{"id":1526,"date":"2019-05-31T09:58:30","date_gmt":"2019-05-31T13:58:30","guid":{"rendered":""},"modified":"2019-05-31T20:03:46","modified_gmt":"2019-06-01T00:03:46","slug":"produkty-koszerne-najpopularniejszym-segmentem-ywnoci-w-stanach-zjednoczonych-czyli-zgoda-amerykanw-na-podatek-koszerny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=1526","title":{"rendered":"Produkty koszerne najpopularniejszym segmentem \u017cywno\u015bci w Stanach Zjednoczonych, czyli zgoda Amerykan\u00f3w na „Podatek koszerny”"},"content":{"rendered":"

Artyku\u0142 pochodzi sprzed 12 lat i w Stanach Zjednoczonych inwazja produkt\u00f3w koszernych post\u0119puje lawinowo, co w rezultacie doprowadzi\u0142o do sytuacji gdy prawie nie mo\u017cna ju\u017c znale\u017a\u0107 wyrob\u00f3w nie oznaczonych takim czy innym znakiem koszerno\u015bci. A w Polsce… nie wiemy jak jest obecnie i ch\u0119tnie zamie\u015bcimy analiz\u0119 rynku polskiego.<\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Dodano: 2007-12-27 3:58 pm<\/small><\/p>\n

Wed\u0142ug najnowszego raportu mi\u0119dzynarodowej organizacji Mintel<\/em>, badaj\u0105cej od ponad 30 lat globalne trendy marketingowe, wyroby ze znaczkiem „Koszerne” sta\u0142y si\u0119 w Stanach Zjednoczonych najcz\u0119\u015bciej kupowanymi produktami, przewy\u017cszaj\u0105c swoj\u0105 popularno\u015bci\u0105 nawet wyroby z \u017cywno\u015bci\u0105 naturaln\u0105.<\/strong><\/p>\n

Raport Mintel\u2019s Global New Products Database (GNPD)<\/a><\/em> za rok 2007 pokazuje, \u017ce wyroby „Kosher” sta\u0142y si\u0119 najbardziej rozpoznawalnym i popularnym oznaczeniem produkt\u00f3w, bardziej popularnym ni\u017c wyroby „All Natural” (drugie miejsce) , „No Additives or Preservatives” (trzecie miejsce) oraz „Organic”, „Vitamin\/Mineral Fortified”, „Convenient”, „Microwaveable”, „Low\/No\/Reduced Fat”, „Low\/No\/Reduced Sugar” i „Low\/No\/Reduced Calorie”.<\/p>\n\n

Rynek wyrob\u00f3w koszernych powi\u0119ksza si\u0119 <\/strong><\/h4>\n

Niezwyk\u0142a popularno\u015b\u0107 wyrob\u00f3w koszernych („kaszrut”) na rynku ameryka\u0144skim jest swego rodzaju ewenementem niepor\u00f3wnywalnym w \u015bwiecie. W ci\u0105gu tylko jednego roku 2006 na rynku USA przyby\u0142o 3984 nowych \u017cywno\u015bciowych produkt\u00f3w koszernych oraz 728 nowych koszernych napoj\u00f3w. W ci\u0105gu ostatnich pi\u0119ciu lat, na rynku USA i Kanady pojawi\u0142o si\u0119 14300 nowych produkt\u00f3w koszernych. Dla por\u00f3wnania, w tym samym czasie na rynkach kraj\u00f3w europejskich pojawi\u0142o si\u0119 zaledwie 740 produk\u00f3w koszernych.<\/p>\n

<\/span>Wed\u0142ug pisma Jerusalem Post<\/em>, Amerykanie wydaj\u0105 na produkty koszerne 10 i p\u00f3\u0142 miliarda dolar\u00f3w rocznie, co jednak trudno uzna\u0107 za liczb\u0119 rzeteln\u0105, gdy\u017c wed\u0142ug raportu firmy Mintel<\/em>, na produkty organiczne, znajduj\u0105ce si\u0119 dopiero na czwartym miejscu listy, w 2006 roku wydali oni 16,7 miliarda dolar\u00f3w. Najbardziej realn\u0105 jest jednak kwota podawana przez najwi\u0119ksz\u0105 organizacj\u0119 wydaj\u0105c\u0105 certyfikaty koszerno\u015bci – Orthodox Union<\/em>, kt\u00f3ra m\u00f3wi o rynku „150 miliard\u00f3w dolar\u00f3w koszernych certyfikowanych produkt\u00f3w konsumowanych rocznie.”<\/p>\n

Rynek wyrob\u00f3w koszernych wzrasta\u0142 w Stanach Zjednoczonych w ci\u0105gu ostatnich 15-20 lat w tempie 10-15% rocznie – stwierdza rabin Eliyahu Safran, koordynator nadzoru rabinicznego Orthodox Union<\/em>.<\/p>\n\n

Certyfikaty koszerno\u015bci <\/strong><\/h4>\n

Oznaczenia koszerno\u015bci mo\u017cna znale\u017a\u0107 nie tylko, jak si\u0119 najcz\u0119\u015bciej s\u0105dzi, na produktach \u017cywno\u015bciowych, lecz tak\u017ce na wielu innych wyrobach, np. lekarstwach, witaminach, kosmetykach, papierosach, wyrobach papierniczych, \u015brodkach czysto\u015bci, a nawet na zapa\u0142kach. Wed\u0142ug ortodoksyjnych rabin\u00f3w koszerne mog\u0105 by\u0107 nawet wyroby szklane (butelki, szklanki). Przed kupnem produktu warto zaznajomi\u0107 si\u0119 z wyst\u0119puj\u0105cymi w r\u00f3\u017cnych krajach symbolami (zwane Heckscher<\/em>) [zob. kr\u00f3tki spis tutaj<\/a> i tutaj<\/a>]. W Stanach Zjednoczonych najpopularniejszymi znakami s\u0105: litera „K” – sama litera b\u0105d\u017a wpisana w ko\u0142o, w gwiazdk\u0119 b\u0105d\u017a wkomponowana graficznie w inny symbol, lub litera „U” – sama, b\u0105d\u017a wpisana w ko\u0142o. Litera U wpisana w ko\u0142o jest symbolem certyfikatu koszerno\u015bci wydawanym przez Orthodox Union<\/em>. Symbol ten mo\u017cna spotka\u0107 na 60 procentach dost\u0119pnych wyrob\u00f3w koszernych, czyli na 400 tysi\u0105cach [sic!<\/em>] r\u00f3\u017cnego rodzaju produkt\u00f3w.<\/p>\n

Tzw. certyfikaty koszerno\u015bci wydaj\u0105 wyspecjalizowane organizacje \u017cydowskie, kt\u00f3rych rabini – Koordynatorzy Rabiniczni (ang. Kashrus Coordinator<\/em>) – dokonuj\u0105 inspekcji produktu oraz zak\u0142adu produkuj\u0105cego. Certyfikat koszerno\u015bci otrzyma\u0107 te\u017c mog\u0105 wydzielone miejsca w sklepach czy restauracjach, albo ca\u0142e lokale gastronomiczne czy nawet szpitale b\u0105d\u017a szko\u0142y. Potencjalny rynek ekspansji jest niemal nieograniczony, zatem przy odpowiednim marketingu (slogany typu: „Koszerne to na pewno zdrowsze” albo „To si\u0119 na pewno op\u0142aca – wzro\u015bnie sprzeda\u017c Twojego produktu”) i naciskowi na firmy ze strony dystrybutor\u00f3w – r\u00f3wnie\u017c naciskowi ideologicznemu, a nie tylko merytoryczno-marketingowemu – poda\u017c produkt\u00f3w koszernych powi\u0119ksza si\u0119. Doprowadzi\u0142o to do sytuacji, w kt\u00f3rej trudno jest dzisiaj znale\u017a\u0107 w sklepie np. puszk\u0119 Coca-Coli bez znaczka koszerno\u015bci, a w niemal ka\u017cdym sklepie spo\u017cywczym w dziale krojenia w\u0119dlin znajduje si\u0119 specjalne wydzielone stanowisko do produk\u00f3w koszernych. Te wszystkie wymagania, specjalne dostosowywanie linii produkcyjnych, zakup dodatkowych urz\u0105dze\u0144, generuj\u0105 dodatkowe koszty, kt\u00f3re na samym ko\u0144cu uiszcza nie\u015bwiadomy konsument. Koszty te i ich wysoko\u015b\u0107 s\u0105 jednak jedn\u0105 z najbardziej strze\u017conych tajemnic i trudno wydoby\u0107 je od producent\u00f3w. I chocia\u017c nie zawsze musz\u0105 by\u0107 one wielkie, to z pewno\u015bci\u0105 s\u0105 skorelowane z rodzajem produktu, stopniem rabiniczej kontroli (Mashgiach<\/em>) oraz wielko\u015bci\u0105 produkcji. Niestety, nie s\u0105 znane dok\u0142adne liczby wp\u0142yw\u00f3w z wydawanych certyfikat\u00f3w koszerno\u015bci i zwi\u0105zanych ze sta\u0142ym procesem nadzoru. Jako usprawiedliwienie i odpowied\u017a na zarzuty „grup skrajnie prawicowych”, cz\u0119sto przytaczana jest kwota wynosz\u0105ca „zaledwie” 0.0000065 centa za ka\u017cdy produkt. Problem polega na tym, \u017ce s\u0105 to dane dok\u0142adnie sprzed 32 lat [dane pochodz\u0105 z roku 1975, czyli na dzisiaj sprzed 44 lat!<\/strong><\/em> I brak jest jakichkolwiek nowszych danych.<\/em>] oraz \u017ce… dalej nie wiadomo ile tak naprawd\u0119 p\u0142acimy my wszyscy za „przywilej” picia koszernej Coca-Coli<\/em>. A przy produkcji wynosz\u0105cej miliardy puszek i wsp\u00f3\u0142czesnym poziomie cen i op\u0142at, ta „nic nie znacz\u0105ca” kwota mo\u017ce urosn\u0105\u0107 sobie do poka\u017anych zysk\u00f3w. [Dla przyk\u0142adu: Ka\u017cdego dnia produkowanych jest w 200 krajach \u015bwiata 1,9 miliarda opakowa\u0144 Coca-Coli. Ka\u017cdej sekundy serwowanych jest 10 tysi\u0119cy drink\u00f3w<\/em> Coca-Coli.]<\/p>\n\n

Kontrola<\/strong><\/h4>\n

Opr\u00f3cz bezpo\u015brednich koszt\u00f3w narzucanych na producent\u00f3w decyduj\u0105cych si\u0119 na certyfikat koszerno\u015bci, istnieje r\u00f3wnie\u017c jeszcze jeden element, najcz\u0119\u015bciej zupe\u0142nie przemilczany, lecz niezwykle wa\u017cny. Jest nim przekazanie kontroluj\u0105cym rabinom pe\u0142nej dokumentacji linii produkcyjnej i zak\u0142adu, spisu wszystkich dostawc\u00f3w i szczeg\u00f3\u0142owej listy komponent\u00f3w. Jako przyk\u0142ad mo\u017cna poda\u0107 tutaj s\u0142awn\u0105 historyjk\u0119 o niezwykle tajnym i pilnie strze\u017conym g\u0142\u00f3wnym sk\u0142adniku Coca-Coli<\/em> znanym jako „Merchandise 7X<\/em>„, kt\u00f3rego opis ma by\u0107 przechowywany w sejfie banku Chase<\/em>, a zna\u0107 ma go jedynie kilka wybranych os\u00f3b z zarz\u0105du firmy. Ot\u00f3\u017c wiadomo, \u017ce do tej grupy kilku wybra\u0144c\u00f3w do\u0142\u0105czy\u0142 (zreszt\u0105 ju\u017c dawno, bo w 1935 roku), kontroluj\u0105cy wyroby rabin, tak wi\u0119c certyfikat koszerno\u015bci – zreszt\u0105 tak jak i niemal wszystkie inne tzw. „certyfikaty jako\u015bci” – wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z przekazaniem najwi\u0119kszych tajemnic firmy. Rabin ma oczywi\u015bcie prawo kontroli fabryki w ka\u017cdym momencie i na ka\u017cdym etapie. R\u00f3\u017cnego rodzaju „certyfikaty jako\u015bci” s\u0105 wi\u0119c obok efektywnej metody zarobku, skutecznym sposobem kontroli zak\u0142adu.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n\n

Duchowo\u015b\u0107 nie-chrze\u015bcija\u0144ska <\/strong><\/h4>\n

Najbardziej tajemniczym – i potencjalnie niezwykle gro\u017anym dla \u015bwiadomego chrze\u015bcijanina – jest element odmawianych przy certyfikowaniu produkt\u00f3w koszernych modlitwach rabina. Opinie na ten temat s\u0105 sprzeczne i najcz\u0119\u015bciej oficjalnie twierdzi si\u0119, \u017ce modlitwy nie wyst\u0119puj\u0105 w procesie kashering<\/em> i \u017ce jest to tylko nadz\u00f3r zwi\u0105zany z zachowaniem czysto\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w i higieny. Trudno pogodzi\u0107 si\u0119 z tym faktem bior\u0105c pod uwag\u0119 wyst\u0119powanie niezwykle szczeg\u00f3\u0142owych przepis\u00f3w, reguluj\u0105cych niemal ka\u017cdy aspekt \u017cycia ortodoksyjnego \u017byda. Je\u015bli zatem modlitwy te maj\u0105 miejsce, to pozostaje do rozstrzygni\u0119cia problem wp\u0142ywu duchowo\u015bci nie-chrze\u015bcija\u0144skiej na nasz\u0105 kondycj\u0119 – tak fizyczn\u0105 jak i duchow\u0105.<\/p>\n\n

Kontrola i interes id\u0105 w parze<\/strong><\/h4>\n

Dla \u015brodowisk \u017cydowskich promowanie produkt\u00f3w koszernych i tworzenie mitu o szczeg\u00f3lnej ich zdrowotno\u015bci i czysto\u015bci gwarantowanej nadzorem rabiniczym, jest wyj\u0105tkowo intrantym interesem. Rabini t\u0142umacz\u0105 si\u0119 m\u00f3wi\u0105c, \u017ce przecie\u017c nie chodzi tylko o zamkni\u0119ty rynek konsument\u00f3w \u017cydowskich, \u017ce kupuj\u0105 je tak\u017ce Muzu\u0142manie przestrzegaj\u0105cy regu\u0142 Halal<\/em>, i \u017ce s\u0105 one poszukiwane przez innych klient\u00f3w. „Jest nieporozumieniem my\u015blenie o tym, \u017ce produkty koszerne s\u0105 tylko dla \u017byd\u00f3w i os\u00f3b religijnych. Tutaj si\u0119 ich rola zaczyna, lecz rynek koszerny w ci\u0105gu ostatnich 25-30 lat rozr\u00f3s\u0142 si\u0119 aby sprosta\u0107 zapotrzebowaniu innych” – stwierdza wspomniany ju\u017c wcze\u015bniej rabin Sarfan.<\/p>\n

Prawo \u017cydowskie Halacha<\/em>, wywodz\u0105ce si\u0119 z intepretacji Tory i poszerzone w Talmudzie, dziel\u0105ce wyroby na „kaszer” (czyli koszerne) i „teref” oraz wszystkie zwi\u0105zane z tym restrykcje, s\u0142u\u017cy\u0142y i s\u0142u\u017c\u0105 nadal – opr\u00f3cz oczywistych aspekt\u00f3w religijno-higieniczno-zdrowotnych – cementowaniu \u015brodowiska \u017cydowskiego. W przesz\u0142o\u015bci producenci \u017cydowscy produkowali maj\u0105c pewno\u015b\u0107 zbytu, wiedzieli bowiem \u017ce cz\u0142onkowie ich spo\u0142eczno\u015bci musz\u0105 wykupi\u0107 ich produkty. Maszyna kr\u0119ci\u0142a si\u0119 zatem sprawnie w swoim w\u0142asnym \u015brodowisku. Wraz ze wzrostem wp\u0142yw\u00f3w \u017cydowskich w spo\u0142ecze\u0144stwach chrze\u015bcija\u0144skich – co by\u0142o obserwowane w XX wieku, szczeg\u00f3lnie w Stanach Zjednoczonych, gdzie dominuj\u0105c\u0105 rol\u0119 polityczno-gospodarczo-finansow\u0105 wywieraj\u0105 \u017bydzi, pomimo tego, i\u017c stanowi\u0105 zaledwie 2 procent spo\u0142ecze\u0144stwa – dokonano skutecznego przechwycenia mega-rynku dystrybucji i zbytu narzucaj\u0105c swoje regu\u0142y gry. Do tego dochodzi oczywista dominacja \u017byd\u00f3w na rynku medialnym i rozrywkowym, co u\u0142atwia przekonywanie spo\u0142ecze\u0144stwa, albo jak kto woli – pranie m\u00f3zg\u00f3w.<\/p>\n\n

Koszerne – te\u017c dobre, ale… za jak\u0105 cen\u0119? <\/strong><\/h4>\n

Koszerno\u015b\u0107 ma r\u00f3wnie\u017c i swoje pozytywne cechy i oczywi\u015bcie nie mo\u017cna nie uzna\u0107 aspekt\u00f3w dodatkowego ogniwa w nadzorze nad produkcj\u0105 \u017cywno\u015bci, czy te\u017c lepszego doboru sk\u0142adnik\u00f3w. Nale\u017cy jednak mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nie zawsze lepsza jako\u015b\u0107 wyrobu stanowi cel sam w sobie – czym bowiem r\u00f3\u017cni si\u0119 puszka Coca-Coli<\/em> koszernej od nie-koszernej? – a w praktyce chodzi po prostu o dodatkowe zyski wp\u0142ywaj\u0105ce do \u015brodowiska kontroluj\u0105cego. Tylko, \u017ce ten element jest najcz\u0119\u015bciej zbywany automatycznym odruchem oskar\u017caj\u0105cym o „antysemityzm” i „rasizm”, albo przykrywany nie zawsze zgodnymi z rzeczywisto\u015bci\u0105 korzy\u015bciami lepszych walor\u00f3w wyrobu.<\/p>\n

Nade wszystko musimy zda\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce kupuj\u0105c produkt koszerny nie zawsze uzyskujemy obiecan\u0105 lepsz\u0105 jako\u015b\u0107, za to na pewno wspieramy \u015brodowiska \u017cydowskie. Wszystko sprowadza si\u0119 w ko\u0144cu do jednego: za ka\u017cdym razem nie pytani o zgod\u0119 p\u0142acimy wi\u0119cej, w sumie p\u0142acimy narzucany nam „podatek koszerny”.<\/p>\n

Lech Maziakowski<\/em><\/strong>
Washington, DC | 2007-12-27 | www.bibula.com <\/em><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: [1<\/a>], [2<\/a>], [3<\/a>], [4<\/a>], [5<\/a>], [6<\/a>], [7<\/a>]<\/p>\n\n

\n

CZYTAJ:<\/p>\n\n