka Rolfa Hinzego „19 Dywizja Pancerna Wehrmachtu 1939-1945” opublikowana przez wydawnictwo Bellona. <\/strong>
\r\n
\r\nCa\u0142kiem niedawno – 1 wrze\u015bnia 2009 r. – min\u0119\u0142o 70 lat od wybuchu II wojny \u015bwiatowej. By\u0142a to ostatnia okr\u0105g\u0142a rocznica, w kt\u00f3rej uroczystych obchodach czynny udzia\u0142 brali jej uczestnicy, przede wszystkim \u017co\u0142nierze Wojska Polskiego z wojny obronnej 1939 roku. Za dziesi\u0119\u0107 lat tylko nieliczni z nich pozostan\u0105 przy \u017cyciu. Warto wi\u0119c ju\u017c dzi\u015b zastanowi\u0107 si\u0119, jak traktujemy takie obchody i jaka jest \u015bwiadomo\u015b\u0107 historyczna naszego spo\u0142ecze\u0144stwa.
\r\nJeste\u015bmy 20 lat po formalnych przemianach spo\u0142eczno-ustrojowych. Poszczeg\u00f3lne partie polityczne i ugrupowania (na og\u00f3\u0142 efemerydy, kt\u00f3re rzadko kiedy s\u0105 w stanie przetrwa\u0107 dwie kadencje parlamentarne) licytuj\u0105 si\u0119 w postawach patriotycznych, wymy\u015blaj\u0105 takie sposoby obchod\u00f3w rocznic historycznych, aby to przynios\u0142o im jak najwi\u0119ksze korzy\u015bci. Tymczasem sta\u0142e, codzienne wychowanie najm\u0142odszych pokole\u0144 podlega szkolno-podr\u0119cznikowym manipulacjom, o czym rodzice (a tym bardziej dziadkowie) na og\u00f3\u0142 nie maj\u0105 poj\u0119cia.
\r\n
\r\nObcy punkt widzenia<\/strong>
\r\nTradycyjnym sposobem nawi\u0105zywania do przesz\u0142o\u015bci (bez wzgl\u0119du na to, jak bardzo chwalebnej) jest militaryzacja obchod\u00f3w wa\u017cnych rocznic historycznych. W zwi\u0105zku z tym organizowane s\u0105 defilady i pokazy sprz\u0119tu i wojska, co ma \u015bwiadczy\u0107 o naszej „pot\u0119dze” i jako\u015bci defiladowych jednostek. Nowym, bo stosowanym od niedawna, sposobem s\u0105 rekonstrukcje historyczne maj\u0105ce pokaza\u0107, „jak to by\u0142o”. I cho\u0107 ma to g\u0142\u0119boki sens, o ile s\u0105 bardzo starannie dobrane rekwizyty (bro\u0144 i mundury z epoki), to przecie\u017c wiernie tamtych wydarze\u0144 odtworzy\u0107 si\u0119 nie da, cho\u0107by ze wzgl\u0119du na skal\u0119 rekonstruowanych walk czy d\u0142ugo\u015b\u0107 ich trwania. Trudno bowiem wyobrazi\u0107 sobie, aby najlepsi rekonstruktorzy byli w stanie pokaza\u0107 bitw\u0119 pod Grunwaldem czy walki Powstania Warszawskiego.
\r\nKolejnym elementem nawi\u0105zywania do tej tradycji jest okre\u015blona polityka wydawnicza – albumy, monografie i biografie jako sta\u0142y element na rynku ksi\u0119garskim przed ka\u017cd\u0105 wa\u017cn\u0105 rocznic\u0105. Od pewnego czasu mamy jednak do czynienia z wydawnictwami, kt\u00f3re gloryfikuj\u0105 armi\u0119 napastnicz\u0105, opisuj\u0105 i pokazuj\u0105 jednostki wojskowe (a wi\u0119c i okupacyjne) w takim \u015bwietle, aby czytelnik patrzy\u0142 na nie bardziej przychylnym okiem, aby wsp\u00f3\u0142czu\u0142 \u017co\u0142nierzom i oficerom, kt\u00f3rzy po latach „wielkich sukces\u00f3w” w podbojach znacznej cz\u0119\u015bci \u015bwiata na koniec ponie\u015bli kl\u0119sk\u0119 i w dodatku „\u017ale” (z ich punktu widzenia) zostali potraktowani przez swych przeciwnik\u00f3w.
\r\nDo 1989 r. mieli\u015bmy do czynienia w PRL z gloryfikacj\u0105 „bohaterskiej Armii Czerwonej”, kt\u00f3ra praktycznie nie zaistnia\u0142a w latach 1939-1941 jako jeden z dw\u00f3ch agresor\u00f3w przeciwko Polsce. By\u0142o to uj\u0119cie z obcego, sowieckiego punktu widzenia, albowiem dla naszego „starszego” (a po prawdzie – strasznego) brata wojna \u015bwiatowa rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 dopiero 22 czerwca 1941 r. od „zdradzieckiego” (a mo\u017ce cudzys\u0142\u00f3w jest tu niepotrzebny, bo faktycznie sojusznik napad\u0142 na wiernego sojusznika, czyli na tej p\u0142aszczy\u017anie s\u0105dz\u0105c, by\u0142 to niew\u0105tpliwy akt zdrady) ataku III Rzeszy Niemieckiej na Zwi\u0105zek Sowiecki. Jednak s\u0142usznie nas to dra\u017cni\u0142o i dopowiadanie prawdziwej historii w jej wszystkich wymiarach nast\u0119powa\u0142o na og\u00f3\u0142 w domu, w kr\u0119gu rodzinnym. \u0179y\u0142y w\u00f3wczas i by\u0142y w sile wieku pokolenia rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w, kt\u00f3re dobrze pami\u0119ta\u0142y wydarzenia z nieodleg\u0142ej (wtedy) przesz\u0142o\u015bci i konfrontacja ich pami\u0119ci z „wiedz\u0105” szkoln\u0105 wypada\u0142a fatalnie dla tej ostatniej.
\r\nDzi\u015b czasy si\u0119 zmieni\u0142y. Mamy inny rytm \u017cycia, codzienne problemy egzystencji wypieraj\u0105 procesy wychowawcze z dom\u00f3w rodzinnych do szko\u0142y, kt\u00f3ra wed\u0142ug rodzic\u00f3w, powinna i jest w stanie pokazywa\u0107 dzieciom prawd\u0119. Od tego s\u0105 komputery i internet, sk\u0105d nie tylko najm\u0142odsi czerpi\u0105 podstawow\u0105 wiedz\u0119 o wszystkim. Tandetna na og\u00f3\u0142 Wikipedia zast\u0105pi\u0142a rzeteln\u0105 encyklopedi\u0119, a komiksy i albumy, w kt\u00f3rych mamy du\u017co zdj\u0119\u0107 i ma\u0142o tre\u015bci, wypieraj\u0105 solidne opracowania i podr\u0119czniki.
\r\nCo wi\u0119cej, coraz cz\u0119\u015bciej wydaje si\u0119 w ca\u0142kiem bezkrytyczny spos\u00f3b opracowania i albumy opiewaj\u0105ce m\u0119stwo niemieckich \u017co\u0142nierzy i przebieg poszczeg\u00f3lnych kampanii wojennych militarnej machiny III Rzeszy, z naciskiem na pokazanie imponuj\u0105cych osi\u0105gni\u0119\u0107 niemieckich jednostek wojskowych, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem poszczeg\u00f3lnych dywizji.
\r\nMo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wiedzy nigdy za du\u017co. Samo opisywanie tych jednostek nie jest niczym z\u0142ym. Ale dokonuje si\u0119 to w spos\u00f3b bezkrytyczny, na og\u00f3\u0142 bez s\u0142owa komentarza, ocen moralnych, a nawet prawnych, w dodatku w taki spos\u00f3b, \u017ce czytelnik uto\u017csamia si\u0119 z losem „prostego \u017co\u0142nierza” niemieckiego, kt\u00f3rego jakoby nie interesowa\u0142a polityka. W dodatku nie o wszystkich wydarzeniach i dzia\u0142aniach jest mowa, wi\u0119c znaczna cz\u0119\u015b\u0107 historii II wojny (i to cz\u0119\u015b\u0107 najbardziej dramatyczna oraz bolesna) idzie ca\u0142kowicie w zapomnienie.
\r\n
\r\nKu chwale niemieckiego or\u0119\u017ca<\/strong>
\r\nSpektakularnym przyk\u0142adem takiej polityki wydawniczej w dzisiejszej Polsce jest ksi\u0105\u017cka Rolfa Hinzego „19 Dywizja Pancerna Wehrmachtu 1939-1945”, Bellona, Warszawa 2009. Wydawnictwo Bellona (dawne Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej) specjalizuje si\u0119 w tematyce militarnej i wojennej, nale\u017ca\u0142oby zatem oczekiwa\u0107, \u017ce ka\u017cda kontrowersyjna pozycja (je\u015bli ju\u017c jest wydawana) zostanie opatrzona krytycznym wst\u0119pem, przypisami i wyja\u015bnieniami. Nic z tego – mamy do czynienia z typow\u0105 militaryzacj\u0105 niemieckiej pami\u0119ci historycznej odwo\u0142uj\u0105cej si\u0119 w dodatku do „chlubnych” kart tradycji pruskich, co samo w sobie powinno by\u0107 wystarczaj\u0105cym sygna\u0142em ostrzegawczym.
\r\nKsi\u0105\u017cka zawiera wprawdzie kr\u00f3ciutk\u0105 przedmow\u0119 (nie jest podpisana, ale niew\u0105tpliwie pochodzi od autora Rolfa Hinzego) i jeszcze kr\u00f3tszy komentarz t\u0142umaczki Ewy Ziegler-Brodnickiej, kt\u00f3ra wyja\u015bnia jedynie kwestie techniczne t\u0142umaczenia i nazewnictwa miejscowo\u015bci.
\r\nW przedmowie czytamy: „Poniewa\u017c wiele film\u00f3w po drodze sta\u0142o si\u0119 \u0142upem partyzant\u00f3w, ich wyb\u00f3r, co zrozumia\u0142e, nie jest proporcjonalny do wagi intensywno\u015bci poszczeg\u00f3lnych potyczek dywizji. Mimo \u017ce od tamtych wielkich zmaga\u0144 min\u0119\u0142o wiele lat, publikacja takiego wyboru wydaje si\u0119 by\u0107 interesuj\u0105ca zar\u00f3wno dla uczestnik\u00f3w, jak i \u015bwiadk\u00f3w prezentowanych zdarze\u0144, jak te\u017c w swym szerszym, historiograficznym aspekcie – jako relacja o wydarzeniach wojennych postrzeganych oczami \u017co\u0142nierza niemieckiego”. Konfrontacja tych s\u0142\u00f3w ze zdj\u0119ciami zamieszczonymi w ksi\u0105\u017cce, a zw\u0142aszcza z podpisami pod nimi – napawa groz\u0105! Musieliby\u015bmy uwierzy\u0107, \u017ce \u017co\u0142nierz niemiecki (w skali ca\u0142ej dywizji) nie mia\u0142 w og\u00f3le poj\u0119cia, jak wygl\u0105da\u0142a II wojna \u015bwiatowa, kt\u00f3ra toczy\u0142a si\u0119 gdzie\u015b obok niego i w\u0142a\u015bciwie poza nim.
\r\n19. Dywizja Pancerna Wehrmachtu uczestniczy\u0142a w II wojnie \u015bwiatowej od jej pocz\u0105tku, od ataku na Polsk\u0119 1 wrze\u015bnia 1939 r., a\u017c do ostatnich walk w maju 1945 r. na terenie Czech i kapitulacji przed Amerykanami i Sowietami. Nie jest prawd\u0105, \u017ce w ksi\u0105\u017cce – albumie nie ma \u017cadnych ocen, s\u0105, ale mocno ukryte, i s\u0105 to oceny \u017co\u0142nierza niemieckiej, nazistowskiej machiny wojennej – od euforii po zwyci\u0119stwach w pierwszych latach wojny po niepok\u00f3j, smutek i rozgoryczenie po doznawanych kl\u0119skach, wycofywaniu si\u0119 na teren w\u0142a\u015bciwych Niemiec oraz u\u017calanie si\u0119 nad losem \u017co\u0142nierzy w sowieckiej niewoli. Wida\u0107 tu ca\u0142y infantylizm autora i prezentowan\u0105 przez niego moralno\u015b\u0107 Kalego: jak nasz dzielny Wehrmacht bi\u0107 mocno wroga, to dobrze, ale jak zacz\u0105\u0107 przegrywa\u0107, to ju\u017c fatalnie…
\r\nAle dlaczego ten infantylizm i indyferentyzm moralny podziela polskie wydawnictwo, tak silnie kojarzone przecie\u017c z Ministerstwem Obrony Narodowej?
\r\nDruga wojna \u015bwiatowa poch\u0142on\u0119\u0142a ponad 70 mln ofiar, przy czym nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce prawie dwie trzecie to ofiary cywilne. By\u0142a to wojna najbardziej okrutna w dziejach, w kt\u00f3rej Niemcy wykorzystywali zdobycze techniki do masowego u\u015bmiercania ludzi, g\u0142odzili je\u0144c\u00f3w wojennych, a do nap\u0119dzania swej gospodarki u\u017cywali dziesi\u0105tk\u00f3w milion\u00f3w niewolnik\u00f3w. Tereny przez nich podbite by\u0142y brutalnie pacyfikowane, notorycznie grabione, na wielu po\u0142aciach ca\u0142kowicie wyniszczano ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105, szykuj\u0105c teren pod przysz\u0142e niemieckie osadnictwo. W tej wojnie na masow\u0105 skal\u0119 pojawi\u0142o si\u0119 ludob\u00f3jstwo, czyli mordowanie ludzi z przyczyn rasowych, politycznych, spo\u0142ecznych czy religijnych. Z jej skutkami borykamy si\u0119 przecie\u017c do dzi\u015b, a na ziemiach polskich (i nie tylko) w wielu miejscach mamy jeszcze do czynienia z jej wyra\u017anymi \u015bladami i skutkami.
\r\n
\r\nLukrowany obraz wojny<\/strong>
\r\nAutor w niezwykle sk\u0105pym komentarzu porusza si\u0119 wraz ze sw\u0105 dywizj\u0105: od przej\u015bcia granicznego „do Polski”
\r\n1 wrze\u015bnia 1939 r., przez „r\u00f3\u017cne polskie pozycje obronne” a\u017c do zdobywania Warszawy. Kampani\u0119 polsk\u0105 obrazuje jedyne zdj\u0119cie na ten temat: udzia\u0142 jednostek 19. DP w defiladzie w podbitej Warszawie w pa\u017adzierniku 1939 r. oraz surowy, lakoniczny komentarz autora: „Uroczysta chwila w \u017cyciu ka\u017cdego \u017co\u0142nierza dywizji: wej\u015bcie do Warszawy i przemarsz przed dow\u00f3dc\u0105 Wehrmachtu”. Ani s\u0142owa o tym, \u017ce stolica Polski zosta\u0142a w znacznym stopniu zniszczona, nie ma mowy o stratach ludno\u015bci cywilnej i represjach niemieckich od pierwszych dni okupacji. Nie ma mowy o ulicznych egzekucjach, \u0142apankach, wyw\u00f3zkach ludno\u015bci do oboz\u00f3w koncentracyjnych, getcie…
\r\nOd pocz\u0105tku wojskowe jednostki niemieckie pope\u0142nia\u0142y zbrodnie wojenne na je\u0144cach oraz ludno\u015bci cywilnej, a palenie ludzi w domostwach i stodo\u0142ach zacz\u0119\u0142o si\u0119 ju\u017c we wrze\u015bniu 1939 roku. Tu tego wszystkiego nie ma, bo po co obci\u0105\u017ca\u0107 pami\u0119\u0107 szlachetnych \u017co\u0142nierzy Wehrmachtu? Po prostu sielanka! Przybyli, zwyci\u0119\u017cyli i zdobyli. Jakie to proste, prawda? A\u017c si\u0119 prosi doda\u0107, \u017ce prostackie.
\r\nP\u00f3\u017aniej autor rozczula si\u0119 nad „trudno\u015bciami” dalszych podboj\u00f3w: Holandii, Belgii i Francji. By\u0142y wi\u0119c „trudne przeprawy przez rzeki”, „nast\u0119pnie rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wielki marsz przez Francj\u0119 do Pary\u017ca”, w dodatku „w dzie\u0144 przy pal\u0105cym s\u0142o\u0144cu”. To brzmi jak relacja z wielkich, mi\u0119dzynarodowych zawod\u00f3w sportowych, podczas kt\u00f3rych gawied\u017a klaszcze i si\u0119 cieszy! Czy tego si\u0119 od nas oczekuje? Tu tak\u017ce ikonografia jest niezwykle uboga, to tylko triumfalne defilady po „\u015bwietnych” zwyci\u0119stwach oraz aplauz zgromadzonych t\u0142um\u00f3w w Rzeszy po powrocie jednostki z frontu.
\r\nPodstawowa cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki to „kampania rosyjska 1941-1944”. Tu tak\u017ce ckliwie pokazany jest na fotografiach „trud \u017co\u0142nierza” – motocyklista na polnej drodze, kt\u00f3ry „zawsze musi si\u0119 liczy\u0107 z niespodziank\u0105 z lasu”; \u017co\u0142nierzom „kurz okleja\u0142 twarz i mundur”; „grz\u0105ski piasek na drogach w upale utrudnia poruszanie si\u0119 naprz\u00f3d”. Nie ma mowy o potwornych zniszczeniach, eksterminacji ludno\u015bci cywilnej, pacyfikacjach. Nie ma mowy o dzia\u0142alno\u015bci Einsatzgruppen, kt\u00f3re sz\u0142y r\u00f3wno z frontem i dokonywa\u0142y ludob\u00f3jstwa na niepoj\u0119t\u0105 skal\u0119.
\r\nMamy natomiast sielankowy obraz okupacji. Oto lekarz jednostki pomaga „ludno\u015bci cywilnej”. Na innym zdj\u0119ciu idylla: „orkiestra wojskowa daje ludno\u015bci nieco rozrywki”. Na kolejnym „ludno\u015b\u0107 cywilna bez przeszk\u00f3d zbiera \u017cniwne plony”. Mamy \u015bmia\u0107 si\u0119 czy p\u0142aka\u0107? To tak wygl\u0105da\u0142a okupacja niemiecka na podbitych terenach wschodnich? Spora ich cz\u0119\u015b\u0107 to polskie Kresy Wschodnie i istnieje bardzo du\u017co \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych oraz \u015bwiadectw, aby pokaza\u0107 to we w\u0142a\u015bciwym \u015bwietle.
\r\nP\u00f3\u017aniej jest jednak wielki odwr\u00f3t – ci\u0105g\u0142e walki w okr\u0105\u017ceniach, przebijanie si\u0119 w\u015br\u00f3d sowieckich atak\u00f3w, co autor eufemistycznie nazywa „walkami obronnymi”. Jest to wyra\u017ane mylenie przyczyn ze skutkami, bo przecie\u017c to Niemcy byli agresorami i nie bronili swej biednej ojczyzny, tylko wypierano ich z niedawnych, stosunkowo \u0142atwych zdobyczy.
\r\nDla polskiego czytelnika szczeg\u00f3lnie wa\u017cny powinien by\u0107 rozdzia\u0142: „Przycz\u00f3\u0142ek warecki”, obejmuje on bowiem okres Powstania Warszawskiego i jego t\u0142umienie przez r\u00f3\u017cne jednostki niemieckie oraz – co szczeg\u00f3lnie trzeba podkre\u015bli\u0107 – 19. Dywizj\u0119 Pancern\u0105. I mamy tu sporo zdj\u0119\u0107, z jak\u017ce typowymi dla autora opisami. Oto \u017co\u0142nierze DP maszeruj\u0105 przez ruiny: „trzeba by\u0142o najpierw wywalczy\u0107 drog\u0119 przez miasto dla zaopatrzenia dywizji”. Ale pod innym zdj\u0119ciem autor ubolewa: „trzeba by\u0142o liczy\u0107 si\u0119 z niespodziankami z wszystkich stron: 'koktajle Mo\u0142otowa’, granaty, pojedyncze strza\u0142y”. Lakonicznie przedstawiona jest pacyfikacja Mokotowa: „Gdy dywizja otrzyma\u0142a rozkaz zlikwidowania powstania w dzielnicy Mokot\u00f3w, do Warszawy wesz\u0142y r\u00f3wnie\u017c czo\u0142gi”. I nast\u0119pne zdj\u0119cie z wyp\u0119dzan\u0105 ludno\u015bci\u0105 cywiln\u0105: „W ten spos\u00f3b ludno\u015b\u0107 mocno zniszczonego Mokotowa opuszcza\u0142a dzielnic\u0119, nios\u0105c tylko najkonieczniejszy baga\u017c”. Kto zniszczy\u0142 Mokot\u00f3w? Jakie czo\u0142gi strzela\u0142y w kierunku okien budynk\u00f3w? Kto i dlaczego wyp\u0119dza\u0142 ludno\u015b\u0107 i co si\u0119 z ni\u0105 dzia\u0142o? O tym ju\u017c mowy nie ma.
\r\nTytu\u0142em do chwa\u0142y mia\u0142o by\u0107 potworne ostrzeliwanie stolicy Polski przez wielkokalibrowe dzia\u0142a siej\u0105ce ogromne zniszczenia. Tytu\u0142em do chwa\u0142y maj\u0105 by\u0107 „sukcesy” – zburzone domy. Ale jest te\u017c i taki obrazek: niemieckie komando miotaczy p\u0142omieni dope\u0142nia zniszcze\u0144 i masakry ludno\u015bci. A podpis pod zdj\u0119ciem g\u0142osi: „W piwnicznych okienkach wci\u0105\u017c czai\u0142 si\u0119 op\u00f3r zwalczany miotaczami p\u0142omieni”. Beznami\u0119tnie, precyzyjnie, technicznie. Jak to na wojence \u0142adnie…
\r\nI wreszcie dramat dla autora: ci\u0119\u017ckie ko\u0144cowe walki ju\u017c na terytorium w\u0142a\u015bciwej Rzeszy. I do tego stosowne obrazki, maj\u0105ce wyciska\u0107 nam \u0142zy z oczu: zburzone niemieckie ko\u015bcio\u0142y, budynki publiczne, ci\u0119\u017cki los ludno\u015bci cywilnej, kt\u00f3ra musia\u0142a kopa\u0107 rowy obronne. I wreszcie emocjonalny komentarz autora: „Jednak dziwne to by\u0142o uczucie walczy\u0107 na ziemi niemieckiej…”. Ponownie moralno\u015b\u0107 Kalego – na ziemi zdobytej mo\u017cna by\u0142o wszystko, nie zwa\u017caj\u0105c na nic. Ale na swojej? Tragedia – zniszczenia, los ludno\u015bci cywilnej…
\r\nOstatni akcent to dwa zdj\u0119cia \u017co\u0142nierzy niemieckich w sowieckiej niewoli. I dwa podpisy pod nimi: „Zbi\u00f3rka niemieckich je\u0144c\u00f3w wojennych po ci\u0119\u017ckich walkach i d\u0142ugich marszach, do czego zmuszali Sowieci wszystkich, mimo wielkich upa\u0142\u00f3w i bez jakiegokolwiek \u017cywienia”. I wreszcie: „Nast\u0105pi\u0142y ci\u0119\u017ckie lata w obozach, lata wyczerpuj\u0105cej pracy, przy z\u0142ym od\u017cywianiu”.
\r\n
\r\n
\r\n\"\"
\r\n
\r\n
\r\nZaczynamy mie\u0107 do czynienia z now\u0105 wyk\u0142adni\u0105 historii wsp\u00f3\u0142czesnej. Oto kaci przedstawiani s\u0105 jako dzielni \u017co\u0142nierze, kt\u00f3rzy po prostu zdobywaj\u0105, wygrywaj\u0105, a w wolnych chwilach opiekuj\u0105 si\u0119 ludno\u015bci\u0105 cywiln\u0105, dostarczaj\u0105c jej rozrywek. Niszczenie i palenie europejskiej stolicy to po prostu zwyczajna czynno\u015b\u0107 zwyczajnych \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy s\u0105 przecie\u017c do tego powo\u0142ani oraz potrafi\u0105 to robi\u0107 skutecznie i dobrze. Wreszcie kaci staj\u0105 si\u0119 ofiarami: \u017ale traktowani w niewoli, niedo\u017cywieni, zmuszani do ci\u0119\u017ckich marsz\u00f3w i wyczerpuj\u0105cej pracy. Mamy im wsp\u00f3\u0142czu\u0107? Ubolewa\u0107, \u017ce spotka\u0142o ich co\u015b tak niesko\u0144czenie niezas\u0142u\u017conego?
\r\nNie wiadomo, czy to ju\u017c nowa, europejska wyk\u0142adnia dziej\u00f3w II wojny \u015bwiatowej. By\u0107 mo\u017ce to dopiero pocz\u0105tek fali radykalnych zmian. Gdy g\u0142adko prze\u0142kniemy takie ot\u0119piaj\u0105ce nasz\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 pigu\u0142ki, jak opisywany tu album, to mo\u017ce nast\u0119pnym krokiem b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie cukierkowe albumy o SS, gestapo, Einsatzgruppen, pokazuj\u0105ce przejmuj\u0105cy los uczestnik\u00f3w tych formacji \u015bciganych po wojnie za pope\u0142nione zbrodnie (niezbyt skutecznie i przecie\u017c nie na odpowiedni\u0105 skal\u0119). A oni tylko robili swoje, i w dodatku robili to dobrze – oczywi\u015bcie ze swojego punktu widzenia. Ale czy nasz punkt widzenia jeszcze si\u0119 gdziekolwiek liczy, je\u015bli polski wydawca raczy nas tak\u0105 publikacj\u0105, ca\u0142kowicie pozbawion\u0105 szerszego t\u0142a, szerszego wprowadzenia i wymagaj\u0105c\u0105 uzupe\u0142nienia o to, czego w albumie tym nie ma?<\/p>\r\n\r\n

\"\"
\r\nLeszek \u017bebrowski<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Leszek \u017bebrowski jest badaczem historii i publicyst\u0105, autorem m.in. ksi\u0105\u017cki „Paszkwil 'wyborczej’. Michnik i Cichy o Powstaniu Warszawskim”, Warszawa, 1995.
\r\n
\r\nZdj\u0119cia i podpisy pochodz\u0105 z ksi\u0105\u017cki Rolfa Hinzego „19 Dywizja Pancerna Wehrmachtu 1939-1945”, opublikowanej przez wydawnictwo Bellona.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Coraz cz\u0119\u015bciej mamy do czynienia z now\u0105 wyk\u0142adni\u0105 historii wsp\u00f3\u0142czesnej. Kaci w mundurach Wehrmachtu przedstawiani s\u0105 jako dzielni \u017co\u0142nierze, kt\u00f3rzy w wolnych chwilach opiekuj\u0105 si\u0119 ludno\u015bci\u0105 cywiln\u0105 w okupowanym kraju, dostarczaj\u0105c jej rozrywek. Bezkrytyczne opracowania i albumy coraz cz\u0119\u015bciej gloryfikuj\u0105 armi\u0119 niemieck\u0105, opiewaj\u0105 m\u0119stwo niemieckich \u017co\u0142nierzy i przebieg poszczeg\u00f3lnych kampanii wojennych militarnej machiny III Rzeszy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[20,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17228"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17228"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17228\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}