{"id":17029,"date":"2009-12-29T12:47:26","date_gmt":"2009-12-29T17:47:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=17029"},"modified":"2009-12-29T12:47:26","modified_gmt":"2009-12-29T17:47:26","slug":"podsumowanie-20-lat-gospodarki-polskiej-wszystkie-czynniki-wzrostu-gospodarczego-topnialy-wywiad-z-prof-dr-hab-arturem-sliwinskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=17029","title":{"rendered":"Podsumowanie 20 lat gospodarki polskiej: Wszystkie czynniki wzrostu gospodarczego topnia\u0142y – wywiad z prof. dr hab. Arturem \u015aliwi\u0144skim<\/em>"},"content":{"rendered":"

Koniec roku to czas podsumowa\u0144.\u00a0 Mijaj\u0105cy rok 2009 kojarzy\u0107 si\u0119 b\u0119dzie nam jednoznacznie z kryzysem gospodarczym. Zacznijmy od om\u00f3wienia sytuacji globalnej: kt\u00f3ra ze \u015bwiatowych pot\u0119g gospodarczych najbardziej odczu\u0142a negatywne skutki kryzysu i dlaczego?<\/strong><\/p>\r\n\r\n


\r\nSkutki \u015bwiatowego kryzysu gospodarczego s\u0105 wielostronne i wyj\u0105tkowo dolegliwe, dlatego najpierw warto si\u0119 zaj\u0105\u0107 ustaleniem g\u0142\u00f3wnego obszaru, na kt\u00f3rym one wyst\u0119puj\u0105. Musimy mie\u0107 w pami\u0119ci niespotykane od osiemdziesi\u0119ciu lat zaw\u0119\u017cenie mi\u0119dzynarodowej wymiany handlowej, kt\u00f3re dotyka wszystkie kraje, cho\u0107 w r\u00f3\u017cnym stopniu. Wsz\u0119dzie ro\u015bnie bezrobocie, wsz\u0119dzie puste frachtowce stoj\u0105 w portach. Do tego dochodz\u0105 spektakularne bankructwa kilku kraj\u00f3w, najpierw \u0141otwy, a ostatnio Dubaju. Faktycznie – tak\u017ce Grecji. Musimy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107 o pu\u0142apce zad\u0142u\u017ceniowej, w kt\u00f3rej znalaz\u0142o si\u0119 wiele innych kraj\u00f3w, w tym Polska.\u00a0 To s\u0105 zjawiska najwa\u017cniejsze.<\/p>\r\n\r\n

Impet kryzysu nie skupia si\u0119 na jednym czy kilku krajach. Negatywne skutki kryzysu maj\u0105 charakter globalny.
\r\nCzym innym s\u0105 natomiast przetasowania geoekonomiczne i trendy globalne. Jasne, \u017ce Stany Zjednoczone i Wielka Brytania zje\u017cd\u017caj\u0105 w d\u00f3\u0142. To nie s\u0105 wy\u0142\u0105cznie przewidywania ich krytyk\u00f3w czy konkurent\u00f3w na scenie \u015bwiatowej, takie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c prognozy z oficjalnych raport\u00f3w komisji parlamentarnych i s\u0142u\u017cb wywiadowczych tych kraj\u00f3w. Przewidywania te maj\u0105 obecnie powa\u017cne konsekwencje polityczne. Rz\u0105dy wielu kraj\u00f3w odsuwaj\u0105 si\u0119 Anglosas\u00f3w. Ujawniaj\u0105 si\u0119 ukrywane do tej pory pretensje, a nawet wrogo\u015b\u0107 do Stan\u00f3w Zjednoczonych. Kiedy m\u00f3wi si\u0119, \u017ce najwi\u0119kszym hitem eksportowym Stan\u00f3w Zjednoczonych jest kryzys, to ujawnia si\u0119 przede wszystkim spadek presti\u017cu tego imperium. Pod tym wzgl\u0119dem jedynie Chiny zachowuj\u0105 umiarkowanie albo, jak pisz\u0105 niekt\u00f3rzy, uprawiaj\u0105 ekwilibrystyk\u0119 na wysokim poziomie. W tym sensie Stany Zjednoczone odczu\u0142y najmocniej skutek kryzysu, jakim jest utrata dominacji \u015bwiatowej, na razie w sferze ideologicznej i gospodarczej, a w perspektywie kilku lat – politycznej i militarnej.<\/p>\r\n\r\n


\r\nJak Pan ocenia efektywno\u015b\u0107 pakiet\u00f3w wprowadzonych w USA i Europie w celu stymulowania gospodarek tych pa\u0144stw?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Podzielam powszechn\u0105 opini\u0119 dotycz\u0105c\u0105 tych pakiet\u00f3w, kt\u00f3ra sprowadza si\u0119 do dw\u00f3ch istotnych zastrze\u017ce\u0144. Pierwsze, i\u017c pot\u0119\u017cne strumienie pomocy finansowej skierowanej do Wall Street i londy\u0144skiego City pod has\u0142em stabilizacji systemu finansowego okresowo stabilizuj\u0105 sytuacj\u0119, ale nie usuwaj\u0105 przyczyn kryzysu i nie rozwi\u0105zuj\u0105 problem\u00f3w systemu finansowego. Niekt\u00f3re elementy tych pakiet\u00f3w to zwyk\u0142e \u201etanie chwyty\u201d propagandowe, jak graniczenie premii bankowcom czy pos\u0142ugiwanie si\u0119 retoryk\u0105 ekonomii keynesowskiej. Drugie zastrze\u017cenie, \u017ce mo\u017cliwo\u015bci dalszego stosowania tych \u015brodk\u00f3w ju\u017c si\u0119 sko\u0144czy\u0142y.<\/p>\r\n\r\n

Czy wskutek kryzysu dosz\u0142o do przetasowania w rankingu kraj\u00f3w wysokorozwini\u0119tych? Kt\u00f3re pa\u0144stwa wysz\u0142y obronn\u0105 r\u0119k\u0105 z finansowych perturbacji?<\/strong>
\r\n
\r\nPrzetasowania s\u0105 znaczne i zapewne b\u0119d\u0105 jeszcze bardziej zaskakuj\u0105ce. Dwa pierwsze przywidywania skutk\u00f3w tych przetasowa\u0144 okaza\u0142y si\u0119 nietrafne. Pierwsze, to przewidywanie okre\u015blane mianem G2 ( hegemonia duetu USA-Chiny). B\u0142\u0105d bra\u0142 si\u0119 z nieznajomo\u015bci mentalno\u015bci politycznej Pa\u0144stwa \u015arodka. Drugi, to zmiana rolami \u201eZachodu\u201d i \u201eWschodu\u201d (lub BRIC: Brazylii, Rosji, Indii, Chin). Spekulacje wok\u00f3\u0142 takiej ewentualno\u015bci ignoruj\u0105 fakt, \u017ce pozosta\u0142e kraje, w wi\u0119kszo\u015bci uznawane za s\u0142abo lub \u015brednio rozwini\u0119te, nie maja nic do powiedzenia. Na przyk\u0142ad takie jak\u2026 Polska. Ciekawe, \u017ce z tymi spekulacjami wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 obawy przed nowa \u201ewiosn\u0105 lud\u00f3w\u201d.
\r\nI oczywi\u015bcie nie gasn\u0105 nadzieje zwi\u0105zane z G20, chocia\u017c rozczarowania by\u0142y znaczne. Jeszcze tl\u0105 si\u0119 naiwne nadzieje na \u201eporz\u0105dek \u015bwiatowy\u201d, tym razem oparty na wsp\u00f3\u0142pracy dwudziestki.
\r\nTeraz jednak potrzebna jest ostro\u017cno\u015b\u0107 w ocenie znaczenia zachodz\u0105cych przetasowa\u0144 geopolitycznych i geoekonomicznych, gdy\u017c niekt\u00f3re wzloty mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 chimeryczne. Pod wzgl\u0119dem ekonomicznym \u017caden kraj nie wyszed\u0142 z kryzysu obronn\u0105 r\u0119k\u0105, mimo si\u0119gania\u00a0 po pewne korzy\u015bci polityczne. Nazwijmy je \u201erenegocjacj\u0105\u201d um\u00f3w, kt\u00f3re istotnie by\u0142y cz\u0119sto mocno asymetryczne dla s\u0142abszych kraj\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n


\r\n Jak Polska radzi\u0142a sobie z kryzysem? Jak Pan ocenia kondycj\u0119 polskiej gospodarki?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

W\u0142a\u015bnie ko\u0144cz\u0119 opracowanie raportu o sytuacji spo\u0142eczno-gospodarczej \u201ePolska po dwudziestu latach\u201d, w kt\u00f3rym g\u0142\u00f3wny wniosek jest oparty na solidnych danych empirycznych. Sprowadza si\u0119 on do stwierdzenia, \u017ce \u017caden z trzech podstawowych czynnik\u00f3w wzrostu gospodarczego, czyli zasoby pracy, kapita\u0142u narodowego i technologii w ci\u0105gu ostatnich dwudziestu nie wzrasta\u0142. Przeciwnie, wszystkie te zasoby topnia\u0142y. A to oznacza, \u017ce przez ca\u0142y ten czas wyst\u0119powa\u0142 spadek gospodarczy (spadek produkcji). W styczniu raport b\u0119dzie\u00a0 dost\u0119pny w Europejskim Monitorze Ekonomicznym (www.monitor-ekonomiczny.pl).
\r\nOznacza to, \u017ce oficjalne oceny (rz\u0105dowe i statystyczne) s\u0105 mocno zmanipulowane. Smutne, bo o podobnej \u201ekreatywnej statystyce\u201d m\u00f3wi si\u0119 teraz g\u0142o\u015bno w Grecji i kr\u0119gach UE.
\r\nNowe wydaje si\u0119 to, \u017ce dalsze uprawianie propagandy sukcesu w Polsce staje si\u0119 niemo\u017cliwe. Oczywi\u015bcie nie chodzi tylko o \u201ek\u0142amstwa i \u015bwi\u0144stwa\u201d, ale o wielkie szkody wynikaj\u0105ce z zasadniczo b\u0142\u0119dnej polityki ekonomicznej. Przeciwdzia\u0142anie spo\u0142ecznym i ekonomicznym skutkom kryzysu jest elementarnym obowi\u0105zek rz\u0105du. Jest ono jednak mo\u017cliwe w\u00f3wczas, kiedy dokonuje si\u0119 w szerszych ramach ochrony interesu publicznego.<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

Czy mo\u017cemy si\u0119 spodziewa\u0107\u00a0 w 2010 roku ko\u0144ca recesji?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Nikt nie powinien mie\u0107 z\u0142udze\u0144, \u017ce kryzys gospodarczy si\u0119 sko\u0144czy w ci\u0105gu najbli\u017cszego roku. Mo\u017cna liczy\u0107, \u017ce troch\u0119 os\u0142abnie, ale nie wsz\u0119dzie. W Polsce najprawdopodobniej nasili si\u0119, g\u0142\u00f3wnie wskutek lekcewa\u017cenia jego dotychczasowej fazy. Ostre kryzysy to kryzysy za p\u00f3\u017ano zwalczane.
\r\n Mo\u017cna liczy\u0107, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwa zachodnie stopniowo przyzwyczaj\u0105 si\u0119 do obecno\u015bci kryzysu, podobnie jak my Polacy w ostatnich dwudziestu. Szok cz\u0119sto ust\u0119puje miejsca przyzwyczajeniu.\u00a0 \u00a0
\r\nTrzeba jednak wspomnie\u0107, \u017ce w \u015bwiecie jest kilka hipotetycznych wariant\u00f3w militarnego \u201eprzezwyci\u0119\u017cenia kryzysu\u201d oraz sprzyjaj\u0105cych ich wykorzystaniu punkt\u00f3w zapalnych. Kryzys nie ogranicza agresywnych dzia\u0142a\u0144, a mo\u017ce nawet sk\u0142ania\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa do poparcia agresywnych ideologii. Na razie oddychamy z ulg\u0105, \u017ce s\u0105 to tylko warianty hipotetyczne.<\/p>\r\n\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119 <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Wywiad przeprowadzi\u0142 Jaros\u0142aw Kozakowski<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Koniec roku to czas podsumowa\u0144.\u00a0 Mijaj\u0105cy rok 2009 kojarzy\u0107 si\u0119 b\u0119dzie nam jednoznacznie z kryzysem gospodarczym. Zacznijmy od om\u00f3wienia sytuacji globalnej: kt\u00f3ra ze \u015bwiatowych pot\u0119g gospodarczych najbardziej odczu\u0142a negatywne skutki kryzysu i dlaczego? Skutki \u015bwiatowego kryzysu gospodarczego s\u0105 wielostronne i wyj\u0105tkowo dolegliwe, dlatego najpierw warto si\u0119 zaj\u0105\u0107 ustaleniem g\u0142\u00f3wnego obszaru, na kt\u00f3rym one wyst\u0119puj\u0105. Musimy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[106,98,52],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17029"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17029"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17029\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}