Symbol niemieckiego przemys\u0142u samochodowego, jedna z najwa\u017cniejszych marek \u015bwiatowej motoryzacji, trafi\u0142 w r\u0119ce Rosjan. Zosta\u0142 odkupiony od ameryka\u0144skiego koncernu General Motors, kt\u00f3ry posiada\u0142 Opla przez ostatnie 80 lat. Operacja ta by\u0142a mo\u017cliwa po przez bardzo silne zaanga\u017cowanie niemieckiego rz\u0105du. Kryzys wywo\u0142uje powa\u017cne zmiany w \u015bwiatowej gospodarce. Przyk\u0142ad tej transakcji pokazuje, w jakim kierunku nast\u0119puj\u0105 przesuni\u0119cia. Jak USA trac\u0105 pozycj\u0119 zdecydowanego lidera na rzecz nowych centr\u00f3w \u015bwiatowej gospodarki. I jak ekonomia jest silnie powi\u0105zana z polityk\u0105 i od niej zale\u017cna.<\/p>\r\n\r\n
<\/p>\r\n\r\n
Amerykanie wypchni\u0119ci z Europy<\/strong> O co chodzi Niemcom?<\/strong> Polacy te\u017c dop\u0142ac\u0105?<\/strong><\/p>\r\n\r\n Post\u0119powanie Berlina w sprawie Opla wywo\u0142a\u0142o zaniepokojenie w\u015br\u00f3d kraj\u00f3w Unii Europejskiej. Przedstawiciele Brukseli zacz\u0119li obawia\u0107 si\u0119, \u017ce tak przej\u0119cie GM Europe, jak i planowane zwolnienia w fabrykach Opla w Europie, maj\u0105 pod\u0142o\u017ce polityczne. Obecnie we wszystkich zak\u0142adach pracuje ok. 50 tys. os\u00f3b. Ze wzgl\u0119du na spadek popytu na nowe auta planuje si\u0119 redukcj\u0119 zatrudnienia o 20 proc. Po\u0142owa pracuj\u0105cych to Niemcy, a reszta to robotnicy pracuj\u0105cych w kilku innych krajach UE. Nowi w\u0142a\u015bciciele deklaruj\u0105, \u017ce nie zamkn\u0105 \u017cadnej z czterech fabryk Opla znajduj\u0105cych si\u0119 w Niemczech. St\u0105d wniosek, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 redukcji odb\u0119dzie si\u0119 poza tym krajem.
\r\n General Motors (GM), \u015bwiatowy gigant w produkcji samochod\u00f3w z siedzib\u0105 w Detroit w USA, decyzj\u0119 o oddaniu kontroli nad Oplem podj\u0105\u0142 na pocz\u0105tku tego roku. Zmierza\u0142 wtedy do bankructwa wywo\u0142anego \u015bwiatowym kryzysem i b\u0119d\u0105c bez got\u00f3wki nie by\u0142 w stanie wspom\u00f3c swojej europejskiej odnogi, kt\u00f3ra tak jak ca\u0142y koncern potrzebowa\u0142a pomocy. Sytuacj\u0119 t\u0119 wykorzysta\u0142 rz\u0105d Niemiec. Zaproponowa\u0142 po\u017cyczk\u0119 w wysoko\u015bci 1,5 mld euro, ale pod warunkiem, \u017ce Amerykanie oddadz\u0105 kontrol\u0119 nad firm\u0105. W przeddzie\u0144 bankructwa og\u0142oszonego przez GM 1 czerwca br. t\u0119 propozycj\u0119 nie do odrzucenia przyj\u0119to.
\r\n Berlin d\u0142ugo nie szuka\u0142 nowego inwestora. Ju\u017c w ko\u0144cu maja og\u0142osi\u0142, \u017ce najlepsza jest oferta konsorcjum utworzonego przez austriacko-kanadyjskiego producenta cz\u0119\u015bci zamiennych Magna International z rosyjskim pa\u0144stwowym bankiem Sbierbank i rosyjskim producentem samochod\u00f3w GAZ. Poda\u0142 te\u017c, \u017ce opr\u00f3cz udzielonej ju\u017c po\u017cyczki przyzna jeszcze 4,5 mld euro na rozw\u00f3j Opla.
\r\n Tymczasem program naprawczy w GM przy zaanga\u017cowaniu znacz\u0105cej pomocy publicznej z Waszyngtonu szybko przyni\u00f3s\u0142 popraw\u0119 sytuacji. Amerykanie zacz\u0119li wi\u0119c zwleka\u0107 z realizacj\u0105 wcze\u015bniejszych obietnic. Wed\u0142ug nich lepsz\u0105 ofert\u0119 na zakup Opla z\u0142o\u017cy\u0142 belgijski fundusz inwestycyjny RHJ, kt\u00f3ry zadowoli\u0142by si\u0119 3,2 mld euro pomocy, czyli o 1,3 mld euro mniej ni\u017c rosyjskie konsorcjum. Dodatkowo RHJ nie wyklucza\u0142o, \u017ce po naprawie sytuacji w Oplu mo\u017ce go ponownie odda\u0107 GM. Magna\/Sbierbank tak\u0105 opcj\u0119 wyklucza.
\r\n Niemiecki rz\u0105d nie zamierza\u0142 jednak ust\u0119powa\u0107. Minister finans\u00f3w Peter Steinbruck zagrozi\u0142, \u017ce je\u015bli kontroli nad Oplem nie przejmie rosyjskie konsorcjum, to firma ta b\u0119dzie musia\u0142a zwr\u00f3ci\u0107 niedawno otrzyman\u0105 po\u017cyczk\u0119 w wysoko\u015bci 1,5 mld euro jeszcze do ko\u0144ca tego roku. Wobec takiego ultimatum Amerykanie nie mieli wyj\u015bcia. W po\u0142owie wrze\u015bnia wyrazili ostateczn\u0105 zgod\u0119 na odsprzedanie Magnie\/Sbierbank 55 proc. akcji Opla pozostawiaj\u0105c dla siebie mniejszo\u015bciowy pakiet 35 proc. akcji. Pozosta\u0142e 10 proc. ma trafi\u0107 do pracownik\u00f3w.
\r\n Co ciekawe decyzj\u0119 GM jako pierwsza og\u0142osi\u0142a kanclerz Angela Merkel o\u015bwiadczaj\u0105c: Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce cierpliwo\u015b\u0107 i up\u00f3r rz\u0105du Niemiec w d\u0105\u017ceniu do celu op\u0142aci\u0142y si\u0119. Ciesz\u0119 si\u0119 nad wyraz, \u017ce decyzja GM jest zgodna z tym, czego \u017cyczy\u0142 sobie rz\u0105d federalny Niemiec i pracownicy Opla.<\/p>\r\n\r\n
\r\n Jakie s\u0105 cele w\u0142adz Rosji przy realizacji tej transakcji mo\u017cna \u0142atwo zrozumie\u0107. Dmitrij Miedwiediew wielokrotnie powtarza\u0142, \u017ce jego kraj chce odej\u015b\u0107 od gospodarki surowcowej na rzecz nowoczesnych technologii. Zakup Opla jest elementem rosyjskiej strategii ciesz\u0105cej si\u0119 poparciem Kremla, a zmierzaj\u0105cej do stworzenia w\u0142asnego producenta samochod\u00f3w o zasi\u0119gu globalnym. Przej\u0119cie znanej marki, nowoczesnych technologii i miliard\u00f3w euro pomocy publicznej to najlepsza droga do szybkiego osi\u0105gni\u0119cia tego celu. Udzia\u0142y zakupione przez Sbierbank maj\u0105 w ci\u0105gu roku trafi\u0107 do firmy GAZ, kt\u00f3ra pracuje ju\u017c nad nowym modelem samochodu osobowego dla masowego odbiorcy pod nazw\u0105 Sibir. Sbierbank chce natomiast wykorzysta\u0107 swoj\u0105 rozbudowan\u0105 sie\u0107 oddzia\u0142\u00f3w w Rosji, Kazachstanie i na Ukrainie, aby zaproponowa\u0107 klientom atrakcyjne kredyty na zakup aut, w tym nowego modelu Sibir. Przy ci\u0105gle stosunkowo ma\u0142ej sile nabywczej przeci\u0119tnych gospodarstw domowych w tych krajach brak tanich kredyt\u00f3w jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przeszkod\u0105 przy nabywaniu nowych aut. Oferta Sbierbanku ma rozwi\u0105za\u0107 ten problem.
\r\n O wiele trudniej jest natomiast zrozumie\u0107 dzia\u0142anie Niemiec. O ile jest jasne dlaczego skorzystano z kryzysowej okazji, aby pozby\u0107 si\u0119 nadzoru ameryka\u0144skiego.( Albowiem nasz zachodni s\u0105siad od czasu zjednoczenia systematycznie wyzwala kolejne fragmenty swojej pa\u0144stwowo\u015bci spod kurateli wielkiego brata zza oceanu. Zrobi\u0142 wi\u0119c to tak\u017ce w tej cz\u0119\u015bci w\u0142asnej gospodarki.) O tyle trudniej poj\u0105\u0107 dlaczego w\u0142asno\u015b\u0107 ameryka\u0144sk\u0105 chce zast\u0119powa\u0107 w\u0142asno\u015bci\u0105 rosyjsk\u0105? Wykazuj\u0105c przy tym du\u017c\u0105 determinacj\u0119 i nie szcz\u0119dz\u0105c pieni\u0119dzy w\u0142asnych obywateli.
\r\n Mo\u017cna to wyt\u0142umaczy\u0107 now\u0105 strategi\u0105 rozpocz\u0119t\u0105 jeszcze przez poprzedniego kanclerza Gerharda Schroedera, a kontynuowan\u0105 przez Angel\u0119 Merkel. Polega ona na strategicznej wsp\u00f3\u0142pracy Niemiec z Rosj\u0105, tak na p\u0142aszczy\u017anie politycznej, jak i gospodarczej. Symbolem tego sojuszu jest Gazoci\u0105g P\u00f3\u0142nocny, kt\u00f3ry ma by\u0107 po\u0142o\u017cony na dnie Ba\u0142tyku i ma bezpo\u015brednio po\u0142\u0105czy\u0107 oba pa\u0144stwa. W sferze politycznej zaowocowa\u0142 on m.in. zablokowaniem wej\u015bcia Ukrainy i Gruzji na \u015bcie\u017ck\u0119 cz\u0142onkostwa w NATO. Niemcy licz\u0105, \u017ce przez \u015bcis\u0142\u0105 kooperacj\u0119 z Moskw\u0105 b\u0119d\u0105 wzmacnia\u0107 swoj\u0105 pozycj\u0119 polityczn\u0105 w Europie oraz w stosunku do USA. Uwie\u0144czeniem tej drogi ma by\u0107 przyj\u0119cie Berlina do grona sta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ obok USA, Rosji i Chin. By\u0142oby to potwierdzeniem \u015bwiatowej roli Niemiec.
\r\n Nad Renem i \u0141ab\u0105 licz\u0105 te\u017c na otwarcie wielkiego rynku rosyjskiego, kt\u00f3ry jak powietrza potrzebuje nowych technologii. Gospodarka niemiecka mo\u017ce takie technologie da\u0107, w zamian za mo\u017cliwo\u015b\u0107 zbytu w\u0142asnej produkcji. W czasach recesji wydaje si\u0119 to jedyn\u0105 nadziej\u0105 na ponowny d\u0142ugotrwa\u0142y wzrost.
\r\n Sprzeda\u017c Opla ma wi\u0119c by\u0107 takim modelowym dzia\u0142aniem, na kt\u00f3rym zyskuj\u0105 obie strony. I jednocze\u015bnie praktycznym potwierdzeniem, \u017ce s\u0142owa o strategicznym partnerstwie to nie tylko deklaracje. \u015awiadcz\u0105 o tym wypowiedzi kanclerz Merkel z ostatnich dw\u00f3ch spotka\u0144 na szczycie z prezydentem Miedwiediewem. Publicznie zapewnia\u0142a ona tam o wsparciu dla przej\u0119cia Opla przez konsorcjum kontrolowane przez Rosjan.<\/p>\r\n\r\n
\r\n Komisarz ds. konkurencji w UE Neelie Kroes, znana nam z likwidacji polskich stoczni, zapowiedzia\u0142a, \u017ce dok\u0142adnie przeanalizuje niemieck\u0105 pomoc dla Opla w ramach przej\u015bciowego poluzowania regulacji w zwi\u0105zku z kryzysem i sprawdzi czy takie podej\u015bcie mo\u017cna w tym wypadku zastosowa\u0107.
\r\n A pomoc ta ma niebagateln\u0105 wielko\u015b\u0107 4,5 mld euro. Niemcy jednak nie zamierzaj\u0105 wszystkiego p\u0142aci\u0107 z w\u0142asnej kasy. Zapowiedzieli bowiem, \u017ce w kwocie przez nich obiecanej maj\u0105 partycypowa\u0107 tak\u017ce inne kraje UE, kt\u00f3re maj\u0105 u siebie fabryki Opla. Do tego grona nale\u017cy te\u017c Polska. U nas znajduj\u0105 si\u0119 dwa takie zak\u0142ady. W Gliwicach jest jedna z najnowocze\u015bniejszych montowni tej firmy, a w Tychach znajduje si\u0119 sp\u00f3\u0142ka produkuj\u0105ca silniki Diesla do samochod\u00f3w Opla. Szacuje si\u0119, \u017ce w obu tych miejscach i w firmach z nimi kooperuj\u0105cych zatrudnienie znajduje ok. 25 tys. Polak\u00f3w. Ile mamy dop\u0142aci\u0107 do operacji przej\u0119cia Opla przez Rosjan jeszcze nie wiadomo. Ale rozmowy w tej sprawie trwaj\u0105.<\/p>\r\n\r\n