{"id":15127,"date":"2009-10-24T18:56:12","date_gmt":"2009-10-24T23:56:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=15127"},"modified":"2009-10-24T18:57:57","modified_gmt":"2009-10-24T23:57:57","slug":"klienci-fundacji-czy-jeszcze-polscy-urzednicy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=15127","title":{"rendered":"Klienci fundacji czy jeszcze polscy urz\u0119dnicy?"},"content":{"rendered":"
Oddzia\u0142y niemieckich fundacji ju\u017c nie tylko sponsoruj\u0105 polskich student\u00f3w, nauczycieli j\u0119zyka niemieckiego, t\u0142umaczy literatury i dzia\u0142aczy kultury, lecz tak\u017ce wkraczaj\u0105 na delikatn\u0105 scen\u0119 polityki i reinterpretuj\u0105 histori\u0119. Problem klientyzmu si\u0119ga nawet foteli ministerialnych.<\/em><\/strong><\/div>\r\n\r\n\r\n

Formalnie celem oddzia\u0142\u00f3w niemieckich fundacji dzia\u0142aj\u0105cych na terenie Polski jest edukacja polityczna na rzecz pokoju, wolno\u015bci i sprawiedliwo\u015bci. Jest te\u017c mowa o wzmacnianiu demokracji, wspieraniu jedno\u015bci europejskiej i zacie\u015bnianiu stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych. Tyle deklaracje. Aktywno\u015b\u0107 fundacji wkracza jednak cz\u0119sto na grunt polityki. Przyk\u0142adem jest Fundacja Friedricha Naumanna – politycznie umocowana w niemieckiej FDP – kt\u00f3ra sponsorowa\u0142a m.in. powstanie Instytutu Studi\u00f3w Strategicznych. Jego za\u0142o\u017cycielem jest obecny minister obrony Bogdan Klich.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Niemieckie fundacje polityczne s\u0105 do\u015b\u0107 unikalnym zjawiskiem. Na sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w ca\u0142o\u015bci dostaj\u0105 pieni\u0105dze od rz\u0105du niemieckiego i partii politycznych. I tak Fundacja Friedricha Eberta zwi\u0105zana jest z SPD (socjaldemokraci). Fundacja Konrada Adenauera – z CDU (chrze\u015bcija\u0144scy demokraci), Fundacja Friedricha Naumanna – z FDP (wolni demokraci), Fundacja Hansa Seidla przypisana jest do CSU (Unia Chrze\u015bcija\u0144sko-Spo\u0142eczna). Z parti\u0105 Zielonych wsp\u00f3\u0142pracuje z kolei Fundacja im. Heinricha B\u00f6lla. Wszystkie te organizacje, w ca\u0142o\u015bci finansowane przez rz\u0105d niemiecki, rozpoczyna\u0142y sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Polsce po 1989 roku.
\r\n Fundacje formalnie prowadz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 edukacyjn\u0105, wydawnicz\u0105, przyznaj\u0105 dotacje na r\u00f3\u017cnego rodzaju programy w Polsce.
\r\n S\u0119k w tym, \u017ce ich aktywno\u015b\u0107 nie ogranicza si\u0119 tylko do sfery spo\u0142ecznej i kulturalnej. Zdaniem Mariusza Muszy\u0144skiego, by\u0142ego prezesa Fundacji „Polsko-Niemieckie Pojednanie”, w ten spos\u00f3b Niemcy buduj\u0105 w Polsce swoj\u0105 stref\u0119 wp\u0142yw\u00f3w. – To s\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci fundacje niemieckich partii politycznych. Z punktu widzenia Niemiec to dobrze robiona polityka – komentuje Muszy\u0144ski.
\r\n Przyk\u0142adem jest m.in. dzia\u0142alno\u015b\u0107 Fundacji im. Roberta Boscha znanej z tego, \u017ce sfinansowa\u0142a niemiecko-polski projekt badawczy pod nazw\u0105 „WYP\u0118DZENIE ludno\u015bci niemieckiej z Polski 1945-1947”, kt\u00f3rym zajmowa\u0142o si\u0119 m.in. Seminarium Historyczne przy Uniwersytecie Warszawskim i Seminarium Wschodnioeuropejskie przy Uniwersytecie w Marburgu. Ta sama fundacja zaj\u0119\u0142a si\u0119 te\u017c krzewieniem wiedzy o pozytywnej cywilizacyjnej misji zakonu krzy\u017cackiego w Europie \u015arodkowej i Wschodniej. \u015arodki rz\u0119du ponad 100 tys. marek Fundacja Boscha przekaza\u0142a te\u017c na budow\u0119 Muzeum Historii \u017byd\u00f3w w Warszawie, w kt\u00f3rym du\u017co m\u00f3wi si\u0119 o antysemickich wyst\u0105pieniach w Polsce skierowanych po wojnie przeciwko pozosta\u0142ej przy \u017cyciu ludno\u015bci \u017cydowskiej.
\r\n Fundacja Boscha wspar\u0142a te\u017c finansowo prace W\u0142adys\u0142awa Bartoszewskiego, by\u0142ego ambasadora w Wiedniu i szefa senackiej Komisji Spraw Zagranicznych, nad wspomnieniami na temat porozumienia polsko-niemieckiego. Informacje o tym zawiera sprawozdanie dzia\u0142alno\u015bci fundacji za lata 1974-2000.
\r\n – Specjalnie mnie to nie dziwi. Bartoszewski bra\u0142 nagrody nie tylko od tej fundacji, ale te\u017c od innych stowarzysze\u0144. Tylko \u017ce jako\u015b nie wida\u0107 tego w polityce zagranicznej, czyli m.in. w stosunkach polsko-niemieckich – komentuje senator PiS Dorota Arciszewska-Mielewczyk.
\r\n Fundacja Boscha ufundowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c Katedr\u0119 Cywilizacji Europejskiej w Kolegium Europejskim na warszawskim Natolinie, kt\u00f3rej szefowa\u0142 Bronis\u0142aw Geremek. W\u015br\u00f3d sponsor\u00f3w Centrum im. prof. Bronis\u0142awa Geremka, w kt\u00f3rego w\u0142adzach zasiada m.in. by\u0142y premier Tadeusz Mazowiecki, znalaz\u0142a si\u0119 natomiast np. Fundacja im. Stefana Batorego, w gronie jej darczy\u0144c\u00f3w za\u015b… Fundacja Boscha. Z pomocy Fundacji Boscha skorzysta\u0142 te\u017c Instytut Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych w Warszawie. Kwot\u0105 200 tys. marek fundacja wspar\u0142a dwa projekty: „Polska i Rosja – sprzeczno\u015bci i mo\u017cliwo\u015bci dialogu” oraz „Miejsce Polski w przysz\u0142ym europejskim systemie bezpiecze\u0144stwa”. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce by\u0142ym kierownikiem instytutu do 2005 roku by\u0142 Janusz Reiter, pierwszy po zmianach w 1989 roku ambasador RP w Republice Federalnej Niemiec. To nie jedyny przyk\u0142ad takiej ingerencji: obecny minister obrony narodowej Bogdan Klich jest za\u0142o\u017cycielem Instytutu Studi\u00f3w Strategicznych finansowanego w\u0142a\u015bnie przez fundacje: Batorego, Naumanna i Eberta.
\r\n Bosch szkoli te\u017c polskich urz\u0119dnik\u00f3w. Kolegium im. Carla Friedricha Goerdelera Fundacji Roberta Boscha b\u0119dzie szkoli\u0107 m\u0142ode kadry kierownicze z sektora publicznego naszego kraju. Informacje o tym nie s\u0105 bynajmniej zastrze\u017cone – mo\u017cna je znale\u017a\u0107 na stronach internetowych Serwisu S\u0142u\u017cby Cywilnej. Od wrze\u015bnia 2010 r. kolegium organizuje dla cz\u0142onk\u00f3w korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej pobyty stypendialne w instytucjach niemieckich. Nab\u00f3r ju\u017c trwa. Niestety, nikt z kancelarii premiera nie potrafi\u0142 nam udzieli\u0107 szczeg\u00f3\u0142owych informacji o tym, ilu kandydat\u00f3w zosta\u0142o zg\u0142oszonych i w jakiej kwocie fundacja pokryje koszty szkole\u0144. Fundacja Boscha przygotowuje te\u017c r\u00f3\u017cnego rodzaju programy w ramach szkolenia zawodowego w Wy\u017cszej Szkole Administracji Publicznej w \u0141odzi.
\r\n – Wszelkie organizacje pozarz\u0105dowe powinny by\u0107 niezale\u017cne politycznie. Ale tajemnic\u0105 poliszynela jest to, \u017ce za ich dzia\u0142alno\u015bci\u0105 ukrywaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto struktury biznesowo-polityczne. Mo\u017cna tu tylko domniemywa\u0107, \u017ce niepolskie pieni\u0105dze wspieraj\u0105 cz\u0119sto kampanie pewnych polityk\u00f3w – m\u00f3wi dr Przemys\u0142aw W\u00f3jtowicz, politolog z Wy\u017cszej Szko\u0142y Kultury Spo\u0142ecznej i Medialnej w Toruniu. Zdaniem prof. Jerzego Roberta Nowaka, polska polityka zagraniczna powinna bra\u0107 przyk\u0142ad z niemieckiego sposobu zabiegania o swoje interesy. Przede wszystkim w kwestii lobbowania na rzecz interes\u00f3w Narodu Polskiego poprzez reklam\u0119 polskiej dobrej literatury oraz zak\u0142adania fundacji polskich na Zachodzie. Jak informuje MSZ, „na pewno jest to mo\u017cliwe”, nie podaje jednak \u017cadnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w.
\r\n Rejestru oddzia\u0142\u00f3w fundacji zagranicznych nie prowadzi Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji. Informacji na temat ewidencji nie by\u0142o nam te\u017c w stanie dostarczy\u0107 Ministerstwo Spraw Zagranicznych, kt\u00f3re wyja\u015bni\u0142o tylko, \u017ce takie oddzia\u0142y mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 na terenie Polski na mocy art. 19 ustawy o fundacjach z 6 kwietnia 1984 roku. W my\u015bl ustawy utworzenie takiego przedstawicielstwa wymaga zezwolenia, kt\u00f3re oznacza jednocze\u015bnie zgod\u0119 na podj\u0119cie dzia\u0142alno\u015bci okre\u015blonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje minister spraw zagranicznych.
\r\n Oddzia\u0142y fundacji podlegaj\u0105 rozliczeniom z polskim fiskusem, ale jedynie w aspekcie zatrudniania pracownik\u00f3w. Wszelkie kwoty, jakie przez nie przep\u0142ywaj\u0105, nadzoruj\u0105 instytucje niemieckie.
\r\n To znaczy, \u017ce tak naprawd\u0119 nie wiadomo, kto kogo i za ile finansuje. Co innego gdyby to by\u0142y firmy – wtedy by\u0142aby tu jasna, kontrolowana przez nas wymiana kapita\u0142u.<\/p>\r\n\r\n

Anna Ambroziak<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n\r\n

\r\n

Kto p\u0142aci, ten wymaga<\/h3>\r\n\r\n\r\n

Z prof. Tadeuszem Marczakiem z Instytutu Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego rozmawia Anna Ambroziak<\/strong>
\r\n
\r\n Fundacje niemieckie, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 w Polsce, s\u0105 solidnie umocowane politycznie…<\/strong>
\r\n – Najcz\u0119\u015bciej tak jest. Ale wiadomo, \u017ce one maj\u0105 okre\u015blone cele. Dociera do mnie wiele sygna\u0142\u00f3w, jak te fundacje czy stowarzyszenia dzia\u0142aj\u0105. S\u0105 one po prostu odbiciem okre\u015blonej polityki. To fakt og\u00f3lnie znany. Fundacje te cz\u0119sto wr\u0119cz ocieraj\u0105 si\u0119 o korupcj\u0119 polityczn\u0105. Jest to szersze zjawisko – sponsorowanie pewnych o\u015brodk\u00f3w badawczych przez instytucje zewn\u0119trzne to zjawisko powszechne nie tylko u nas. Pod znakiem zapytania stoi ca\u0142a polityka grant\u00f3w.
\r\n
\r\n Fakt, \u017ce niekt\u00f3rzy politycy pozwalaj\u0105 si\u0119 sponsorowa\u0107 zagranicznym fundacjom nie narusza zaufania opinii publicznej wobec nich?<\/strong>
\r\n – Jak najbardziej. Zw\u0142aszcza \u017ce wiele z tych fundacji jest w stu procentach finansowana przez niemiecki bud\u017cet pa\u0144stwa. A wiadomo, \u017ce ten kto p\u0142aci, ten wymaga. To jest transakcja wi\u0105zana. Mo\u017cna tylko si\u0119 domy\u015bla\u0107, w jaki spos\u00f3b taki polityk musi si\u0119 p\u00f3\u017aniej wyp\u0142aci\u0107. Najcz\u0119\u015bciej jest to podporz\u0105dkowanie si\u0119 obcej polityce, to na jej korzy\u015b\u0107 taki polityk musi wtedy dzia\u0142a\u0107, cz\u0119sto wbrew interesom naszego pa\u0144stwa. Zgodzenie si\u0119 na tego rodzaju „pomoc”, „sponsoring” – to jak otwarcie furtki roszczeniom niemieckim. Dlatego w polskim prawodawstwie nie powinno by\u0107 w og\u00f3le przyzwolenia na zak\u0142adanie na terenie naszego kraju tego typu organizacji. Godzi to bowiem w polsk\u0105 racj\u0119 stanu.
\r\n
\r\n Ministerstwo Spraw Zagranicznych bardzo ogl\u0119dnie ustosunkowa\u0142o si\u0119 do naszych pyta\u0144 o wykaz oddzia\u0142\u00f3w fundacji niemieckich dzia\u0142aj\u0105cych na terenie naszego kraju. Czy nie wydaje si\u0119 co najmniej dziwne, \u017ce resort, kt\u00f3ry powinien sprawowa\u0107 kuratel\u0119 nad tego typu przedsi\u0119wzi\u0119ciami, nie jest w stanie udzieli\u0107 szczeg\u00f3\u0142owych informacji na ten temat?<\/strong>
\r\n – Wydaje si\u0119 to nieprawdopodobne. To wygl\u0105da na celowe zaniechanie…. trudno mi to inaczej okre\u015bli\u0107. S\u0105dz\u0119, \u017ce nale\u017ca\u0142oby dokona\u0107 bardzo skrupulatnego przegl\u0105du wszystkich instytucji tego typu, szczeg\u00f3lnie tych, kt\u00f3re zajmuj\u0105 si\u0119 stosunkami mi\u0119dzynarodowymi, zw\u0142aszcza pod k\u0105tem ich kapita\u0142u za\u0142o\u017cycielskiego. My\u015bl\u0119, \u017ce takiego przegl\u0105du powinny dokona\u0107 te\u017c \u015brodowiska akademickie – to dziwne, \u017ce nikt takiej analizy dotychczas nie zrobi\u0142.
\r\n
\r\n Fundacje og\u0142aszaj\u0105 si\u0119 jako instytucje krzewi\u0105ce idee integracji lud\u00f3w, kszta\u0142cenia, promocji kultury. W czym wi\u0119c tkwi to niebezpiecze\u0144stwo przekazywanych przez nie tre\u015bci?<\/strong>
\r\n – W poprawno\u015bci politycznej. Poza tym fundacje te cz\u0119sto informuj\u0105 o tym, czym maj\u0105 si\u0119 zajmowa\u0107, ale nie o tym, sk\u0105d czerpi\u0105 \u015brodki. Przyk\u0142adem jest powstaj\u0105ca we Wroc\u0142awiu Fundacja na rzecz Studi\u00f3w Europejskich (jej za\u0142o\u017cycielem jest Klaus Bachmann, sta\u0142y felietonista m.in. „Gazety Wyborczej”), kt\u00f3ra ju\u017c zorganizowa\u0142a konferencj\u0119 w kontek\u015bcie dziedzictwa i polityki historycznej Wroc\u0142awia i Gda\u0144ska. Nale\u017ca\u0142oby tu te\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce owa poprawno\u015b\u0107 polityczna dominuje cz\u0119sto w wydawanych przez fundacje publikacjach. Chodzi o j\u0119zyk, np. operowanie poj\u0119ciem „wyp\u0119dzenia”, a nie „zorganizowane przesiedlenia ludno\u015bci niemieckiej”, kt\u00f3rymi to pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 uchwa\u0142y poczdamskie. Przyjmowanie innej terminologii oznacza, \u017ce Polska nie wype\u0142ni\u0142a uchwa\u0142 poczdamskich albo je z\u0142ama\u0142a.
\r\n
\r\n Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Za:Nasz Dziennik, Sobota-Niedziela, 24-25 pa\u017adziernika 2009, Nr 250 (3571) <\/a><\/p><\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Oddzia\u0142y niemieckich fundacji ju\u017c nie tylko sponsoruj\u0105 polskich student\u00f3w, nauczycieli j\u0119zyka niemieckiego, t\u0142umaczy literatury i dzia\u0142aczy kultury, lecz tak\u017ce wkraczaj\u0105 na delikatn\u0105 scen\u0119 polityki i reinterpretuj\u0105 histori\u0119. Problem klientyzmu si\u0119ga nawet foteli ministerialnych. Formalnie celem oddzia\u0142\u00f3w niemieckich fundacji dzia\u0142aj\u0105cych na terenie Polski jest edukacja polityczna na rzecz pokoju, wolno\u015bci i sprawiedliwo\u015bci. Jest te\u017c mowa o […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[124,23],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15127"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15127"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15127\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15127"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15127"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15127"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}