{"id":15597,"date":"2009-11-11T20:32:06","date_gmt":"2009-11-12T01:32:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=15597"},"modified":"2009-11-11T14:32:26","modified_gmt":"2009-11-11T19:32:26","slug":"dlaczego-nazisci-i-komunisci-nie-moga-byc-patriotami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=15597","title":{"rendered":"Dlaczego nazi\u015bci i komuni\u015bci nie mog\u0105 by\u0107 patriotami?"},"content":{"rendered":"

W monumentalnej Summie Teologicznej <\/em>\u015bw. Tomasz z Akwinu zaraz po om\u00f3wieniu pobo\u017cno\u015bci (devotio<\/em>) przechodzi bezpo\u015brednio do omawiania pietyzmu. Tym samym wskazuj\u0105c na blisko\u015b\u0107 czy wr\u0119cz pokrewie\u0144stwo obydwu sprawno\u015bci moralnych.<\/p>\r\n\r\n

Akwinata s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce pietas<\/em> ma ze swej istoty religijne korzenie. Dlatego wsz\u0119dzie tam, gdzie wiar\u0119 usi\u0142uje zast\u0105pi\u0107 ideologia (np. nazizm, komunizm) przestaje by\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 pietas<\/em>, a staje si\u0119 jej karykatur\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Relacje mi\u0119dzy pietas<\/em> a devotio<\/em> <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Pozornie mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce devotio<\/em> jest cnot\u0105 stricte religijn\u0105 i nie ma nic wsp\u00f3lnego z cnotami \u015bwieckimi, takimi jak na przyk\u0142ad sprawiedliwo\u015b\u0107. Jednak\u017ce w klasycznym rozumieniu sprawiedliwo\u015b\u0107 opiera si\u0119 mi\u0119dzy innymi na wype\u0142nianiu okre\u015blonych powinno\u015bci wobec spo\u0142eczno\u015bci w jakiej cz\u0142owiek dorasta i \u017cyje, ale tak\u017ce wobec Stw\u00f3rcy, kt\u00f3ry obdarowa\u0142 go \u017cyciem i okre\u015blonym \u015brodowiskiem wychowawczym.<\/p>\r\n\r\n

Interesuj\u0105co o tych zagadnieniach pisa\u0142 o. J\u00f3zef M. Boche\u0144ski: \u201eZgodnie z pierwszym przykazaniem mi\u0142o\u015bci winni\u015bmy […] \u00abmi\u0142owa\u0107 Boga ze wszystkich si\u0142 naszych\u00bb – co oznacza wed\u0142ug katechizmu \u00abchwalenie Boga\u00bb, a wi\u0119c szerzenie Jego chwa\u0142y. Ot\u00f3\u017c znakomit\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 chwa\u0142y Bo\u017cej, za kt\u00f3r\u0105 odpowiadamy na ziemi, jest niew\u0105tpliwie wszystko, co pi\u0119kne i dobre woko\u0142o nas i w nas – a w pierwszym rz\u0119dzie kultura ojczysta\u201d<\/strong> (M.\u00a0Boche\u0144ski, Patriotyzm. M\u0119stwo. Prawo\u015b\u0107 \u017co\u0142nierska<\/em>, Warszawa-Komor\u00f3w 1999, s. 12). Chrze\u00ad\u015bcijanin ma wi\u0119c obowi\u0105zek s\u0142u\u017cenia w\u0142asnej Ojczy\u017anie, gdy\u017c \u201ereprezentuje [ona – D. Z.] pewien odcie\u0144 Boskiej chwa\u0142y, za kt\u00f3rego rozw\u00f3j i promieniowanie jeste\u015bmy z mocy zrz\u0105dzenia Opatrzno\u015bci wsp\u00f3\u0142odpowiedzialni\u201d (tam\u017ce, s. 19).<\/p>\r\n\r\n

Pietas<\/em> jest zatem niejako przed\u0142u\u017ceniem devotio<\/em> na pewien rodzaj stworzenia. Przywo\u0142ajmy jeszcze raz Doktora Anielskiego: „Zadaniem wi\u0119c pietyzmu jest otoczenie czci\u0105 i i spe\u0142nianie powinno\u015bci wobec rodzic\u00f3w, jako tw\u00f3rc\u00f3w rodziny oraz wobec os\u00f3b dzia\u0142aj\u0105cych w imieniu Ojczyzny\u201d (S.Th. II-II q. 101.a.3). Tak wi\u0119c najpierw winni\u015bmy szacunek i wdzi\u0119czno\u015b\u0107 Panu Bogu, a\u00a0zaraz potem najwi\u0119kszym dobrom, jakie otrzymali\u015bmy od niego: Rodzinie, Narodowi i Ojczy\u017anie, czyli \u015brodowisku, w kt\u00f3rym dorastali\u015bmy. Ono bowiem da\u0142o nam materialne i\u00a0duchowe podstawy do naszej ziemskiej egzystencji.<\/p>\r\n\r\n

Nota bene <\/em> morali\u015bci wychodz\u0105 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce cz\u0142owiek nie jest jednak w stanie odwdzi\u0119czy\u0107 si\u0119 za dobro otrzymane od Stw\u00f3rcy i wspomnianych wy\u017cej instytucji. St\u0105d mo\u017ce tylko poprzez akty pobo\u017cno\u015bci i wiern\u0105 prac\u0119 wype\u0142nia\u0107 swoje obowi\u0105zki p\u0142yn\u0105cy z prawa naturalnego (tam\u017ce).<\/p>\r\n\r\n

Podsumujmy: pietas<\/em> jest spe\u0142nianiem powinno\u015bci wobec rodziny i ojczyzny, a devotio<\/em> wobec Boga.<\/p>\r\n\r\n

Kosmopolici, komuni\u015bci i nazi\u015bci<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Klasyczne rozumienie patriotyzmu wyklucza rozdzia\u0142 mi\u0142o\u015bci Ojczyzny od religijno\u015bci. Praktyka \u017cycia spo\u0142ecznego pokazuje, \u017ce to co powstaje po takim rozdziale trudno wi\u0105za\u0107 z pietas<\/em>. Je\u017celi bowiem nie otrzymali\u015bmy nic od Stw\u00f3rcy, a nasze \u015brodowisko dorastania jest przypadkowe, to nie musimy mie\u0107 w stosunku do niego \u017cadnych zobowi\u0105za\u0144. Taka postawa sprzyja kosmopolityzmowi. Kosmopolita nie posiada \u017cadnego \u017ar\u00f3d\u0142a duchowej mocy, st\u0105d rozpaczliwie poszukuje sta\u0142ego gruntu w \u017cyciu. Nie przywi\u0105zuje si\u0119 do miejsc, wiedziony by\u0107 mo\u017ce l\u0119kiem, kt\u00f3ry niegdy\u015b asceci i morali\u015bci nazywali horror loci <\/em>(groza miejsca). Taki cz\u0142owiek wci\u0105\u017c pod\u0105\u017ca do nowych miejsc, nie\u015bwiadomie poszukuj\u0105c swojej ziemi obiecanej ziemi\u0105, kt\u00f3rej jednak nie mo\u017ce odnale\u017a\u0107.<\/p>\r\n\r\n

Przyczyn\u0105 jego zagubienia w \u015bwiecie jest odej\u015bcie (mniej lub bardziej \u015bwiadome) od Boga. Osoby takie dla poprawy w\u0142asnego samopoczucia nagminnie wyszydzaj\u0105 i wy\u015bmiewaj\u0105 tzw. postaw\u0119 „Bogoojczy\u017anian\u0105\u201d. Sami bowiem s\u0105 cz\u0119sto i „bez-bo\u017cni\u201d, i „bez-ojczy\u017aniani\u201d.<\/p>\r\n\r\n

O ile kosmopolityzm jest wprost zaprzeczeniem patriotyzmu, to niekiedy mo\u017cna sapotka\u0107 w\u015br\u00f3d os\u00f3b niewierz\u0105cych przejawy czy przeb\u0142yski tego, co na pierwszy rzut oka kojarzy si\u0119 z patriotyzmem. S\u0142yszy si\u0119 na przyk\u0142ad, jakoby niekt\u00f3rzy komuni\u015bci byli „szczerymi, polskimi patriotami\u201d. Z tomistycznego punktu widzenia nie mo\u017cna tej postawy wi\u0105za\u0107 z w\u0142a\u015bciwie rozumian\u0105 pietas<\/em>. Po pierwsze, tw\u00f3rc\u0105 ich ojczyzny nie jest B\u00f3g, lecz okre\u015blona ideologia i stoj\u0105cy za ni\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy co prawda pretenduj\u0105 do roli „b\u00f3stwa\u201d, ale nim nie s\u0105. Po drugie – nie nale\u017cy myli\u0107 sentymentalizmu, czyli pewnej nutki t\u0119sknoty do \u201edawnych czas\u00f3w\u201d i rodzinnych stron z w\u0142a\u015bciwym patriotyzmem. Sentyment taki, cho\u0107 jest elementem pietas<\/em>, nie jest wystarczaj\u0105cym warunkiem do zaistnienia cnoty.<\/p>\r\n\r\n

Innym przejawem wypacze\u0144 cnoty patriotyzmu obok kosmopolityzmu i komunizmu jest nazizm, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c w swej podstawie odrzuca Boga (o pewnej antykatolickiej formie rasizmu pisa\u0142em tutaj<\/a>). Nar\u00f3d uzurpuje sobie wtedy bosk\u0105 cze\u015b\u0107, zamiast spe\u0142nia\u0107 zadanie wyznaczone przez Opatrzno\u015b\u0107. W Polsce takie tendencje prze\u00adjawiaj\u0105 m.in. \u015brodowiska odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 do pras\u0142owia\u0144skich przodk\u00f3w i gloryfikuj\u0105ce poga\u0144sk\u0105 kultur\u0119.<\/p>\r\n\r\n

Neopoga\u0144skie grupki krytykuj\u0105 \u201eideomatryc\u0119 polakokatolika\u201d, kt\u00f3ra pono\u0107 zabija instynkt walki i \u201esi\u0142y tworzycielskie\u201d w narodzie. Taka postawa o\u015bmiesza ide\u0119 narodow\u0105, owocuj\u0105c w ko\u0144cu jak\u0105\u015b form\u0105 s\u0142owia\u0144skiego rasizmu i szowinizmu.<\/p>\r\n\r\n

Dariusz Zalewski<\/em><\/strong>
\r\n (Fragment artyku\u0142u, kt\u00f3ry pierwotnie ukaza\u0142 si\u0119 w kwartalniku „Cywilizacja nr 27”<\/a>)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W monumentalnej Summie Teologicznej \u015bw. Tomasz z Akwinu zaraz po om\u00f3wieniu pobo\u017cno\u015bci (devotio) przechodzi bezpo\u015brednio do omawiania pietyzmu. Tym samym wskazuj\u0105c na blisko\u015b\u0107 czy wr\u0119cz pokrewie\u0144stwo obydwu sprawno\u015bci moralnych. Akwinata s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce pietas ma ze swej istoty religijne korzenie. Dlatego wsz\u0119dzie tam, gdzie wiar\u0119 usi\u0142uje zast\u0105pi\u0107 ideologia (np. nazizm, komunizm) przestaje by\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 pietas, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15597"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15597"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15597\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}