{"id":14837,"date":"2009-10-14T22:26:33","date_gmt":"2009-10-15T03:26:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=14837"},"modified":"2009-10-14T22:26:33","modified_gmt":"2009-10-15T03:26:33","slug":"o-tym-ze-rzady-wielu-demokracja-sa-najgorsze-cz-ii-%e2%80%93-sw-tomasz-z-akwinu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=14837","title":{"rendered":"O tym, \u017ce rz\u0105dy wielu (demokracja) s\u0105 najgorsze cz.II \u2013 \u015bw. Tomasz z Akwinu<\/em>"},"content":{"rendered":"

Po tych wst\u0119pnych rozwa\u017caniach nale\u017cy koniecznie postawi\u0107 pytanie, czy lepiej, by prowincja lub wsp\u00f3lnota polityczna by\u0142y pod kr\u00f3lowaniem jednego, czy wielu.<\/p>\r\n\r\n

Mo\u017cna to rozwa\u017cy\u0107 na podstawie samego celu sprawowania rz\u0105d\u00f3w. Intencj\u0105 ka\u017cdego, kto kr\u00f3luje, winno by\u0107 zapewnienie ocalenia ludziom powierzonym jego kr\u00f3lowaniu. Zadaniem sternika jest bowiem, aby – wbrew morskim niebezpiecze\u0144stwom – zachowa\u0107 statek w ca\u0142o\u015bci i nienaruszony doprowadzi\u0107 do portu ocalenia. Dobro i ocalenie wsp\u00f3lnoty stowarzyszonych ze sob\u0105 ludzi tkwi\u0105 przecie\u017c w zachowaniu jej jedno\u015bci, nazywanej pokojem. Gdy \u00f3w pok\u00f3j znika, ga\u015bnie te\u017c korzy\u015b\u0107 ze wsp\u00f3lnego \u017cycia, a sk\u0142\u00f3cona wsp\u00f3lnota staje si\u0119 dla siebie ci\u0119\u017carem. I oto mamy zatem cel d\u0105\u017ce\u0144 rz\u0105dcy wsp\u00f3lnot aby zapewni\u0107 jedno\u015b\u0107 pokoju. Nie na miejscu s\u0105 rozwa\u017cania nad celowo\u015bci\u0105 czynienia pokoju w\u015br\u00f3d swoich poddanych, bo czy\u017c lekarz nie wie, \u017ce ma leczy\u0107 chorych? Nikt nie powinien si\u0119 zastanawia\u0107, czy d\u0105\u017cy\u0107 do celu, do kt\u00f3rego powinien d\u0105\u017cy\u0107, ale raczej nad tym, co tam zaprowadzi. I st\u0105d s\u0142owa Aposto\u0142a wzywaj\u0105ce wierz\u0105cy lud do jedno\u015bci: starajcie si\u0119 – rzecze – zachowa\u0107 jedno\u015b\u0107 ducha w\u0119z\u0142em pokoju. Tak wi\u0119c tym korzystniejsze by\u0142yby rz\u0105dy, im skuteczniej przyczynia\u0142yby si\u0119 do zachowania jedno\u015bci jako pokoju.<\/p>\r\n\r\n

To zaiste nazywamy korzystniejszym, co lepiej prowadzi do celu. Okazuje si\u0119, \u017ce rzecz b\u0119d\u0105ca sama w sobie jedno\u015bci\u0105 o wiele lepiej jednoczy ni\u017c jaka\u015b mnogo\u015b\u0107. Najoczywistsz\u0105 wszak\u017ce przyczyn\u0105 ogrzewania jest co\u015b, co samo w sobie jest ciep\u0142e. Korzystniejsze s\u0105 zatem rz\u0105dy jednego ni\u017c wielu.<\/p>\r\n\r\n

Co wi\u0119cej, okazuje si\u0119, \u017ce wielu w \u017caden spos\u00f3b nie zachowa\u0142oby wsp\u00f3lnoty, gdyby byli we wszystkim sk\u0142\u00f3ceni. Jest wi\u0119c i mi\u0119dzy wieloma konieczna pewna wi\u0119\u017a po to, by w og\u00f3le mogli w jaki\u015b spos\u00f3b rz\u0105dzi\u0107 – tak jak wielu nie poprowadzi\u0142oby okr\u0119tu w jedn\u0105 stron\u0119 gdyby w jaki\u015b spos\u00f3b nie byli ze sob\u0105 zwi\u0105zani. Wielu za\u015b \u0142\u0105czy przez przybli\u017canie do jedno\u015bci. Lepiej zatem, gdy kr\u00f3luje jeden, wielu, a to st\u0105d, \u017ce wtedy ludzie zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do jedno\u015bci.<\/p>\r\n\r\n

Dalej: rzeczy zgodne z natur\u0105 maj\u0105 w sobie doskona\u0142o\u015b\u0107, bowiem natura pos\u0142uguje si\u0119 jednostkami – i tak jest najlepiej. Zgodnie z natur\u0105 to jeden porz\u0105dkuje wszystko. Licznymi cz\u0142onkami bowiem porusza co\u015b jednego – serce, a nad wszystkimi cz\u0119\u015bciami duszy w\u0142adz\u0119 sprawuje jedna si\u0142a, mianowicie rozum. Jak nad pszczo\u0142ami jest jeden kr\u00f3l, tak i nad ca\u0142ym wszech\u015bwiatem jest jeden B\u00f3g – Stw\u00f3rca wszechrzeczy i ich Rz\u0105dca. I jest to rozumne. Wszelka bowiem mnogo\u015b\u0107 wywodzi si\u0119 z jedno\u015bci. Z tego powodu, je\u015bli ludzkie dzie\u0142a na\u015bladuj\u0105 naturalne i o tyle jest lepszy taki ludzki wytw\u00f3r, o ile stara si\u0119 upodobni\u0107 do tego, co w naturze, to – z konieczno\u015bci – najlepsze dla ludzkiej wsp\u00f3lnoty jest to, by kr\u00f3lowa\u0142 nad ni\u0105 jeden.<\/p>\r\n\r\n

Objawia si\u0119 to tak\u017ce w do\u015bwiadczeniu. Bo przecie\u017c prowincje lub wsp\u00f3lnoty polityczne, nad kt\u00f3rym nie kr\u00f3luje jeden, s\u0105 trapione sporami i – pozbawione pokoju – szamocz\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cne strony, by wype\u0142ni\u0142o si\u0119, co nam przekaza\u0142 Pan przez proroka: 'pasterze mnodzy spustoszyli winnic\u0119 moj\u0105’. Z drugiej za\u015b strony, prowincje lub wsp\u00f3lnoty pollityczne, kt\u00f3re maj\u0105 nad sob\u0105 kr\u00f3la, ciesz\u0105 si\u0119 pokojem, kwitn\u0105 sprawiedliwo\u015bci\u0105 i op\u0142ywaj\u0105 w dostatki. I dlatego zapowiedzia\u0142 Pan swojemu ludowi przez prorok\u00f3w, \u017ce ustanowi jedn\u0105 g\u0142ow\u0119 i jednego pierwszego po\u015br\u00f3d nich.<\/p>\r\n\r\n\r\n

\u015bw.Tomasz z Akwinu<\/em><\/strong><\/div>\r\n
<\/div>\r\n
\r\n