{"id":1714,"date":"2008-02-19T17:41:27","date_gmt":"2008-02-19T17:41:27","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=1714","title":{"rendered":"Jezuiccy plurali\u015bci – Jacek Bartyzel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Rektor krakowskiej Wy\u017cszej Szko\u0142y Filozoficzno-Pedagogicznej „Ignatianum”, ks. prof. dr hab. Ludwik Grzebie\u0144 SJ, z\u0142o\u017cy\u0142 wiernopodda\u0144cz\u0105 lojalk\u0119 wobec „michnikowszczyzny”, w kt\u00f3rej kaja si\u0119 za udost\u0119pnienie swej auli dla wyk\u0142adu prof. J. R. Nowaka nt. ksi\u0105\u017cki J. T. Grossa Strach (Ignatianum odcina si\u0119 od Jerzego R. Nowaka, „Gazeta Wyborcza”, 16-17 lutego 2008, s. 5).<\/p>\r\n

Nie jeste\u015bmy naiwni i wiemy dobrze, jakiej degrengoladzie uleg\u0142 na ca\u0142ym \u015bwiecie przez p\u00f3\u0142 wieku z ok\u0142adem zakon jezuit\u00f3w, powsta\u0142y jako „armia papie\u017ca”, lecz od dawna niestety ju\u017c b\u0119d\u0105cy raczej wysuni\u0119t\u0105 szpic\u0105 „antyko\u015bcio\u0142a” (nie dotyczy to oczywi\u015bcie wszystkich jezuit\u00f3w, ale obraz ca\u0142o\u015bci jest niestety taki). Rzecz nie by\u0142aby jednak godna nawet wspomnienia, gdyby w „pokajaniu” Ksi\u0119dza Rektora nie znalaz\u0142 si\u0119 taki oto passus:
\r\n
\r\n „Jako uczelnia ko\u015bcielna w swojej dzia\u0142alno\u015bci kierujemy si\u0119 duchem poszanowania wobec wszystkich ludzi, r\u00f3wnie\u017c inaczej my\u015bl\u0105cych i inaczej wierz\u0105cych. Opowiadamy si\u0119 za pluralizmem pogl\u0105d\u00f3w. Szukamy prawdy. Szukamy tego, co \u0142\u0105czy ludzi, spo\u0142eczno\u015bci i narody, a nie tego, co dzieli i co konsekwentnie przeciwne jest duchowi Ewangelii. Dlatego opowiadamy si\u0119 za dialogiem mi\u0119dzyreligijnym, uto\u017csamiaj\u0105c si\u0119 z Ko\u015bcio\u0142em Soboru Watyka\u0144skiego II oraz Ko\u015bcio\u0142em Jana Paw\u0142a II i Benedykta XVI. Przy Uczelni dzia\u0142a Centrum Kultury i Dialogu, kt\u00f3re prowadzi swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w tym duchu. Jeste\u015bmy przeciwni wszelkim formom nietolerancji, ksenofobii, a tym bardziej antysemityzmu. Uwa\u017camy \u017byd\u00f3w za naszych «starszych braci w wierze»”.
\r\n
\r\n Od razu uprzedzam: nawet nie chce mi si\u0119 zn\u0119ca\u0107 nad powtarzan\u0105 jak pies Paw\u0142owa mantr\u0105 o byciu przeciwko „wszelkim formom nietolerancji…” itp. Natomiast, je\u017celi przypomnimy sobie, \u017ce ca\u0142y ten wyw\u00f3d napisa\u0142 kap\u0142an Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, osoba konsekrowana, kt\u00f3ra dobrowolnie zgodzi\u0142a si\u0119 by\u0107 nieustraszonym \u017co\u0142nierzem Ecclesia Militans, to rzecz nabiera innego wymiaru. C\u00f3\u017c nam bowiem \u00f3w kap\u0142an powiada (nie tylko w swoim, lecz i swoich konfratr\u00f3w z Ignatianum imieniu, bo wypowiada si\u0119 w liczbie mnogiej)? Ot\u00f3\u017c, \u017ce „szuka” („szukaj\u0105”) prawdy. Skoro zatem dopiero „szuka” („szukaj\u0105”), to znaczy, \u017ce jeszcze jej „nie znalaz\u0142” („nie znale\u017ali”). Co w takim razie my\u015bli (my\u015bl\u0105), kiedy naucza, czy to na katedrze w uczelni, czy na ambonie; albo kiedy udziela sakrament\u00f3w? Co dzieje si\u0119 w jego (ich) duszy, kiedy konsekruje Świ\u0119te Postaci odprawiaj\u0105c Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Ofiar\u0119? Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce dla katolickiego kap\u0142ana i uczonego teologa jezuity nie powinno by\u0107 \u017cadnej trudno\u015bci w ustaleniu Kto i co jest Prawd\u0105, skoro wie to nawet niepi\u015bmienna staruszka przebieraj\u0105ca paciorki r\u00f3\u017ca\u0144ca. Ona wie, \u017ce to Jezus Chrystus, Syn Bo\u017cy, Druga Osoba Tr\u00f3jcy Świ\u0119tej, S\u0142owo Wcielone jest Drog\u0105, Prawd\u0105 i \u017byciem, i \u017ce to Ko\u015bci\u00f3\u0142 Świ\u0119ty jest po wieczne czasy depozytariuszem i nieomylnym nauczycielem tej Prawdy, i \u017ce ta Prawda jest zawarta i uroczy\u015bcie zdefiniowana w dogmatach przez ten Ko\u015bci\u00f3\u0142 og\u0142oszonych. Je\u017celi katolik chce si\u0119 dowiedzie\u0107 dok\u0142adniej, co jest Prawd\u0105, wystarczy mu zajrze\u0107 do Breviarum fidei. Je\u017celi chce si\u0119 dowiedzie\u0107, co jest nieprawd\u0105, czyli b\u0142\u0119dem, wystarczy mu zajrze\u0107 do Syllabusa errorum. Nic trudnego: Prawda katolicka nie jest „ezoteryczna”.
\r\n
\r\n Lecz uczonym z Ignatianum taka droga nie odpowiada. Mo\u017cna si\u0119 domy\u015bla\u0107, \u017ce wydaje si\u0119 im zbyt prosta i za ma\u0142o wyrafinowana (wida\u0107 bardziej wyrafinowane jest odklepywanie zakl\u0119\u0107 o „wszelkich formach nietolerancji…” itp.), mo\u017ce nawet „prostacka”. Oni wybrali si\u0119 na poszukiwanie prawdy gdzie indziej. Gdzie? Ot\u00f3\u017c, w „dialogu mi\u0119dzyreligijnym”. Czyli poza Ko\u015bcio\u0142em Chrystusa, gdzie\u015b pomi\u0119dzy Nim a innymi religiami, w jakim\u015b magicznym punkcie, w kt\u00f3rym pono\u0107 jest co\u015b, co „ludzi, spo\u0142eczno\u015bci i narody” \u0142\u0105czy a nie dzieli. Nie dowiadujemy si\u0119 jednak czym jest to „co\u015b” – co zreszt\u0105 zrozumia\u0142e, skoro dopiero „szukamy”. Wiemy jedynie, \u017ce po\u017c\u0105dany jest „pluralizm pogl\u0105d\u00f3w” oraz „konsekwentny sprzeciw” wobec „wszelkich form…” itp., lecz czy\u017c taka czysto „formalna” (pluralizm) i „negatywna” (sprzeciw wobec) podstawa mo\u017ce satysfakcjonowa\u0107 nawet najmniej wymagaj\u0105cego poszukiwacza prawdy? Z drugiej strony, to, co „dzieli” ma by\u0107 przeciwne „duchowi Ewangelii”. Pi\u0119knie, w zupe\u0142no\u015bci mo\u017cemy si\u0119 z tym zgodzi\u0107, ale przecie\u017c zostali\u015bmy te\u017c poinformowani, \u017ce szukaj\u0105c prawdy trzeba prowadzi\u0107 „dialog mi\u0119dzyreligijny”, czyli wyj\u015b\u0107 poza Ko\u015bci\u00f3\u0142. Wychodzi zatem na to, \u017ce „duch Ewangelii” nie \u017cyje w Ko\u015bciele, ani nawet og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c w chrze\u015bcija\u0144stwie, lecz unosi si\u0119 w jakim\u015b „mi\u0119dzyreligijnym” eterze. Teza oryginalna nie tylko jak na jezuit\u0119 i kap\u0142ana katolickiego, bo nawet reformatorzy protestanccy nie byli a\u017c tak radykalni, \u017ceby twierdzi\u0107, \u017ce „duch Ewangelii” egzystuje poza chrze\u015bcija\u0144stwem.
\r\n
\r\n Ksi\u0105dz Rektor twierdzi jednak przecie\u017c, \u017ce on i jego konfratrzy „uto\u017csamiaj\u0105 si\u0119 z Ko\u015bcio\u0142em”. Wielki to honor ze strony m\u0119\u017c\u00f3w tak uczonych, lecz musimy zapyta\u0107 z jakim to „Ko\u015bcio\u0142em”? Ot\u00f3\u017c, „z Ko\u015bcio\u0142em Soboru Watyka\u0144skiego II oraz Ko\u015bcio\u0142em Jana Paw\u0142a II i Benedykta XVI”. Trzeba zaiste wiele zuchwa\u0142o\u015bci, \u017ceby i Ojcom tego Soboru, i obu wymienionym Papie\u017com, imputowa\u0107, \u017ce tworz\u0105 oni – wraz z jezuitami z krakowskiego Ignatianum – jaki\u015b osobny „Ko\u015bci\u00f3\u0142”, w spos\u00f3b dobitny i niedwuznacznie r\u00f3\u017cny od Jednego, Świ\u0119tego, Powszechnego i Apostolskiego Ko\u015bcio\u0142a za\u0142o\u017conego dwa tysi\u0105ce lat temu przez Jezusa Chrystusa, kt\u00f3rego Wikariuszami by\u0142o nie dw\u00f3ch, lecz 263 papie\u017cy, i kt\u00f3ry mia\u0142 nie jeden, lecz dwadzie\u015bcia Sobor\u00f3w Powszechnych. Taka teza da\u0142aby si\u0119 zrozumie\u0107 jedynie na gruncie twierdze\u0144 sedewakantyst\u00f3w, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce po pontyfikacie Piusa XII Rzym popad\u0142 w herezj\u0119 i powsta\u0142 „Nowy Ko\u015bci\u00f3\u0142 Montinia\u0144ski”, potem „Wojtylia\u0144ski” etc., substancjalnie od katolickiego r\u00f3\u017cny, lecz przecie\u017c Ksi\u0105dz Rektor Ignatianum w sedewakantyzmie chyba nie gustuje, bo gdyby tak by\u0142o, to te\u017c nie „szuka\u0142by” prawdy.
\r\n
\r\n Zejd\u017amy teraz na chwil\u0119 z p\u0142aszczyzny eklezjalnej na grunt zwyk\u0142ej logiki. Wiemy ju\u017c, \u017ce krakowscy jezuici ceni\u0105 pluralizm pogl\u0105d\u00f3w, szukaj\u0105 prawdy oraz tego, co \u0142\u0105czy a nie dzieli, opowiadaj\u0105 si\u0119 za dialogiem, a na dow\u00f3d tego wszystkiego maj\u0105 nawet w swojej Uczelni „Centrum Kultury i Dialogu”. Skoro zatem s\u0105 agnostykami wobec prawdy, to sk\u0105d wiedz\u0105, \u017ce pewne pogl\u0105dy – na przyk\u0142ad te, kt\u00f3rymi si\u0119 brzydz\u0105, jak „wszelkie formy nietolerancji…” itp. – s\u0105 niew\u0142a\u015bciwe? Je\u017celi lubi\u0105 „pluralizm pogl\u0105d\u00f3w”, to na jakiej podstawie pewne pogl\u0105dy – jak w\u0142a\u015bnie te – z g\u00f3ry wykluczaj\u0105 z grona tych, nad kt\u00f3rymi mo\u017cna by swobodnie dyskutowa\u0107, w\u0142a\u015bnie „w duchu poszanowania… r\u00f3wnie\u017c inaczej my\u015bl\u0105cych i inaczej wierz\u0105cych”? Gdy nie wiemy, co jest prawd\u0105 (aletheia) – bo jej dopiero „szukamy”, to nie mamy \u017cadnego sensownego i niearbitralnego argumentu, aby twierdzi\u0107, \u017ce jakakolwiek opinia (doksa) jest fa\u0142szem (pseudos), kt\u00f3remu nale\u017ca\u0142oby by\u0107 pryncypialnie przeciwnym; wszystkie bez wyj\u0105tku musz\u0105 w\u00f3wczas cieszy\u0107 si\u0119 statusem r\u00f3wnouprawnionych pogl\u0105d\u00f3w – w\u0142a\u015bnie w ramach „pluralizmu”. Lecz ten zachwalany „pluralizm”, to nic innego jak monotonny i rozpisany na wiele g\u0142os\u00f3w monolog stada cenzor\u00f3w „wszelkich form nietolerancji…” itp.
\r\n
\r\n Je\u017celi wreszcie krakowscy jezuici szukaj\u0105 tego, co „\u0142\u0105czy ludzi, spo\u0142eczno\u015bci i narody”, to jak mog\u0105 nie zauwa\u017ca\u0107 tego elementarnego faktu, stwierdzanego przez antropologi\u0119, socjologi\u0119, etnologi\u0119 i psychologi\u0119 narod\u00f3w, \u017ce „nietolerancja” i „ksenofobia” – je\u017celi tylko odj\u0105\u0107 tym okre\u015bleniom charakter ideologicznych zakl\u0119\u0107 i pot\u0119pie\u0144 – s\u0105 z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 powszechnym zjawiskiem og\u00f3lnoludzkim, nale\u017c\u0105 po prostu do nie daj\u0105cej si\u0119 wytrzebi\u0107 natury ludzkiej, a nawet \u0142\u0105cz\u0105cej \u015bwiat ludzki ze \u015bwiatem zwierz\u0119cym, jako chocia\u017cby to, co antropologia nazywa „imperatywem terytorialnym”, w\u0142a\u015bciwym zar\u00f3wno cz\u0142owiekowi, jak na przyk\u0142ad psu. Bez w\u0105tpienia s\u0105 one zatem w\u0142a\u015bnie tym, co „\u0142\u0105czy” ludzi, spo\u0142eczno\u015bci i narody w jedno\u015bci ich natury. Je\u015bli zatem jezuici z Ignatianum s\u0105 przeciwni „wszelkim ich formom”, to znaczy, \u017ce albo \u015bwiadomie zaprzeczaj\u0105 wcze\u015bniejszej deklaracji poszukiwania tego, co ludzi „\u0142\u0105czy”, albo „humanistycznie” be\u0142kocz\u0105; zamiast naucza\u0107 prawdy wiary uprawiaj\u0105 pod p\u0142aszczykiem „ducha Ewangelii” co\u015b, co mo\u017cna by nazwa\u0107 „gl\u0119dzeniem na g\u00f3rze Syjon”.
\r\n
\r\n Prawdziwa dyskusja z tego rodzaju wywodami jest niemo\u017cliwa przede wszystkim dlatego, \u017ce fa\u0142szerze nauki Ko\u015bcio\u0142a z premedytacj\u0105 unikaj\u0105 i jasnego definiowania u\u017cywanych przez siebie poj\u0119\u0107, i jednoznacznego odniesienia si\u0119 do precyzyjnych formu\u0142 dogmatycznych; nie s\u0105 ani „za” ani „przeciw”, s\u0105 „obok” i „ponad”; pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 j\u0119zykiem wype\u0142nionym wieloznacznymi lub nic nie znacz\u0105cymi poj\u0119ciami, \u015bliskimi i ob\u0142ymi jak rybia \u0142uska; sformu\u0142owaniami, kt\u00f3re maj\u0105 wy\u0142\u0105cznie tre\u015b\u0107 emocjonaln\u0105 i perswazyjn\u0105. Wiele ostatnio m\u00f3wi si\u0119 o przypadkach apostazji by\u0142ych ksi\u0119\u017cy. S\u0105dz\u0119 jednak, \u017ce prof. W\u0119c\u0142awski, kt\u00f3ry dokona\u0142 otwartego odst\u0119pstwa jest na sw\u00f3j spos\u00f3b uczciwszy od „pluralist\u00f3w” z Ignatianium, bo przynajmniej nikogo nie zwodzi. By\u0107 formalnie w Ko\u015bciele, nawet pe\u0142ni\u0107 w Nim misj\u0119 nauczycielsk\u0105, a jednocze\u015bnie o\u015bwiadcza\u0107, \u017ce dopiero szuka si\u0119 prawdy w dialogu mi\u0119dzyreligijnym i \u017ce uto\u017csamia si\u0119 z jakim\u015b nieistniej\u0105cym, „wybi\u00f3rczym” Ko\u015bcio\u0142em, znaczy uprawia\u0107 apostazj\u0119 „pe\u0142zaj\u0105c\u0105”, ukryt\u0105 i podst\u0119pn\u0105, a przy tym gro\u017an\u0105 tak\u017ce dla tych nie\u015bwiadomych rzeczy dusz wiernych, kt\u00f3re ukryci apostaci mog\u0105 wie\u015b\u0107 na zatracenie.<\/p>\r\n


\r\n
\r\n Jacek Bartyzel <\/em><\/strong>\r\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rektor krakowskiej Wy\u017cszej Szko\u0142y Filozoficzno-Pedagogicznej „Ignatianum”, ks. prof. dr hab. Ludwik Grzebie\u0144 SJ, z\u0142o\u017cy\u0142 wiernopodda\u0144cz\u0105 lojalk\u0119 wobec „michnikowszczyzny”, w kt\u00f3rej kaja si\u0119 za udost\u0119pnienie swej auli dla wyk\u0142adu prof. J. R. Nowaka nt. ksi\u0105\u017cki J. T. Grossa Strach (Ignatianum odcina si\u0119 od Jerzego R. Nowaka, „Gazeta Wyborcza”, 16-17 lutego 2008, s. 5). Nie jeste\u015bmy naiwni […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[35],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1714"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1714"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1714\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1714"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1714"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1714"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}