Nikt nie budzi w cz\u0142owieku takiej z\u0142o\u015bci i pogardy, jak idole m\u0142odo\u015bci, kt\u00f3rzy zawiedli. W czasach licealnych pisarstwo Marka H\u0142aski – dost\u0119pne wtedy nieraz w wydaniach podziemnych, co mo\u017ce jest dla mnie jak\u0105\u015b okoliczno\u015bci\u0105 \u0142agodz\u0105c\u0105 – wydawa\u0142o mi si\u0119 objawieniem.<\/p>\r\n\r\n
Wyzna\u0142em zreszt\u0105 ten podziw dla niego na skrzyde\u0142ku ok\u0142adki swojej pierwszej ksi\u0105\u017cki. Dopiero z czasem i z oczytaniem przysz\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce proza H\u0142aski jest efekciarska, p\u0142ytka i pusta, a i co do samego pisarza, kt\u00f3ry tak zr\u0119cznie ufryzowa\u0142 i udrapowa\u0142 sw\u0105 legend\u0119, trzeba si\u0119 zgodzi\u0107 z bezlitosn\u0105 diagnoz\u0105 Andrzeja Bobkowskiego: \u201etch\u00f3rz, g\u00f3wniarz i pozer\u201d.<\/em><\/strong> Dzi\u015b nie mog\u0119 w og\u00f3le poj\u0105\u0107, jak mog\u0142em kiedy\u015b szanowa\u0107 faceta, kt\u00f3ry rozja\u015bnia\u0142 sobie w\u0142osy perhydrolem.<\/p>\r\n\r\n Mimo wszystko si\u0119gn\u0105\u0142em po wznowion\u0105 w\u0142a\u015bnie ksi\u0105\u017ck\u0119 Barbary Stanis\u0142awczyk \u201eMi\u0142osne gry Marka H\u0142aski\u201d<\/em><\/strong> – mo\u017ce niepotrzebnie, bo znalaz\u0142em w niej dodatkowe powody, by gardzi\u0107 dawnym idolem. A mo\u017ce potrzebnie, bo na przyk\u0142adzie tej biografii dotkn\u0119\u0142a autorka jednego z najsurowszych tabu<\/em><\/strong> ci\u0105\u017c\u0105cych nad naszymi autorytetami moralnymi, por\u00f3wnywalnego chyba tylko z tabu lustracyjnym.<\/p>\r\n\r\n \u0179e Marek H\u0142asko klei\u0142 si\u0119 do m\u0119\u017cczyzn, nie mia\u0142bym mu za z\u0142e, bo jestem, wbrew pozorom, cz\u0142owiekiem tolerancyjnym. Gdyby tylko klei\u0142 si\u0119, bo go naprawd\u0119 do nich ci\u0105gn\u0119\u0142o, bo go tak akurat Pan B\u00f3g poskr\u0119ca\u0142. Ale H\u0142asko homoseksualist\u0105, by tak rzec, naturalnym, nie by\u0142; po ucieczce z Polski obraca si\u0119 ju\u017c wy\u0142\u0105cznie w\u015br\u00f3d normalnych m\u0119\u017cczyzn i uwodzi tylko kobiety. Jego zwi\u0105zki z prominentnymi pederastami, jak ich w owych czasach prostolinijnie nazywano, s\u0142u\u017cy\u0142y wy\u0142\u0105cznie karierze. Co zabawne, idol i wz\u00f3r H\u0142aski, James Dean, jak dopiero dzi\u015b si\u0119 pisze, te\u017c zrobi\u0142 karier\u0119 przez \u0142\u00f3\u017cka paru mo\u017cnych hollywoodzkich perwers\u00f3w<\/em> – wida\u0107 wyczu\u0142 sw\u00f3j swego, bo wiedzie\u0107 o tym wtedy H\u0142asko nie m\u00f3g\u0142.<\/p>\r\n\r\n C\u00f3\u017c, jak m\u00f3wi\u0105 Amerykanie: czego to dziewczynka nie zrobi dla dolara\u2026 Bo, przecie\u017c w Peerelu, oficjalnie bardzo pruderyjnym, jak pisze Stanis\u0142awczyk: \u201eNajwa\u017cniejszymi pismami literackimi kierowali – bezpo\u015brednio lub po\u015brednio – homoseksuali\u015bci. Sekretarzem redakcji \u00bbNowej Kultury\u00ab by\u0142 Wilhelm Mach. Redaktorem naczelnym \u00bbPrzegl\u0105du Kulturalnego\u00ab Jerzy Andrzejewski. \u00bbNowiny Literackie\u00ab za\u0142o\u017cy\u0142 w latach 40. Jaros\u0142aw Iwaszkiewicz (\u2026) W p\u00f3\u017aniejszym okresie wywalczy\u0142 sobie mo\u017cno\u015b\u0107 wydawania \u00bbTw\u00f3rczo\u015bci\u00ab. Kierownikiem najwa\u017cniejszego dzia\u0142u – prozy – by\u0142 Julian Stryjkowski (\u2026) Nast\u0119pc\u0105 Stryjkowskiego zosta\u0142 Henryk Bereza\u2026\u201d.<\/em> Doprawdy, m\u0142ody pisarz mia\u0142 powody, by zacisn\u0105\u0107 z\u0119by.<\/p>\r\n\r\n Mniejsza zreszt\u0105 o H\u0142ask\u0119. Mamy dzi\u015b przecie\u017c taki \u201etrynd<\/em>\u201d, \u017ceby o tych sprawach pisa\u0107 wreszcie otwarcie. Post\u0119powe stowarzyszenie wyda\u0142o nawet ksi\u0105\u017ceczk\u0119 \u201eHomobiografie<\/em><\/strong>\u201d, kt\u00f3rej autor zdaje si\u0119 z dum\u0105 wylicza\u0107, ilu to homoseksualist\u00f3w wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142o nasz\u0105 narodow\u0105 kultur\u0119 (niekiedy zupe\u0142nie bez sensu, na przyk\u0142ad, gdy na si\u0142\u0119 robi lesbijk\u0119 z Marii Konopnickiej).<\/em> By\u0142o to md\u0142e, powierzchowne i laurkowe. A przecie\u017c to kawa\u0142 niesamowicie ciekawej historii. Historii, kt\u00f3ra nie zaskakuje – wiadomo, gdzie re\u017cim t\u0119pi wi\u0119kszo\u015b\u0107, tam obdarowuje mniejszo\u015bci (\u201eKrytyce Politycznej\u201d podpowiadam temat na kolejn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119: homohistoria TVP<\/strong>, zw\u0142aszcza po stanie wojennym<\/em>). A homoseksuali\u015bci byli dla realnego socjalizmu mniejszo\u015bci\u0105 idealn\u0105 trzyman\u0105 w \u015bcis\u0142ym pos\u0142usze\u0144stwie obyczajowymi \u201ehakami<\/em>\u201d. Mo\u017ce Leszek Prorok, kt\u00f3ry pisa\u0142 o nich jako o \u201enajbardziej wp\u0142ywowej mafii w literaturze\u201d,<\/em> przesadza\u0142, mo\u017ce nie – po latach warto by prze\u015bledzi\u0107 i ten mechanizm doboru peerelowskiej elity, z kt\u00f3rej wyros\u0142a dzisiejsza warstwa autorytet\u00f3w moralnych.<\/p>\r\n\r\n By\u0142oby to ciekawym suplementem do pracy dw\u00f3ch pa\u0144 z \u201eWyborczej\u201d, nieukrywaj\u0105cych zreszt\u0105, \u017ce napisa\u0142y ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201ewymy\u015blon\u0105\u201d przez ich naczelnego – wymy\u015blon\u0105 w\u0142a\u015bnie jako swego rodzaju biblia tej warstwy. My\u015bl\u0119 oczywi\u015bcie o s\u0105\u017cnistej historii dojrzewania stalinist\u00f3w do Unii Demokratycznej zatytu\u0142owanej, za Mi\u0142oszem, \u201eLawina i kamienie<\/em><\/strong>\u201d. Sk\u0105din\u0105d – g\u0142upi tytu\u0142. Jakie znowu kamienie, skoro je\u015bli ju\u017c m\u00f3wi\u0107 tu mo\u017cna o lawinie, to wy\u0142\u0105cznie b\u0142otnej?<\/p>\r\n\r\n