{"id":15585,"date":"2011-12-01T20:55:04","date_gmt":"2011-12-02T01:55:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=15585"},"modified":"2011-12-01T22:52:55","modified_gmt":"2011-12-02T03:52:55","slug":"nauka-o-panstwie-sw-tomasza-z-akwinu-a-unia-europejska-ks-karol-stehlin-fsspx","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=15585","title":{"rendered":"Nauka o pa\u0144stwie \u015bw. Tomasza z Akwinu a Unia Europejska – ks.Karol Stehlin, FSSPX<\/em>"},"content":{"rendered":"

Przypominamy tekst napisany przed niemal 9 laty, kt\u00f3ry pomimo tego sta\u0142 si\u0119 – w obliczu rozwoju wydarze\u0144 na \u015bwiecie – <\/strong><\/em> tym bardziej aktualny<\/strong><\/em>.<\/p>\r\n

Du\u017co m\u00f3wi si\u0119 dzi\u015b o Unii Europejskiej, rozwa\u017ca si\u0119 jej zalety i wady. Zapomina si\u0119 jednak cz\u0119sto o najwa\u017cniejszym zagadnieniu: jakie s\u0105 metafizyczne podstawy nie tylko Unii Europejskej, lecz r\u00f3wnie\u017c ca\u0142ego dominuj\u0105cego dzi\u015b na \u015bwiecie demokratycznego systemu rz\u0105d\u00f3w, z jego g\u0142\u00f3wnym organem – tj. ONZ – na czele? Czym jest pa\u0144stwo? Na czym polega istota rz\u0105dzenia spo\u0142eczno\u015bci\u0105?<\/strong><\/p>\r\n

Przyzwyczajeni do zastanych system\u00f3w spo\u0142ecznych cz\u0119sto przyjmujemy je ca\u0142kowicie bezrefleksyjnie i dopiero kiedy w\u0142adza zaczyna by\u0107 zagro\u017ceniem dla naszego osobistego dobra, zastanawiamy si\u0119 nad jej istot\u0105. Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce rozum zosta\u0142 nam dany po to, aby\u015bmy analizowali fakty, z kt\u00f3rymi si\u0119 stykamy (tzn. wydarzenia, doktryny etc.) i wyci\u0105gali z nich wnioski nie tylko w tych kluczowych momentach, kiedy trzeba decydowa\u0107, czy poprze\u0107 je, czy te\u017c stawia\u0107 im op\u00f3r, ale r\u00f3wnie\u017c wybiegaj\u0105c my\u015bl\u0105 w przysz\u0142o\u015b\u0107. Dlatego potrzebna jest analiza podstaw funkcjonowania pa\u0144stwa i rz\u0105du, bo dopiero na jej podstawie mo\u017cemy znale\u017a\u0107 odpowied\u017a, czy Unia Europejska jest instytucj\u0105 szanuj\u0105c\u0105 porz\u0105dek naturalny, czy nie, czy ma charakter chrze\u015bcija\u0144ski – czy antychrze\u015bcija\u0144ski.<\/p>\r\n

Nauka \u015bw. Tomasza z Akwinu dotycz\u0105ca pa\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa jest dla katolik\u00f3w nie tylko przewodnikiem, zatwierdzonym zreszt\u0105 przez Urz\u0105d Nauczycielski Ko\u015bcio\u0142a z powodu swej jasno\u015bci, logicznego przedstawienia oraz obiektywnej obserwacji fakt\u00f3w historycznych – mia\u0142a ona r\u00f3wnie\u017c zasadniczy wp\u0142yw na filozofi\u0119 prawa, nauk\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i politologi\u0119 do dzisiejszych czas\u00f3w. Tak\u017ce – niekt\u00f3re – niekatolickie \u015brodowiska naukowe uznaj\u0105 sw\u0105 naukow\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 od Akwinaty (tak np. J. Baumann, O. Gierke, E. Troeltsch, A. Carlyle, R. Ihering etc.1). Doktor Anielski jest mistrzem w przedstawianiu zar\u00f3wno naturalnego, jak i nadprzyrodzonego porz\u0105dku \u015bwiata. G\u0142\u00f3wnym dzie\u0142em zajmuj\u0105cym si\u0119 interesuj\u0105cym nas zagadnieniem jest jego praca O w\u0142adzy (De regimine principum), podsumowuj\u0105ca wszystkie g\u0142\u00f3wne teorie pa\u0144stwa rozrzucone w innych dzie\u0142ach \u015bw. Tomasza (np. Suma teologiczna I, 96; Komentarz do Polityki Arystotelesa etc.)2.<\/p>\r\n

Podstawa pa\u0144stwa i rz\u0105du<\/strong><\/h4>\r\n

Podstawowa zasada rz\u0105dz\u0105ca pa\u0144stwem wywodzi si\u0119 z celu, dla kt\u00f3rego zosta\u0142o ono stworzone. Wszystko bowiem, co istnieje, ma sw\u00f3j w\u0142a\u015bciwy cel dany mu przez Stw\u00f3rc\u0119, wyryty w jego naturze: „Ot\u00f3\u017c wsz\u0119dzie tam, gdzie jest jakie\u015b ukierunkowanie na cel i gdzie mo\u017cna post\u0119powa\u0107 tak albo inaczej, potrzebny jest jaki\u015b kierownik, dzi\u0119ki kt\u00f3remu dochodzi si\u0119 prosto do w\u0142a\u015bciwego celu” (De regimine principum I, 1). Z tej podstawy mo\u017cemy okre\u015bla\u0107 istotne zadania pa\u0144stwa i rz\u0105d\u00f3w:<\/p>\r\n

Od samego pocz\u0105tku \u015bw. Tomasz podkre\u015bla, \u017ce podobnie jak ka\u017cdy cz\u0142owiek jest stworzeniem zale\u017cnym od Boga i ukierunkowanym ku Niemu jako swemu ostatecznemu celowi, tak r\u00f3wnie\u017c pa\u0144stwo jest tworem Boga: „Rz\u0105dzi\u0107 znaczy prowadzi\u0107 odpowiednio to, czym si\u0119 rz\u0105dzi, do w\u0142a\u015bciwego celu. Celem ostatecznym spo\u0142eczno\u015bci jest \u017cy\u0107 wed\u0142ug cnoty. Po to przecie\u017c ludzie tworz\u0105 wsp\u00f3lnoty, aby razem \u017cy\u0107 dobrze, czego nie m\u00f3g\u0142by osi\u0105gn\u0105\u0107 ka\u017cdy w pojedynk\u0119. Je\u015bli jednak cz\u0142owiek \u017cyje wed\u0142ug cnoty, zwraca si\u0119 ku celowi ostatecznemu, kt\u00f3ry polega na nasyceniu si\u0119 Bogiem. Ot\u00f3\u017c cel ludzkiej spo\u0142eczno\u015bci powinien by\u0107 ten sam, co cel jednego cz\u0142owieka” (De regimine principum II, 3).<\/p>\r\n

Spo\u0142ecze\u0144stwo jest potrzebne, poniewa\u017c cz\u0142owiek sam sobie nie wystarczy, aby prze\u017cy\u0107: „Gdyby cz\u0142owiek \u017cy\u0142 w pojedynk\u0119, nie potrzebowa\u0142by \u017cadnego innego kierowania, lecz ka\u017cdy sam dla siebie by\u0142by kr\u00f3lem, poddanym najwy\u017cszemu kr\u00f3lowi – Bogu, jako \u017ce sam kierowa\u0142by sob\u0105 w swoich czynach, dzi\u0119ki \u015bwiat\u0142u rozumu danemu mu przez Boga. Ot\u00f3\u017c cz\u0142owiek jest z natury stworzeniem spo\u0142ecznym i politycznym, \u017cyj\u0105cym w gromadzie (…) poniewa\u017c nie zdo\u0142a on samodzielnie przej\u015b\u0107 przez \u017cycie” (I, 1). „Zwierz\u0119ta wrodzonym instynktem rozpoznaj\u0105, co przynosi im korzy\u015b\u0107 lub szkod\u0119, na przyk\u0142ad jest w naturze owcy l\u0119k przed wilkiem jako wrogiem; niekt\u00f3re zn\u00f3w zwierz\u0119ta naturalnym instynktem wyszukuj\u0105 sobie lecznicze trawy lub co\u015b innego, co jest niezb\u0119dne do \u017cycia. Natomiast cz\u0142owiek ma tylko og\u00f3ln\u0105 naturaln\u0105 znajomo\u015b\u0107 tego, co jest mu niezb\u0119dne do \u017cycia; potrafi bowiem na podstawie zasad naturalnych dochodzi\u0107 rozumem, co mu szczeg\u00f3\u0142owo jest konieczne do ludzkiego \u017cycia. Ot\u00f3\u017c nie jest mo\u017cliwe, aby jeden cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142 to wszystko ogarn\u0105\u0107 rozumem; musi wi\u0119c \u017cy\u0107 w gromadzie, aby jeden wspiera\u0142 drugiego, aby r\u00f3\u017cni zajmowali si\u0119 r\u00f3\u017cnymi wynalazkami rozumu, na przyk\u0142ad jeden sztuk\u0105 leczenia, drugi tym, trzeci innym” (tam\u017ce). W innym miejscu \u015bw. Tomasz udowadnia potrzeb\u0119 \u017cycia spo\u0142ecznego i pa\u0144stwa w oparciu o niewystarczalno\u015b\u0107 jednostki. Pa\u0144stwo istnieje zatem dla doskonalenia swoich cz\u0142onk\u00f3w, a nie odwrotnie. Pa\u0144stwo musi pomaga\u0107 cz\u0142owiekowi w osi\u0105gni\u0119ciu jego w\u0142a\u015bciwego celu.<\/p>\r\n

Skoro cz\u0142owiek musi \u017cy\u0107 w spo\u0142eczno\u015bci, jako \u017ce w pojedynk\u0119 nie potrafi zaradzi\u0107 \u017cyciowym potrzebom, zatem tym doskonalsza jest spo\u0142eczno\u015b\u0107, im bardziej samowystarczalna w zakresie potrzeb \u017cyciowych. Wprawdzie pojedyncza rodzina jest ju\u017c jako\u015b \u017cyciowo samowystarczalna: w zakresie przygotowywania pokarm\u00f3w, wychowania potomstwa itp.; wie\u015b – w zakresie jakiego\u015b dzia\u0142u gospodarki; miasto natomiast, jako spo\u0142eczno\u015b\u0107 doskona\u0142a – w zakresie wszystkich potrzeb \u017cyciowych. Jeszcze bardziej kraj – ze wzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107 zwalczania nieprzyjaci\u00f3\u0142 i wzajemnej przeciwko nim pomocy” (De regimine principum I, 1). Znaczy to, \u017ce pa\u0144stwo nie ma pomniejsza\u0107 roli ani likwidowa\u0107 mniejszych spo\u0142eczno\u015bci, lecz przeciwnie – opiera\u0107 si\u0119 na nich, szanowa\u0107 je i pomaga\u0107 im w jak najbardziej samowystarczalnym realizowaniu ich cel\u00f3w. Rz\u0105d, kt\u00f3ry ogranicza i parali\u017cuje \u017cycie mniejszych spo\u0142eczno\u015bci, gwa\u0142ci sam\u0105 natur\u0119 rzeczy i niszczy to, co ma budowa\u0107. Jest w\u00f3wczas podobny do genera\u0142a, kt\u00f3ry, zazdrosny o sw\u00f3j autorytet, zwalnia wszystkich pu\u0142kownik\u00f3w, major\u00f3w etc.<\/p>\r\n

„Ot\u00f3\u017c dobro i ocalenie spo\u0142eczno\u015bci polega na tym, aby zachowa\u0107 jej jedno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 nazywamy pokojem. Je\u015bli zabraknie pokoju, przepadaj\u0105 korzy\u015bci \u017cycia spo\u0142ecznego, owszem, spo\u0142eczno\u015b\u0107 sk\u0142\u00f3cona – sama dla siebie staje si\u0119 ci\u0119\u017carem” (De regimine principum I, 2) „Tote\u017c Aposto\u0142, wezwawszy wierny lud do jedno\u015bci, powiada: \u00c5\u00a4Starajcie si\u0119 zachowa\u0107 jedno\u015b\u0107 ducha, zwi\u0105zani pokojem\u00c5\u00a5 (Ef 4, 3). Zatem im skuteczniej rz\u0105dy przyczyniaj\u0105 si\u0119 do jedno\u015bci pokoju, tym bardziej s\u0105 po\u017cyteczne” (tam\u017ce). O jaki pok\u00f3j tu chodzi? O pok\u00f3j, kt\u00f3ry ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w „jedno\u015bci ducha”, kiedy wszyscy kieruj\u0105 si\u0119 tymi samymi zasadami i maj\u0105 t\u0119 sam\u0105 wiar\u0119. Pok\u00f3j musi istnie\u0107 przede wszystkim pomi\u0119dzy cz\u0142onkami spo\u0142eczno\u015bci, co jest mo\u017cliwe tylko w\u00f3wczas, je\u015bli maj\u0105 oni ten sam duchowy fundament i zmierzaj\u0105 do tego samego celu.<\/p>\r\n

Istota rz\u0105du<\/strong><\/h4>\r\n

„Je\u015bli jest naturalne dla cz\u0142owieka \u017cy\u0107 w licznej gromadzie, wobec tego wszyscy potrzebuj\u0105 jakiego\u015b kierowania ca\u0142o\u015bci\u0105. Ka\u017cdy bowiem z licznych ludzi zabiega o to, co jemu odpowiada; ca\u0142o\u015b\u0107 rozproszy\u0142aby si\u0119 wi\u0119c na cz\u0105stki, gdyby zabrak\u0142o tego, do kogo nale\u017cy troska o dobro ca\u0142o\u015bci. (…) Dlatego wsz\u0119dzie tam, gdzie jest wielo\u015b\u0107, musi by\u0107 czynnik rz\u0105dz\u0105cy” (De regimine principum I, 1). „To, co sztuczne, na\u015bladuje to, co naturalne, i z tego drugiego czerpiemy w swoich dzia\u0142aniach kierowanych rozumem” (De regimine principum II, 1). Stosuj\u0105c t\u0119 zasad\u0119 do rz\u0105d\u00f3w pa\u0144stwowych, okre\u015bla si\u0119 w\u0142adz\u0119 na wz\u00f3r rz\u0105d\u00f3w naturalnych: „Ot\u00f3\u017c w naturze rzeczy istniej\u0105 rz\u0105dy zar\u00f3wno powszechne, jak cz\u0105stkowe. Powszechne – o ile wszystko znajduje si\u0119 pod rz\u0105dami Boga, kt\u00f3ry swoj\u0105 Opatrzno\u015bci\u0105 tym kieruje. Natomiast rz\u0105dy cz\u0105stkowe znajdziemy w cz\u0142owieku, kt\u00f3ry z tego powodu nazywany jest mikrokosmosem (…) cz\u0142onki cia\u0142a i w\u0142adze duszy polegaj\u0105 w\u0142adzy rozumu”. W\u0142adza zatem jest „jak dusza w ciele i jak B\u00f3g w \u015bwiecie” (tam\u017ce).<\/p>\r\n

Wynika z tego, \u017ce w\u0142adza jest organem harmonii ca\u0142ego Pa\u0144stwa, jest gwarantem sprawiedliwo\u015bci i realizuje – okre\u015blone szczeg\u00f3\u0142owo poni\u017cej – cele spo\u0142eczno\u015bci, jest „pasterzem szukaj\u0105cym wsp\u00f3lnego dobra spo\u0142eczno\u015bci, a nie w\u0142asnego” (tam\u017ce).<\/p>\r\n

Modele rz\u0105d\u00f3w i ich wypaczenia<\/strong><\/h4>\r\n

Za Arystotelesem rozr\u00f3\u017cnia \u015bw. Tomasz formy dobrych rz\u0105d\u00f3w od z\u0142ych wed\u0142ug zasady: „Kto\u015b jest kierowany s\u0142usznie, je\u015bli prowadzi si\u0119 go do odpowiedniego celu, nies\u0142usznie za\u015b – je\u015bli do celu nieodpowiedniego (…) Je\u015bli rz\u0105dz\u0105cy porz\u0105dkuje spo\u0142eczno\u015b\u0107 ku dobru wsp\u00f3lnemu spo\u0142eczno\u015bci, b\u0119d\u0105 to rz\u0105dy s\u0142uszne i sprawiedliwe, jakie przystoj\u0105 wolnym ludziom. Je\u015bli jednak rz\u0105dy kieruj\u0105 nie ku dobru wsp\u00f3lnemu spo\u0142eczno\u015bci, ale ku prywatnemu dobru rz\u0105dz\u0105cego, b\u0119d\u0105 to rz\u0105dy niesprawiedliwe i przewrotne” (De regimine principum I, 1). Istniej\u0105 trzy rodzaje dobrego rz\u0105du oraz odpowiadaj\u0105ce im wynaturzenia: je\u015bli rz\u0105dy s\u0105 sprawowane przez jednego w\u0142adc\u0119, nazywaj\u0105 si\u0119 monarchi\u0105, za\u015b ich niesprawiedliwa forma tyrani\u0105. Je\u015bli s\u0105 sprawowane przez „nielicznych, ale cnotliwych, nazywa si\u0119 je arystokracj\u0105, czyli w\u0142adz\u0105 najlepszych” (tam\u017ce); ich wypaczenie to oligarchia, czyli w\u0142adza nielicznych, nie dzia\u0142aj\u0105cych dla prawdziwego wsp\u00f3lnego dobra spo\u0142eczno\u015bci, lecz tylko dla swej w\u0142asnej korzy\u015bci. Opr\u00f3cz liczby rz\u0105dz\u0105cych oligarchia nie r\u00f3\u017cni si\u0119 niczym od tyranii. Je\u015bli sprawiedliwe rz\u0105dy sprawuje jaka\u015b spo\u0142eczno\u015b\u0107, nazywa si\u0119 to republik\u0105, a „niegodziwe sprawowanie przez licznych nazywa si\u0119 demokracj\u0105, czyli w\u0142adz\u0105 ludu” (tam\u017ce).<\/p>\r\n

Najlepsz\u0105 form\u0105 rz\u0105du jest monarchia. Doktor Anielski podpiera to twierdzenie nast\u0119puj\u0105cym argumentem: „to, co zgodne z natur\u0105, jest najlepsze, albowiem w poszczeg\u00f3lnych bytach natura sprawia to, co najlepsze. Ot\u00f3\u017c wszelkie rz\u0105dy naturalne sprawuje jeden. Cz\u0119\u015bciami duszy kieruje jedna w\u0142adza podstawowa, mianowicie rozum; pszczo\u0142y maj\u0105 jedn\u0105 matk\u0119, za\u015b stw\u00f3rc\u0105 i rz\u0105dc\u0105 ca\u0142ego wszech\u015bwiata jest jeden B\u00f3g. To si\u0119 zgadza z rozumem: ka\u017cda bowiem wielo\u015b\u0107 pochodzi od jednego” (De regimine principum I, 2).<\/p>\r\n

Plaga niesprawiedliwego rz\u0105du<\/strong><\/h4>\r\n

Niesprawiedliwy rz\u0105d jest dla ludzi wielk\u0105 plag\u0105. Spos\u00f3b, w jaki wszystkie dobra spo\u0142eczno\u015bci i jednostek s\u0105 w\u00f3wczas zagro\u017cone, a nawet niszczone, pokazuje \u015bw. Tomasz w analizie tyranii: „Moc niesprawiedliwego w\u0142adcy dzia\u0142a na z\u0142o spo\u0142eczno\u015bci, gdy\u017c dobro wsp\u00f3lne spo\u0142eczno\u015bci odwraca on wy\u0142\u0105cznie dla swojego w\u0142asnego dobra”, „szuka swojego prywatnego dobra z pogard\u0105 dla wsp\u00f3lnego, w rezultacie w r\u00f3\u017cnoraki spos\u00f3b uciska poddanych, gdy\u017c sam podlega r\u00f3\u017cnorodnym nami\u0119tno\u015bciom, kt\u00f3re pchaj\u0105 go ku jakim\u015b dobrom. Je\u015bli da\u0142 si\u0119 uwi\u0119zi\u0107 chciwo\u015bci, rabuje dobra poddanych. Je\u015bli da\u0142 si\u0119 zwyci\u0119\u017cy\u0107 gniewowi, z byle powodu rozlewa krew. (…) W og\u00f3le nie mo\u017cna w\u00f3wczas by\u0107 bezpiecznym, lecz – wobec odej\u015bcia od prawa – wszystko jest niepewne. I nic nie mo\u017ce si\u0119 w\u00f3wczas utrwali\u0107, gdy\u017c zale\u017cy od czyjej\u015b woli, \u017ceby nie powiedzie\u0107 – zachcianki” (De regimine principum I, 3).<\/p>\r\n

„Tyran obci\u0105\u017ca poddanych nie tylko w zakresie d\u00f3br cielesnych, ale przeszkadza im w dobrach duchowych (…) Bardziej podejrzani dla nich s\u0105 dobrzy ni\u017c \u017ali i zawsze straszliwie boj\u0105 si\u0119 cudzej cnoty. Zatem tyrani staraj\u0105 si\u0119 nie dopu\u015bci\u0107 do tego, aby ich poddani stali si\u0119 cnotliwi i nabrali ducha wielkoduszno\u015bci, bo w\u00f3wczas nie znie\u015bliby ich niegodziwego panowania. Zabiegaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c o to, aby pomi\u0119dzy poddanymi nie utrwala\u0142y si\u0119 zwi\u0105zki przyja\u017ani i aby nie radowali si\u0119 oni wzajemnym zyskiem pokoju: kiedy bowiem jeden drugiemu nie ufa, nie mog\u0105 niczego podejmowa\u0107 przeciw ich opanowaniu. Tote\u017c siej\u0105 niezgody w\u015br\u00f3d poddanych, a istniej\u0105ce podtrzymuj\u0105, oraz zakazuj\u0105 tego, co \u0142\u0105czy ludzi, na przyk\u0142ad ma\u0142\u017ce\u0144stw i zebra\u0144 oraz tym podobnych rzeczy, dzi\u0119ki kt\u00f3rym rodzi si\u0119 w\u015br\u00f3d ludzi za\u017cy\u0142o\u015b\u0107 i zaufanie. Wysilaj\u0105 si\u0119 ponadto, aby poddani nie stali si\u0119 silni i bogaci – podejrzewaj\u0105 ich bowiem wed\u0142ug przewrotno\u015bci swego sumienia, a poniewa\u017c sami u\u017cywaj\u0105 pot\u0119gi i bogactw do szkodzenia, obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ceby si\u0142a i bogactwo poddanych im nie zaszkodzi\u0142y” (tam\u017ce).<\/p>\r\n

Niesprawiedliwy rz\u0105d prowadzi spo\u0142eczno\u015b\u0107 do moralnego upadku: „Ludzie \u017cyj\u0105cy w strachu wyradzaj\u0105 si\u0119 w s\u0142u\u017calc\u00f3w i staj\u0105 si\u0119 ma\u0142oduszni w dziele wymagaj\u0105cym odwagi i wytrwa\u0142o\u015bci (…) Przez niegodziwo\u015b\u0107 tyran\u00f3w poddani s\u0142abn\u0105 w doskona\u0142o\u015bci cn\u00f3t. \u00c5\u00a4Kiedy bezbo\u017cnicy przejm\u0105 w\u0142adz\u0119, j\u0119czy lud\u00c5\u00a5 (Przyp 29, 2), bo zosta\u0142 wzi\u0119ty w niewol\u0119. (…) Tote\u017c powiada Salomon: \u00c5\u00a4Lew rycz\u0105cy i zg\u0142odnia\u0142y nied\u017awied\u017a – oto w\u0142adca niegodziwy nad biednym ludem\u00c5\u00a5 (Przyp 28, 15). Dlatego ludzi kryj\u0105 si\u0119 przed tyranami jak przed bestiami krwio\u017cerczymi, a podda\u0107 si\u0119 tyranowi to tak samo, jakby pada\u0107 na twarz przed szalej\u0105c\u0105 besti\u0105” (tam\u017ce).<\/p>\r\n

Por\u00f3wnuj\u0105c ten opis tyranii z r\u00f3\u017cnymi formami sprawowania w\u0142adzy wyst\u0119puj\u0105cymi w ostatnich dw\u00f3ch stuleciach nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce wiele z nich mia\u0142o cechy rz\u0105du niesprawiedliwego. Czy nale\u017cy do nich zaliczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c rz\u0105d Unii Europejskiej? Czy popiera on i realizuje prawdziwe wsp\u00f3lne dobro spo\u0142eczno\u015bci, czy te\u017c gardzi nim i szuka swojej prywatnej korzy\u015bci kosztem spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 chce kierowa\u0107?<\/p>\r\n

Ot\u00f3\u017c dobro nie jest czym\u015b subiektywnym, ale jest ukierunkowaniem ku ostatecznemu dobru cz\u0142owieka, kt\u00f3rym jest jego wieczne szcz\u0119\u015bcie, czyli B\u00f3g. Ka\u017cde prawdziwe dobro ma zatem bezpo\u015brednie odniesienie do Boga, zbli\u017ca do Niego, prowadz\u0105c pewn\u0105 rzecz czy pewien czyn do doskona\u0142o\u015bci. Doskona\u0142o\u015b\u0107 spo\u0142eczno\u015bci mo\u017ce by\u0107 naturalna lub nadprzyrodzona: jest naturalna, je\u015bli spo\u0142eczno\u015b\u0107 osi\u0105gnie sw\u00f3j ziemski cel; nadprzyrodzona za\u015b, je\u015bli osi\u0105gnie cel wieczny. W\u0142a\u015bciwym dobrem pa\u0144stwa jest jego naturalna doskona\u0142o\u015b\u0107, jako \u017ce pa\u0144stwo nie istnieje poza doczesno\u015bci\u0105. Poniewa\u017c jednak wszyscy poddani pa\u0144stwa s\u0105 przeznaczeni do celu nadprzyrodzonego, musi ono w miar\u0119 swoich naturalnych mo\u017cliwo\u015bci usuwa\u0107 przeszkody i pomaga\u0107, aby \u0142atwo i spokojnie mogli osi\u0105gn\u0105\u0107 dobro wieczne.<\/p>\r\n

Na czym polega „dobro wsp\u00f3lne” Unii Europejskiej? Jedno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 chce ona stworzy\u0107, opiera si\u0119 na zasadach, kt\u00f3re nie znaj\u0105 najwy\u017cszego dobra, wsp\u00f3lnego dla wszystkich, zatem nie przewiduje \u015brodk\u00f3w, aby to najwy\u017csze dobro osi\u0105gn\u0105\u0107.<\/p>\r\n

Przeciwnie, faktem jest, \u017ce „dobro” Unii zdaje si\u0119 raczej wyklucza\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 istnienia dobra transcendentnego: przeszkadza poddanym w realizacji d\u00f3br duchowych, ustanawia rz\u0105d, kt\u00f3ry nie respektuje ani tych naturalnych d\u00f3br jednostek, ani ich nadprzyrodzonego przeznaczenia. Poza tym UE zamierza na wszystkich poziomach likwidowa\u0107 samowystarczalno\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych spo\u0142eczno\u015bci (zob. punkt 3 w rozdziale Podstawa pa\u0144stwa). W ten spos\u00f3b niszczy to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105 oraz wszystkie cnoty zwi\u0105zane z mi\u0142o\u015bci\u0105 do ojczyzny, rodziny i instytucji, kt\u00f3re kszta\u0142c\u0105 osob\u0119 ludzk\u0105. – Dlatego wiele punkt\u00f3w (je\u015bli nie wszystkie), wymienionych w opisie niesprawiedliwego rz\u0105du, odnosi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do Unii Europejskiej.<\/p>\r\n

Aby jeszcze \u015bci\u015blej okre\u015bli\u0107 sprawiedliwy oraz nieprawy rz\u0105d, nale\u017cy zdefiniowa\u0107 w\u0142a\u015bciwe cele oraz wynikaj\u0105ce z nich obowi\u0105zki sprawowania w\u0142adzy w pa\u0144stwie.<\/p>\r\n

Cele pa\u0144stwa<\/strong><\/h4>\r\n

Rz\u0105dz\u0105cy, „pouczony przez prawo Bo\u017ce, niech ku temu zwraca sw\u00f3j szczeg\u00f3lny wysi\u0142ek, aby poddana mu spo\u0142eczno\u015b\u0107 dobrze \u017cy\u0142a. Wysi\u0142ek ten obejmuje trzy rzeczy: po pierwsze, aby w poddanej spo\u0142eczno\u015bci ustanowi\u0107 dobre \u017cycie, po wt\u00f3re, aby je zachowa\u0107, po trzecie, aby zachowywane zmienia\u0107 na lepsze”.<\/p>\r\n

1.”Do dobrego \u017cycia potrzebne s\u0105 dwie rzeczy: pierwsza podstawowa, a jest ni\u0105 dzia\u0142anie wed\u0142ug cnoty (cnota bowiem jest tym, dzi\u0119ki czemu kto\u015b dobrze \u017cyje), i druga wt\u00f3rna i jakby nadrz\u0119dna, mianowicie dostateczna ilo\u015b\u0107 d\u00f3br cielesnych, kt\u00f3re s\u0105 niezb\u0119dne do dzia\u0142ania cnotliwego” (De regimine principum II, 4). Dlatego w\u0142adza musi budowa\u0107 pa\u0144stwo na solidnym fundamencie chrze\u015bcija\u0144skiej moralno\u015bci i zapewni\u0107 obywatelom wszelkie materialne \u015brodki do w\u0142a\u015bciwego i stosunkowo \u0142atwego spe\u0142niania obowi\u0105zk\u00f3w i czynienia dobra.<\/p>\r\n

2.”Je\u015bli zosta\u0142o ustanowione dobre \u017cycie, nale\u017cy si\u0119 troszczy\u0107 o jego zachowanie. Ot\u00f3\u017c istniej\u0105 trzy przeszkody, nie pozwalaj\u0105ce trwa\u0107 dobru publicznemu, a jedna z nich pochodzi z natury: nie da si\u0119 bowiem dobra spo\u0142ecznego ustanowi\u0107 raz na zawsze, lecz trzeba to czyni\u0107 niejako nieustannie; ludzie s\u0105 \u015bmiertelni i nie mog\u0105 trwa\u0107 wiecznie ani nie maj\u0105 tych samych si\u0142 przez ca\u0142e \u017cycie, gdy\u017c ono podlega licznym zmianom, tote\u017c nie zachowuj\u0105 oni przez ca\u0142e \u017cycie zdolno\u015bci do jednakowego spe\u0142niania tych samych obowi\u0105zk\u00f3w. Druga przeszkoda do zachowania dobra publicznego pochodzi z wewn\u0105trz, a jej \u017ar\u00f3d\u0142em jest przewrotno\u015b\u0107 woli: czy to lenistwo w spe\u0142nianiu tego, czego wymaga sprawa publiczna, czy nawet szkodzenie pokojowi spo\u0142ecznemu, kiedy kto\u015b naruszaj\u0105c sprawiedliwo\u015b\u0107 burzy pok\u00f3j innym. Trzecia za\u015b przeszkoda do zachowania rzeczy publicznej pochodzi z zewn\u0105trz: je\u015bli przez najazd wrog\u00f3w pok\u00f3j zostaje zburzony i pa\u0144stwo ulega na jaki\u015b czas dog\u0142\u0119bnemu rozproszeniu” (tam\u017ce). Dlatego w\u0142adza musi troszczy\u0107 si\u0119 o wychowanie odpowiedzialnych zast\u0119pc\u00f3w, w kt\u00f3rych \u015bwieci w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b sens moralno\u015bci i zasad dobrego \u017cycia i kt\u00f3rzy potrafi\u0105 r\u00f3wnie\u017c innych do tych d\u00f3br prowadzi\u0107. R\u00f3wnie\u017c w\u0142adza „niech swoimi prawami i rozkazami, kar\u0105 i nagrod\u0105, powstrzymuje poddanych sobie ludzi od niegodziwo\u015bci i prowadzi ich do czyn\u00f3w cnotliwych” (tam\u017ce). Musi wreszcie w\u0142adza dba\u0107 o bezpiecze\u0144stwo przed wrogami zewn\u0119trznymi.<\/p>\r\n

3.W ko\u0144cu w\u0142adza musi stara\u0107 si\u0119 o post\u0119p spo\u0142eczno\u015bci w tym sensie, \u017ce „poprawia si\u0119 to, co nieporz\u0105dne, uzupe\u0142nia to, czego brak, a je\u015bli si\u0119 da, stara si\u0119 wie\u015b\u0107 ku lepszemu” (tam\u017ce).<\/p>\r\n

Stosuj\u0105c te trzy g\u0142\u00f3wne obowi\u0105zki rz\u0105d\u00f3w do obecnej sytuacji, nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce:<\/p>\r\n

Ad 1: Nic nie jest tak wa\u017cne jak cel. Kiedy buduje si\u0119 nowe struktury pa\u0144stwowe, nale\u017cy bada\u0107 cele, dla kt\u00f3rych s\u0105 one tworzone. Poniewa\u017c cele komunizmu i narodowego socjalizmu przeciwne by\u0142y prawom Bo\u017cym, papie\u017ce pot\u0119pili te formy sprawowania w\u0142adzy jako bezbo\u017cne i przeciwne naturze. Z przedstawionej powy\u017cej analizy wynika wyra\u017anie, \u017ce istotne cele pa\u0144stwa i rz\u0105dzenia spo\u0142ecze\u0144stwem s\u0105 w Unii Europejskiej pomijane, dlatego te\u017c nie mo\u017ce ona zamierza\u0107 do „dobrego \u017cycia realizowanego przez cnoty”.<\/p>\r\n

Poniewa\u017c jednak nic nie dzieje si\u0119 bez celu, rz\u0105dy pa\u0144stw UE stawiaj\u0105 sobie w\u0142asny cel „prywatny”, co jest cech\u0105 niesprawiedliwego rz\u0105du, czyli tyranii. Nowoczesnym tyranem mo\u017ce by\u0107 partia, lo\u017ca maso\u0144ska etc., pragn\u0105ca realizowa\u0107 swe w\u0142asne interesy, depcz\u0105ca prawa Bo\u017ce i przeszkadzaj\u0105ca cz\u0142owiekowi w spe\u0142nianiu jego podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w. Zamiast troszczy\u0107 si\u0119 o dobre \u017cycie poddanych, rz\u0105dy te s\u0105 ogniskami przewrotno\u015bci, egoizmu, gwa\u0142tu i korupcji. Dlatego godne s\u0105 pot\u0119pienia.<\/p>\r\n

Ad 2 & 3: Jako \u017ce cele te s\u0105 z konieczno\u015bci podporz\u0105dkowane celowi pierwszemu, wynikaj\u0105ce z nich obowi\u0105zki s\u0105 r\u00f3wnie\u017c w strukturach Unii niemo\u017cliwe do zrealizowania:<\/p>\r\n

-Wychowanie odpowiedzialnych kadr mo\u017ce mie\u0107 miejsce jedynie w oparciu o niezmienne zasady moralne: warunkiem koniecznym jest docenianie wsp\u00f3lnego dobra, po\u015bwi\u0119cenie i bezinteresowno\u015b\u0107 wychowank\u00f3w. Te jednak skutecznie niszczy unijny liberalizm, promuj\u0105cy niczym nieograniczone wolno\u015bci i swobody.<\/p>\r\n

-Prawodawstwo oraz formy egzekucyjne Unii (jak we wszystkich nowoczesnych liberalnych demokracjach) raczej popieraj\u0105 przest\u0119pstwo i grzech, ni\u017c je zwalczaj\u0105. Niegodziwo\u015b\u0107 i na\u0142ogi, grzechy przeciw naturze, profanacja cia\u0142a etc. – wszystko to uznane jest za dobre i po\u017c\u0105dane. Przest\u0119pca jest cz\u0119sto bezkarny wskutek bezsilno\u015bci organ\u00f3w bezpiecze\u0144stwa publicznego. Kara \u015bmierci, wed\u0142ug \u015bw. Tomasza jeden z najbardziej skutecznych czynnik\u00f3w zachowania pa\u0144stwowego porz\u0105dku, zosta\u0142a zniesiona.<\/p>\r\n

-O strukturach bezpiecze\u0144stwa mo\u017cna m\u00f3wi\u0107, je\u015bli dobra danej spo\u0142eczno\u015bci s\u0105 z zewn\u0105trz zagro\u017cone i w\u0142adza u\u017cywa pewnych \u015brodk\u00f3w do zabezpieczenia tych d\u00f3br przed wrogami. W Unii samo poj\u0119cie „wroga” zosta\u0142o zniekszta\u0142cone. Jako wr\u00f3g traktowany jest ten, kto nie chce dopasowa\u0107 si\u0119 do zasad globalizmu, kto zachowuje swoje przekonania religijne, polityczne, gospodarcze – je\u015bli s\u0105 one przeciwne „religii”, polityce czy zasadom gospodarczym UE. Za przyjaciela natomiast uznaje si\u0119 grupy niszcz\u0105ce dobra kultury, dziedzictwo narod\u00f3w oraz ca\u0142\u0105 cywilizacj\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, na kt\u00f3rej zosta\u0142y zbudowane pa\u0144stwa europejskie.<\/p>\r\n

Pa\u0144stwo a Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/strong><\/h4>\r\n

Celem pa\u0144stwa i rz\u0105du jest cnotliwe \u017cycie ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci i poszczeg\u00f3lnych jej cz\u0142onk\u00f3w. Istnieje jednak jeszcze wy\u017cszy, ostateczny cel, kt\u00f3remu pa\u0144stwa maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107: „je\u015bli cz\u0142owiek \u017cyje wed\u0142ug cnoty, zwraca si\u0119 ku celowi ostatecznemu, kt\u00f3ry polega na nasyceniu si\u0119 Bogiem (…) Poniewa\u017c jednak celu, jakim jest nasycanie si\u0119 Bogiem, nie osi\u0105gnie cz\u0142owiek moc\u0105 ludzk\u0105, lecz Bo\u017c\u0105, prowadzenie do tego celu ostatecznego nie jest zadaniem rz\u0105d\u00f3w ludzkich, lecz Bo\u017cych. Te rz\u0105dy nale\u017c\u0105 wi\u0119c do tego Kr\u00f3la, kt\u00f3ry jest nie tylko Cz\u0142owiekiem, lecz r\u00f3wnie\u017c Bogiem, mianowicie do Pana Jezusa Chrystusa, kt\u00f3ry czyni ludzi synami Bo\u017cymi i wprowadza ich do chwa\u0142y niebieskiej” (De regimine principum II, 3). Urz\u0105d ten Chrystus powierzy\u0142 Ko\u015bcio\u0142owi i jego kap\u0142anom. „Tak wi\u0119c jemu, kt\u00f3ry ma si\u0119 troszczy\u0107 o cel ostateczny, powinni by\u0107 poddani i jego rozkazami winni si\u0119 kierowa\u0107 ci, do kt\u00f3rych nale\u017cy troska o cele wcze\u015bniejsze” (tam\u017ce).<\/p>\r\n

St\u0105d wynika podstawowa zasada nauki spo\u0142ecznej Ko\u015bcio\u0142a, g\u0142osz\u0105ca, \u017ce pa\u0144stwo jest podporz\u0105dkowane Ko\u015bcio\u0142owi. Nie jest to jednak tzw. postestas directa, tj. w\u0142adza bezpo\u015brednia, kt\u00f3rej podporz\u0105dkowane by\u0142yby nie tylko duchowne, ale tak\u017ce doczesne sprawy pa\u0144stw. Od tych ostatnich wymaga si\u0119 tylko zachowywania Bo\u017cych przykaza\u0144 i przestrzegania zasad sprawiedliwo\u015bci, przy czym pa\u0144stwo zachowuje pe\u0142n\u0105 autonomi\u0119 w kwestiach czysto doczesnych. W\u0142adza Ko\u015bcio\u0142a jest wi\u0119c po\u015brednia (potestas indirecta) i polega na ca\u0142kowitym podporz\u0105dkowaniu \u015bwieckiej w\u0142adzy Ko\u015bcio\u0142owi we wszystkich sprawach czysto duchownych, a tak\u017ce tzw. mieszanych. Te ostatnie sprawy s\u0105 przedmiotem w\u0142adzy zar\u00f3wno duchowej, jak i \u015bwieckiej – s\u0105 to np. zasady wychowania, ma\u0142\u017ce\u0144stwo i rodzina etc. W kwestiach tych obowi\u0105zkiem rz\u0105du \u015bwieckiego jest respektowanie prawa ko\u015bcielnego, popieranie i bronienie go, usuwanie przeszk\u00f3d itd. W tym sensie prawdziwe pa\u0144stwo powinno zawsze by\u0107 katolickie.<\/p>\r\n

Zasady te s\u0105 dzi\u015b gwa\u0142cone we wszystkich konstytucjach pa\u0144stwowych. Ostatnie katolickie konstytucje pa\u0144stwowe zosta\u0142y zlaicyzowane pod naciskiem samej hierarchii, wymagaj\u0105cej dostosowania ich do zmian soborowych. Dominuj\u0105cym modelem rz\u0105d\u00f3w jest pa\u0144stwo neutralne w sprawach religijnych, w kt\u00f3rym Wiara i moralno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a nie maj\u0105 \u017cadnego wp\u0142ywu na \u017cycie publiczne i kt\u00f3re uwa\u017ca si\u0119 za niekompetentne w sprawach religijnych. Sprawy „mieszane” natomiast pa\u0144stwo uwa\u017ca za swoj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 i pozwala na „ingerencj\u0119” Ko\u015bcio\u0142a tylko o tyle, o ile wydaje mu si\u0119 to korzystne. W tym duchu powsta\u0142y obecne konkordaty (wi\u0119cej na temat konkordat\u00f3w zob. artyku\u0142 Tomasza Buji …Nie mia\u0142by\u015b nade mn\u0105 \u017cadnej w\u0142adzy…, Zawsze wierni nr 2\/2003 (51), s. 80).<\/p>\r\n

Trzeba jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce w nowoczesnych rz\u0105dach pa\u0144stw nale\u017c\u0105cych do tzw. Grupy G7 laicyzacja idzie jeszcze dalej: pa\u0144stwa te roszcz\u0105 sobie prawo do kontroli nad wszystkim, w tym tak\u017ce nad \u017cyciem religijnym w tym sensie, \u017ce religia musi dopasowa\u0107 si\u0119 do ich liberalnych zasad. Wewn\u0119trzne sprawy Ko\u015bcio\u0142a poddane s\u0105 ich prawom, np. karane s\u0105 „nietolerancyjne” kazania, wyznaniowe instytucje wychowawcze zmuszane s\u0105 do przyj\u0119cia liberalnego programu nauczania etc. R\u00f3wnie\u017c w \u017cyciu moralnym pa\u0144stwo staje si\u0119 najwy\u017csz\u0105 instancj\u0105: legalizuje grzechy wo\u0142aj\u0105ce o pomst\u0119 do nieba, ustala nowe normy \u017cycia spo\u0142ecznego, narzuca „demokratyczny model rodziny”, promuje rewolucj\u0119 obyczajow\u0105 etc.<\/p>\r\n

Kontrola ta stanie si\u0119 jeszcze bardziej skuteczna wtedy, kiedy powstanie super-pa\u0144stwo, poniewa\u017c b\u0119dzie ono mia\u0142o cech\u0119 powszechno\u015bci: mo\u017cna b\u0119dzie w\u00f3wczas ustali\u0107 powszechnie obowi\u0105zuj\u0105ce kanony religijne i moralne, zast\u0119puj\u0105c star\u0105 religi\u0119 powszechn\u0105 (czyli katolicyzm) – now\u0105.<\/p>\r\n

Ocena Unii Europejskiej<\/strong><\/h4>\r\n

Przedstawiona powy\u017cej analiza Unii Europejskiej w \u015bwietle nauczania \u015bw. Tomasza z Akwinu o metafizycznej istocie pa\u0144stwa i rz\u0105d\u00f3w nie pozostawia miejsca na w\u0105tpliwo\u015bci: chodzi o now\u0105 form\u0119 tyranii. W odr\u00f3\u017cnieniu od klasycznych tyranii mamy w tym przypadku do czynienia z form\u0105 niesprawiedliwego rz\u0105du szczeg\u00f3lnie niebezpieczn\u0105 ze wzgl\u0119du na cele, dla kt\u00f3rych jest ustanowiony, oraz \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3rymi pos\u0142uguje si\u0119 dla ich realizacji. Im bardziej kto\u015b odchodzi od swego w\u0142a\u015bciwego celu, tym bardziej staje si\u0119 niesprawiedliwy i nieprawy. Cele Unii Europejskiej nie tylko odchodz\u0105 od wy\u017cej przedstawionych cel\u00f3w rz\u0105dzenia, ale wr\u0119cz przeciwstawiaj\u0105 si\u0119 im, przypisuj\u0105c sobie prawa samego Boskiego Stw\u00f3rcy. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w pewien spos\u00f3b Unia ub\u00f3stwia sam\u0105 siebie, gdy\u017c ona sama, tzn. zjednoczenie \u015bwiata, staje si\u0119 najwy\u017cszym dobrem, czym\u015b boskim – czym\u015b, co istnieje samo dla siebie i czemu wszystko musi by\u0107 podporz\u0105dkowane. Ot\u00f3\u017c jest tylko jedna absolutna jedno\u015b\u0107 wszystkich cz\u0105stek: B\u00f3g i Jego Kr\u00f3lestwo, istniej\u0105ce w spos\u00f3b zacz\u0105tkowy na ziemi (Ko\u015bci\u00f3\u0142 wojuj\u0105cy) i w spos\u00f3b doskona\u0142y w niebie (Ko\u015bci\u00f3\u0142 tryumfuj\u0105cy). Zasad\u0105 jedno\u015bci jest tylko najwy\u017csza Prawda i najwy\u017csze Dobro, kt\u00f3rym wszystkie inne prawdy i dobra s\u0105 podporz\u0105dkowane.<\/p>\r\n

Poprzez pr\u00f3b\u0119 budowania podobnej jedno\u015bci, ale bez Boga i poza Jego kr\u00f3lestwem, na zasadach wypracowanych przez mason\u00f3w i wed\u0142ug ich kodeksu (nie)moralnego, jest UE nie tylko tworem bezbo\u017cnym, lecz wr\u0119cz zapowiedzi\u0105 Antychrysta.<\/p>\r\n

\u015arodki zaradcze<\/strong><\/h4>\r\n

Dochodz\u0105c do wniosku, \u017ce najwy\u017csze w\u0142adze UE s\u0105 szczeg\u00f3lnie niebezpieczn\u0105 form\u0105 tyranii, powstaje pytanie, w jaki spos\u00f3b uratowa\u0107 mo\u017cna rodzaj ludzki od tego nieszcz\u0119\u015bcia. \u015bw. Tomasz wymienia trzy istotne warunki usprawiedliwiaj\u0105ce u\u017cycie gwa\u0142townych \u015brodk\u00f3w: 1\u00b0 zwyci\u0119stwo musi by\u0107 moralnie pewne, 2\u00b0 zast\u0119puj\u0105ca w\u0142adza musi by\u0107 moralnie w stanie wprowadzi\u0107 i zachowa\u0107 porz\u0105dek, 3\u00b0 przewr\u00f3t nie mo\u017ce by\u0107 czynem „prywatnego prze\u015bwiadczenia, lecz publicznego autorytetu”. Je\u015bli np. w przypadku akcji Cristeros przeciw maso\u0144skiemu rz\u0105dowi Meksyku w latach 20-tych ubieg\u0142ego wieku warunki te by\u0142y wype\u0142nione, to odno\u015bnie do omawianych tutaj niesprawiedliwych rz\u0105d\u00f3w trzeba stwierdzi\u0107, \u017ce spe\u0142nienie tych trzech warunk\u00f3w jest niemo\u017cliwo\u015bci\u0105. Dlatego u\u017cywanie gwa\u0142tu, terroryzmu i inne tym podobne sposoby buntu s\u0105 niemoralne, bowiem prowokuj\u0105 wprost przeciwny do zamierzonego skutek. Pozostaje zatem tylko jeden, najbardziej skuteczny \u015brodek zaradczy:<\/p>\r\n

Je\u015bli za\u015b w og\u00f3le nie mo\u017cna znale\u017a\u0107 ludzkiej pomocy przeciwko tyranowi, trzeba si\u0119 odnie\u015b\u0107 do Boga, kt\u00f3ry jest „wspomo\u017cycielem w czasie dogodnym oraz w ucisku”. Le\u017cy bowiem w Jego mocy, aby okrutne serce tyrana nawr\u00f3ci\u0107 na \u0142agodno\u015b\u0107. (…) Natomiast tyran\u00f3w, kt\u00f3rych uzna za niegodnych nawr\u00f3cenia, On mo\u017ce st\u0105d zabra\u0107 albo sprowadzi\u0107 do najni\u017cszego stanu. Jak powiada M\u0119drzec: „Stolic\u0119 pysznych ksi\u0105\u017c\u0105t B\u00f3g zburzy\u0142, a na ich miejscu posadzi\u0142 pokornych”. To On, poniewa\u017c widzia\u0142 ucisk swojego ludu w Egipcie i s\u0142ysza\u0142 ich j\u0119ki, tyrana faraona wraz z jego wojskiem wrzuci\u0142 do morza. To On Nabuchodonozora, kt\u00f3ry wcze\u015bniej wynosi\u0142 si\u0119 pych\u0105, nie tylko wyrzuci\u0142 z kr\u00f3lewskiego tronu, ale nawet z ludzkiego towarzystwa i upodobni\u0142 do zwierz\u0119cia. I r\u0119ka Jego nie jest za kr\u00f3tka, \u017ceby nie m\u00f3g\u0142 swojego ludu uwolni\u0107 od tyran\u00f3w. (…) Lud musi jednak zaprzesta\u0107 grzeszy\u0107, aby zas\u0142u\u017cy\u0107 sobie na dost\u0105pienie u boga tego dobrodziejstwa. Albowiem B\u00f3g dopuszcza w\u0142adz\u0119 niegodziwc\u00f3w jako kar\u0119 za grzech (…) aby wi\u0119c usta\u0142a plaga tyran\u00f3w, nale\u017cy usun\u0105\u0107 grzech (De regimine principum I, 6).<\/p>\r\n

ks.Karol Stehlin FSSPX<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Przypisy:<\/strong><\/p>\r\n

1. Zob. M. Grabmann, Thomas von Aquin, Monachium 1946.<\/p>\r\n

2. \u015bw. Tomasz z Akwinu, Dzie\u0142a wybrane, Komor\u00f3w 1999, s. 223-258.<\/p>\r\n

Zob. M. Grabmann, Thomas von Aquin, Monachium 1946.\u015bw. Tomasz z Akwinu, Dzie\u0142a wybrane, Komor\u00f3w 1999, s. 223-258.<\/p>\r\n

(Published on: Nov 10, 2009 @ 23:55)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przypominamy tekst napisany przed niemal 9 laty, kt\u00f3ry pomimo tego sta\u0142 si\u0119 – w obliczu rozwoju wydarze\u0144 na \u015bwiecie – tym bardziej aktualny. Du\u017co m\u00f3wi si\u0119 dzi\u015b o Unii Europejskiej, rozwa\u017ca si\u0119 jej zalety i wady. Zapomina si\u0119 jednak cz\u0119sto o najwa\u017cniejszym zagadnieniu: jakie s\u0105 metafizyczne podstawy nie tylko Unii Europejskej, lecz r\u00f3wnie\u017c ca\u0142ego dominuj\u0105cego […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[23,32],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15585"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15585"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15585\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}