{"id":14526,"date":"2009-10-04T19:14:09","date_gmt":"2009-10-05T00:14:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=14526"},"modified":"2009-10-04T19:19:20","modified_gmt":"2009-10-05T00:19:20","slug":"skoda-auto-czyli-czeska-odpornosc-_-grzegorz-wasiluk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=14526","title":{"rendered":"Skoda Auto czyli czeska odporno\u015b\u0107 _ Grzegorz Wasiluk<\/em>"},"content":{"rendered":"

Skoda zmaga si\u0119 ze skutkami kryzysu<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Przyszed\u0142 czas na zaciskanie pasa w zak\u0142adach Skoda Auto (jak je nazywaj\u0105 pieszczotliwie Czesi, w szkodowce). \u015acis\u0142e zwi\u0105zki Skody z Niemcami i dawnymi krajami cz\u0142onkowskimi RWPG by\u0142y dot\u0105d gwarancj\u0105 jej sukcesu oraz braku zwolnie\u0144 grupowych. Obecnie sta\u0142y si\u0119 przyczyn\u0105 powa\u017cnych trudno\u015bci. Nie jest to jednak pierwszy ostry zakr\u0119t w dziejach tych zak\u0142ad\u00f3w i nadzieje na to, \u017ce i teraz Skoda nie wypadnie z dobrego miejsca w drugiej lidze \u015bwiatowego przemys\u0142u s\u0105 jak najbardziej uzasadnione.
\r\n Samochody tej marki s\u0105 obecne w naszym kraju od bardzo dawna, a same zak\u0142ady, kt\u00f3rych pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 roku 1895 (zacz\u0119\u0142o si\u0119 od wytwarzania k\u00f3\u0142 do rower\u00f3w) przechodzi\u0142y r\u00f3\u017cne koleje losu. Nie miejsce tu na ich opisywanie. Do\u015b\u0107 b\u0119dzie przypomnie\u0107, \u017ce w czasach komunistycznych samochody marki Skoda ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 wzgl\u0119dnie nisk\u0105 cen\u0119, po\u0142\u0105czon\u0105 z nieskomplikowan\u0105 budow\u0105 i obs\u0142ug\u0105, a tak\u017ce spor\u0105 niezawodno\u015b\u0107, podbi\u0142y rynki kraj\u00f3w RWPG. Mo\u017cna je by\u0142o wtedy spotka\u0107 na ka\u017cdej ulicy, od Lipska po Burgas. W ZSRR podobn\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142a marka krajowa, oparta na starych licencjach FIATA – \u0179iguli.<\/p>\r\n\r\n

Skoda jako (autonomiczna) cz\u0119\u015b\u0107 koncernu Volkswagen<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Kiedy 16 IV 1991 podpisano umow\u0119 o wej\u015bciu do Mlada Boleslav strategicznego inwestora, jakim by\u0142 potencjalnie \u015bmiertelnie niebezpieczny konkurent – niemiecki koncern Volkswagen, ujawni\u0142 si\u0119 czeski geniusz pragmatyczny i pa\u0144stwowotw\u00f3rczy. Ot\u00f3\u017c posiadaj\u0105cy uprawnienia w\u0142a\u015bcicielskie w stosunku do tych upa\u0144stwowionych w 1945 zak\u0142ad\u00f3w rz\u0105d (w\u00f3wczas jeszcze) Czechos\u0142owacji postanowi\u0142 sprywatyzowa\u0107 t\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 z pere\u0142 w koronie krajowego przemys\u0142u w niezwykle przemy\u015blny spos\u00f3b. Z chwil\u0105 podpisania umowy Niemcy z VW otrzymali tylko 30 % akcji. Przekazanie im dalszych pakiet\u00f3w przewidziano w ci\u0105gu nast\u0119pnych lat. Warunek by\u0142 w zasadzie \u201etylko\u201d jeden. Taki, \u017ce zak\u0142ady pozostan\u0105 na swoim miejscu z ca\u0142\u0105 dotychczasow\u0105 produkcj\u0105 oraz biurami projektowymi i reszt\u0105 zaplecza. Nowi w\u0142a\u015bciciele mieli prawo tylko i wy\u0142\u0105cznie rozszerza\u0107 produkcj\u0119 i dobudowywa\u0107 nowe obiekty. Na dodatek niemiecki koncern musia\u0142 z\u0142o\u017cy\u0107 w banku depozyt ponad 200 mln marek, z klauzul\u0105 pozwalaj\u0105c\u0105 potr\u0105ci\u0107 z tego rz\u0105dowi w Pradze kary umowne w wypadku pr\u00f3b wy\u0142amania si\u0119 ze wsp\u00f3lnych postanowie\u0144. Takie pr\u00f3by podj\u0119to, zarz\u0105d VW oberwa\u0142 po kieszeni i odt\u0105d ju\u017c bez zarzutu wywi\u0105zywa\u0142 si\u0119 ze swoich zobowi\u0105za\u0144.<\/p>\r\n\r\n

Do Mlada Boleslav wprowadzano now\u0105, zachodni\u0105 my\u015bl techniczn\u0105, zak\u0142ady osi\u0105ga\u0142y coraz wi\u0119ksze zyski, za\u0142oga mog\u0142a \u015bmia\u0142o spogl\u0105da\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107. Produkcja zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 ze 170 tysi\u0119cy pojazd\u00f3w w 1991 do 492 tysi\u0119cy w 2005 przy znacznym rozszerzeniu wachlarza wytwarzanych modeli. W roku 2000 rz\u0105d czeski m\u00f3g\u0142 ju\u017c bez najmniejszych obaw odsprzeda\u0107 niemieckiemu koncernowi ostatni pakiet akcji, czyni\u0105c go wy\u0142\u0105cznym w\u0142a\u015bcicielem Skody Auto. Od roku 1991 wyprodukowano 7 mln Skod; 2 mln wi\u0119cej ni\u017c wynios\u0142a ca\u0142a produkcja samochod\u00f3w tej marki w latach 1905-1990. W sytuacji gdy VW wpakowa\u0142 ju\u017c w mark\u0119 Skoda miliardy i osi\u0105ga\u0142 znacz\u0105ce zyski ze sprzeda\u017cy wyrob\u00f3w swego czeskiego oddzia\u0142u, wszelka dzia\u0142alno\u015b\u0107 na czesk\u0105 szkod\u0119 by\u0142a wykluczona. Na odwr\u00f3t, Skoda (tak samo jak hiszpa\u0144ski SEAT) jest dzi\u015b oczkiem w g\u0142owie centrali w Wolfsburgu. Przyk\u0142ad na to, \u017ce obcy kapita\u0142 jest jak ogie\u0144; puszczony na \u017cywio\u0142 wszystko trawi i obraca w popi\u00f3\u0142, ale uj\u0119ty we w\u0142a\u015bciwe ramy daje \u017cyciodajn\u0105 energi\u0119 gospodarce narodowej.<\/strong> Wymaga to jednak przemy\u015blanego, centralnego planowania polityki przemys\u0142owej i inwestycyjnej, nie za\u015b pod\u0105\u017cania z zawi\u0105zanymi oczami za modnymi, wszystkot\u0142umacz\u0105cymi -izmami. Oczywi\u015bcie nawet takie planowanie nie uchroni \u017cadnego kraju przed cyklami koniunkturalnymi, w tym ich szczeg\u00f3lnie gro\u017an\u0105 form\u0105, jak\u0105 jest g\u0142\u0119boka recesja w skali \u015bwiatowej.<\/p>\r\n\r\n

Wp\u0142yw \u015bwiatowego kryzysu finansowego na wyniki Skody<\/strong><\/p>\r\n\r\n

W pierwszej po\u0142owie tego roku ca\u0142y czeski przemys\u0142 motoryzacyjny odnotowa\u0142 spadek produkcji: samochod\u00f3w osobowych o 11 %, ci\u0119\u017carowych o 54, a motocykl\u00f3w o 65 %. W powsta\u0142ej sytuacji (ju\u017c zanotowany spadek popytu i przewidywany dalszy) kierownik ekonomiczny \u201eszkodowki\u201d Holger Kintscher (absolwent politechniki w Lippe, pracuj\u0105cy te\u017c poprzednio na stanowisku kierowniczym w zak\u0142adach Skody w Poznaniu) wprowadzi\u0142 etapowe ograniczanie produkcji. Takie podej\u015bcie do sprawy ma zapewni\u0107 osi\u0105gni\u0119cie dw\u00f3ch cel\u00f3w: a) uchroni\u0107 zak\u0142ady przed konieczno\u015bci\u0105 gwa\u0142townego zmniejszania produkcji, co pozostawi\u0142oby z dnia na dzie\u0144 poza bramami znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 za\u0142ogi; b) nie dopu\u015bci\u0107 do nagromadzenia si\u0119 nadmiernych zapas\u00f3w samochod\u00f3w w sieci sprzeda\u017cy, poci\u0105gaj\u0105c za sob\u0105 zupe\u0142nie niepotrzebne, dodatkowe koszty ich sk\u0142adowania. W pierwszej po\u0142owie roku wyprodukowano 247 tysi\u0119cy samochod\u00f3w osobowych marki Skoda, a sprzedano 330 tysi\u0119cy, pozbywaj\u0105c si\u0119 zapas\u00f3w gotowych pojazd\u00f3w. Zbieg\u0142o si\u0119 to z zako\u0144czeniem niemieckiego programu Umweltpr\u00c3\u00a4mie (to oficjalna nazwa; cz\u0119\u015bciej okre\u015blano to jako Abwrackpr\u00c3\u00a4mie, czes.: nemecke szrotowne, ang.: cash for clunckers, pol.: got\u00f3wka za gruchoty). Po tym fakcie da si\u0119 ju\u017c z grubsza wyliczy\u0107 popyt w tym roku i przysz\u0142ym.
\r\n Zysk koncernu Skoda Auto ma spa\u015b\u0107 w tym roku o po\u0142ow\u0119 w stosunku do ubieg\u0142ego, z tym \u017ce produkcj\u0119 trzeba b\u0119dzie zmiejszy\u0107 o ok. 30 %. Ta r\u00f3\u017cnica jest zwi\u0105zana ze spadkiem popytu przypadaj\u0105cym w g\u0142\u00f3wnej mierze na dro\u017csze samochody wy\u017cszej klasy, a w mniejszej na tani, ma\u0142olitra\u017cowy model Fabia. Popyt w Niemczech ma spa\u015b\u0107 w drugiej po\u0142owie bie\u017c\u0105cego roku i pierwszej nast\u0119pnego o 15 %, w Rosji o 50 %, w Rumunii o 65 %, na Ukrainie o 75 %. Okazuje si\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 produkcji Skody kieruje si\u0119 na rynki by\u0142ej Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG).<\/p>\r\n\r\n

Prognozy niepokoj\u0105ce, ale nie beznadziejne<\/strong><\/p>\r\n\r\n

W zwi\u0105zku z tym zwi\u0105zki zawodowe w porozumieniu z dyrekcj\u0105 przygotowa\u0142y plan zwolnie\u0144, aczkolwiek z nadziej\u0105, \u017ce jego najgorsza cz\u0119\u015b\u0107 wszystkich ominie. Przy przewidywanym na trzy miesi\u0105ce szczytowym spadku popytu na Fabi\u0119, co poci\u0105gnie za sob\u0105 spadek dziennej produkcji tego modelu z 1200 sztuk do oko\u0142o 900, a mo\u017ce 800, przewiduje si\u0119 przesuni\u0119cie do prac tymczasowych oko\u0142o dw\u00f3ch tysi\u0119cy pracownik\u00f3w zatrudnionych na umowy na czas okre\u015blony. W razie utrzymywania si\u0119 takiej sytuacji d\u0142u\u017cej ci ludzie zostan\u0105 zwolnieni. Je\u015bli za\u015b produkcj\u0119 trzeba b\u0119dzie ograniczy\u0107 jeszcze bardziej, powstanie przykra konieczno\u015b\u0107 pozbycia si\u0119 pi\u0119ciuset ludzi zatrudnionych przy ta\u015bmie. Istotne jest, \u017ce w \u017cadnych daj\u0105cych si\u0119 obecnie przewidzie\u0107 okoliczno\u015bciach zak\u0142adom Skoda nie grozi bankructwo. Tak naprawd\u0119 bowiem wci\u0105\u017c jeszcze pop\u0142aca uczciwa praca, rozs\u0105dek i dba\u0142o\u015b\u0107 o w\u0142asny kraj.<\/strong>
\r\n G\u0142\u00f3wna przyczyna, dla kt\u00f3rej koncernowi Volkswagen op\u0142aca\u0142o si\u0119 inwestowa\u0107 w Czechach, to ograniczone wymagania i rozs\u0105dek tamtejszych pracownik\u00f3w.<\/strong> Praca przy ta\u015bmie monta\u017cowej, a tym bardziej w ku\u017ani czy te\u017c odlewni zak\u0142ad\u00f3w samochodowych jest jednym z najbardziej wyczerpuj\u0105cych psychicznie i fizycznie zaj\u0119\u0107 zarobkowych na tym \u015bwiecie. Kiedy\u015b, w czasach powszechnego dobrobytu na Zachodzie, gdy nikt nie liczy\u0142 si\u0119 powa\u017cnie z gro\u017ab\u0105 masowego bezrobocia, robotnicy zak\u0142ad\u00f3w samochodowych starali si\u0119 zale\u017a\u0107 za sk\u00f3r\u0119 w\u0142a\u015bcicielom. Bezustanne gro\u017aby strajk\u00f3w, strajki (co prawda na og\u00f3\u0142 kr\u00f3tkie, a nawet bardzo kr\u00f3tkie, np. jednogodzinne), rozmaite celowe uszkodzenia (wyst\u0119puj\u0105ce zw\u0142aszcza w egzemplarzach samochod\u00f3w wyprodukowanych w poniedzia\u0142ki i pi\u0105tki), sprawi\u0142y, \u017ce ca\u0142a bran\u017ca w Europie Zachodniej i Angloameryce by\u0142a zmuszona ratowa\u0107 sytuacj\u0119, zapewniaj\u0105c swoim ju\u017c i tak dobrze zarabiaj\u0105cym robotnikom ksi\u0105\u017c\u0119ce wprost pensje oraz pe\u0142nop\u0142atne zwolnienia chorobowe i wcze\u015bniejsze emerytury. Kto\u015b jednak musia\u0142 za to zap\u0142aci\u0107 i tym kim\u015b okazali si\u0119 nabywcy samochod\u00f3w. W dalszej kolejno\u015bci cen\u0119 p\u0142aci dzi\u015b jednak przemys\u0142 samochodowy Zachodu jako taki. Jego wyroby sta\u0142y si\u0119 ma\u0142o konkurencyjne w stosunku do tych z Dalekiego Wschodu.
\r\n Czesi unikn\u0119li w tym punkcie skrajno\u015bci. Wytwarzane przez nich pojazdy s\u0105 na dobrym, a nawet bardzo dobrym poziomie technicznym, a przy tym (tak jak w czasach RWPG) stosunkowo niedrogie. Czeski robotnik rozumie, \u017ce nawet ci\u0119\u017cka praca za godziw\u0105, acz nie wyg\u00f3rowan\u0105 p\u0142ac\u0119 jest po stokro\u0107 lepsza ni\u017c trwa\u0142e bezrobocie. Gdyby tamtejsze zak\u0142ady samochodowe pad\u0142y, nie znalaz\u0142by ju\u017c nigdzie pracy, chyba \u017ce na emigracji, ale Czesi nie s\u0105 narodem ludzi lubi\u0105cych dalekie i bardzo d\u0142ugie podr\u00f3\u017ce. To raczej domatorzy, uwielbiaj\u0105cy je\u015b\u0107 w spokoju swoje pyszne knedliki. Dlatego te\u017c zwi\u0105zki zawodowe w Mlada Boleslav jak nie wariowa\u0142y dot\u0105d, tak te\u017c zapewne dalej nie zwariuj\u0105. Kiedy za\u015b opadnie brudna fala \u015bwiatowego kryzysu finansowego, posprz\u0105taj\u0105 swe zak\u0142ady i przygotuj\u0105 je na przyj\u0119cie z powrotem swoich zwolnionych koleg\u00f3w. Czesi to nar\u00f3d rozs\u0105dny, przezorny, pracowity, dok\u0142adny i rzetelny, kt\u00f3ry umie zmusi\u0107 w\u0142asn\u0105 klas\u0119 polityczn\u0105 do pracy dla kraju i narzuci\u0107 jej minimum trze\u017awo\u015bci i odpowiedzialno\u015bci, ponad modnymi ideologicznymi schematyzmami. Za to nale\u017cy go ceni\u0107 i spodziewa\u0107 si\u0119 trwa\u0142ego rozwoju jego gospodarki narodowej w perspektywie d\u0142ugookresowej.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Grzegorz Wasiluk<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n

Korzysta\u0142em:<\/strong> \r\n