{"id":1693,"date":"2008-02-12T09:13:00","date_gmt":"2008-02-12T09:13:00","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=1693","title":{"rendered":"Teraz Iran? Co zrobi Ameryka? – Bogdan Pliszka<\/em>"},"content":{"rendered":"

Podczas ostatniej wizyty na Bliskim Wschodzie prezydent Bush do\u015b\u0107 jasno dawa\u0142 do zrozumienia, \u017ce kolejnym celem Stan\u00f3w Zjednoczonych w regionie mo\u017ce by\u0107 Iran. <\/p>\r\n\r\n

R\u00f3wnocze\u015bnie chwal\u0105c arabskie pa\u0144stwa Zatoki Perskiej za „demokratyzacj\u0119” systemu politycznego. Zasadnicze pytanie brzmi: czy George W. Bush blefowa\u0142 czy mo\u017ce naprawd\u0119 Ameryka zamierza uderzy\u0107 na Iran?
\r\n
\r\n Iran jest pa\u0144stwem specyficznym na tle swoich s\u0105siad\u00f3w z rejonu Zatoki. Po pierwsze nie jest pa\u0144stwem arabskim. Jest to jego s\u0142abo\u015bci\u0105, ale i si\u0142\u0105. S\u0142abo\u015bci\u0105, bo arabscy s\u0105siedzi z du\u017co wi\u0119ksz\u0105 pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci\u0105 zastosuj\u0105 antyameryka\u0144sk\u0105 retoryk\u0119 w przypadku konfliktu. Odpadnie tak cz\u0119sto i ch\u0119tnie u\u017cywany w \u015bwiecie arabskim argument „solidarno\u015bci arabskiej”! Si\u0142\u0105, bo niech\u0119\u0107 Arab\u00f3w pomo\u017ce tylko rz\u0105dowi w Teheranie zjednoczy\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo wok\u00f3\u0142 w\u0142adz. Obustronna niech\u0119\u0107 jest zreszt\u0105 i stara, i piel\u0119gnowana przez obie strony. Prawd\u0105 zreszt\u0105 jest, \u017ce Pers\u00f3w wi\u0119cej \u0142\u0105czy z „aryjskimi” Europejczykami (ale tak\u017ce np. Hindusami) ni\u017c z semickimi Arabami. Prawd\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce Ira\u0144czycy – tak w\u0142adza, jak i obywatele – podkre\u015blaj\u0105 to przy ka\u017cdej nadarzaj\u0105cej si\u0119 okazji! Drug\u0105 spraw\u0105 jest religia. Oczywi\u015bcie tak samo jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw arabskich, Iran jest muzu\u0142ma\u0144ski. Z t\u0105 jednak r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce o ile arabscy (a i tureccy) s\u0105siedzi wyznaj\u0105 islam sunnicki, przyt\u0142aczaj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 Ira\u0144czyk\u00f3w wyznaje islam szyicki. Dla obserwatora z zewn\u0105trz r\u00f3\u017cnice mog\u0105 by\u0107 s\u0142abo dostrzegalne, ale dla samych zainteresowanych s\u0105 one na tyle znacz\u0105ce, by wiernych obu wyzna\u0144 sk\u0142ania\u0107 do przemocy. Wszak w Iraku dochodzi do regularnych bitew szyit\u00f3w z sunnitami! A pielgrzymki szyickich wiernych do miejsc \u015bwi\u0119tych na terenie irackim nierzadko s\u0105 os\u0142aniane przez armi\u0119 „wielkiego szatana” – Ameryki! Co wi\u0119cej u drugiego z s\u0105siad\u00f3w Iranu – Pakistanie, r\u00f3wnie\u017c dochodzi do islamsko – islamskich star\u0107, ko\u0144cz\u0105cych si\u0119 cz\u0119sto paleniem czy wysadzaniem meczet\u00f3w strony przeciwnej! Sprawa trzecia to ideologia. Po rewolucji Iran sta\u0142 si\u0119, republik\u0105 islamsk\u0105. Pierwsz\u0105 na \u015bwiecie. Jest to o tyle istotne, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw regionu to monarchie. Nie by\u0142oby w tym nic z\u0142ego, gdyby nie fakt, \u017ce ajatollah Chomeini pot\u0119pi\u0142 monarchiczn\u0105 form\u0119 rz\u0105d\u00f3w uznaj\u0105c j\u0105 za sprzeczn\u0105 z prawem islamskim! Ju\u017c to nie mo\u017ce przyja\u017anie nastraja\u0107 s\u0105siaduj\u0105cych z Iranem despotycznych monarchii. I wreszcie sprawa czwarta to polityka. Bush chwal\u0105c demokratyczne reformy w arabskich pa\u0144stwach Zatoki Perskiej nie tyle opisywa\u0142, ile czarowa\u0142 rzeczywisto\u015b\u0107. Nawet bardzo wnikliwemu obserwatorowi trudno by\u0142oby bowiem dostrzec jakiekolwiek symptomy demokratyzacji w Arabii Saudyjskiej czy Omanie. Nawet „zwesternizowane”; Syria (z jej arabskim „socjalizmem”) czy Jordania (z jej arabsk\u0105 „monarchi\u0105 konstytucyjn\u0105” ) wypadaj\u0105 blado w por\u00f3wnaniu z ira\u0144sk\u0105 „demokracj\u0105 islamsk\u0105”! Bo paradoksalnie Iran pozostaje najbli\u017cszy standardom zachodniej demokracji w ca\u0142ym regionie! Trudno zaprzeczy\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bnie w tym pa\u0144stwie co kilka lat odbywaj\u0105 si\u0119 wybory samorz\u0105dowe, parlamentarne czy prezydenckie. Prawd\u0105 jest przy tym, \u017ce aby wystartowa\u0107 w wyborach nale\u017cy spe\u0142ni\u0107 wymogi „religijnej poprawno\u015bci”. Czy jednak Rada Stra\u017cnik\u00f3w Rewolucji, pilnuj\u0105ca ideologicznej „czysto\u015bci” kandydat\u00f3w, a\u017c tak r\u00f3\u017cni si\u0119 od zaczadzonych ideami maja’68 stra\u017cnik\u00f3w politycznej poprawno\u015bci w Europie? Wszak i w Unii Europejskiej pojawiaj\u0105 si\u0119 co i rusz g\u0142osy samozwa\u0144czych autorytet\u00f3w moralnych postuluj\u0105cych wykluczenie z gry wyborczej Giertycha, Kaczy\u0144skich, Berlusconiego czy Le Pena.
\r\n
\r\n Warto r\u00f3wnie\u017c uzmys\u0142owi\u0107 sobie r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy pokonanym (?) ju\u017c Irakiem, a potencjalnym przeciwnikiem – Iranem. Przede wszystkim Irak jest pa\u0144stwem zdecydowanie mniejszym. 437072 km kw. Iraku to prawie cztery razy mniej ni\u017c 1648195 km kw. Iranu. Za\u015b 26 milion\u00f3w Irakijczyk\u00f3w to dwa i p\u00f3\u0142 raza mniej ludzi ni\u017c – bez ma\u0142a – 65 i p\u00f3\u0142 miliona Ira\u0144czyk\u00f3w. Inna jest r\u00f3wnie\u017c struktura spo\u0142eczna w obu pa\u0144stwach. Co prawda zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 Irakijczyk\u00f3w to Arabowie (wg r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 75 – 80 % mieszka\u0144c\u00f3w), ale nawet w\u015br\u00f3d nich silny jest opisywany wcze\u015bniej antagonizm wyznaniowy (bo nie; religijny!). Kolejne 15 – 20 % „Irakijczyk\u00f3w” to Kurdowie, kt\u00f3rzy nie tylko maj\u0105 niewiele wsp\u00f3lnego z arabskimi wsp\u00f3\u0142obywatelami, ale wr\u0119cz neguj\u0105 sw\u00f3j status jako „Irakijczyk\u00f3w” domagaj\u0105c si\u0119 – a ostatnio, buduj\u0105c polityk\u0105 „fakt\u00f3w dokonanych” – w\u0142asne pa\u0144stwo. Kolejna, niebagatelna r\u00f3\u017cnica to ukszta\u0142towanie terenu. Irak jest, w miar\u0119 p\u0142ask\u0105 r\u00f3wnin\u0105, a jego wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zajmuj\u0105 pustynie i p\u00f3\u0142pustynie. Atakuj\u0105c Irak Amerykanie i ich sojusznicy mogli liczy\u0107 na pomoc Kurd\u00f3w, \u017cyj\u0105cych w delcie Szatt al. Arab – „b\u0142otnych Arab\u00f3w” czy nawet „przychyln\u0105 neutralno\u015b\u0107” irackich szyit\u00f3w. Pierwsi i drudzy mieli zadawnione, a niewyr\u00f3wnane rachunki z re\u017cimem Saddama, za\u015b szyici byli swoistymi „przedstawicielami” Iranu licz\u0105cego by\u0107 mo\u017ce na normalizacj\u0119 stosunk\u00f3w z Ameryk\u0105? W Iranie niemal 90% ludno\u015bci to szyici, za\u015b reszta to – do\u015b\u0107 ciekawa – mozaika chrze\u015bcijan, zoroastrian, bahaist\u00f3w i oczywi\u015bcie sunnit\u00f3w, kt\u00f3rych jednak w Iranie, nie ma tak wielu. Pod wzgl\u0119dem religijnym rozgrywanie wzajemnych animozji jest tu trudne, o ile w og\u00f3le mo\u017cliwe? Nieco inaczej wygl\u0105da sprawa stosunk\u00f3w etnicznych w Republice Islamskiej. Dominuj\u0105cy tak w polityce jak i w kulturze Persowie stanowi\u0105 niewiele ponad po\u0142ow\u0119 ira\u0144skiej populacji. Drug\u0105 pod wzgl\u0119dem ilo\u015bciowym grup\u0105 narodow\u0105 s\u0105 Azerowie, stanowi\u0105cy oko\u0142o ¼ ludno\u015bci. Jest to o tyle istotne, \u017ce daje to prawie 16 milion\u00f3w ludzi, przy populacji pobliskiego Azerbejd\u017canu licz\u0105cej nieca\u0142e 8 milion\u00f3w! Do tego dochodzi jeszcze ponad cztery miliony Kurd\u00f3w, oraz szereg, cz\u0119sto niema\u0142ych grup etnicznych, jak Mazandaranie, Belud\u017cowie czy Gilanie. Dwie pierwsze s\u0105 jednak o tyle istotne, \u017ce jedni i drudzy maj\u0105 w\u0142asne pa\u0144stwa (oficjalne b\u0105d\u017a nie) do zjednoczenia, z kt\u00f3rymi mog\u0142yby aspirowa\u0107. Iran to r\u00f3wnie\u017c zupe\u0142nie inne warunki naturalne od Iraku. Wprawdzie i tu sporo jest pusty\u0144, ale rze\u017aba tereny jest zdecydowanie bardziej urozmaicona, a co za tym idzie – ewentualne – dzia\u0142ania zbrojne b\u0119d\u0105 zdecydowanie trudniejsze ni\u017c u „s\u0105siad\u00f3w”.
\r\n
\r\n Oczywi\u015bcie pokonanie Iranu w regularnej wojnie nie powinno stanowi\u0107 dla ameryka\u0144skiej machiny wojennej \u017cadnego problemu. Co prawda sponsorowane przez ajatollah\u00f3w Hamas czy Hezbollah mog\u0105 pokusi\u0107 si\u0119 o dzia\u0142ania odwetowe, ale nie zmieni to w \u017caden spos\u00f3b sytuacji strategicznej Iranu. Mo\u017ce on odgrywa\u0107 rol\u0119 regionalnego mocarstwa zdolnego „zdyscyplinowa\u0107” jakie\u015b frakcje w Afganistanie czy wp\u0142yn\u0105\u0107 na przebieg wypadk\u00f3w w kt\u00f3rej\u015b z republik \u015brodkowoazjatyckich, ale w bezpo\u015brednim starciu z najsilniejsz\u0105 armi\u0105 \u015bwiata skazany jest na kl\u0119sk\u0119. Problem zacznie si\u0119 po – wci\u0105\u017c, ewentualnym – zwyci\u0119stwie Ameryki. Pierwszym problemem z jakim spotkaj\u0105 si\u0119 Stany Zjednoczone b\u0119dzie poparcie mi\u0119dzynarodowe takiej interwencji. Nawet je\u015bli prawd\u0105 jest, \u017ce Iran posiada bro\u0144 j\u0105drow\u0105 to trudno sobie wyobrazi\u0107, by by\u0142 to argument zdolny przekona\u0107 inne pa\u0144stwa do zbrojnego zaanga\u017cowania si\u0119 po stronie Ameryki. Wszak bro\u0144 j\u0105drow\u0105 ma Pakistan – pa\u0144stwo islamskie – i nie jest to pow\u00f3d dla, kt\u00f3rego Zach\u00f3d \u017cywi\u0142by obawy o swoje bezpiecze\u0144stwo. Nie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u017cadnym argumentem prawa cz\u0142owieka. Ktokolwiek cho\u0107 troch\u0119 zna sytuacj\u0119 w rejonie Zatoki, wie, \u017ce Iran, na tle innych pa\u0144stw, wypada zupe\u0142nie przyzwoicie. Nawet feministki nie znalaz\u0142yby wielu powod\u00f3w, by „dokopa\u0107” rz\u0105dowi w Teheranie. Podczas gdy w s\u0105siednich pa\u0144stwach arabskich samotna kobieta na ulicy to rzadko\u015b\u0107, w Iranie jest to obrazek ca\u0142kiem pospolity. Nawet w „ze\u015bwiecczonych” pa\u0144stwach arabskich jak Syria czy Jordania, nie do pomy\u015blenia jest, by kobieta sama (b\u0105d\u017a w towarzystwie innych kobiet ) wesz\u0142a do kawiarni. Dla Iranki takie zachowanie to niemal norma! Co wi\u0119cej zobaczenie – nawet na wsi – kobiety z zas\u0142oni\u0119t\u0105 twarz\u0105 jest raczej sensacj\u0105 ni\u017c czym\u015b powszechnym. Cho\u0107 oczywi\u015bcie w\u0142osy – zgodnie z zaleceniami islamu – s\u0105 zas\u0142aniane… Nie zawsze dok\u0142adnie! Trudno na ira\u0144skiej ulicy dostrzec r\u00f3wnie\u017c m\u0119\u017cczyzn\u0119 odzianego w d\u017celab\u0119… No chyba, \u017ce jest to duchowny. Teoretycznie do\u015b\u0107 twarde rygory szariatu s\u0105 przestrzegane… w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci! Oznacza to tyle, \u017ce w pustawym autobusie miejskim strefy „m\u0119ska” i „\u017ce\u0144ska” s\u0105 rozdzielone, za to w godzinach szczytu nikt si\u0119 nimi nie przejmuje. O zachowaniach ira\u0144skiej m\u0142odzie\u017cy – szczeg\u00f3lnie w miastach – mo\u017cna powiedzie\u0107 tyle, \u017ce nie r\u00f3\u017cni si\u0119 ono specjalnie od zachowa\u0144 m\u0142odych Europejczyk\u00f3w czy Amerykan\u00f3w. „Dojrzali” Ira\u0144czycy, zreszt\u0105 r\u00f3wnie\u017c „nie wylewaj\u0105 za ko\u0142nierz”, o czym mo\u017ce przekona\u0107 si\u0119 ka\u017cdy, kto wybierze si\u0119 w drog\u0119 do Teheranu jednym z rejsowych autokar\u00f3w kursuj\u0105cych ze Stambu\u0142u.
\r\n
\r\n Kolejny problem dla ewentualnego napastnika to geografia Iranu. W przeciwie\u0144stwie do „p\u0142askiego” Iraku, jest to pa\u0144stwo gdzie g\u00f3r jest du\u017co. I to g\u00f3r wysokich. Nawet Welend\u017cak, g\u00f3ra po\u0142o\u017cona praktycznie w granicach Teheranu, wznosi si\u0119 ponad 4000 m npm. Mo\u017cna na ni\u0105 zreszt\u0105 wjecha\u0107 kolejk\u0105 kabinow\u0105! Szczyty g\u00f3r Damawand przekraczaj\u0105 6000 m npm., a co wa\u017cniejsze poprzecinane s\u0105 \u017cyznymi, cz\u0119sto zalesionymi dolinami. Je\u017celi kurdyjscy pe\u015bmergowie radz\u0105 sobie w suchych, nieomal bezle\u015bnych g\u00f3rach pogranicza turecko – irackiego to nie trudno sobie wyobrazi\u0107 partyzant\u00f3w walcz\u0105cych w pa\u015bmie Damawand. Je\u015bli doda\u0107 do tego, niemal pewne, poparcie miejscowej ludno\u015bci dla dzia\u0142a\u0144 partyzanckich sytuacja potencjalnych si\u0142 okupacyjnych rysuje si\u0119 w nader ciemnych barwach. Nie nale\u017cy przy tym zapomina\u0107 o miastach, kt\u00f3re jak to zwykle na Środkowym Wschodzie s\u0105 chaotyczne, zat\u0142oczone i trudne do eksploracji nawet dla sta\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w. Dla si\u0142 okupacyjnych w\u0105skie uliczki, podw\u00f3rka czy ci\u0105gn\u0105ce si\u0119 kilometrami dachy to niemal \u015bmiertelna pu\u0142apka.
\r\n
\r\n W tym miejscu wypada zada\u0107 pytanie, czy Ameryka musi zaanga\u017cowa\u0107 swoje si\u0142y zbrojne w – potencjalny – konflikt z Iranem? Czy mo\u017cna wygra\u0107 wojn\u0119 z Iranem, nawet – formalnie – jej nie zaczynaj\u0105c? Patrz\u0105c na demograficzny obraz Iranu nie wydaje si\u0119 to zupe\u0142nie niemo\u017cliwe. \u017byj\u0105cy na p\u00f3\u0142nocnym – zachodzie kraju, Azerowie przez wiele lat byli, co prawda lojalnym poddanymi szacha, a nast\u0119pnie lojalnymi obywatelami Republiki Islamskiej, ale nie nale\u017cy zapomina\u0107, \u017ce by\u0142o to efektem s\u0105siedztwa z sowieckim Azerbejd\u017canem. Z jedn\u0105 z biedniejszych republik by\u0142ego Imperium, do\u015b\u0107 brutalnie wyzyskiwan\u0105 przez central\u0119 w Moskwie. Obecny Azerbejd\u017can – paradoksalnie – rz\u0105dzony przez wywodz\u0105cy si\u0119 z czas\u00f3w sowieckich klan Alijew\u00f3w, to bogate, nowoczesne pa\u0144stwo rozwijaj\u0105ce si\u0119 najszybciej w regionie! Pa\u0144stwo zapatrzone raczej we wzorce \u015bwieckiej Republiki Tureckiej, ni\u017c w islamski przyk\u0142ad Iranu. Nie jest wykluczone, \u017ce dla mieszkaj\u0105cych w Iranie, Azer\u00f3w przyk\u0142ad „braci” zza granicy mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 nader poci\u0105gaj\u0105cy. Ju\u017c dzi\u015b sto\u0142eczne Baku bardziej przypomina metropolie Europy czy Ameryki, ni\u017c stare kasby Bliskiego czy Środkowego Wschodu. A z\u0142o\u017ca ropy i gazu spod dna Morza Kaspijskiego, zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 gwarancj\u0105, \u017ce powr\u00f3t do roli „pariasa Kaukazu” jest niemo\u017cliwy. Je\u015bli doda\u0107 do tego du\u017c\u0105 swobod\u0119 obyczajow\u0105 m\u0142odych Azer\u00f3w p\u0142ci obojga… Je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce mog\u0105 j\u0105 manifestowa\u0107 bez skr\u0119powania, przyk\u0142ad mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 inspiruj\u0105cy, a pokusa – przy odpowiednich zach\u0119tach – nie do przezwyci\u0119\u017cenia!
\r\n
\r\n Drugim – potencjalnie – destrukcyjnym \u017cywio\u0142em, mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 Kurdowie. Jak niemal w ca\u0142ym regionie, taki i w Iranie, \u017cyje ich ca\u0142kiem sporo. Tu znowu nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 sytuacj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105. Wszak tu\u017c za granic\u0105 funkcjonuje niepodleg\u0142e pa\u0144stwo kurdyjskie! P\u00f3ki co, niepodleg\u0142o\u015bci tej nie uzna\u0142o \u017cadne pa\u0144stwo na \u015bwiecie, ale mo\u017cna zada\u0107 pytanie czy nie jest to cena, kt\u00f3r\u0105 Amerykanie gotowi byliby zap\u0142aci\u0107 Kurdom za pomoc w pokonaniu Iranu. Na przeszkodzie stoi oczywi\u015bcie Turcja, wydaj\u0105ca ogromn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 bud\u017cetu na utrzymanie spokoju w Kurdystanie tureckim, ale faktem jest, \u017ce ju\u017c teraz w\u0142adze w Ankarze mimo g\u0142o\u015bnych protest\u00f3w, po cichu toleruj\u0105 istnienie de facto, niepodleg\u0142ego, Kurdystanu za swoj\u0105 po\u0142udniowo – wschodni\u0105 granic\u0105. Dla ira\u0144skich Kurd\u00f3w perspektywa zjednoczenia z Kurdystanem irackim mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 wielce obiecuj\u0105ca. Podobnie jak w przypadku Azer\u00f3w z\u0142o\u017ca ropy w Kurdystanie zdaj\u0105 si\u0119 gwarantowa\u0107 szybki wzrost gospodarczy. A w przeciwie\u0144stwie do czas\u00f3w Saddama, dwie kurdyjskie gazety i stacja radiowa, kontrolowane przez rz\u0105d w Teheranie, raczej nie roz\u0142aduj\u0105 nastroj\u00f3w. Wszak za poblisk\u0105 granic\u0105 nadaje siedem (!) kurdyjskich telewizji i kilka razy wi\u0119cej rozg\u0142o\u015bni radiowych.
\r\n
\r\n Ostatnim, ale wcale nie najmniej wa\u017cnym czynnikiem mog\u0105cym os\u0142abi\u0107 od wewn\u0105trz, pa\u0144stwo ajatollah\u00f3w s\u0105… „wykszta\u0142ciuchy”! Szczeg\u00f3lnie w du\u017cych miastach niech\u0119\u0107 ira\u0144skiej „inteligencji” wobec rz\u0105du jest posuni\u0119ta do granic histerii. Niemal do z\u0142udzenia przypomina to niech\u0119\u0107 polskich wychowank\u00f3w Gazety Wyborczej wobec rz\u0105d\u00f3w Kaczy\u0144skiego. I tak samo jak dla admirator\u00f3w Komorowskiego, Bartoszewskiego czy Wa\u0142\u0119sy istotniejsza jest dla ira\u0144skiego „wykszta\u0142ciucha” opinia w kolejnym numerze NYT, Liberation czy Sudddeutsche Zieitung, ni\u017c dobro w\u0142asnego pa\u0144stwa! Nie jest wykluczone, \u017ce – przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 – tych \u015brodowisk z ulg\u0105 przyj\u0119\u0142aby obalenie pa\u0144stwa islamskiego i ustanowienie „demokracji” w stylu zachodnim, nawet za cen\u0119 dekompozycji pa\u0144stwa. Do tego nie bez znaczenia pozostaje postawa m\u0142odych Ira\u0144czyk\u00f3w, cz\u0119sto wychowanych w kulcie swob\u00f3d obyczajowych, kt\u00f3rych przecie\u017c ich rodzicom (a cz\u0119sto ju\u017c dziadkom) w czasach szacha nie brakowa\u0142o.
\r\n
\r\n Pytanie o atak Stan\u00f3w Zjednoczonych na Iran, pozostaje – p\u00f3ki co – pytaniem otwartym. Pewne jest, ze po irackiej lekcji ani ameryka\u0144ska klasa polityczna, ani tym bardziej spo\u0142ecze\u0144stwo nie „pal\u0105 si\u0119” do nowej wojny. Wojny, kt\u00f3ra musia\u0142aby by\u0107 bardziej krwawa, wyczerpuj\u0105ca, a co r\u00f3wnie wa\u017cne, zdecydowanie dro\u017csza od wojny z Irakiem, kt\u00f3rej ko\u0144ca przecie\u017c nadal nie wida\u0107!
\r\n
\r\n Bogdan Pliszka<\/strong><\/em><\/p>\r\n


\r\n Za: www.prawy.pl<\/a><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Podczas ostatniej wizyty na Bliskim Wschodzie prezydent Bush do\u015b\u0107 jasno dawa\u0142 do zrozumienia, \u017ce kolejnym celem Stan\u00f3w Zjednoczonych w regionie mo\u017ce by\u0107 Iran. R\u00f3wnocze\u015bnie chwal\u0105c arabskie pa\u0144stwa Zatoki Perskiej za „demokratyzacj\u0119” systemu politycznego. Zasadnicze pytanie brzmi: czy George W. Bush blefowa\u0142 czy mo\u017ce naprawd\u0119 Ameryka zamierza uderzy\u0107 na Iran? Iran jest pa\u0144stwem specyficznym na tle […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1693"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1693"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1693\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}