{"id":15212,"date":"2009-10-27T16:39:07","date_gmt":"2009-10-27T21:39:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=15212"},"modified":"2009-10-27T16:39:07","modified_gmt":"2009-10-27T21:39:07","slug":"kosztowny-koniec-wielkiej-prywatyzacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=15212","title":{"rendered":"Kosztowny koniec wielkiej prywatyzacji"},"content":{"rendered":"

Na pocz\u0105tku zap\u0142acili ok. 3 mld z\u0142, teraz dostan\u0105 ok. 9 mld z\u0142. W mi\u0119dzy czasie pobierali wysok\u0105 dywidend\u0119 o warto\u015bci ponad 7 mld z\u0142. Przez 10 lat zarobili \u201ena czysto\u201d ok. 13 mld z\u0142, nie wnosz\u0105c nic poza konfliktem do zakupionej firmy. I nadal zachowuj\u0105 23 proc. akcji o warto\u015bci kilku miliard\u00f3w z\u0142otych z perspektyw\u0105 na kolejne zyski. Ale chcieli jeszcze wi\u0119cej. Poprzestali jednak na tym, bo zmusi\u0142a ich do tego perspektywa w\u0142asnego bankructwa.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Tak ko\u0144czy si\u0119 wielka prywatyzacja najwi\u0119kszej firmy ubezpieczeniowej w naszej cz\u0119\u015bci Europy. Tym, kt\u00f3ry inkasuje pieni\u0105dze jest holenderskie konsorcjum Eureko. Tymi, kt\u00f3rzy p\u0142ac\u0105 s\u0105 klienci PZU i polscy podatnicy. Ugoda zawarta przez polski rz\u0105d z jednej strony ko\u0144czy wieloletni sp\u00f3r wok\u00f3\u0142 um\u00f3w zawartych z zagraniczn\u0105 firm\u0105, a z drugiej jest gorzkim podsumowaniem tego, co nazywano wielkimi prywatyzacjami.<\/p>\r\n\r\n

Jak do tego dosz\u0142o?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Jest rok 1997. Wybory w Polsce przygniataj\u0105c\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 wygrywa Akcja Wyborcza Solidarno\u015b\u0107. Aby rz\u0105dzi\u0107 tworzy jednak koalicj\u0119 z du\u017co mniejsz\u0105 Uni\u0105 Wolno\u015bci. Powstaje rz\u0105d na czele z Jerzym Buzkiem, obecnym przewodnicz\u0105cym Parlamentu Europejskiego. Wicepremierem i ministrem finans\u00f3w zostaje Leszek Balcerowicz. Mimo solidarno\u015bciowego zaplecza nowa ekipa realizuje liberalny kurs w polityce gospodarczej. Jako jedno z g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 zostaje przyj\u0119te zalecenie dla ministra skarbu – przy\u015bpieszy\u0107 prywatyzacj\u0119!
\r\n To za tego rz\u0105du, w latach 1997-2001, dochodzi do wielkich transakcji. Sprzedane zostaj\u0105 m.in. Telekomunikacja Polska, banki Pekao SA i Bank Handlowy oraz w\u0142a\u015bnie gigant na rynku ubezpiecze\u0144 PZU SA.
\r\n W listopadzie 1999 roku \u00f3wczesny minister skarbu Emil W\u0105sacz podpisuje umow\u0119 prywatyzacyjn\u0105 PZU i sprzedaje 30 procent akcji sp\u00f3\u0142ki konsorcjum holenderskiego funduszu Eureko i BIG Bank Gda\u0144ski (obecnie Bank Millenium) za kwot\u0119 3,02 mld z\u0142. W kwietniu 2001 roku nast\u0119pny minister skarbu z tego samego rz\u0105du – Aldona Kamela-Sowi\u0144ska podpisuje z Eureko aneks do umowy prywatyzacyjnej, w kt\u00f3rym zobowi\u0105zuje si\u0119 do odsprzedania kolejnych 21 procent akcji i rezygnuje z kontroli nad PZU. Dochodzi do tego m.in. po rozmowie premiera Jerzego Buzka z \u00f3wczesnym przewodnicz\u0105cym Komisji Europejskiej Romano Prodim, kt\u00f3ry zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na niew\u0142a\u015bciwe traktowanie inwestor\u00f3w zagranicznych w Polsce. Naciski te mia\u0142y du\u017ce znaczenie, poniewa\u017c w\u00f3wczas nasz kraj intensywnie zabiega\u0142 o przyj\u0119cie do UE.
\r\n Umowy tej nie chc\u0105 uzna\u0107 nast\u0119pne rz\u0105dy. Eureko kieruje, wi\u0119c skarg\u0119 na Polsk\u0119 do Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Arbitra\u017cowego. Uzyskuje tam korzystne dla siebie rozstrzygni\u0119cie. Eureko wycenia swoje szkody z tytu\u0142u nie zrealizowanej umowy na 36 mld z\u0142 i takiej kwoty odszkodowania domaga si\u0119 od polskich w\u0142adz.
\r\n W tym czasie w Sejmie zosta\u0142a powo\u0142ana specjalna komisja \u015bledcza ds. PZU. Ko\u0144czy ona prace we wrze\u015bniu 2005 roku nast\u0119puj\u0105cymi wnioskami: umowa prywatyzacyjna PZU powinna zosta\u0107 uniewa\u017cniona, Aldona Kamela-Sowi\u0144ska i Emil W\u0105sacz musz\u0105 stan\u0105\u0107 przed Trybuna\u0142em Stanu, a niekt\u00f3re inne osoby, w tym premier Marek Belka powinny odpowiada\u0107 przed prokuratorem. Wnioski te nie zosta\u0142y zrealizowane.<\/p>\r\n\r\n

Ugoda wymuszona przez kryzys <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Przeci\u0105gaj\u0105cy si\u0119 sp\u00f3r o przej\u0119cie kontroli nad PZU staje si\u0119 k\u0142opotliwy dla obu stron. Brak porozumienia uniemo\u017cliwia od trzech lat wyp\u0142at\u0119 liczonej w miliardach z\u0142otych dywidendy. A pieni\u0105dze s\u0105 pilnie potrzebne zar\u00f3wno rz\u0105dowi, kt\u00f3ry ma kolosalne problemy bud\u017cetowe i wp\u0142ywami z dywidendy \u0142agodzi rosn\u0105cy deficyt, jak i Eureko, kt\u00f3re negatywnie odczuwa skutki krachu finansowego na gie\u0142dach. Za rok 2008 holenderskie konsorcjum odnotowa\u0142o straty w wysoko\u015bci ponad 2 mld euro. Pieni\u0105dze z Polski s\u0105, wi\u0119c jedyn\u0105 nadziej\u0105 na uratowanie si\u0119 przed widmem bankructwa.
\r\n Podpisane porozumienie przewiduje wyp\u0142at\u0119 skumulowanej dywidendy za trzy lata w wysoko\u015bci ponad 12 mld z\u0142. Z tego ok. 4 mld z\u0142 trafi do Eureko. Dodatkowo otrzyma ono 4,77 mld z\u0142 tytu\u0142em odszkodowania za rezygnacj\u0119 z praw do dodatkowych 21 proc. akcji i przej\u0119cia sp\u00f3\u0142ki. Kwota ta ma pochodzi\u0107 w wysoko\u015bci 3,55 mld z\u0142 z cz\u0119\u015bci dywidendy nale\u017cnej skarbowi pa\u0144stwa, a pozosta\u0142e 1,22 mld z\u0142 ze sprzeda\u017cy pa\u0144stwowych 4,9 proc. akcji. Eureko pozbywa si\u0119 10 proc. akcji. Udzia\u0142y Holendr\u00f3w spadaj\u0105 do poziomu 23 procent, a wi\u0119c poni\u017cej poziomu 25 procent, kt\u00f3ry zgodnie z kodeksem sp\u00f3\u0142ek handlowych daje mo\u017cliwo\u015bci blokowania kluczowych decyzji.
\r\n Rz\u0105d przejmuje pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad PZU SA, ko\u0144czy sp\u00f3r prawny z Eureko i dostaje reszt\u0119 dywidendy w wysoko\u015bci 3,4 mld z\u0142.<\/p>\r\n\r\n

Sukces czy pora\u017cka?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Przej\u0119cie kontroli przez rz\u0105d nad PZU jest wa\u017cne nie tylko dlatego, \u017ce odblokowuje swobod\u0119 pobierania wysokiej i pilnie potrzebnej dywidendy. Najwi\u0119kszy nasz ubezpieczyciel, kt\u00f3rego kondycja finansowa jest bardzo dobra (w tym roku mimo kryzysu mo\u017ce zarobi\u0107 nawet 4 mld z\u0142) lokowa\u0142 swoje aktywa w obligacjach pa\u0144stwowych. Posiada ich na \u0142\u0105czn\u0105 warto\u015b\u0107 55 mld z\u0142, czyli wi\u0119cej ni\u017c wynosi planowany przysz\u0142oroczny deficyt ca\u0142ego bud\u017cetu. Gdyby, wi\u0119c nowy zagraniczny w\u0142a\u015bciciel nagle sprzeda\u0142 znacz\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tych obligacji zaburzy\u0142by sytuacj\u0119 na rynku i m\u00f3g\u0142by wywo\u0142a\u0107 dodatkowe powa\u017cne problemy dla finans\u00f3w publicznych. Z tej perspektywy zako\u0144czenie konfliktu z Eureko jest dla rz\u0105du korzystne.
\r\n Z drugiej jednak strony podpisanie ugody oznacza usankcjonowanie i swoiste zalegalizowanie wszystkiego tego, co do tej pory w tej sprawie zrobiono. Wnioski komisji \u015bledczej tym samym zosta\u0142y ostatecznie odrzucone. Nie przypadkiem jednym z warunk\u00f3w ugody postawionym przez Eureko jest udzielenie absolutorium dla zarz\u0105du PZU, w tym eksprezesa Cezarego Stypu\u0142owskiego, za 2006 r. Oznacza to rezygnacj\u0119 z poci\u0105gania r\u00f3\u017cnych os\u00f3b zamieszanych w t\u0119 \u201eprywatyzacj\u0119\u201d do odpowiedzialno\u015bci na drodze prawnej.
\r\n Na koniec pozostaj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, co do wysoko\u015bci odszkodowania dla Holendr\u00f3w. Czy w obliczu du\u017cych strat Eureko na rynkach finansowych i widma jego bankructwa Polska nie mog\u0142a uzyska\u0107 wi\u0119kszych ust\u0119pstw? Tym bardziej, \u017ce rz\u0105d m\u00f3g\u0142 jeszcze d\u0142ugo skutecznie blokowa\u0107 realizacj\u0119 umowy prywatyzacyjnej.<\/p>\r\n\r\n

Bogus\u0142aw Kowalski<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w tygodniku katolickim \u201eNiedziela\u201d nr 42\/2009 za www.niedziela.pl<\/a>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Na pocz\u0105tku zap\u0142acili ok. 3 mld z\u0142, teraz dostan\u0105 ok. 9 mld z\u0142. W mi\u0119dzy czasie pobierali wysok\u0105 dywidend\u0119 o warto\u015bci ponad 7 mld z\u0142. Przez 10 lat zarobili \u201ena czysto\u201d ok. 13 mld z\u0142, nie wnosz\u0105c nic poza konfliktem do zakupionej firmy. I nadal zachowuj\u0105 23 proc. akcji o warto\u015bci kilku miliard\u00f3w z\u0142otych z […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15212"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15212"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15212\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}