{"id":15519,"date":"2009-11-09T11:22:59","date_gmt":"2009-11-09T16:22:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=15519"},"modified":"2009-11-09T11:22:59","modified_gmt":"2009-11-09T16:22:59","slug":"mao-tse-tung-ulubieniec-bialego-domu-marek-jan-chodakiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=15519","title":{"rendered":"Mao Tse Tung. Ulubieniec Bia\u0142ego Domu – Marek Jan Chodakiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

\u015aci\u015blej m\u00f3wi\u0105c: za swego \u201enajbardziej ulubionego filozofa politycznego\u201d obra\u0142a Mao Tse Tunga Anita Dunn, dyrektor ds. komunikacji w Bia\u0142ym Domu. Jak pokazuj\u0105 Jung Chang i Jon Halliday w biografii \u201eMao: The Unknown Story\u201d (Alfred A. Knopff, New York, 2005) trzeba bardzo szczeg\u00f3lnej, selektywnej wra\u017cliwo\u015bci, aby uzna\u0107 go za \u201eulubionego\u201d na jakimkolwiek polu. Chyba \u017ce kto\u015b ma obsesj\u0119 w\u0142adzy, szczeg\u00f3lnie zdobytej i utrzymywanej masowym terrorem i mordami. A przyw\u00f3dca czerwonych Chin ma czym imponowa\u0107. \u201eMao Tse-Tung, kt\u00f3ry przez dekady sprawowa\u0142 absolutn\u0105 w\u0142adz\u0119 nad 25% ludno\u015bci ziemi, by\u0142 odpowiedzialny za grubo ponad 70 milion\u00f3w ofiar ludzkich w okresie pokoju – wi\u0119cej ni\u017c jakikolwiek przyw\u00f3dca XX wieku\u201d (str. 3).<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Chang i Halliday podkre\u015blaj\u0105 obsesj\u0119 Mao na punkcie w\u0142adzy i swojej w\u0142asnej osoby. \u201eOczywi\u015bcie istniej\u0105 przedmioty i ludzie na \u015bwiecie, ale istniej\u0105 one przecie\u017c tylko dla mnie\u201d (str. 13). By\u0142 zawsze pragmatyczny. Podporz\u0105dkowywa\u0142 si\u0119 taktycznie silniejszym, ale otacza\u0142 si\u0119 s\u0142abeuszami i potakiwaczami. By\u0142 praktykiem, a nie teoretykiem. Mao nawet nie czyta\u0142 Marksa. Wystarczy\u0142o mu pobie\u017cne przeczytanie opinii innych, szczeg\u00f3lnie Lenina, o intelektualnym tw\u00f3rcy komunizmu, aby wydoby\u0107 z tego esencj\u0119: metod\u0119 zdobycia i sprawowania w\u0142adzy. \u201eLudzie m\u00f3wi\u0105, \u017ce bieda jest z\u0142a, ale w rzeczywisto\u015bci bieda jest dobra. Im biedniejsi ludzie, tym bardziej s\u0105 zrewolucjonizowani\u201d – powiada\u0142 (str. 411). Do perfekcji opanowa\u0142 Mao technik\u0119 mobilizacji wiejskich mas przez nienawi\u015b\u0107 klasow\u0105 (a gdy trzeba, r\u00f3wnie\u017c narodow\u0105 i rasow\u0105 – \u201eantykolonialn\u0105\u201d) oraz przez prowokowanie przeciwnik\u00f3w do masakr niewinnych, co radykalizowa\u0142o ludno\u015b\u0107 i przeci\u0105ga\u0142o najbardziej poszkodowany i najmniej \u015bwiadomy element w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy na stron\u0119 komunist\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Wed\u0142ug dekretu partyjnego, \u201ejest tylko jeden spos\u00f3b, aby (\u2026) spowodowa\u0107, by przeszli na stron\u0119 rewolucji (\u2026): zastosowa\u0107 czerwony terror, \u017ceby wymusi\u0107 na nich takie rzeczy, kt\u00f3rych dokonanie zamknie drzwi do jakichkolwiek kompromis\u00f3w ze szlacht\u0105 i bur\u017cuazj\u0105 w przysz\u0142o\u015bci\u201d (str. 61). Has\u0142em komunist\u00f3w by\u0142o \u201ezmia\u017cd\u017cy\u0107 bogaczy!\u201d A \u201ebogacze\u201d to ludzie, kt\u00f3rzy mieli po kilka kur, a nie wspierali komuny. Porywano te\u017c ludzi dla okupu, nawet ksi\u0119\u017cy, np. ojca Samuela Younga (str. 84). Cz\u0119sto zak\u0142adnik\u00f3w mordowano. Mao praktykowa\u0142 te\u017c \u201erewolucyjny bandytyzm\u201d poprzez eksterminacj\u0119 tradycyjnych elit oraz poprzez rabunek przeciwnej komunizmowi ludno\u015bci. \u201eJego rajdy trudno by\u0142o w\u0142a\u015bciwie odr\u00f3\u017cni\u0107 od tradycyjnego bandytyzmu\u201d (str. 56). We wczesnym okresie \u201eczerwoni \u017co\u0142nierze mieli na sobie rozmaitego rodzaju i koloru ubrania, czasami nawet stroje kobiece czy szaty liturgiczne ksi\u0119\u017cy katolickich\u201d (str. 66). Tych rewolucyjnych bandyt\u00f3w poddawano fanatycznej indoktrynacji. \u201eKomuni\u015bci (\u2026) dos\u0142ownie po\u015bwi\u0119cali nawet swoje dzieci, sprzedaj\u0105c je albo oddaj\u0105c na sprzeda\u017c, aby zdoby\u0107 fundusze dla partii, co wcale nie by\u0142o niezwyk\u0142e\u201d (str. 126). Ponadto Mao i jego towarzysze handlowali opium i wsp\u00f3\u0142pracowali z narkotykowymi gangsterami. W 1943 roku Czerwony Sternik zarobi\u0142 na tym 640 milion\u00f3w dolar\u00f3w (wg dzisiejszego przelicznika – str. 276-277).<\/p>\r\n\r\n

Z dialektycznym zaci\u0119ciem Mao wprowadza\u0142 agentur\u0119 w szeregi swoich przeciwnik\u00f3w. Stosowano tu wypr\u00f3bowane sowieckie sztuczki. Infiltrowano organizacje narodowe, gdzie prominentni dzia\u0142acze okazywali si\u0119 po 1949 roku komunistami, jak czterech czo\u0142owych genera\u0142\u00f3w Czang Kaj-szeka. Nie gardzono r\u00f3wnie\u017c niszczeniem \u201ereakcji\u201d r\u0119koma okupanta. \u201eOrganizacje kolaboranckie wype\u0142niono naszymi towarzyszami, kt\u00f3rzy wykorzystali no\u017ce Japo\u0144czyk\u00f3w, aby wyrzyna\u0107 nacjonalist\u00f3w (na przyk\u0142ad cz\u0142onk\u00f3w podziemia narodowego) (\u2026) na po\u0142udnie od Jangcy (\u2026), co by\u0142o arcydzie\u0142em wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy Japo\u0144czykami a nasz\u0105 Parti\u0105\u201d (str. 222).<\/p>\r\n\r\n

Mao skoncentrowa\u0142 si\u0119 na mobilizacji ch\u0142op\u00f3w, cho\u0107 by\u0142 na ich los raczej oboj\u0119tny, podobnie jak na po\u0142o\u017cenie proletariatu. Pisa\u0142 w 1920 roku: \u201eMy\u015bl\u0119, \u017ce robotnicy w Chinach nie cierpi\u0105 z powodu kiepskich warunk\u00f3w. Tylko studenci cierpi\u0105\u201d (str. 30). Zapisa\u0142 si\u0119 bowiem w tym czasie na uczelni\u0119. Nauczy\u0142 si\u0119 wtedy \u201espa\u0107 ca\u0142y dzie\u0144 i czyta\u0107 do p\u00f3\u017anej nocy\u201d, co pozosta\u0142o mu do ko\u0144ca \u017cycia. Nie mia\u0142 obowi\u0105zk\u00f3w, a mia\u0142 wolny czas. Na studiach jednak pocz\u0105\u0142 \u201ewylewa\u0107 kub\u0142y nienawi\u015bci na swoich chi\u0144skich rodak\u00f3w\u201d. Nienawidzi\u0142 Chin. Ju\u017c w 1918 roku napisa\u0142, \u017ce \u201eten kraj trzeba zniszczy\u0107, a potem odtworzy\u0107 na nowo\u201d (str. 15) Opr\u00f3cz tego \u201eMao postulowa\u0142 spalenie wszystkich archiw\u00f3w prozy i poezji po dynastiach Tang i Sung\u201d. Uda\u0142o mu si\u0119 to wszystko w du\u017cym stopniu osi\u0105gn\u0105\u0107, gdy obj\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119, stoj\u0105c na czele partii komunistycznej.<\/p>\r\n\r\n

Komparti\u0119 za\u0142o\u017cy\u0142o w 1921 roku 13 intelektualist\u00f3w. Wnet by\u0142o ich 57, w tym Mao. R\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od innych przyw\u00f3dc\u00f3w tym, \u017ce \u201enie mia\u0142 \u017cadnych wyrzut\u00f3w sumienia, aby bra\u0107 pieni\u0105dze od Moskwy\u201d (str. 27). Po wrze\u015bniu 1939 roku Mao ucieszy\u0142a \u201eleninowska\u201d mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce \u201esowiecka pomoc ruchowi wyzwole\u0144czemu Chin przyjmie podobn\u0105 form\u0119\u2026 jak rosyjska okupacja Polski\u201d (str. 220). Z drugiej strony podejmowa\u0142 pewne kluczowe decyzje w tajemnicy przed Stalinem, cho\u0107by naznaczaj\u0105c siebie szefem partii de facto, a nie tylko – zgodnie z moskiewsk\u0105 wol\u0105 – de iure w marcu 1942 roku. A Kreml dyktowa\u0142 chi\u0144skim towarzyszom, jak zdoby\u0107 w\u0142adz\u0119.<\/p>\r\n\r\n

Droga by\u0142a pokr\u0119tna. Najpierw przymierze z nacjonalistami. Potem komuna w Kantonie, gdzie komunistyczna rewolucja po raz pierwszy rozbi\u0142a tradycyjne spo\u0142ecze\u0144stwo w Chinach – znacz\u0105cy eksperyment. Pola\u0142a si\u0119 krew, wyrzynano tradycyjne elity – \u201epan\u00f3w,\u201d \u201ekrwiopijc\u00f3w\u201d. To w Kantonie Mao zacz\u0105\u0142 fascynowa\u0107 si\u0119 sadyzmem. \u201eWrog\u00f3w ludu\u201d r\u017cni\u0119to publicznie no\u017cami. Jak przyzna\u0142 sam w 1927 roku, \u201eto by\u0142 rodzaj ekstazy, jakiej nigdy przedtem nie do\u015bwiadczy\u0142em\u201d (str. 42). R\u00f3wnie\u017c tam odkry\u0142, \u017ce dobr\u0105 form\u0105 kontroli totalnej jest regulacja stosunk\u00f3w seksualnych. Zakaza\u0142 ich przeci\u0119tnym towarzyszom, a nomenklaturze pozwala\u0142 sobie dogadza\u0107 (potem wprowadzono takie zakazy dla ca\u0142ej ludno\u015bci, a dotyczy\u0142o to r\u00f3wnie\u017c masturbacji – str. 332-333).<\/p>\r\n\r\n

Chi\u0144ski przyw\u00f3dca komunistyczny by\u0142 te\u017c pionierem w dziedzinie rewolucyjnej odpowiedzialno\u015bci zbiorowej. Nie dotyczy to wy\u0142\u0105cznie wyrzynania ca\u0142ych rodzin \u201epan\u00f3w\u201d. Chodzi\u0142o o to, aby jak najwi\u0119cej ludzi wmiesza\u0107 w czerwone zbrodnie. \u201eMao nie wymy\u015bli\u0142 publicznych egzekucji, ale doda\u0142 do tej strasznej tradycji nowoczesny wymiar – zorganizowane mas\u00f3wki. W ten spos\u00f3b spowodowa\u0142, \u017ce zabijanie sta\u0142o si\u0119 obowi\u0105zkowym spektaklem dla du\u017cej cz\u0119\u015bci ludno\u015bci. Przymusza\u0142 wszystkich do stawienia si\u0119 w formie t\u0142umu, kt\u00f3ry nie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci ucieczki z miejsca egzekucji; przymusza\u0142 ich do przygl\u0105dania si\u0119 zabijaniu w ten krwawy i przewlek\u0142y spos\u00f3b, gdy ofi ary rycza\u0142y z b\u00f3lu. To wszystko parali\u017cowa\u0142o strachem przygl\u0105daj\u0105cych si\u0119 zbrodni\u201d (str. 54 – tej metody nauczyli si\u0119 od komunist\u00f3w niemieccy narodowi socjali\u015bci, jak pokazuje np. sprawa Jedwabnego). Przymuszano nawet dzieci, aby bi\u0142y \u201ema\u0142ych paniczyk\u00f3w\u201d. Nagminnie stosowano tortury, na przyk\u0142ad w grudniu 1930 roku w Szanghaju komuni\u015bci torturowali i zamordowali 4 tys. \u201epan\u00f3w\u201d. Czasami grzebano nieszcz\u0119\u015bnik\u00f3w \u017cywcem. W Futian uj\u0119to r\u00f3wnie\u017c \u017cony \u201ewrog\u00f3w ludu\u201d. Zerwano z nich ubrania, nast\u0119pnie \u201eich cia\u0142a, a szczeg\u00f3lnie ich pochwy, zosta\u0142y podpalone pochodniami, a ich piersi zosta\u0142y obci\u0119te ma\u0142ymi no\u017cami\u201d (str. 93). W ten spos\u00f3b w ci\u0105gu kilku lat (19311935) tzw. Czerwone D\u017ciangksi, pierwszy matecznik komunist\u00f3w, wykaza\u0142 spadek ludno\u015bci o 20% – kilka milion\u00f3w ofi ar (str. 109). Trudno si\u0119 dziwi\u0107. Mao przecie\u017c o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce \u201ew\u0142adza wyrasta z lufy karabinu\u201d (str. 50).<\/p>\r\n\r\n

W latach 20. i 30. by\u0142 pionierem strategii i taktyki chi\u0144skiego komunizmu. Narzuci\u0142 go Chinom na wielk\u0105 skal\u0119 podczas Wielkiego Marszu (kt\u00f3ry wyzyska\u0142 do pot\u0119\u017cnej czystki w\u015br\u00f3d w\u0142asnych towarzyszy), w okresie II wojny \u015bwiatowej (gdy g\u0142\u00f3wnie walczy\u0142 przeciw nacjonalistom, a unika\u0142 star\u0107 z Japo\u0144czykami), a szczeg\u00f3lnie po zdobyciu w\u0142adzy w 1949 roku (co w znacznej mierze osi\u0105gn\u0105\u0142 dzi\u0119ki ameryka\u0144skiej indolencji i sowieckiej pomocy).<\/p>\r\n\r\n

Od razu przyst\u0105piono do masakry starych elit. Zgin\u0119\u0142o przynajmniej 3 miliony ludzi, a miliony zape\u0142ni\u0142y Laogai – chi\u0144ski Gu\u0142ag (kt\u00f3ry poch\u0142onie oko\u0142o 27 milion\u00f3w ofi ar – str. 324325). Potem kontynuowano rzezie innych \u201ewrog\u00f3w ludu\u201d, w tym czystki wewn\u0105trzpartyjne, w takt has\u0142a \u201eNiech rozkwitnie tysi\u0105c kwiat\u00f3w!\u201d. W ramach dehumanizacji Mao chcia\u0142 zast\u0105pi\u0107 ludzkie imiona numerami. Szala\u0142o donosicielstwo i terror komitet\u00f3w blokowych i wioskowych. Katolik\u00f3w prze\u015bladowano na przyk\u0142ad w takt oskar\u017ce\u0144 o \u201ekanibalizm\u201d (\u201eOto cia\u0142o Moje\u201d). Najwi\u0119ksze \u017cniwo \u015bmierci przynios\u0142a przymusowa kolektywizacja i \u201eWielki Skok Naprz\u00f3d\u201d – 38 milion\u00f3w ofi ar. Tylko w 1960 roku \u201e22 miliony ludzi zmar\u0142y z g\u0142odu\u201d. Mao dialektycznie skomentowa\u0142 9 grudnia 1958 roku: \u201e\u015amier\u0107 przynosi korzy\u015bci\u2026 (Cia\u0142a ch\u0142op\u00f3w) mog\u0105 u\u017cy\u017ani\u0107 gleb\u0119\u201d (str. 434, 438-439, 452). Potem zabijano i prze\u015bladowano w ramach \u201erewolucji kulturalnej\u201d. Represje dotkn\u0119\u0142y 100 milion\u00f3w os\u00f3b, z czego zgin\u0119\u0142o trzy miliony (str. 547). A enigmatycznie u\u015bmiechaj\u0105cy si\u0119 Mao b\u0142ogos\u0142awi\u0142 tym przedsi\u0119wzi\u0119ciom i dalej u\u015bmiecha si\u0119 do nas na placu Niebia\u0144skiego Spokoju. Jego kult nadal legitymizuje komun\u0119 w Chinach. Nadal te\u017c imponuje na Zachodzie.<\/p>\r\n\r\n

Mo\u017ce dlatego, \u017ce mia\u0142 czaruj\u0105ce maniery? \u201eMog\u0119 du\u017co je\u015b\u0107 i du\u017co sra\u0107\u201d – napisa\u0142 w li\u015bcie do towarzysza (str. 73). Zreszt\u0105 \u201eplag\u0105 \u017cycia Mao by\u0142o zatwardzenie – i obsesja zwi\u0105zana z defekacj\u0105\u201d (str. 34). Z higien\u0105 te\u017c by\u0142o u Mao na bakier. Cho\u0107 uwielbia\u0142 p\u0142ywa\u0107 dla zdrowia, nie u\u017cywa\u0142 wanny ani nie bra\u0142 prysznic\u00f3w przez 27 lat. Nie lubi\u0142 te\u017c my\u0107 z\u0119b\u00f3w. Straszy\u0142 wszystkich czarnymi pie\u0144kami, co zauwa\u017cy\u0142 nawet Richard Nixon. Zgodnie z post\u0119powym savoir vivre Mao ewoluowa\u0142 te\u017c w stron\u0119 pedofilii. U szczytu w\u0142adzy otacza\u0142 go harem nieletnich dziewczynek. W og\u00f3le \u017cy\u0142 w wielkim stylu. Wr\u0119cz wzorowa\u0142 si\u0119 na chi\u0144skich cesarzach. Naturalnie by\u0142o to wzorowanie si\u0119 tylko w takim stopniu, do jakiego zdolny jest nieobyty cham. Ale od samego pocz\u0105tku mia\u0142 najlepsze jedzenie, najm\u0142odsze konkubiny, najwygodniejsze kwatery, najprzedniejsze ubrania i najwygodniejszy transport (np.: \u201eW czasie Wielkiego Marszu podr\u00f3\u017cowa\u0142em sobie, le\u017c\u0105c w lektyce. No to co robi\u0142em? Czyta\u0142em du\u017co\u201d – str. 139). Naturalnie o tych sprawach dzi\u015b w Chinach nikt nie wie. \u201eHistoria zosta\u0142a przepisana i cz\u0119sto postawiona na g\u0142owie\u201d (str. 269).<\/p>\r\n\r\n

Chang i Halliday z powodzeniem przebili si\u0119 przez hagiograficzn\u0105 mg\u0142\u0119 czerwonych biograf\u00f3w oraz prokomunistyczne apologie zachodnich sympatyk\u00f3w czy te\u017c liberalne wygibasy relatywizuj\u0105ce potworno\u015bci chi\u0144skiej komuny. Na przyk\u0142ad Simone de Beavoir chwali\u0142a rzekome unikanie przemocy u Mao (str. 460), a jej kochanek Jean-Paul Sartre jednocze\u015bnie podziwia\u0142 \u201erewolucyjn\u0105 przemoc\u201d Mao jako \u201eg\u0142\u0119boko moraln\u0105\u201d (str. 571). W tym sensie praca \u201eMao: The Unknown Story\u201d jest bardzo cennym uzupe\u0142nieniem empirycznej nauki i konserwatywnej publicystyki. Ksi\u0105\u017cka powsta\u0142a na podstawie niedost\u0119pnych dzi\u015b \u017ar\u00f3de\u0142, w tym dokument\u00f3w regionalnych, oraz wspomnie\u0144 i wywiad\u00f3w ze \u015bwiadkami. W trakcie zbierania materia\u0142\u00f3w w\u0142adze komunistyczne nabra\u0142y podejrze\u0144, \u017ce Chang i Halliday to nie Anita Dunn, i zacz\u0119\u0142y pi\u0119trzy\u0107 k\u0142opoty, aby nast\u0119pnie zupe\u0142nie zabroni\u0107 bada\u0144 i wstawi\u0107 prac\u0119 autor\u00f3w na indeks ksi\u0105g zakazanych. Ale mimo to jest!<\/p>\r\n\r\n

Marek Jan Chodakiewicz<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u015aci\u015blej m\u00f3wi\u0105c: za swego \u201enajbardziej ulubionego filozofa politycznego\u201d obra\u0142a Mao Tse Tunga Anita Dunn, dyrektor ds. komunikacji w Bia\u0142ym Domu. Jak pokazuj\u0105 Jung Chang i Jon Halliday w biografii \u201eMao: The Unknown Story\u201d (Alfred A. Knopff, New York, 2005) trzeba bardzo szczeg\u00f3lnej, selektywnej wra\u017cliwo\u015bci, aby uzna\u0107 go za \u201eulubionego\u201d na jakimkolwiek polu. Chyba \u017ce kto\u015b […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[57,66,21],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15519"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15519"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15519\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}