{"id":16898,"date":"2009-12-23T16:51:01","date_gmt":"2009-12-23T21:51:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=16898"},"modified":"2009-12-23T16:51:01","modified_gmt":"2009-12-23T21:51:01","slug":"mass-media-a-prawda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=16898","title":{"rendered":"Mass media a prawda"},"content":{"rendered":"<p><strong>Technika przekazywania informacji w prasie, radiu i telewizji s\u0105 dzi\u015b tak udoskonalone, \u017ce odbiorcom pozostawiaj\u0105 niewiele miejsca na osobiste ustosunkowanie si\u0119 i krytyczn\u0105 ocen\u0119. A c\u00f3\u017c dopiero m\u00f3wi\u0107 o prawdzie, kt\u00f3ra jest nie tylko zgodno\u015bci\u0105 poznania (s\u0105du) ze stanem rzeczy (adequatio rei et intellectus), ale r\u00f3wnie\u017c poznaniem takiej zgodno\u015bci (refleksja), ostatecznie za\u015b zasadza si\u0119 na bezpo\u015brednim (bezznakowym) poznaniu istnienia tego, co prawdziwie chcemy pozna\u0107.<\/strong><br \/>\r\n W przypadku mass medi\u00f3w mamy do czynienia z sytuacj\u0105 do\u015b\u0107 paradoksaln\u0105: oto tworz\u0105 one niezwykle sugestywn\u0105 iluzj\u0119 rzeczywisto\u015bci, prawdom\u00f3wno\u015bci czy szczero\u015bci, tuszuj\u0105c to wszystko, co powinno wzbudza\u0107 nasz\u0105 czujno\u015b\u0107. A przecie\u017c ju\u017c na samym pocz\u0105tku egzystencjalny fundament prawdy jest zniwelowany, poniewa\u017c \u017caden po\u015brednik nie jest w stanie zarejestrowa\u0107 istnienia. Ta\u015bma rejestruje d\u017awi\u0119ki czy barwy, kt\u00f3re dowolnie i jako te same mo\u017cna odtwarza\u0107 niezale\u017cnie od tego, czy realnie istniej\u0105, czy nie; transmisja niczym nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od retransmisji. Je\u017celi wi\u0119c spiker informuje, \u017ce w tej chwili plonie las, i na potwierdzenie pokazane zostaje zdj\u0119cie lub film, to ani jedno, ani drugie nie jest rzeczywisto\u015bci\u0105 realnie istniej\u0105c\u0105, lecz jej obrazem, kt\u00f3ry nie musi mie\u0107 odpowiednika w rzeczywisto\u015bci.<br \/>\r\n Ponadto od strony tre\u015bci wiadomo, \u017ce im wi\u0119cej po\u015brednik\u00f3w, tym wi\u0119ksza mo\u017cliwo\u015b\u0107 deformacji (przypadkowej) lub dezinformacji (zamierzonej). W mass mediach udzia\u0142 po\u015brednik\u00f3w jest niezliczony: ta\u015bma, nadajniki, projektory, kamerzy\u015bci, re\u017cyserzy, kierownictwo. Czasami przypomina to zabaw\u0119 w g\u0142uchy telefon, gdy nie wiadomo, w jakim miejscu nast\u0105pi\u0142a deformacja, kt\u00f3ra niekiedy staje si\u0119 spraw\u0105 bardzo powa\u017cn\u0105, gdy cenzura pa\u0144stwowa lub wojskowa k\u0142adzie r\u0119k\u0119 na okre\u015blonych informacjach albo zawodowi propagandzi\u015bci pracuj\u0105 systematycznie i metodycznie nad urabianiem opinii publicznej. W tym ostatnim przypadku ko\u0144cz\u0105 si\u0119 \u017carty, gdy\u017c przez telewizor wprowadzamy dobrowolnie nie tylko do w\u0142asnego domu, ale i do w\u0142asnego m\u00f3zgu z\u0142odzieja, oszusta czy wr\u0119cz okupanta. A wreszcie, nawet je\u015bli informacja jest prawdziwa, to sk\u0105d o tym w\u0142a\u015bciwie wiemy? Przecie\u017c aby by\u0107 w prawdzie, sami musimy pozna\u0107 zgodno\u015b\u0107 tego, co widzimy lub s\u0142yszymy, z realnym stanem rzeczy.<br \/>\r\n Je\u015bli wi\u0119c we\u017amiemy pod uwag\u0119 te trzy czynniki, bez kt\u00f3rych nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o prawdzie w mass mediach, to oka\u017ce si\u0119, \u017ce nie tylko normalny, ale i nadzwyczajny odbiorca jest po prostu bezradny. Ju\u017c cho\u0107by sam zakres przekazywanych informacji przekracza mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyrobienia krytycznej oceny przez odbiorc\u0119. Odbiorca mo\u017ce wierzy\u0107 lub nie, ale nie jest w stanie je\u017adzi\u0107 po \u015bwiecie i sprawdza\u0107, czy rzeczywi\u015bcie wczoraj o godz. 15.07 rozbi\u0142 si\u0119 samolot na Haiti, a dzi\u015b rano o 6.45 ko\u0144 si\u0119 potkn\u0105\u0142 w Indiach. A c\u00f3\u017c dopiero m\u00f3wi\u0107 o komputerowych technikach monta\u017cu, kt\u00f3rych efekt wygl\u0105da prawdziwiej ni\u017c rzeczywisto\u015b\u0107.<br \/>\r\n Mo\u017ce jednak prawda nie ma znaczenia? Mo\u017ce chodzi tylko o to, \u017ceby si\u0119 nie nudzi\u0107 i \u017ceby to, co ogl\u0105damy lub co czytamy, nam si\u0119 po prostu podoba\u0142o? Niestety, nasze oczy, uszy, wyobra\u017ania, wola i rozum to nie s\u0105 rurki szklane, przez kt\u00f3re mo\u017cna przepuszcza\u0107 cokolwiek. Tworz\u0105 si\u0119 osady, kt\u00f3re z biegiem czasu zaczynaj\u0105 fermentowa\u0107, a nierozwa\u017cny widz lub czytelnik sam ju\u017c nie wie, dlaczego tak my\u015bli i dlaczego tak a nie inaczej chce. Gdyby mass media nie mia\u0142y takiej si\u0142y oddzia\u0142ywania, nikt nie \u0142o\u017cy\u0142by tylu pieni\u0119dzy na reklam\u0119 i propagand\u0119.<br \/>\r\n Musimy wi\u0119c bacznie uwa\u017ca\u0107 na to, jaka instytucja lub jaka osoba firmuje okre\u015blone pogl\u0105dy czy informacje. A poniewa\u017c dopuszczenie takich lub innych obraz\u00f3w czy informacji nie jest dla naszej psychiki oboj\u0119tne, st\u0105d krytycyzm w ogl\u0105daniu programu czy czytaniu gazet polega na w\u0142a\u015bciwym doborze. Pewnych rzeczy nie wolno da\u0107 sobie powiedzie\u0107. Natomiast samo krytyczne ogl\u0105danie program\u00f3w to za ma\u0142o, to tak jakby kto\u015b powiedzia\u0142: \u201eCa\u0142y dzie\u0144 &#8211; krytycznie! &#8211; ogl\u0105da\u0142em pornografi\u0119&#8221;. A jak\u017ce wielu ludzi, machaj\u0105c r\u0119k\u0105, ogl\u0105da cokolwiek, a tym samym pozwala sobie wm\u00f3wi\u0107 pogl\u0105dy i postawy, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej, nie wiedzie\u0107 czemu, poprze. Tylko \u017ce w ten spos\u00f3b wielu rezygnuje z wysi\u0142ku \u017cycia w prawdzie, bez kt\u00f3rej cz\u0142owiek staje si\u0119 \u0142atwym przedmiotem manipulacji. Tymczasem nikomu nie wolno wyzbywa\u0107 si\u0119 w\u0142asnej podmiotowo\u015bci polegaj\u0105cej na autonomii dzia\u0142ania, a nie ma autonomii bez osobi\u015bcie przeze mnie odczytanej prawdy. To ja mam uzgadnia\u0107 poznanie z rzeczywisto\u015bci\u0105, \u017cadne mass medium mnie w tym nie zast\u0105pi. Bo kryterium prawdy nie jest ani czaruj\u0105cy u\u015bmiech spikerki, ani b\u0142yskotliwe wywody felietonisty. Mass media mog\u0105 by\u0107 wiarygodne, ale prawd\u0119 musz\u0119 dostrzec sam. I w\u0142a\u015bnie jednym z najwi\u0119kszych zagro\u017ce\u0144 naszych czas\u00f3w jest pr\u00f3ba uczynienia z cz\u0142owieka \u017cywego narz\u0119dzia poprzez odebranie mu zdolno\u015bci rozpoznawania prawdy. A w to przedsi\u0119wzi\u0119cie najbardziej zaanga\u017cowane s\u0105 mass media.<br \/>\r\n <br \/>\r\n<strong><em>prof. Piotr Jaroszy\u0144ski<\/em><\/strong><br \/>\r\n &#8222;Nar\u00f3d tylu \u0142ez&#8230;&#8221;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Technika przekazywania informacji w prasie, radiu i telewizji s\u0105 dzi\u015b tak udoskonalone, \u017ce odbiorcom pozostawiaj\u0105 niewiele miejsca na osobiste ustosunkowanie si\u0119 i krytyczn\u0105 ocen\u0119. A c\u00f3\u017c dopiero m\u00f3wi\u0107 o prawdzie, kt\u00f3ra jest nie tylko zgodno\u015bci\u0105 poznania (s\u0105du) ze stanem rzeczy (adequatio rei et intellectus), ale r\u00f3wnie\u017c poznaniem takiej zgodno\u015bci (refleksja), ostatecznie za\u015b zasadza si\u0119 na [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16898"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16898"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16898\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}