{"id":14459,"date":"2009-10-09T11:53:10","date_gmt":"2009-10-09T16:53:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=14459"},"modified":"2009-10-09T11:53:10","modified_gmt":"2009-10-09T16:53:10","slug":"nie-mozna-historii-zalewac-betonem-rozmowa-z-ks-tadeuszem-isakowiczem-zaleskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=14459","title":{"rendered":"Nie mo\u017cna historii zalewa\u0107 betonem – Rozmowa z ks. Tadeuszem Isakowiczem-Zaleskim<\/em>"},"content":{"rendered":"

Rozmowa z ks. Tadeuszem Isakowiczem-Zaleskim przeprowadzona przez wydawany w Toronto tygodnik Goniec<\/em><\/p>\r\n\r\n


\r\n GONIEC:<\/strong> Zacznijmy od spraw polsko-ukrai\u0144skich; ksi\u0105dz protestowa\u0142 przeciwko przyznaniu doktoratu honoris causa prezydentowi Ukrainy, alarmowa\u0142 ws. rajdu szlakiem Bandery. Dlaczego Polska sama nie reaguje na tego typu sprawy?<\/p>\r\n\r\n

– Zaczn\u0119 od tego, \u017ce ja jestem ogromnie za przyja\u017ani\u0105 polsko-ukrai\u0144sk\u0105, a nawet szczyc\u0119 si\u0119 tym, \u017ce m\u00f3j pradziadek by\u0142 Ukrai\u0144cem, by\u0142 ksi\u0119dzem greckokatolickim, i w mojej rodzinie by\u0142y w sumie trzy narodowo\u015bci, polska, ormia\u0144ska i ukrai\u0144ska; trzy r\u00f3\u017cne obrz\u0105dki, i wszyscy do czas\u00f3w II w.\u015bw. \u017cyli w zgodzie.\u00a0
\r\n To jest ta tradycja Jagiellon\u00f3w, kiedy Kresy Wschodnie to by\u0142o miejsce, gdzie r\u00f3\u017cne kultury, r\u00f3\u017cne wyznania zlewa\u0142y si\u0119 ze sob\u0105, ale w du\u017cej przyja\u017ani.\u00a0
\r\n Niestety, I w.\u015bw., a p\u00f3\u017aniej zw\u0142aszcza II w. \u015bw. przynios\u0142a straszliwe podzia\u0142y. Takim z\u0142em jest nacjonalizm ukrai\u0144ski. I trzeba wyra\u017anie powiedzie\u0107, \u017ce w czasie wojny to nie nar\u00f3d ukrai\u0144ski wymordowa\u0142 nar\u00f3d polski, tylko wrz\u00f3d, kt\u00f3ry powsta\u0142 na narodzie ukrai\u0144skim w postaci Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w kierowanej przez Stepana Bander\u0119, a p\u00f3\u017aniej Ukrai\u0144ska Powsta\u0144cza Armia. Oni dokonali ludob\u00f3jstwa, z tym \u017ce mordowali nie tylko Polak\u00f3w, ale mordowali przede wszystkim \u017byd\u00f3w, Ormian, Czech\u00f3w na Wo\u0142yniu, S\u0142owak\u00f3w na Rusi Zakarpackiej, ale tak\u017ce tych Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy nie popierali Stepana Bandery.\u00a0
\r\n Trzeba wyra\u017anie powiedzie\u0107, \u017ce Ukrai\u0144cy zabijali tak\u017ce swoich rodak\u00f3w. Teraz to wielkie z\u0142o w postaci nacjonalizmu niestety odradza si\u0119. Ono ma bardzo negatywne cechy na obecnej Ukrainie Zachodniej, czyli dawnych Kresach Wschodnich. Dlatego moje protesty nie s\u0105 skierowane przeciwko narodowi ukrai\u0144skiemu, wr\u0119cz przeciwnie, ja jestem za niepodleg\u0142\u0105 Ukrain\u0105, ale przeciwko temu wrzodowi, kt\u00f3ry ci\u0105gle powstaje na naszych oczach.\u00a0
\r\n Dlatego protestowa\u0142em wraz z wieloma innymi osobami przeciwko doktoratowi honoris causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego dla Wiktora Juszczenki, bo w\u0142a\u015bnie Wiktor Juszczenko na pocz\u0105tku da\u0142 wielk\u0105 nadziej\u0119 w 2004 roku, \u017ce te relacje polsko-ukrai\u0144skie o wiele si\u0119 poprawi\u0105.\u00a0
\r\n By\u0142a wtedy tzw. pomara\u0144czowa rewolucja, ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ta pomara\u0144czowa rewolucja to jest taka hucpa, gdzie frakcje polityczne, najcz\u0119\u015bciej komuni\u015bci, walcz\u0105 ze sob\u0105, wcale nie chc\u0105 przemian demokratycznych. Natomiast Juszczenko dodatkowo popar\u0142 nacjonalist\u00f3w i opar\u0142 si\u0119 na pogrobowcach z OUN-UPA. W\u0142a\u015bnie Wiktor Juszczenko z\u0142ama\u0142 jakby dotychczas wypracowane zasady, bo zacz\u0105\u0142 gloryfikowa\u0107 zbrodniarzy.\u00a0
\r\n Dzisiaj na terenie Zachodniej Ukrainy Polacy pomordowani nie maj\u0105 grob\u00f3w. Np. w rodzinnej wsi mojego ojca Koro\u015bciatyn ko\u0142o Monasterzysk, powiat Buczacz, ziemia tarnopolska, wymordowano 170 Polak\u00f3w jednej nocy, w tym kobiety i dzieci, niemowl\u0119ta, zrobi\u0142a to UPA. S\u0105 tylko trzy zbiorowe mogi\u0142y, na kt\u00f3rych nie ma nie tylko pomnika, ale i Krzy\u017ca. Co najbardziej boli rodziny, to w\u0142a\u015bnie to, \u017ce nie mo\u017cna postawi\u0107 krzy\u017cy, bo temu si\u0119 sprzeciwiaj\u0105 w\u0142adze ukrai\u0144skie.\u00a0
\r\n Natomiast Wiktor Juszczenko jednocze\u015bnie stawia pomniki zbrodniarzom, gloryfikuje Stepana Bander\u0119, kt\u00f3ry jest zbrodniarzem wojennym, stawia pomniki SS Galizien, kt\u00f3ra na ca\u0142ym \u015bwiecie jest uznawana za organizacj\u0119 zbrodnicz\u0105, popiera wszelkie dzia\u0142ania nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich, i z tym si\u0119 nie mo\u017cemy pogodzi\u0107. Wi\u0119c protest przeciwko doktoratowi by\u0142 nie dlatego, \u017ce on jest prezydentem Ukrainy, tylko dlatego, \u017ce tak\u0105, a nie inn\u0105, polityk\u0119 prowadzi.<\/p>\r\n\r\n

– Czy nie jest tak, \u017ce Ukraina szuka swojej to\u017csamo\u015bci i \u017ce praktycznie jest to rdze\u0144 tej ukrai\u0144skiej to\u017csamo\u015bci?<\/p>\r\n\r\n

– Ale\u017c tak, tylko \u017ce Ukraina, kt\u00f3ra szuka swojej to\u017csamo\u015bci w zbrodniarzach wojennych, kt\u00f3rzy mordowali \u017byd\u00f3w, nie ma szans na wej\u015bcie do Unii Europejskiej, bo Unia Europejska mo\u017ce jest niewra\u017cliwa na krzywdy zadane Polakom, ale na gloryfikacj\u0119 zbrodniarzy z holokaustu jest.
\r\n A gdzie mo\u017ce szuka\u0107? Pisa\u0142em bardzo cz\u0119sto w r\u00f3\u017cnych publikacjach, \u017ce mamy wsp\u00f3lnych bohater\u00f3w, bohater\u00f3w, kt\u00f3rych przyjmie te\u017c Europa. To s\u0105 cho\u0107by Kozacy, kt\u00f3rzy bronili razem z Polakami Chocimia, s\u0142ynny Symon Petlura, kt\u00f3ry razem z Pi\u0142sudskim szed\u0142 na Kij\u00f3w, jest wielu wybitnych przedstawicieli kultury, pisarzy, polityk\u00f3w ukrai\u0144skich, kt\u00f3rzy mieli jednak kurs proeuropejski. W\u0142a\u015bnie ich si\u0119 powinno wyci\u0105ga\u0107 w przestrze\u0144 publiczn\u0105 i im stawia\u0107 pomniki i szuka\u0107 tego, co \u0142\u0105czy. Ulubiony m\u00f3j bohater to jest Symon Petlura, kt\u00f3ry rzeczywi\u015bcie z Polakami szed\u0142 na Kij\u00f3w, by\u0142 za budow\u0105 niepodleg\u0142ej Ukrainy, ale w oparciu o Polsk\u0119, i pozosta\u0142 wierny.<\/p>\r\n\r\n

– Ale zdradzi\u0142 go Pi\u0142sudski…<\/p>\r\n\r\n

– No w\u0142a\u015bnie, ale powiedzmy wyra\u017anie, \u017ce nie tyle Pi\u0142sudski, co zdradzi\u0142a go narodowa demokracja, kt\u00f3ra zawar\u0142a traktat ryski w 1921 r. Pi\u0142sudski jak poszed\u0142 do obozu internowania, gdzie petlurowcy byli, to jest Szczypiorno ko\u0142o Kalisza, to powiedzia\u0142 publicznie: „Panowie, ja was przepraszam”. Pi\u0142sudski mia\u0142 wyrzuty sumienia z tego powodu. Ale to trzeba te\u017c wyra\u017anie powiedzie\u0107, \u017ce petlurowcy byli wierni, tylko ta rodz\u0105ca si\u0119 II Rzeczpospolita w pewnym momencie uwa\u017ca\u0142a ich za sojusznik\u00f3w, a jak traktat ryski powsta\u0142, to za wrog\u00f3w. Tu wyra\u017anie m\u00f3wmy, gdzie jest b\u0142\u0105d.<\/p>\r\n\r\n

– Dlaczego wi\u0119c ta opcja nie przewa\u017ca?<\/p>\r\n\r\n

– S\u0105 generalnie dwa powody, tu dotkn\u0119 czu\u0142ych miejsc.\u00a0
\r\n Po prostu obecni nacjonali\u015bci to s\u0105 byli komuni\u015bci, kt\u00f3rzy si\u0119 przefarbowali – tak jak w Polsce wielu komunist\u00f3w nagle si\u0119 sta\u0142o patriotami – i wcale im nie zale\u017cy na relacjach polsko-ukrai\u0144skich. Oni \u015bwiadomie szczuj\u0105, \u015bwiadomie gloryfikuj\u0105 zbrodniarzy. Wiedz\u0105 o tym, \u017ce SS Galizien jest nie do przyj\u0119cia przez nikogo, a oni j\u0105 gloryfikuj\u0105.\u00a0
\r\n A drugi pow\u00f3d, tutaj zwi\u0105zany z Kanad\u0105, \u017ce odrodzenie si\u0119 nacjonalizmu w du\u017cym stopniu jest to import z Kanady, gdzie jednak znaczna cz\u0119\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy SS Galizien, jak i UPA znalaz\u0142a opiek\u0119 pod skrzyd\u0142ami Brytyczyk\u00f3w, kt\u00f3rzy uznali ich w 1945, nie wydali Rosjanom i w\u0142a\u015bnie skierowali na tereny swoich dawnych kolonii.<\/p>\r\n\r\n

– Cz\u0119\u015b\u0107 Kozak\u00f3w wydali.<\/p>\r\n\r\n

– Cz\u0119\u015b\u0107, ale w\u0142a\u015bnie wydali s\u0142ynnych Kozak\u00f3w z Linzu, czyli Kozak\u00f3w do\u0144skich, ale to s\u0105 ca\u0142kiem inni Kozacy, ci co mieszkali na Wschodniej Ukrainie, kt\u00f3rzy jeszcze uciekli po rewolucji bolszewickiej, ale tych Ukrai\u0144c\u00f3w z Galicji nie wydano i oni w\u0142a\u015bnie zostali osiedleni najcz\u0119\u015bciej w Kanadzie, w okolicach Toronto, w Anglii.\u00a0
\r\n I oni teraz g\u0142\u00f3wnie szczuj\u0105.\u00a0
\r\n Dla mnie szokiem by\u0142o to, kiedy tutaj rok temu by\u0142em na jednym z cmentarzy ukrai\u0144skich, bo zobaczy\u0142em pi\u0119kn\u0105 cerkiewk\u0119, a obok na cmentarzu, na nagrobkach s\u0105 wyra\u017ane znaki SS. To jest nie do pomy\u015blenia w Polsce, nikt by nie postawi\u0142 znaku SS na jakimkolwiek grobie, nawet je\u017celi si\u0119 pochowa \u017co\u0142nierza niemieckiego. Wi\u0119c tak jakby te dwa trendy, czyli byli komuni\u015bci na Ukrainie plus nacjonali\u015bci importowani z Kanady, to jest mieszanka wybuchowa. Natomiast co jest szalenie wa\u017cne w tym wszystkim, \u017ce wcale na ca\u0142ej Ukrainie oni nie maj\u0105 poparcia. Wiktor Juszczenko ma w tej chwili od trzech do czterech procent poparcia, on nie przejdzie w nast\u0119pnych wyborach, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 w styczniu.<\/p>\r\n\r\n

– Jakie poparcie ma ta frakcja wschodnia, rosyjska?<\/p>\r\n\r\n

– W tej chwili jest tak, jak Korwin-Mikke okre\u015bli\u0142, wyb\u00f3r b\u0119dzie mi\u0119dzy d\u017cum\u0105 a choler\u0105, tzn. s\u0105 nacjonali\u015bci, kt\u00f3rzy s\u0105 obecni tylko na Zachodniej Ukrainie, i \u015brodek Ukrainy i wsch\u00f3d, kt\u00f3ry jest prorosyjski. Dla Polski nie jest ani jedna opcja dobra, ani druga.
\r\n W tej chwili wygl\u0105da na to, \u017ce wygra Janukowycz, kt\u00f3ry jest jednak prorosyjski i mo\u017ce doprowadzi\u0107 do rozpadu Ukrainy, podzielenia. Natomiast wa\u017cne jest to, \u017ce nar\u00f3d ukrai\u0144ski wcale nie popiera nacjonalist\u00f3w, on uwa\u017ca to tak\u017ce za z\u0142o, bo oni przecie\u017c mordowali te\u017c Ukrai\u0144c\u00f3w, UPA i SS Galizien. I to jest ciekawe, \u017ce w tej chwili Juszczenko – s\u0105 to ostatnie jego miesi\u0105ce – pr\u00f3buje rozpaczliwie opiera\u0107 si\u0119 na nacjonalistach, on zniknie z powierzchni politycznej, nacjonali\u015bci zostan\u0105 zepchni\u0119ci do jakiego\u015b takiego getta w postaci dawnej Galicji Wschodniej, bo tam jest ich siedziba, a reszta narodu si\u0119 mo\u017ce podzieli\u0107. I to jest naprawd\u0119 niebezpieczny syndrom. Natomiast ja nie rozumiem polskiej polityki, uwa\u017cam, \u017ce jest niestety fatalna.<\/p>\r\n\r\n

– O to w\u0142a\u015bnie mia\u0142em si\u0119 zapyta\u0107, dlaczego postawa prezydenta wobec \u015brodowisk kresowych jest w\u0142a\u015bnie taka, dlaczego lansuje si\u0119 t\u0119 „mi\u0142o\u015b\u0107” polsko-ukrai\u0144sk\u0105 na si\u0142\u0119, to nie jest oparte na faktach?<\/p>\r\n\r\n

– Tzn. przyja\u017a\u0144 polsko-ukrai\u0144ska rzeczywi\u015bcie powinna by\u0107, bo w tej chwili si\u0119 spe\u0142nia sen J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, kt\u00f3ry marzy\u0142 o tym, \u017ceby mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Rosj\u0105 by\u0142y pa\u0144stwa buforowe. I rzeczywi\u015bcie, jest Ukraina i Bia\u0142oru\u015b, ca\u0142a sie\u0107 tych pa\u0144stw. I to jest dobrze, i to \u017ce Ukraina jest niepodleg\u0142a jest dobrze. Mi\u0119dzymorze nawet lansowane przez Moczulskiego.<\/p>\r\n\r\n

– Idea krajowa, kt\u00f3ra by\u0142a przed wojn\u0105…<\/p>\r\n\r\n

– Tak, to s\u0105 wszystko bardzo dobre rzeczy, tylko w tym jest b\u0142\u0105d, \u017ce \u017ale oceniono si\u0142y polityczne na Ukrainie, uznano, \u017ce Wiktor Juszczenko to jest jedyny zbawca Ukrainy, \u017ce on sprowadzi Ukrain\u0119 do Europy i dla niego po\u015bwi\u0119cono pami\u0119\u0107 o pomordowanych Polakach.\u00a0
\r\n Min\u0119\u0142o pi\u0119\u0107 lat i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Juszczenko wcale nie jest zbawc\u0105 Ukrainy, drugie, \u017ce Ukraina jest nieprawdopodobnie podzielona w sprawie Bandery, a trzecia rzecz, \u017ce jednak sami Polacy – to si\u0119 sta\u0142o na naszych oczach, nagle powsta\u0142 ca\u0142y ruch spo\u0142eczny, kt\u00f3ry protestuje przeciwko temu. To nie s\u0105 tylko rodziny pomordowanych, ale cho\u0107by przy doktoracie Juszczenki, protestowa\u0142a jednak ogromna grupa ludzi.\u00a0
\r\n B\u0142\u0119dy pope\u0142nili wszyscy. No niestety, z przykro\u015bci\u0105 musz\u0119 zacz\u0105\u0107 od Lecha Kaczy\u0144skiego, na kt\u00f3rego g\u0142osowa\u0142em, ale w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce wierzy\u0142em, \u017ce on przywr\u00f3ci prawd\u0119 historyczn\u0105. Rzeczywi\u015bcie, w sprawie Katynia, paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow powiedzia\u0142 prawd\u0119, ale dok\u0142adnie odwrotnie post\u0119puje w sprawie relacji z nacjonalistami ukrai\u0144skimi i tu wychodzi niestety jego hipokryzja, \u017ce on inaczej ocenia ofiary Katynia, a inaczej ofiary na Wo\u0142yniu czy Podolu. Bo tam mordowali Rosjanie, to s\u0105 „dobre” ofiary, a tu mordowali Ukrai\u0144cy, to s\u0105 „z\u0142e” ofiary.
\r\n Natomiast tragiczna jest przede wszystkim polityka obecnego ministra spraw zagranicznych Rados\u0142awa Sikorskiego, o kt\u00f3rym wszyscy wiedz\u0105, \u017ce jest zakochany w Stanach Zjednoczonych i poza Stanami Zjednoczonymi praktycznie nic nie widzi, on realizuje jakby pewne oczekiwania administracji ameryka\u0144skiej, kt\u00f3ra jednak chce utrzymania Juszczenki na „tronie” w Kijowie. Pomijam, \u017ce Juszczenko ma \u017con\u0119 z Ameryki, \u017ce to jest ca\u0142a…<\/p>\r\n\r\n

– Sikorski te\u017c.<\/p>\r\n\r\n

– Sikorski te\u017c… tu si\u0119 gryz\u0119 w j\u0119zyk. Ale \u017ce oni s\u0105 w og\u00f3le proameryka\u0144scy.\u00a0
\r\n Sikorski w sprawie\u00a0 cho\u0107by rajdu Bandery, to jest ten drugi protest, wiedzia\u0142 doskonale, \u017ce ten rajd b\u0119dzie, bo 22 lipca tego roku by\u0142 we Lwowie, odm\u00f3wi\u0142 z\u0142o\u017cenia wie\u0144c\u00f3w na grobach pomordowanych Polak\u00f3w przez UPA, chocia\u017c z\u0142o\u017cy\u0142 wie\u0144ce na grobach Orl\u0105t Lwowskich, i wtedy Polacy mieszkaj\u0105cy we Lwowie informowali go, \u017ce b\u0119dzie rajd, \u017ce b\u0119dzie prowokacja.\u00a0
\r\n Wiedzia\u0142 on, by\u0142 obecny r\u00f3wnie\u017c minister spraw wewn\u0119trznych Grzegorz Schetyna. Obaj zlekcewa\u017cyli problem i dopiero jak wybuch\u0142y protesty przeciwko rajdowi, bo te dzieci to by\u0142y w sumie \u017cywe tarcze, bo one jecha\u0142y, mo\u017ce naiwnie, do Polski z przekonaniem, \u017ce b\u0119d\u0105 przyj\u0119te z kwiatami, ale mia\u0142y podobizny i flagi Bandery na plecach, na tych koszulkach. To by\u0142o nie do przyj\u0119cia; tak jakby rajd SS Hitlerjugend te\u017c przez Polsk\u0119 nie przejecha\u0142.\u00a0
\r\n I jak by\u0142y protesty, to pod wp\u0142ywem protest\u00f3w obaj ministrowie podj\u0119li decyzj\u0119 – to te\u017c jest ewenement, \u017ce nagle trzeba a\u017c dw\u00f3ch ministr\u00f3w, \u017ceby podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 – \u017ce ich zatrzymano nie dlatego, \u017ce chwalili Bander\u0119, tylko dlatego, \u017ce jak stwierdzono, wy\u0142udzili wizy.\u00a0
\r\n To by\u0142a taka sytuacja, jak gdyby kolarz jecha\u0142 pijany i policjant daje mu mandat nie dlatego, \u017ce jest pijany, tylko dlatego, \u017ce nie ma \u015bwiate\u0142ka odblaskowego z ty\u0142u. Niemniej ta decyzja spowodowa\u0142a ca\u0142\u0105 agresywn\u0105 fal\u0119 zachowa\u0144 nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich.<\/p>\r\n\r\n

– Wspomnia\u0142 Ksi\u0105dz o tym polskim \u015brodowisku, kt\u00f3re jest zainteresowane tym, co si\u0119 na Wschodzie dzieje, to s\u0105 \u015brodowiska kresowe, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y ostatnio powstawa\u0107. Czy to organizowanie si\u0119 ma do czego\u015b doprowadzi\u0107, czy b\u0119dziemy mieli w Polsce Muzeum Kres\u00f3w z prawdziwego zdarzenia, czy pami\u0119\u0107 o tej polskiej to\u017csamo\u015bci wschodniej zostanie jako\u015b zachowana?<\/p>\r\n\r\n

– To jest pewien fenomen, co si\u0119 dzieje w Polsce. Nale\u017c\u0119 do pokolenia dzieci, moi rodzice si\u0119 urodzili na Kresach, a ja si\u0119 urodzi\u0142em w Krakowie. Co ciekawe, \u017ce w tej chwili najbardziej aktywne s\u0105 dzieci, a cz\u0119sto i wnuki, a znam przypadek, \u017ce s\u0105 to prawnuki Kresowian, bo to cz\u0119sto jest tak – poszukiwanie wsp\u00f3lnych korzeni. To jest bardzo w Polsce wa\u017cne.\u00a0
\r\n Druga sprawa, odreagowanie na to k\u0142amstwo, kt\u00f3re by\u0142o w czasach komunistycznych, \u017ce Polska zaczyna\u0142a si\u0119, patrz\u0105c od strony wschodniej, na Bugu. Nagle powr\u00f3ci\u0142y te wszystkie sentymenty, ale te\u017c to, \u017ce coraz wi\u0119cej ludzi tam je\u017adzi. Widz\u0105 zniszczone polskie zabytki, widz\u0105, jak ta kultura jest deptana, widz\u0105 te\u017c, \u017ce Ukraina o to nie dba, \u017ce to jest taka sztuczna ta przyja\u017a\u0144 polsko-ukrai\u0144ska. I co jest ciekawe, \u017ce w\u0142a\u015bnie takie rzeczy jak rajd Bandery czy doktorat Juszczenki, czy zachowanie prezydenta, kt\u00f3ry nie chcia\u0142 przyj\u015b\u0107 na uroczysto\u015bci kresowe w zesz\u0142ym roku, one wywo\u0142a\u0142y nagle i niespodziewanie takie po\u0142\u0105czenie si\u0119 tych ludzi.\u00a0
\r\n To jest te\u017c mo\u017ce cecha polska, \u017ce jak jest dobrze, to Polacy nie chc\u0105 ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107, a jak jest wsp\u00f3lny wr\u00f3g, to chc\u0105. Wed\u0142ug mnie, to si\u0119 jednak przerodzi w jak\u0105\u015b sta\u0142\u0105 si\u0142\u0119 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce nie b\u0119dzie parti\u0105 polityczn\u0105, bo ona jest ponadpolityczna, tylko jakim\u015b takim \u015brodowiskiem, kt\u00f3re si\u0119 b\u0119dzie upomina\u0142o o prawd\u0119. A obserwuj\u0119 w tych dniach, co si\u0119 dzieje w Polsce, kiedy wybuch\u0142a sprawa 1 wrze\u015bnia, 17 wrze\u015bnia, 70. rocznica, do tej pory m\u00f3wiono: a, to niewa\u017cne, \u017ce si\u0119 m\u0142odzie\u017c histori\u0105 nie interesuje, zala\u0107 to betonem itd., a nagle to wszystko wybuch\u0142o. I to wszystko pokazuje, \u017ce r\u00f3\u017cne trudne sprawy historyczne ci\u0105gle dla Polak\u00f3w s\u0105 wa\u017cne.<\/p>\r\n\r\n

– Jest ksi\u0105dz autorem ksi\u0105\u017cki o ludob\u00f3jstwie na Kresach, jaka jest percepcja tej ksi\u0105\u017cki w\u0142a\u015bnie w\u015br\u00f3d tych ludzi, kt\u00f3rzy si\u0119 interesuj\u0105, zaczynaj\u0105 si\u0119 interesowa\u0107 rodzic\u00f3w, dziadk\u00f3w korzeniami?<\/p>\r\n\r\n

– Ja my\u015bla\u0142em ca\u0142y czas, \u017ce ju\u017c do grobu przejd\u0119 jako autor ksi\u0105\u017cki „Ksi\u0119\u017ca wobec bezpieki”, bo najwi\u0119cej za ni\u0105 oberwa\u0142em, a okaza\u0142o si\u0119, \u017ce tak nie jest. Ta nowa ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra sprzedaje si\u0119, wed\u0142ug mnie, bardzo dobrze, bo jest ju\u017c trzecie wydanie w ci\u0105gu roku, no to samo to \u015bwiadczy. Tak jak teraz w Edmonton czy w Calgary, czy w Montrealu jestem zapraszany z powodu tej ksi\u0105\u017cki, a nie tej poprzedniej, bo tu jest du\u017co Kresowian. Natomiast co si\u0119 sta\u0142o, \u017ce ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a od razu zaatakowana, tzn. zaatakowana przez stron\u0119, kt\u00f3ra si\u0119 raczej nie powinna wypowiada\u0107. Dla mnie, jako ksi\u0119dza, jest bardzo przykre, \u017ce pierwszym, kt\u00f3ry wyci\u0105gn\u0105\u0142 wszystkie mo\u017cliwe szable, to by\u0142 arcybiskup greckokatolicki, ukrai\u0144ski z Przemy\u015bla Jan Martyniak, kt\u00f3ry napisa\u0142 bardzo ostry list do kardyna\u0142a Dziwisza, mojego prze\u0142o\u017conego, gdzie domaga\u0142 si\u0119 wr\u0119cz usuni\u0119cia mnie ze stanu kap\u0142a\u0144skiego. Za napisanie ksi\u0105\u017cki. Natomiast ciekawa reakcja by\u0142a Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego, nie da\u0142 si\u0119 w to wci\u0105gn\u0105\u0107, tzn. stwierdzono, dobrze, to prosz\u0119 wskaza\u0107, na kt\u00f3rej stronie i w kt\u00f3rym rozdziale jest b\u0142\u0105d. I okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie ma tu argument\u00f3w rozumowych.
\r\n Nie tylko \u017ce nie poci\u0105gni\u0119to \u017cadnych kar ko\u015bcielnych, a wr\u0119cz odwrotnie, wielu ksi\u0119\u017cy organizuje w tej chwili spotkania autorskie, bo oni chc\u0105 jednak, \u017ceby m\u0142odzie\u017c o tym wiedzia\u0142a, a poza tym ja opisa\u0142em m\u0119cze\u0144stwo 180 ksi\u0119\u017cy polskich, kt\u00f3rych w straszliwy spos\u00f3b, nieraz przerzynaj\u0105c pi\u0142\u0105 czy obdzieraj\u0105c ze sk\u00f3ry, zamordowa\u0142y bandy UPA. No i ksi\u0119\u017ca teraz m\u00f3wi\u0105: no tak, ale przecie\u017c przez 50 lat te\u017c w Ko\u015bciele o tym nie m\u00f3wiono. Czyli te\u017c s\u0105 ukryte pewne sprawy, nawet m\u0119cze\u0144stwa ksi\u0119\u017cy. Ja tu nie narzekam na relacje ko\u015bcielne, natomiast przykr\u0105 rzecz\u0105 dla mnie jest to, \u017ce jak protestowa\u0142em przeciwko rajdowi Bandery, to ja dostaj\u0119 teraz pogr\u00f3\u017cki bardzo ostre, zw\u0142aszcza od diaspory ukrai\u0144skiej, wzywaj\u0105ce do pobicia mnie czy strasz\u0105ce, czy nawet ostatnio, \u017ce zostan\u0119 za to powieszony. Ja to zg\u0142osi\u0142em do prokuratury.<\/p>\r\n\r\n

– Czy od diaspory ukrai\u0144skiej w Polsce?<\/p>\r\n\r\n

– W\u0142a\u015bnie ciekawe jest, \u017ce to jest forum internetowe, a przy dzisiejszym Internecie jest to bardzo \u0142atwo sprawdzi\u0107, wi\u0119c przychodzi\u0142o najcz\u0119\u015bciej zza wschodniej granicy, zza Buga, ale te\u017c z Polski czy ze Szwecji. Wi\u0119c wida\u0107 by\u0142o, \u017ce kto\u015b jednak t\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 koordynuje, \u017ce to nie s\u0105 przypadkowe jakie\u015b maile. Ja si\u0119 nie da\u0142em zastraszy\u0107 i telewizja polska zrobi\u0142a zreszt\u0105 ca\u0142y program na ten temat pod koniec sierpnia, gdzie to pokaza\u0142a.\u00a0
\r\n Dyskusja historyczna zawsze b\u0119dzie budzi\u0142a emocje, czy lustracja, czy pakt Ribbentrop-Mo\u0142otow, politycy i historycy b\u0119d\u0105 si\u0119 k\u0142\u00f3ci\u0107, ale je\u017celi dochodzi do pogr\u00f3\u017cek konkretnych, gdzie kto\u015b m\u00f3wi wprost, \u017ce zostaniesz pobity lub zabity, no to ju\u017c prawo polskie tu zareagowa\u0142o. Niemniej ta reakcja jest na zasadzie na z\u0142odzieju czapka gore, \u017ce kto\u015b, kto si\u0119 boi ujawnienia dokument\u00f3w prawdy, bo jednak IPN prowadzi to \u015bledztwo jako ludob\u00f3jstwo przeciwko narodowi polskiemu, a ludob\u00f3jstwo nie ulega przedawnieniu. Czyli mo\u017cna poci\u0105gn\u0105\u0107 do odpowiedzialno\u015bci po tylu latach. Tego si\u0119 chyba strona ukrai\u0144ska obawia.<\/p>\r\n\r\n

– Ci upowcy, kt\u00f3rzy maj\u0105 80 czy 90 lat, mog\u0105 by\u0107 bezpo\u015brednimi sprawcami tych zbrodni.<\/p>\r\n\r\n

– Tak, ale poza tym boj\u0105 si\u0119 tego, \u017ce w og\u00f3le wyjd\u0105 dokumenty, \u017ce to UPA, przedstawiana jako organizacjo narodowowyzwole\u0144cza, zostanie pot\u0119piona. Mo\u017ce nie \u017cyj\u0105 sprawcy, ale organizacja dzia\u0142a, jest Kongres Nacjonalist\u00f3w Ukrai\u0144skich we Lwowie, s\u0105 spadkobiercy duchowi, prawni spadkobiercy, nawet si\u0119 boj\u0105 o ewentualne odszkodowania, do kt\u00f3rych mog\u0105 by\u0107 poci\u0105gni\u0119ci. Wi\u0119c tutaj reakcja jest histeryczna. Co pokazuje, \u017ce tym bardziej jest to miejsce, wrz\u00f3d, kt\u00f3ry trzeba przeci\u0105\u0107.<\/p>\r\n\r\n

– Czy ksi\u0105dz ma tutaj w Kanadzie w swoim rozk\u0142adzie spotka\u0144 spotkanie z Ukrai\u0144cami?<\/p>\r\n\r\n

– Nie, nie mam, chocia\u017c musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce w Calgary trzy osoby, kt\u00f3re by\u0142y na spotkaniu, przedstawi\u0142y si\u0119 jako Ukrai\u0144cy, nawiasem bardzo dobrze m\u00f3wi\u0105ce po polsku, wi\u0119c wida\u0107, \u017ce to jest nowa imigracja, to nie s\u0105 jacy\u015b ludzie sprzed I czy II w.\u015bw. I zacz\u0119li ze mn\u0105 polemizowa\u0107. Ja jestem za tym, tak im powiedzia\u0142em, \u017ce ich podziwiam, \u017ce na spotkaniu, gdzie s\u0105 sami Polacy, kto\u015b mo\u017ce wsta\u0107 i powiedzie\u0107, \u017ce jest Ukrai\u0144cem, co uwa\u017cam za bardzo pozytywne. Natomiast przedstawiali swoje argumenty. To by\u0142y argumenty prymitywne i jak pr\u00f3bowa\u0142em si\u0119 dowiedzie\u0107, sk\u0105d oni to maj\u0105, to oni twierdz\u0105, \u017ce maj\u0105 to z prasy ukrai\u0144skiej. Ta prasa ukrai\u0144ska \u0142aduje w g\u0142owy prymitywne rzeczy, m.in. rzecz, kt\u00f3ra mnie chyba najbardziej\u00a0 zaskoczy\u0142a, \u017ce oskar\u017cano Bataliony Ch\u0142opskie o to, \u017ce razem z NKWD mordowa\u0142y Ukrai\u0144c\u00f3w.\u00a0
\r\n Wiele rzeczy czyta\u0142em i s\u0142ysza\u0142em, ale \u017ceby Bataliony Ch\u0142opskie si\u0119 skuma\u0142y z NKWD, to jeszcze tego nie spotka\u0142em. To by\u0142o ciekawe jeszcze, \u017ce oni pr\u00f3buj\u0105 t\u0142umaczy\u0107, tzn. nie zaprzeczaj\u0105 mordom, ale t\u0142umacz\u0105, \u017ce one musia\u0142y by\u0107 dlatego, \u017ce ich Polacy gn\u0119bili, i w tej chwili jest taka rzecz, \u017ce to robi\u0105 r\u00f3\u017cne \u015brodowiska, i to wiem ze spotka\u0144 z czytelnikami. Nie s\u0105 w stanie powiedzie\u0107, \u017ce mord\u00f3w nie by\u0142o. By\u0142y, ale jak wyt\u0142umaczy\u0107, dlaczego by\u0142y. To \u017ce gn\u0119bi\u0142 ich polski pan i \u017ce to by\u0142a okupacja. Jaka by\u0142a okupacja, je\u017celi w okresie mi\u0119dzywojennym Ukrai\u0144cy mieli swoje szko\u0142y, gazety, tak jak tu Polonia ma, czy swoich pos\u0142\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

– To jest taki argument, jak ten, \u017ce bolszewicy musieli mordowa\u0107 wyzyskiwaczy.<\/p>\r\n\r\n

– Albo \u017ce mordowano \u017byd\u00f3w, dlatego \u017ce byli krwiopijcami i wszy roznosili. To ten poziom.\u00a0
\r\n W dyskusji w Polsce, musz\u0119 powiedzie\u0107, wyra\u017anie te\u017c jest podzia\u0142. \u015arodowisko zwi\u0105zane z dawn\u0105 Uni\u0105 Demokratyczn\u0105 reaguje histerycznie na wszelk\u0105 pr\u00f3b\u0119 krytyki Juszczenki, ja mia\u0142em trzy razy polemik\u0119 z Henrykiem Wujcem. Wujca znam z opozycji, by\u0142 ministrem rolnictwa, nigdy nie s\u0142ysza\u0142em, \u017ceby si\u0119 zajmowa\u0142 kiedykolwiek histori\u0105, raczej rolnictwem, i nagle on wyst\u0119powa\u0142 jako ekspert w telewizji, \u017ce on si\u0119 \u015bwietnie zna na sprawach ukrai\u0144skich. To jest w og\u00f3le paranoja. Ale te\u017c niekt\u00f3re inne osoby si\u0119 wypowiada\u0142y, broni\u0105c Juszczenki. Ten podzia\u0142 nagle si\u0119 okaza\u0142 nie lewica – prawica, bo moim zdaniem, lewicy i prawicy w Polsce te\u017c ju\u017c nie ma, takiego jasnego podzia\u0142u, tylko nagle si\u0119 okaza\u0142o, czy mo\u017cna dla dobra relacji polsko-ameryka\u0144skich, polsko-ukrai\u0144skich, po\u015bwi\u0119ci\u0107 pami\u0119\u0107 o jakich\u015b wydarzeniach.\u00a0
\r\n Tu jest g\u0142\u00f3wny podzia\u0142. Cz\u0119\u015b\u0107 uwa\u017ca, \u017ce mo\u017cna, a druga cz\u0119\u015b\u0107, \u017ce absolutnie nie, niezale\u017cnie czy jest wojna w Afganistanie, czy b\u0119dzie Euro 2012 czy nie, \u017ce s\u0105 pewne pryncypia, z kt\u00f3rych nie mo\u017cna ust\u0105pi\u0107.<\/p>\r\n\r\n

– Prosz\u0119 Ksi\u0119dza, ksi\u0105\u017cka o lustracji w Ko\u015bciele wywo\u0142a\u0142a najwi\u0119ksze kontrowersje, co z lustracj\u0105, czy jest jeszcze szansa na to, \u017ceby w og\u00f3le, \u017ce kiedykolwiek b\u0119dziemy mogli do tego wr\u00f3ci\u0107?<\/p>\r\n\r\n

– Ustawa zosta\u0142a zakorkowana. Je\u017celi chodzi o Ko\u015bci\u00f3\u0142, to Ko\u015bci\u00f3\u0142 podj\u0105\u0142 decyzj\u0119, wed\u0142ug mnie fataln\u0105. Komisje ko\u015bcielne zosta\u0142y powo\u0142ane pod wp\u0142ywem nie tylko mojej presji, ale kilku innych os\u00f3b, kt\u00f3re domaga\u0142y si\u0119 ujawnienia. Og\u00f3lnopolska komisja stwierdzi\u0142a, \u017ce w Episkopacie spo\u015br\u00f3d 135 obecnych cz\u0142onk\u00f3w Episkopatu 20 jest zarejestrowanych w aktach SB jako tajni wsp\u00f3\u0142pracownicy b\u0105d\u017a osoby zwi\u0105zane z SB. I stwierdzono, \u017ce wszyscy s\u0105 niewinni i w 20 wypadkach wszystko by\u0142o sfa\u0142szowane. A wi\u0119c nawet nie poda si\u0119 nazwisk i nie opublikuje si\u0119 tych sfa\u0142szowanych dokument\u00f3w. No i oczywi\u015bcie nikt w to nie wierzy, bo to jest niemo\u017cliwe, \u017ceby nagle jedna grupa spo\u0142eczna by\u0142a taka, gdzie wszyscy mieli sfa\u0142szowane dokumenty. To mog\u0142o by\u0107 w pojedynczych przypadkach. A znowu\u017c teraz tych wszystkich 135 jest podejrzanych, no bo nie wiadomo kt\u00f3ry.\u00a0
\r\n Dosz\u0142o do kuriozalnej sytuacji. Uwa\u017cam tak, \u017ce je\u017celi nawet stwierdzono tak czy inaczej, to powinno to by\u0107 opublikowane, bo biskupi s\u0105 jednak grup\u0105 spo\u0142eczn\u0105 najwi\u0119kszego zaufania, nie patrz\u0105c na sprawy religijne. Jednak wypowiedzi biskup\u00f3w s\u0105 brane pod uwag\u0119 przez ludzi niewierz\u0105cych te\u017c. Powiedzie\u0107, tak by\u0142o, ten przypadek jest taki, ten taki. A teraz wrzucono do worka.\u00a0
\r\n Oczywi\u015bcie komisje ko\u015bcielne s\u0105 ju\u017c w tej chwili fikcj\u0105, one wycofa\u0142y si\u0119 na swoje pozycje, nie chc\u0105 dalej prowadzi\u0107 bada\u0144, natomiast ogromna grupa m\u0142odych historyk\u00f3w \u015bwieckich to prowadzi.\u00a0
\r\n Jak jestem w IPN-ie, to mnie tam uwa\u017caj\u0105 za dziadka, bo mam 53 lata, a wok\u00f3\u0142 mnie siedzi armia m\u0142odych magistrant\u00f3w i doktorant\u00f3w i oni pisz\u0105, czy to si\u0119 b\u0119dzie Ko\u015bcio\u0142owi podoba\u0142o, czy nie.\u00a0
\r\n Lada moment mog\u0105 wybuchn\u0105\u0107 bomby, bo teraz jest mowa o nowym prymasie Polski, ale ju\u017c wiadomo, \u017ce ci kandydaci potencjalni to nie maj\u0105 czystego sumienia. I teraz co b\u0119dzie? B\u0119dzie mianowany prymas i znowu kto\u015b wyci\u0105gnie akta i powie na drugi dzie\u0144: tak, macie prymasa, ale tu w aktach jest to i to, to co wtedy? To jest kompromitacja Ko\u015bcio\u0142a. I dziwi\u0119 si\u0119, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 ju\u017c ten wstrz\u0105s z arcybiskupem Wielgusem, sam sobie teraz szykuje kolejn\u0105 sensacj\u0119.\u00a0 Watykan te\u017c mia\u0142 jakby sw\u00f3j kontrwywiad. Lada moment to wszystko wystrzeli. To niech to Ko\u015bci\u00f3\u0142 polski sam powie, a nie czeka na to, \u017ce kolejna osoba b\u0119dzie…\u00a0
\r\n Nikt nam nie wyja\u015bni\u0142 sprawy abpa J\u00f3zefa Petza, nie tylko sprawy moralnej, ale sprawy jego relacji ze s\u0142u\u017cbami specjalnymi. Nigdy te\u017c obecny nuncjusz arcybiskup J\u00f3zef Kowalczyk nie wyja\u015bni\u0142, sk\u0105d nagle co chwila wyp\u0142ywaj\u0105 kolejne dokumenty dotycz\u0105ce tego, \u017ce on by\u0142 kontaktem informacyjnym, czyli \u017ce udziela\u0142 informacji S\u0142u\u017cbie Bezpiecze\u0144stwa. Je\u017celi ci\u0105gle tego nie wyja\u015bnia si\u0119, to mo\u017cna domy\u015bla\u0107 si\u0119, \u017ce to jest wierzcho\u0142ek g\u00f3ry lodowej, \u017ce tych sytuacji b\u0119dzie coraz wi\u0119cej. A szkoda, bo Ko\u015bci\u00f3\u0142 naprawd\u0119 si\u0119 nie ma czego ba\u0107. Jakby opublikowa\u0142 te akta, to wi\u0119kszo\u015b\u0107 ksi\u0119\u017cy, wi\u0119kszo\u015b\u0107 biskup\u00f3w ma pi\u0119kne karty. A tak to si\u0119 betonem zalewa, betonem, betonem, \u017ceby nie ruszy\u0107, to moim zdaniem, to wystrzeli w ci\u0105gu najbli\u017cszych paru miesi\u0119cy z powrotem.<\/p>\r\n\r\n

– Prosz\u0119 Ksi\u0119dza, na koniec mo\u017ce o tym, czym si\u0119 Ksi\u0105dz na co dzie\u0144 zajmuje, dzieci niepe\u0142nosprawne, o\u015brodek w Radwanowicach. Czy Ksi\u0105dz, je\u017cd\u017c\u0105c np. do Ameryki, do Kanady, do Stan\u00f3w Zjednoczonych, podpatruje te\u017c, jak si\u0119 te rzeczy rozwi\u0105zuje, \u017ce tak powiem. Jest np. w Kanadzie…<\/p>\r\n\r\n

– Zaczn\u0119 od tego, \u017ce bardzo si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce fundacja mimo tych moich problem\u00f3w z ksi\u0105\u017ckami rozwija si\u0119, mamy 30 dom\u00f3w na terenie ca\u0142ej Polski, ponad 1000 podopiecznych. A wsp\u00f3\u0142pracujemy z bardzo wieloma innymi organizacjami i dosta\u0142em teraz bardzo ciekaw\u0105 propozycj\u0119 od Telewizji Polskiej, \u017ce od pierwszej soboty pa\u017adziernika razem z Ann\u0105 Dymn\u0105 mamy prowadzi\u0107 sw\u00f3j w\u0142asny program o niepe\u0142nosprawnych, to jest TVP Info, III program og\u00f3lnopolski, zawsze premiera b\u0119dzie w sobot\u0119 o godz. 19.00, a powt\u00f3rka w niedziel\u0119 o godz. 11.00 czasu polskiego, i p\u00f3\u017aniej ten program ma i\u015b\u0107 te\u017c do TVP Polonia.
\r\n Co jest bardzo ciekawe, \u017ce dwie nasze fundacje, czyli ta, kt\u00f3r\u0105 prowadzi pani Dymna, i ta, kt\u00f3r\u0105 prowadz\u0119 ja, zosta\u0142y uznane przez telewidz\u00f3w za najbardziej wiarygodne i w\u0142a\u015bnie my mamy m\u00f3wi\u0107 z pozycji os\u00f3b opiekuj\u0105cych si\u0119 niepe\u0142nosprawni, jakie s\u0105 problemy. Co mnie zaskoczy\u0142o, \u017ce jeszcze programy nie zosta\u0142y emitowane, a ju\u017c jeste\u015bmy zalani fal\u0105 list\u00f3w.\u00a0
\r\n Dlatego mi\u0119dzy innymi, b\u0119d\u0105c tutaj w Kanadzie, ze wzgl\u0119du na ksi\u0105\u017cki, stara\u0142em si\u0119, b\u0119d\u0105c w innych miastach, podpatrzy\u0107, jak ten system wygl\u0105da, bo mi\u0119dzy innymi chcemy w poszczeg\u00f3lnych programach pokazywa\u0107 przyk\u0142ady pozytywne i negatywne z r\u00f3\u017cnych innych kraj\u00f3w, \u017ceby te\u017c rodziny dzieci niepe\u0142nosprawnych, kt\u00f3re s\u0105 w Polsce, mia\u0142y \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce to jest problem og\u00f3lno\u015bwiatowy. I teraz s\u0105 kraje, kt\u00f3re to dobrze rozwi\u0105zuj\u0105 i mo\u017cna je na\u015bladowa\u0107, a s\u0105 kraje, gdzie nawet s\u0105 du\u017ce pieni\u0105dze, a system jest chory. M.in. jeden z program\u00f3w b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cony Kanadyjczykowi Jeanowi Vanier, kt\u00f3ry zak\u0142ada\u0142 wsp\u00f3lnoty Wiara i \u015awiat\u0142o, kt\u00f3re s\u0105 obecne w Polsce, i wsp\u00f3lnoty sta\u0142ego \u017cycia, kt\u00f3re dotycz\u0105 ludzi upo\u015bledzonych. Te r\u00f3\u017cne ciekawe programy, metody, b\u0119d\u0105 u nas pokazywane.\u00a0
\r\n Ja z g\u00f3ry, je\u017celi to b\u0119dzie publikowane, zach\u0119cam, \u017ce b\u0119dzie specjalna strona internetowa, gdzie Polacy z ca\u0142ego \u015bwiata mog\u0105 pisa\u0107 na tematy niepe\u0142nosprawnych, pokazywa\u0107 pewne rzeczy. Bo program jest tzw. misj\u0105, czyli program jest w telewizji publicznej po to, \u017ceby zach\u0119ca\u0107 zw\u0142aszcza rodziny gdzie\u015b tam w r\u00f3\u017cnych drobnych \u015brodowiskach, \u017ceby widzia\u0142y, jak si\u0119 mo\u017cna kontaktowa\u0107. Ja z tym programem wi\u0105\u017c\u0119 du\u017ce nadzieje, dlatego \u017ce po raz pierwszy mo\u017cemy, jako przedstawiciele tych organizacji, m\u00f3wi\u0107, co chcemy, na temat niepe\u0142nosprawnych. Nie \u017ce nam kto\u015b w telewizji b\u0119dzie narzuca\u0142, tylko mamy tematy kontrowersyjne.\u00a0
\r\n Pierwszy program b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cony w og\u00f3le sytuacji rodzic\u00f3w dzieci niepe\u0142nosprawnych, mi\u0119dzy innymi dlaczego protestowali pod Sejmem, pod Kancelari\u0105 Premiera. M\u00f3wi si\u0119 o protestach g\u00f3rnik\u00f3w, stoczniowc\u00f3w, ale ca\u0142kiem bez uwagi przeszed\u0142 protest rodzic\u00f3w dzieci niepe\u0142nosprawnych, kt\u00f3rzy znaj\u0105 si\u0119 przez Internet. Zebrali si\u0119, no bo sytuacja jest naprawd\u0119 ci\u0119\u017cka.\u00a0
\r\n Drugi program nasz b\u0119dzie dotyczy\u0142 sytuacji dzieci w \u015brodowisku wiejskim, a wi\u0119c to \u017ce nie maj\u0105 szk\u00f3\u0142. W miastach jeszcze jaka\u015b alternatywa jest, jak nie tu, to tam, ale w wioskach nie. Ale mi\u0119dzy innymi kolejne programy b\u0119d\u0105 po\u015bwi\u0119cane \u017cyciu os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych czy rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy wyjechali z dzie\u0107mi niepe\u0142nosprawnymi i \u017cyj\u0105 na emigracji, to znaczna cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa. Te\u017c chcemy pokaza\u0107 ten problem.<\/p>\r\n\r\n

– Jakie plany w Kanadzie?<\/p>\r\n\r\n

– Powiem tak. Ja przyjecha\u0142em na zaproszenie kilku organizacji, najpierw by\u0142o Edmonton i Calgary, gdzie s\u0105 organizacje patriotyczne, kresowe, gdzie jest jeszcze du\u017co \u017co\u0142nierzy armii Andersa i ich potomk\u00f3w, i tam m\u00f3wi\u0142em o Kresach Wschodnich generalnie.<\/p>\r\n\r\n

– Czy to by\u0142y kameralne spotkania?<\/p>\r\n\r\n

– Nie, to by\u0142y du\u017ce. Akurat tam by\u0142o ich du\u017co i musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce Edmonton to by\u0142 ju\u017c prawdziwy maraton, ale bardzo dobrze, \u017ce by\u0142. Ja ci\u0105gle tam apelowa\u0142em, \u017ceby to starsze pokolenie spisywa\u0142o, p\u00f3ki jeszcze jest to pokolenie, wspomnienia. Musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce m\u00f3j nast\u0119pny pomys\u0142 to jest wydanie ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3ra by\u0142aby ca\u0142ym cyklem „Wspomnienia Polak\u00f3w z czas\u00f3w II w.\u015bw.” z uwzgl\u0119dnieniem takich temat\u00f3w jak Kresy Wschodnie, bo oni si\u0119 rozproszyli po ca\u0142ym \u015bwiecie. I jest wiele w\u0105tk\u00f3w. Ja mam wstrz\u0105saj\u0105ce te relacje. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce du\u017co wiem na temat historii, ale jak dostawa\u0142em te relacje, to s\u0105 to rzeczy…<\/p>\r\n\r\n

– Materia\u0142\u00f3w jest du\u017co, ale jest ub\u00f3stwo w materia\u0142ach fotograficznych.<\/p>\r\n\r\n

– Dotkn\u0105\u0142 pan tu wa\u017cnej sprawy, \u017ce podejm\u0119 z powrotem wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Instytutem Gaucka w Berlinie, bo je\u017celi si\u0119 gdziekolwiek zachowa\u0142y, to u Niemc\u00f3w, bo Niemcom by\u0142o np. na r\u0119k\u0119, \u017ce Ukrai\u0144cy morduj\u0105 Polak\u00f3w, ale w rodzinnej wsi mojego ojca relacje si\u0119 zachowa\u0142y, \u017ce przyjechali Niemcy i sfotografowali. Gdzie\u015b te zdj\u0119cia musz\u0105 by\u0107. Ju\u017c nie m\u00f3wi\u0119 o tym, \u017ce kiedy\u015b mo\u017ce si\u0119 otworz\u0105 archiwa radzieckie.\u00a0
\r\n Natomiast by\u0142em w Montrealu, jutro b\u0119d\u0119 mia\u0142 tam dwa du\u017ce spotkania pod k\u0105tem i Kres\u00f3w, i os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych. Ju\u017c konsul w Montrealu zadeklarowa\u0142, \u017ce najbardziej warto\u015bciowe prace os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych zostan\u0105 \u015bci\u0105gni\u0119te do Kanady i w ramach takiej promocji Polski pokazane w konsulatach, \u017ceby te\u017c pokaza\u0107, \u017ce ta terapia zaj\u0119ciowa, jaka jest prowadzona, artystyczna, daje ogromne efekty, \u017ce Polska jest od tej strony kompletnie nieznana, \u017ce ma sw\u00f3j dorobek, je\u017celi chodzi o warsztaty. Bardzo si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce deklaracja w Montrealu pad\u0142a. Jad\u0119 jeszcze do Edmonton, te\u017c b\u0119d\u0105 spotkania dotycz\u0105ce i Kres\u00f3w, i dzieci niepe\u0142nosprawnych.\u00a0
\r\n W Ottawie te\u017c jest \u015brodowisko polskie, ju\u017c by\u0142em w zesz\u0142ym roku, bardzo dobrze zorganizowane przez pana Edwarda Olsz\u00f3wk\u0119, i jest tam taka wyra\u017ana grupa os\u00f3b, kt\u00f3ra tego chce. Wi\u0119c marzenie jest, \u017ceby ta wystawa montrealska, kt\u00f3ra b\u0119dzie na pocz\u0105tku przysz\u0142ego roku, zosta\u0142a przynajmniej pokazana w innych konsulatach czy ambasadach polskich, w Toronto, Vancouverze i Ottawie. Wtedy ona pozwoli\u0142aby te\u017c Polakom zobaczy\u0107 to i zach\u0119ci\u0107 innych, \u017ceby w polskich plac\u00f3wkach zobaczyli, jak te prace wygl\u0105daj\u0105. One s\u0105 bajeczne, niekt\u00f3re s\u0105 przepi\u0119kne, cho\u0107by ten s\u0142ynny Nikifor, kt\u00f3ry by\u0142 upo\u015bledzony.<\/p>\r\n\r\n

– Ksi\u0105dz wykorzysta\u0142 jego prace jako reklam\u0119?<\/p>\r\n\r\n

– Tak. Nikifor by\u0142 niepe\u0142nosprawny z bardzo nieznan\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105, do ko\u0144ca s\u0105 nieznane losy jego rodziny. I w\u0142a\u015bnie tego typu rzeczy, 40 najlepszych prac, zostan\u0105 pokazane w Montrealu.
\r\n – Dzi\u0119kujemy za rozmow\u0119.<\/p>\r\n\r\n

Rozmawiali:\u00a0
\r\n Andrzej Kumor i Jerzy Rosa<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rozmowa z ks. Tadeuszem Isakowiczem-Zaleskim przeprowadzona przez wydawany w Toronto tygodnik Goniec GONIEC: Zacznijmy od spraw polsko-ukrai\u0144skich; ksi\u0105dz protestowa\u0142 przeciwko przyznaniu doktoratu honoris causa prezydentowi Ukrainy, alarmowa\u0142 ws. rajdu szlakiem Bandery. Dlaczego Polska sama nie reaguje na tego typu sprawy? – Zaczn\u0119 od tego, \u017ce ja jestem ogromnie za przyja\u017ani\u0105 polsko-ukrai\u0144sk\u0105, a nawet szczyc\u0119 si\u0119 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14459"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14459"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14459\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14459"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14459"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14459"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}