{"id":16341,"date":"2009-12-04T14:22:59","date_gmt":"2009-12-04T19:22:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=16341"},"modified":"2009-12-04T14:22:59","modified_gmt":"2009-12-04T19:22:59","slug":"szczyty-antypolskiej-propagandy-antoni-zambrowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=16341","title":{"rendered":"Szczyty antypolskiej propagandy – Antoni Zambrowski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dnia 4 listopada br. (dla Polak\u00f3w w 215 rocznic\u0119 krwawej rzezi Pragi przez bohatera rosyjskiego feldmarsza\u0142ka Aleksandra Suworowa) w porze najlepszej ogl\u0105dalno\u015bci drugi kana\u0142 TV moskiewskiej RTR uczci\u0142 obchodzone przez Rosjan \u015bwi\u0119to jedno\u015bci narodowej nadaniem g\u0142o\u015bnego filmu re\u017cysera W\u0142adimira Bortki „Taras Bulba”. Jest to ekranizacja znanej noweli Miko\u0142aja Gogola o tym samym tytule.
\r\n
\r\n Apoteoza siczowego kozactwa na pogn\u0119bienie Lach\u00f3w<\/strong>
\r\n
\r\n Pochodz\u0105cy z Ukrainy wielki pisarz rosyjski zawar\u0142 w swej noweli apoteoz\u0119 siczowego kozactwa jednoznacznie skierowan\u0105 na pogn\u0119bienie Lach\u00f3w oraz sprzyjaj\u0105cych im \u017byd\u00f3w. Tre\u015b\u0107 noweli opowiedziana w kilku zdaniach jest nast\u0119puj\u0105ca: do znanego kozaka Tarasa Bulby z Kijowa wracaj\u0105 na wie\u015b po zako\u0144czeniu edukacji dwaj synowie: Ostap oraz Andrij. Wbrew protestom matki Taras zarz\u0105dza wyjazd wraz z synami na Sicz Zaporosk\u0105 ju\u017c nast\u0119pnego ranka. Najwyra\u017aniej rola hreczkosieja mu nie s\u0142u\u017cy. Pragnie nade wszystko wawrzyn\u00f3w dla swych nieopierzonych jeszcze ch\u0142opc\u00f3w. Gdy na Sicz dociera z zachodu Ukrainy grupa kozak\u00f3w i jeden z nich wyg\u0142asza p\u0142omienn\u0105 mow\u0119 o prze\u015bladowaniu tam wiary prawos\u0142awnej przez ksi\u0119\u017cy katolickich i wys\u0142uguj\u0105cych si\u0119 im \u017byd\u00f3w, stale pijani kozacy morduj\u0105 mieszkaj\u0105cych na Siczy starozakonnych (katolik\u00f3w na Siczy nie by\u0142o) i wyruszaj\u0105 na zach\u00f3d z wypraw\u0105 odwetow\u0105. Poniewa\u017c atak na najbli\u017cej po\u0142o\u017cone miasto Dubny zostaje odparty przez mieszka\u0144c\u00f3w, kozacy oblegaj\u0105 miasto, usi\u0142uj\u0105c zmusi\u0107 je do kapitulacji g\u0142odem. W nocy do m\u0142odszego syna Tarasa Bulby – Andrija dociera Tatarka – s\u0142u\u017c\u0105ca pi\u0119knej wojewodzianki, kt\u00f3r\u0105 \u00f3w pozna\u0142 jeszcze w Kijowie i w kt\u00f3rej wci\u0105\u017c si\u0119 podkochuje. Przynosi straszn\u0105 wie\u015b\u0107, \u017ce miasto cierpi okropny g\u0142\u00f3d, za\u015b wojewodzianka nie jad\u0142a od kilku dni. Andrij z workiem chleba przedostaje si\u0119 prowadzony przez Tatark\u0119 potajemnym przej\u015bciem do miasta i przechodzi na stron\u0119 Polak\u00f3w. Taras zostaje o zdradzie syna powiadomiony przez \u017byda Jankiela, kt\u00f3remu uratowa\u0142 \u017cycie podczas pogromu na Siczy. Podczas wypadu obro\u0144c\u00f3w Taras zatrzymuje syna i za kar\u0119 za zdrad\u0119 w\u0142asnor\u0119cznie go morduje jednym strza\u0142em. Starszy syn Ostap zostaje pochwycony przez Polak\u00f3w i po odparciu kozak\u00f3w od miasta wywieziony do Warszawy, gdzie po torturach zostaje \u015bci\u0119ty. Taras przy pomocy Jankiela przedostaje si\u0119 do Warszawy, by wesprze\u0107 syna na duchu w godzinie \u015bmierci. Nast\u0119pnie staje na czele zagonu kozackiego, kt\u00f3ry zap\u0119dza si\u0119 a\u017c pod Krak\u00f3w, siej\u0105c krew i po\u017cog\u0119. Dopiero hetman Potocki \u015bciga go a\u017c na Ukrain\u0119 i tam pochwyciwszy pali na stosie. Czytelnik ko\u0144czy lektur\u0119 pe\u0142en nienawi\u015bci do okrutnych Lach\u00f3w.
\r\n
\r\n Miko\u0142aj Gogol w pe\u0142ni zademonstrowa\u0142 tu swe wiernopodda\u0144cze uczucia wobec cara w Petersburgu, zw\u0142aszcza \u017ce by\u0142o to po st\u0142umieniu przemoc\u0105 Powstania Listopadowego. Cho\u0107 Ukrainiec z pochodzenia, pisa\u0142 on swe utwory po rosyjsku i na ka\u017cdym kroku demonstrowa\u0142 sw\u00f3j rosyjski patriotyzm.
\r\n Oczywi\u015bcie opisuj\u0105c walk\u0119 kozak\u00f3w z Rzecz\u0105pospolit\u0105, Gogol pomin\u0105\u0142 ze wzgl\u0119d\u00f3w propagandowych istotn\u0105 okoliczno\u015b\u0107, \u017ce ukrai\u0144scy kozacy walczyli nie tylko przeciwko Polakom, ale i u boku wojska koronnego, stanowi\u0105c istotn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 si\u0142 zbrojnych Rzeczypospolitej. Przecie\u017c podczas odsieczy wiede\u0144skiej, czyli po opisywanych przez Gogola wydarzeniach, pu\u0142ki kozackie odznaczy\u0142y si\u0119 jako wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 prowadzonego przez kr\u00f3la Jana III Sobieskiego na Turk\u00f3w wojska. R\u00f3wnie\u017c carowie rosyjscy mieli krwawe starcia z kozakami ukrai\u0144skimi, za\u015b cesarzowa Katarzyna II przesiedli\u0142a ich w trybie przymusowym z Zaporo\u017ca a\u017c na Kuba\u0144, gdzie po wyt\u0119pieniu miejscowych Abazyn\u00f3w mieszkaj\u0105 po dzie\u0144 dzisiejszy, coraz bardziej si\u0119 rusyfikuj\u0105c z dala od ukrai\u0144skiej o\u015bwiaty.
\r\n
\r\n Film pe\u0142en jest manipulacji propagandowych<\/strong>
\r\n
\r\n Nakr\u0119cony przez W\u0142adimira Bortk\u0119 film jeszcze bardziej odbiega od prawdy historycznej w imi\u0119 manipulacji propagandowej. Ten film nakr\u0119cony jest po rosyjsku i graj\u0105 w nim aktorzy rosyjscy. Mimo to odgrywaj\u0105cych rol\u0119 Polak\u00f3w aktor\u00f3w sprowadzono z Polski i m\u00f3wi\u0105 oni w filmie po polsku. R\u00f3wnie\u017c \u017byd Jankiel rozmawia ze swymi rodakami w Warszawie w jidysz. W ten spos\u00f3b siczowi, zaporoscy kozacy wbrew prawdzie historycznej wyg\u0142aszaj\u0105 swe patriotyczne tyrady po rosyjsku, a nie po ukrai\u0144sku. U Gogola tej manipulacji nie by\u0142o, gdy\u017c wszystkie bez wyj\u0105tku dialogi pisane by\u0142y po ukrai\u0144sku.
\r\n Wbrew prawdzie historycznej w filmie Bortki Polacy rozmawiaj\u0105 z Ukrai\u0144cami po rosyjsku, gdy w rzeczywisto\u015bci zwyczajowo ka\u017cdy m\u00f3wi\u0142 w swoim j\u0119zyku i wszyscy znakomicie si\u0119 rozumieli. Bortce zale\u017ca\u0142o ze wzgl\u0119d\u00f3w propagandowych na pokazaniu Lach\u00f3w jako obcych naje\u017ad\u017ac\u00f3w, cho\u0107 Bogiem a prawd\u0105 – nawet katolicka szlachta oraz magnateria na Ukrainie by\u0142y w przewa\u017caj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci miejscowego pochodzenia.
\r\n Nowela Gogola, zgodnie z duchem czasu oraz p\u0142yn\u0105cym od tronu nastawieniem, zawiera\u0142a tre\u015bci nie tylko antypolskie, ale i g\u0142\u0119boko antysemickie. W odr\u00f3\u017cnieniu atoli od Rzeczypospolitej, kt\u00f3rej kremlowscy propagandy\u015bci najwyra\u017aniej nie darz\u0105 dzi\u015b sympati\u0105, pa\u0144stwo Izrael jest przedmiotem zabieg\u00f3w dyplomatycznych ze strony Kremla. Wi\u0119c ze scenariusza filmu skrz\u0119tnie usuni\u0119to wszystkie antysemickie akcenty. Nie ma nawet \u015bladu topienia miejscowych \u017byd\u00f3w w Dnieprze. Przetrwa\u0142a jedynie scena ocalenia przez Tarasa znajomego \u017byda Jankiela. Tym silniejszy jest wyd\u017awi\u0119k antypolski.<\/span>
\r\n
\r\n By podkr\u0119ci\u0107 sytuacj\u0119, Bortko wprowadza wymy\u015blon\u0105 (u Gogola tego nie by\u0142o) m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u015bmier\u0107 Bulbowej – \u017cony Tarasa oraz matki Ostapa i Andrija. Zamiast wyprawy po \u0142upy mamy zatem nowy motyw marszu na zach\u00f3d: zemst\u0119 za okrutnie zamordowan\u0105 przez Lach\u00f3w niewiast\u0119.
\r\n Dla wzgl\u0119d\u00f3w komercjalnych wbrew prawdzie historycznej wprowadza Bortko sceny erotyczne pomi\u0119dzy wojewodziank\u0105 a zwyczajnym kozakiem (nawet nie szlachcicem) Andrijem. Oczywi\u015bcie czego\u015b takiego nie by\u0142o u Gogola, tam zauroczenie pi\u0119kn\u0105 wojewodziank\u0105 by\u0142o wy\u0142\u0105cznie platoniczne. U Bortki bez \u017cadnego \u015blubu c\u00f3rka magnata idzie do \u0142\u00f3\u017cka z prostym kozakiem, ani wojewoda, ani jego dw\u00f3r nie czyni\u0105 im w tym \u017cadnych przeszk\u00f3d, a skutkiem romansu jest dziecko. Bortce najwyra\u017aniej chodzi\u0142o o to, by mo\u017cna by\u0142o sfilmowa\u0107 urodziw\u0105 Mielcarz\u00f3wn\u0119 nago w epatuj\u0105cej pozycji „na je\u017ad\u017aca”. Skutkiem tego romansu jest dziecko, wojewodzianka umiera w po\u0142ogu, za\u015b wojewoda w gniewie dobywa szabli i w pierwszym porywie chce zar\u0105ba\u0107 niemowl\u0119.
\r\n
\r\n Czy pa\u0144stwu nie wstyd?<\/strong>
\r\n
\r\n Tu si\u0119 nasuwa refleksja odno\u015bnie roli polskich aktor\u00f3w w tej antypolskiej agitce. To si\u0119 dzieje nie po raz pierwszy. Przed „Tarasem Bulb\u0105” mieli\u015bmy przed kilku laty r\u00f3wnie antypolsk\u0105 agitk\u0119 o roku 1612 r\u00f3wnie\u017c z udzia\u0142em znanych polskich aktor\u00f3w filmowych. Chcia\u0142oby si\u0119 ich zapyta\u0107, czy anga\u017cuj\u0105c si\u0119 za ruble, nie zajrzeli wcze\u015bniej do scenariusza? Przecie\u017c ruble si\u0119 rozejd\u0105, za\u015b wstyd pozostaje.
\r\n Podobne pytanie chcia\u0142oby si\u0119 zada\u0107 znakomitemu ukrai\u0144skiemu aktorowi Bohdanowi Stupce, graj\u0105cemu rol\u0119 Tarasa Bulby. Czy nie zdaje sobie sprawy z tego, \u017ce graj\u0105c w antypolskiej i promoskiewskiej agitce, szkodzi sprawie niepodleg\u0142o\u015bci Ukrainy? \u0179e urodzony w Kijowie W\u0142adimir Bortko gra z pe\u0142nym zaanga\u017cowaniem w dru\u017cynie moskiewskich imperialist\u00f3w, kt\u00f3rzy nigdy si\u0119 nie pogodzili z niepodleg\u0142o\u015bci\u0105 Ukrainy. Jest on got\u00f3w na ka\u017cde \u015bwi\u0144stwo wobec nieprzyjaci\u00f3\u0142 moskiewskiego imperium. Dzi\u015b szkaluje Polak\u00f3w, jutro – na taki sam rozkaz poparty workiem pieni\u0119dzy – napluje na Ukrain\u0119.
\r\n
\r\n Antoni Zambrowski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dnia 4 listopada br. (dla Polak\u00f3w w 215 rocznic\u0119 krwawej rzezi Pragi przez bohatera rosyjskiego feldmarsza\u0142ka Aleksandra Suworowa) w porze najlepszej ogl\u0105dalno\u015bci drugi kana\u0142 TV moskiewskiej RTR uczci\u0142 obchodzone przez Rosjan \u015bwi\u0119to jedno\u015bci narodowej nadaniem g\u0142o\u015bnego filmu re\u017cysera W\u0142adimira Bortki „Taras Bulba”. Jest to ekranizacja znanej noweli Miko\u0142aja Gogola o tym samym tytule. Apoteoza siczowego […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16341"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16341"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16341\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}