{"id":14431,"date":"2009-09-30T22:04:19","date_gmt":"2009-10-01T03:04:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=14431"},"modified":"2015-04-01T14:49:01","modified_gmt":"2015-04-01T18:49:01","slug":"nieomylnosc-papieza-ryszard-mozgol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=14431","title":{"rendered":"Nieomylno\u015b\u0107 Papie\u017ca – Ryszard Mozgol<\/em>"},"content":{"rendered":"

Czy jest mo\u017cliwe dotarcie do Prawdy? Czy cz\u0142owiek mo\u017ce posiada\u0107 Prawd\u0119? Czy jest mo\u017cliwe, by sprzeczne koncepcje g\u0142osi\u0142y Prawd\u0119? Wsp\u00f3\u0142czesny liberalizm, wbrew zdrowemu rozs\u0105dkowi i logice, twierdzi, \u017ce tak! Czy istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 ludzkiej nieomylno\u015bci? Jak zatem wyja\u015bni\u0107 fenomen nieomylno\u015bci papieskiej?<\/strong><\/p>\r\n

Ju\u017c staro\u017cytni my\u015bliciele zdawali sobie spraw\u0119, \u017ce istnieje tylko jedna Prawda. Na tej prostej zasadzie opiera si\u0119 matematyka oraz logika. S\u0142abo\u015b\u0107 i ograniczono\u015b\u0107 ludzkiego intelektu odwodzi ludzi od poznania tej Prawdy. Liczne opinie, naukowe koncepcje, \u015bmia\u0142e doktryny, zwarte systemy filozoficzne, nieuchronne \u201ekr\u0105\u017c\u0105ce widma\u201d spo\u0142eczno-polityczne, og\u0142aszane wielokrotnie jako ostateczne, niepodwa\u017calne prawdy, obowi\u0105zuj\u0105ce od wiek\u00f3w i na wieki – wszystkie okazywa\u0142y si\u0119 jedynie omamami, szarlata\u0144skimi sztuczkami, nietrafnymi intuicjami naukowc\u00f3w. Hegel, skonfrontowany z niedostatkami swojego \u201eca\u0142o\u015bciowego, sko\u0144czonego i doskona\u0142ego\u201d systemu filozoficznego, nie odpowiadaj\u0105cego jednak rzeczywisto\u015bci, stwierdzi\u0142: \u201eTym gorzej dla rzeczywisto\u015bci\u201d. Kopernika\u0144ski system, obwieszczany do dzi\u015b jako ostateczny tryumf nad \u015bredniowieczn\u0105 ciemnot\u0105, zosta\u0142 wkr\u00f3tce po jego powszechnej akceptacji zrewidowany przez Keplera. Jeszcze w XX wieku pod wp\u0142ywem Darwinowskiej teorii ewolucji wierzono, \u017ce ludzki p\u0142\u00f3d przechodzi w \u0142onie matki wszystkie etapy ewolucji – od kijanki po ma\u0142p\u0119 – by narodzi\u0107 si\u0119 cz\u0142owiekiem. Obalono przekonanie o nieodwracalnym starzeniu si\u0119 neuron\u00f3w, a mi\u0119dzy bajkami znale\u017a\u0107 mo\u017cna informacje o najbli\u017cszej S\u0142o\u0144ca planecie Uk\u0142adu S\u0142onecznego – Wulkanie.<\/p>\r\n

Czy jest mo\u017cliwe dotarcie do Prawdy? Czy cz\u0142owiek mo\u017ce posiada\u0107 Prawd\u0119? Czy jest mo\u017cliwe, by sprzeczne koncepcje g\u0142osi\u0142y prawd\u0119? Wsp\u00f3\u0142czesny liberalizm, wbrew zdrowemu rozs\u0105dkowi i logice, twierdzi, \u017ce tak! Czy istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 ludzkiej nieomylno\u015bci? Jak zatem wyja\u015bni\u0107 fenomen nieomylno\u015bci papieskiej?<\/p>\r\n

Chrystusowy dar nieomylno\u015bci<\/h4>\r\n

Aby prawid\u0142owo zrozumie\u0107 zasad\u0119 nieomylno\u015bci papieskiej, nale\u017cy rozpatrzy\u0107 przy okazji dwie kwestie wst\u0119pne: dar nieomylno\u015bci udzielony przez Chrystusa aposto\u0142om oraz powierzon\u0105 \u015bw. Piotrowi przez Pana Jezusa w\u0142adz\u0119 nad aposto\u0142ami i Ko\u015bcio\u0142em.<\/p>\r\n

Po Zmartwychwstaniu Jezus Chrystus ukaza\u0142 si\u0119 swoim uczniom, okre\u015blaj\u0105c swoj\u0105 Bosk\u0105 omnipotencj\u0119: \u201eDana mi jest wszelka w\u0142adza na niebie i na ziemi\u201d (Mt 28, 18). Moc\u0105 tej w\u0142adzy rozkaza\u0142 aposto\u0142om naucza\u0107 i chrzci\u0107 wszystkie ludy na ziemi, \u201enauczaj\u0105c je zachowywa\u0107 wszystko, cokolwiek wam przykaza\u0142em\u201d (Mt 28, 19-20). Chrystusowy nakaz krzewienia wiary zak\u0142ada\u0142 oczywi\u015bcie g\u0142oszenie ludom powierzonej im nauki w czystej, nieska\u017conej \u017cadnymi b\u0142\u0119dami postaci. W dziele tym aposto\u0142owie nie pozostawali osamotnieni, ale mieli korzysta\u0107 z daru opieki Boskiej: \u201eA oto ja jestem z wami po wszystkie dni a\u017c do sko\u0144czenia \u015bwiata\u201d (Mt 28, 20). Nie znaczy\u0142o to jednak, \u017ce ich \u015bwiadomo\u015b\u0107 Prawdy jest doskona\u0142a i \u017ce posiadaj\u0105 naturaln\u0105 nieomylno\u015b\u0107 wynikaj\u0105c\u0105 z zalet ich umys\u0142\u00f3w, kt\u00f3re obcowa\u0142y ze Zbawicielem, co pomog\u0142o zg\u0142\u0119bi\u0107 wszelkie tajemnice. Gdyby tak by\u0142o, wszyscy aposto\u0142owie uwierzyliby bez w\u0105tpliwo\u015bci w Zmartwychwstanie Pana Jezusa – a tak si\u0119 przecie\u017c nie sta\u0142o. Umys\u0142y aposto\u0142\u00f3w potrzebowa\u0142y pomocy Boskiej. Dlatego Chrystus powiedzia\u0142: \u201eLecz gdy przyjdzie on, Duch prawdy, nauczy was wszelkiej prawdy\u201d (J 16, 13). Chrystus obieca\u0142 zes\u0142a\u0107 aposto\u0142om Ducha \u015awi\u0119tego, czyli \u201eDucha prawdy\u201d (J 14, 16-17), dzi\u0119ki kt\u00f3rego obecno\u015bci aposto\u0142owie mieli posiada\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce nie odst\u0105pi\u0105 od Prawdy w trakcie wykonywania swojego urz\u0119du nauczycielskiego.<\/p>\r\n

Prawda Chrystusowa posiada moc zbawienia, co wielokrotnie zosta\u0142o wyra\u017cone przez Jezusa Chrystusa. Kto by jednak odrzuci\u0142 nauk\u0119 aposto\u0142\u00f3w i ich nast\u0119pc\u00f3w, skazuje si\u0119 na kar\u0119 wiecznego pot\u0119pienia: \u201eOpowiadajcie Ewangeli\u0119 wszelkiemu stworzeniu; kto uwierzy i ochrzci si\u0119, zbawiony b\u0119dzie, a kto nie uwierzy, b\u0119dzie pot\u0119piony\u201d (Mk 16, 16). Tak kategoryczne stwierdzenie Pana Jezusa dotycz\u0105ce wiary musia\u0142o opiera\u0107 si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce pozostawiona aposto\u0142om nauka wolna jest od wszelkich b\u0142\u0119d\u00f3w, a w przysz\u0142o\u015bci nie b\u0119dzie odbiega\u0142a od przekazanej przez Niego Prawdy. Z tego powodu aposto\u0142owie, ludzie cz\u0119sto s\u0142abi, boja\u017aliwi, niewykszta\u0142ceni, z tak\u0105 pewno\u015bci\u0105 i zdecydowaniem g\u0142osili wiar\u0119 innym ludom. Pewno\u015b\u0107, \u017ce ich nauka jest nauk\u0105 samego Pana Jezusa, dawa\u0142a potrzebn\u0105 im si\u0142\u0119, a \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jest ona nieomylna, otwiera\u0142a umys\u0142 i rozwi\u0105zywa\u0142a j\u0119zyk. \u015aw. Pawe\u0142 pisa\u0142 do Galat\u00f3w: \u201eAle cho\u0107by\u015bmy i my albo anio\u0142 z nieba przepowiada\u0142 wam wbrew temu, co\u015bmy wam przepowiadali – niech b\u0119dzie przekl\u0119ty\u201d (Gal 1, 8). Aposto\u0142 Narod\u00f3w nazywa\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u201efilarem i utwierdzicielem prawdy\u201d (1 Tm 3, 15). Poj\u0119cia u\u017cyte przez \u015bw. Paw\u0142a wskazuj\u0105 na pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142adzy rozstrzygaj\u0105cej (s\u0105dz\u0105cej), przekazanej aposto\u0142om przez Pana Jezusa, znajduj\u0105cej si\u0119 pod opiek\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ra musi zasadza\u0107 si\u0119 na nieomylno\u015bci w sprawach wiary.<\/p>\r\n

Prymat \u015bw. Piotra<\/h4>\r\n

Powo\u0142uj\u0105c Ko\u015bci\u00f3\u0142 do \u017cycia, Jezus Chrystus nie powierzy\u0142 w\u0142adzy nad nim kolegium z\u0142o\u017conym z wszystkich aposto\u0142\u00f3w lub zgromadzeniu wszystkich wiernych, lecz jednemu spo\u015br\u00f3d uczni\u00f3w – \u015bw. Piotrowi. W nagrod\u0119 za to, \u017ce Szymon Piotr wyzna\u0142 jako pierwszy z aposto\u0142\u00f3w B\u00f3stwo Jezusa Chrystusa, otrzyma\u0142 on od swego Mistrza obietnic\u0119 pierwsze\u0144stwa (prymat) w gronie wybranych uczni\u00f3w. Najwy\u017csza w\u0142adza \u015bw. Piotra i jego nast\u0119pc\u00f3w nad Ko\u015bcio\u0142em zawiera si\u0119 w s\u0142owach Chrystusa:<\/p>\r\n

\r\n

B\u0142ogos\u0142awiony jeste\u015b Szymonie bar Jona; bo cia\u0142o i krew nie objawi\u0142a tobie, ale Ojciec m\u00f3j, kt\u00f3ry jest w niebiosach. A ja tobie powiadam, \u017ce ty jeste\u015b opoka, a na tej opoce zbuduj\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 m\u00f3j, a bramy piekielne nie przemog\u0105 go. I tobie dam klucze kr\u00f3lestwa niebieskiego; a cokolwiek zwi\u0105\u017cesz na ziemi, b\u0119dzie zwi\u0105zane i w niebiosach; a cokolwiek rozwi\u0105\u017cesz na ziemi; b\u0119dzie rozwi\u0105zane i w niebiosach\u201d (Mt 16, 17-20).<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Chrystus wybra\u0142 Piotra na fundament Ko\u015bcio\u0142a, obiecuj\u0105c trwa\u0142o\u015b\u0107 budowli i wyposa\u017caj\u0105c swojego namiestnika w pe\u0142ni\u0119 w\u0142adzy (\u201eklucze kr\u00f3lestwa niebieskiego\u201d)1. Jego autorytet mia\u0142 gwarantowa\u0107 jedno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a, jego powag\u0119 i sta\u0142o\u015b\u0107, a w\u0142adza rozci\u0105ga\u0142a si\u0119 na ca\u0142\u0105 ziemi\u0119. Ks. Stanis\u0142aw Bartynowski charakteryzuje w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b w\u0142adz\u0119 Piotra na ziemi:<\/p>\r\n

\r\n

S\u0142owa \u201ezwi\u0105zywa\u0107 i rozwi\u0105zywa\u0107\u201d, tak w t\u0142umaczeniu greckim, jak i w oryginalnym tek\u015bcie hebrajskim \u015bw. Mateusza, oznaczaj\u0105 najwy\u017csz\u0105 i niezawis\u0142\u0105 w\u0142adz\u0119 rz\u0105dzenia z wszelkimi jej przywilejami. Poniewa\u017c ta w\u0142adza by\u0142a przez Chrystusa przyrzeczona Piotrowi bez \u017cadnego ograniczenia, odnosi\u0142a si\u0119 przeto do wszelkiego rodzaju wi\u0119z\u00f3w moralnych, kt\u00f3rym sumienie cz\u0142owieka mo\u017ce podlega\u0107 – a wi\u0119c do wi\u0119z\u00f3w, wyp\u0142ywaj\u0105cych z przepis\u00f3w prawa, z grzechu i kary za\u0144. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, powy\u017csze s\u0142owa Chrystusa przyrzeka\u0142y Piotrowi najwy\u017csz\u0105 i nieograniczon\u0105 w\u0142adz\u0119 stanowienia praw w Ko\u015bciele i znoszenia ich – odpuszczania i zatrzymania grzech\u00f3w, wreszcie nak\u0142adania kar i zwalniania od nich2.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

W\u0142adza papieska, tak z nadania Bo\u017cego, jak i ze wzgl\u0119d\u00f3w czystej u\u017cyteczno\u015bci, przyj\u0119\u0142a charakter monarchiczny. Jan Henryk kard. Newman s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce w Ko\u015bciele istnieje \u201ebezwzgl\u0119dna potrzeba w\u0142adzy monarchicznej\u201d. Pisa\u0142:<\/p>\r\n

\r\n

Spo\u0142eczno\u015b\u0107 zorganizowana nie mo\u017ce istnie\u0107 bez rz\u0105du, a im wi\u0119ksza jest grupa, tym bardziej scentralizowany musi by\u0107 rz\u0105d. Je\u017celi ca\u0142a wsp\u00f3lnota chrze\u015bcija\u0144ska ma tworzy\u0107 jedno kr\u00f3lestwo, to jedna g\u0142owa jest czym\u015b zasadniczym; a przynajmniej tak stwierdza do\u015bwiadczenie osiemnastu wiek\u00f3w. W miar\u0119 jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 si\u0119 kszta\u0142towa\u0142, rozwija\u0142a si\u0119 tak\u017ce w\u0142adza papieska; a gdziekolwiek nie uznawano papie\u017ca, tam nast\u0119powa\u0142 upadek i roz\u0142am. Nie znamy innego sposobu zachowania Sacramentum unitatis<\/em> poza utrzymaniem jakiego\u015b o\u015brodka jedno\u015bci3.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Katolicyzm nie jest nostalgicznie monarchistyczny4. Przywi\u0105zanie katolik\u00f3w do w\u0142adzy monarchicznej Namiestnika Chrystusowego nie jest politycznym antykwariatem, ale \u015bwiadomo\u015bci\u0105 jedno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rej gwarantem jest Piotr. Zagro\u017cenie tej \u015bwiadomo\u015bci kilka wiek\u00f3w temu spowodowa\u0142o wydanie bulli Execrabilis<\/em> przez Piusa II (1460) przeciwko zwolennikom koncyliaryzmu, podwa\u017caj\u0105cym monarchiczny charakter Ko\u015bcio\u0142a, jak r\u00f3wnie\u017c og\u0142oszenie dogmatu o nieomylno\u015bci papieskiej przez b\u0142. Piusa IX (1870), staraj\u0105cego si\u0119 umocni\u0107 w\u0142adz\u0119 ko\u015bcieln\u0105 w latach wzmagaj\u0105cego si\u0119 konfliktu z si\u0142ami republika\u0144sko-demokratycznymi, propaguj\u0105cymi tendencje sekularyzacyjne5.<\/p>\r\n

Nieomylno\u015b\u0107 Piotra<\/h4>\r\n

Jezus Chrystus zaznaczy\u0142 pierwsze\u0144stwo Piotra poprzez specjalnie skierowanie zapisanych przez \u015bw. Mateusza s\u0142\u00f3w wy\u0142\u0105cznie do niego. S\u0142owa te nie odnosi\u0142y si\u0119 do innych aposto\u0142\u00f3w, pomimo tego, \u017ce z ca\u0142ego fragmentu Ewangelii mo\u017cemy wyci\u0105gn\u0105\u0107 wniosek, i\u017c byli oni obecni przy tym zdarzeniu. Aposto\u0142owie otrzymali p\u00f3\u017aniej obietnic\u0119 nieodst\u0105pienia od g\u0142oszonej przez Pana Jezusa Prawdy. Nie powierzy\u0142 im Zbawiciel przyobiecanych \u015bw. Piotrowi \u201ekluczy kr\u00f3lestwa niebieskiego\u201d, daj\u0105cych w\u0142adz\u0119 absolutn\u0105 nad Ko\u015bcio\u0142em. Prymat by\u0142 potwierdzony r\u00f3wnie\u017c przez zmian\u0119 imienia Szymona na imi\u0119 Piotr (gr. kefas –<\/em> \u2018ska\u0142a\u2019, \u2018opoka\u2019)6, kt\u00f3ra nie dotyczy\u0142a \u017cadnego innego aposto\u0142a. Czytaj\u0105c karty Nowego Testamentu, wiemy, \u017ce nowe imi\u0119 nadane przez Chrystusa nie odzwierciedla\u0142o najlepiej osobowo\u015bci Szymona – nie by\u0142 on cz\u0142owiekiem o \u201egranitowym charakterze\u201d. Nowe imi\u0119 dotyczy\u0142o nowej godno\u015bci Szymona Piotra, jako zwierzchnika aposto\u0142\u00f3w i g\u0142owy Ko\u015bcio\u0142a, a nie charakteru tej osoby.<\/p>\r\n

Nied\u0142ugo po Zmartwychwstaniu Jezusa Chrystusa ukaza\u0142 si\u0119 On swoim uczniom nad Jeziorem Tyberiadzkim. Po wsp\u00f3lnym posi\u0142ku zawo\u0142a\u0142 do siebie Piotra i zada\u0142 mu pytanie:<\/p>\r\n

\r\n

Szymonie, synu Jana! Mi\u0142ujesz mi\u0119 wi\u0119cej, ni\u017c ci? Rzecze mu: Tak, Panie! Ty wiesz, \u017ce ci\u0119 mi\u0142uj\u0119. Rzecze mu: Pa\u015b baranki moje. Rzecze mu po wt\u00f3re: Szymonie, synu Jana! Mi\u0142ujesz mi\u0119? Rzecze mu: Tak, Panie! Ty wiesz, \u017ce ci\u0119 mi\u0142uj\u0119. Rzecze mu: Pa\u015b baranki moje. Rzecze mu po raz trzeci: Szymonie, synu Jana! Mi\u0142ujesz mi\u0119? Zasmuci\u0142 si\u0119 Piotr, \u017ce mu trzeci raz rzek\u0142: Mi\u0142ujesz mi\u0119? I rzek\u0142 mu: Panie, ty wszystko wiesz; ty wiesz, \u017ce ci\u0119 mi\u0142uj\u0119. Rzecze mu: Pa\u015b owce moje\u201d (J 21, 15-17).<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Wyra\u017any rozkaz Pana Jezusa skierowany do Piotra by\u0142 jednoznacznym powierzeniem zapowiedzianego wcze\u015bniej prymatu. Zapisane przez \u015bw. Jana s\u0142owa stanowi\u0105 czytelne nawi\u0105zanie do licznych fragment\u00f3w Starego Testamentu (np. 2 Krl 5, 1-2) odnosz\u0105cych s\u0142owo \u201epa\u015b\u0107\u201d do sprawowania w\u0142adzy nad lud\u017ami. W Nowym Testamencie Chrystus kilkakrotnie u\u017cywa w odniesieniu do siebie poj\u0119cia \u201eDobry Pasterz\u201d, w zwi\u0105zku z czym przez \u201eowczarni\u0119 Chrystusow\u0105\u201d rozumiemy wszystkich wiernych, nad kt\u00f3rymi piecz\u0119 powierzono Piotrowi jako najwy\u017cszemu pasterzowi.<\/p>\r\n

Potwierdzenie prymatu znajdujemy r\u00f3wnie\u017c w specjalnym statusie nadawanym Piotrowi przy okazji innych wydarze\u0144. Chrystus poleci\u0142 Piotrowi, by umacnia\u0142 w wierze innych aposto\u0142\u00f3w, w tym celu specjalnie modli\u0142 si\u0119 za niego (\u0141k 22, 32). Chrystus wybra\u0142 spo\u015br\u00f3d innych \u0142\u00f3d\u017a Piotra, aby z niej naucza\u0107 (\u0141k 5, 3-10), po czym dokona\u0142 cudownego po\u0142owu ryb, przepowiadaj\u0105c Piotrowi od tego czasu cudowny po\u0142\u00f3w ludzi. \u015aw. Mateusz odnotowa\u0142, \u017ce Jezus Chrystus podczas ostatniego pobytu w Kafarnaum poleci\u0142 Piotrowi zap\u0142aci\u0107 podatek \u015bwi\u0105tynny wy\u0142\u0105cznie za nich obu (Mt 17, 23-26). Zdarzenie to wywo\u0142a\u0142o zainteresowanie aposto\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy zapytali Chrystusa, kto b\u0119dzie pierwszy w kr\u00f3lestwie niebieskim (Mt 18, 1). Piotr wielokrotnie wyst\u0119powa\u0142 wobec Jezusa Chrystusa w imieniu reszty aposto\u0142\u00f3w (Mt 19, 27; J 6, 69-70), a po \u015bmierci i Zmartwychwstaniu Pana Jezusa wyst\u0119powa\u0142 jako przyw\u00f3dca aposto\u0142\u00f3w – przewodnicz\u0105c przy wyborze aposto\u0142a Macieja (Dz 1, 15), przemawiaj\u0105c w dzie\u0144 Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego (Dz 2, 14), \u015bwiadcz\u0105c przed rad\u0105 \u017cydowsk\u0105 (Dz 4, 8) czy przewodnicz\u0105c soborowi jerozolimskiemu (Dz 15, 7). \u015aw. Piotr by\u0142 uczestnikiem najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 Zbawiciela, a aposto\u0142owie, wspominaj\u0105c swoich wsp\u00f3\u0142braci, nigdy nie zapomnieli wyr\u00f3\u017cni\u0107 w\u015br\u00f3d ca\u0142ego gremium Piotra, jak czyni si\u0119 wzgl\u0119dem osoby sprawuj\u0105cej w\u0142adz\u01197.<\/p>\r\n

\u015aw. Mateusz, wyliczaj\u0105c wszystkich aposto\u0142\u00f3w, wyra\u017anie daje pierwsze\u0144stwo Szymonowi Piotrowi: \u201ePierwszy Szymon, kt\u00f3rego zwi\u0105 Piotrem\u201d (Mt 10, 2), a wiemy \u017ce w kolejno\u015bci powo\u0142ania nie by\u0142 pierwszym. W licznych fragmentach Pisma \u015bwi\u0119tego \u015bw. Piotrowi przypada zawsze pierwsze miejsce przed reszt\u0105 aposto\u0142\u00f3w, podczas gdy imiona innych zmieniaj\u0105 kolejno\u015b\u0107 w zale\u017cno\u015bci od wydarzenia8. Przekonanie o prymacie Piotra, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 od Jezusa Chrystusa specjalny przywilej przekazywanej wraz z godno\u015bci\u0105 papiesk\u0105 nieomylno\u015bci, jest zatem w pe\u0142ni uzasadnione.<\/p>\r\n

Nieomylno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a<\/h4>\r\n

Za\u0142o\u017cony przez Jezusa Chrystusa na ziemi Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, kt\u00f3ry jest jedynym prawdziwym Ko\u015bcio\u0142em, musi opiera\u0107 si\u0119 na zasadzie nieomylnego nauczania w sprawach wiary. Warto w tym miejscu przypomnie\u0107, \u017ce pisz\u0105c o Ko\u015bciele, nie mamy na my\u015bli powierzchownego terminu cz\u0119sto dzi\u015b u\u017cywanego: tzw. \u201eludu Bo\u017cego\u201d czy aktualnej hierarchii, ale teologiczne poj\u0119cie, pod kt\u00f3rym rozumie si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 wojuj\u0105cy na ziemi, Ko\u015bci\u00f3\u0142 cierpi\u0105cy w czy\u015b\u0107cu i Ko\u015bci\u00f3\u0142 tryumfuj\u0105cy w Niebie. Ten pod przyw\u00f3dztwem namiestnika Chrystusowego nie mo\u017ce zb\u0142\u0105dzi\u0107, poniewa\u017c posiada Bo\u017ce b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo i zapewnienie Chrystusa, \u017ce \u201ebramy piekielne go nie przemog\u0105\u201d. Zapowied\u017a ta dotyczy wszystkich nast\u0119pc\u00f3w aposto\u0142\u00f3w na czele z Papie\u017cem, poniewa\u017c Chrystus obieca\u0142 ca\u0142emu kolegium aposto\u0142\u00f3w, \u017ce pozostanie z nimi w nieomylnym nauczaniu \u201ea\u017c do sko\u0144czenia \u015bwiata\u201d.<\/p>\r\n

Nieomylno\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce si\u0119 z g\u0142oszonym przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 dogmatem, \u017ce \u201epoza Ko\u015bcio\u0142em nie ma zbawienia\u201d9. – \u201eKto uwierzy i ochrzci si\u0119, b\u0119dzie zbawiony; a kto nie uwierzy, b\u0119dzie pot\u0119piony\u201d (Mk 16, 16). Tymi s\u0142owy ca\u0142a ludzko\u015b\u0107 zosta\u0142a wezwana pod kar\u0105 wiecznego pot\u0119pienia do przyj\u0119cia objawionej nauki Zbawiciela. Logiczne jest, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 wezwa\u0107 Jezus Chrystus do wierno\u015bci wzgl\u0119dem nauki, kt\u00f3ra uleg\u0142aby w przysz\u0142o\u015bci ska\u017ceniu, lub ju\u017c zosta\u0142a ska\u017cona w przesz\u0142o\u015bci. Je\u017celi zatem nasz Pan Jezus Chrystus zobowi\u0105zuje wszystkich do wierno\u015bci wzgl\u0119dem powo\u0142anego przez siebie Ko\u015bcio\u0142a – \u201eKto was s\u0142ucha, mnie s\u0142ucha, kto wami gardzi, mn\u0105 gardzi\u201d (\u0141k 10, 16) – Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi by\u0107 tak samo nieomylny jak jego Za\u0142o\u017cyciel10. W przeciwnym razie nakazy Chrystusa nie mia\u0142yby sensu. Z tej zasady czerpali sw\u00f3j autorytet aposto\u0142owie, by wspomnie\u0107 ju\u017c cytowane zdanie \u015bw. Paw\u0142a z listu do Galat\u00f3w (Gal 1, 8), w kt\u00f3rym podkre\u015bla, \u017ce gdyby kto\u015b g\u0142osi\u0142 jako Bo\u017c\u0105 prawd\u0119 jakiekolwiek zdania sprzeczne z Ewangeli\u0105 Jezusa Chrystusa – nawet gdyby by\u0142 to anio\u0142 lub aposto\u0142 – b\u0119dzie przekl\u0119ty.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug s\u0142\u00f3w Chrystusa wypowiedzianych do aposto\u0142\u00f3w, nieomylny urz\u0105d nauczycielski Ko\u015bcio\u0142a tworzy Papie\u017c i b\u0119d\u0105cy z nim w \u0142\u0105czno\u015bci biskupi. Posiadaj\u0105 oni nieomylno\u015b\u0107 wy\u0142\u0105cznie w\u00f3wczas, gdy potwierdzaj\u0105 nauczanie Zbawiciela. Ojciec Ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Wincenty z Lerynu w swoim Commonitorium<\/em> pisze wyra\u017anie, \u017ce by strzec \u015bwi\u0119tego i niezmiennego depozytu wiary w Ko\u015bciele, musi istnie\u0107 \u201ejednomy\u015blno\u015b\u0107 (…) przejawiaj\u0105ca si\u0119 zar\u00f3wno w powszechno\u015bci, jak i staro\u017cytno\u015bci\u201d11. R\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy nieomylno\u015bci\u0105 aposto\u0142\u00f3w a nieomylno\u015bci\u0105 biskup\u00f3w polega na tym, \u017ce aposto\u0142owie otrzymali przywilej nieomylno\u015bci osobi\u015bcie (ka\u017cdy z osobna), poniewa\u017c nadchodz\u0105cy dla nich etap dzia\u0142a\u0144 misyjnych uniemo\u017cliwia\u0142 im wsp\u00f3lne gromadzenie i rozs\u0105dzanie spraw spornych. Dzisiejsi biskupi posiadaj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 konsultowania kwestii dotycz\u0105cych wiary pomi\u0119dzy sob\u0105 i przede wszystkim z papie\u017cem, w zwi\u0105zku z czym nie posiadaj\u0105 takiej samej nieomylno\u015bci jak aposto\u0142owie. Posiadaj\u0105 wy\u0142\u0105cznie nieomylno\u015b\u0107 w ramach wsp\u00f3lnego zgromadzenia obraduj\u0105cego pod przewodnictwem Papie\u017ca, kiedy \u015bwiadomie rozpatruj\u0105 sprawy dotycz\u0105ce wiary i moralno\u015bci w zgodzie z nauczaniem Pana Jezusa i \u015awi\u0119t\u0105 Tradycj\u0105.<\/p>\r\n

Jedynym dziedzicznym depozytariuszem osobistej nieomylno\u015bci jest prawowity nast\u0119pca \u015bw. Piotra w prymacie rzymskim, kiedy przemawia jako g\u0142owa Ko\u015bcio\u0142a – \u201eex parte Pontificis<\/em>\u201d (nawet je\u015bli czyni to sam, bez biskup\u00f3w) korzystaj\u0105c z autorytetu urz\u0119du nauczycielskiego Ko\u015bcio\u0142a (\u201ecum ex<\/em> catedra loquitur<\/em>\u201d) w sprawach wiary i moralno\u015bci – \u201eex parte materi\u00c5\u0178<\/em>\u201d. Bezwzgl\u0119dnie – jak twierdzili niezmiennie teologowie – wypowied\u017a Papie\u017ca musi by\u0107 wyrokiem decyduj\u0105cym, rozstrzygaj\u0105cym, nie upomnieniem lub rad\u0105, oraz musi by\u0107 adresowana do ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a jako obowi\u0105zuj\u0105ca. Wypowied\u017a taka posiada dla wiernych i ca\u0142ej reszty ludzko\u015bci sankcj\u0119 utraty mo\u017cliwo\u015bci zbawienia w razie odrzucenia zawartego w niej nauczania. Jest ono nieomylne. Nieomylno\u015b\u0107 Papie\u017ca nie jest wynikiem jego osobistej \u015bwi\u0105tobliwo\u015bci, uczono\u015bci, jego zalet umys\u0142u i charakteru, jak my\u015bl\u0105 niekt\u00f3rzy wierni – jest ona efektem sprawowanej w\u0142adzy i opieki Ducha \u015awi\u0119tego w sytuacji, kiedy Papie\u017c rozpatruje sprawy wiary i moralno\u015bci. Zdolno\u015bci Papie\u017ca nie przewy\u017cszaj\u0105 w \u017cadnym przypadku naturalnych zdolno\u015bci cz\u0142owieka. Nieomylno\u015b\u0107 urz\u0119du nie oznacza r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Papie\u017c jest wszechwiedz\u0105cy czy bezgrzeszny.<\/p>\r\n

Granice nieomylno\u015bci<\/h4>\r\n

Nieomylno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a dotyczy nauczania wiary i moralno\u015bci oraz tego, co jest niezb\u0119dne do ich obja\u015bnienia, uzasadnienia i obrony. Nieomylna wypowied\u017a Papie\u017ca lub soboru nazywa si\u0119 \u201eaktem nadzwyczajnego Magisterium Ko\u015bcio\u0142a\u201d, natomiast nieomylne przekazywanie depozytu wiary przez biskup\u00f3w rozproszonych po ca\u0142ym \u015bwiecie – \u201ezwyczajnym i powszechnym Magisterium Ko\u015bcio\u0142a\u201d. Ks. Bartynowski wyja\u015bnia, co nale\u017cy rozumie\u0107 przez zakres nieomylno\u015bci, w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/p>\r\n

\r\n

Obietnica nieomylno\u015bci musi (…) si\u0119ga\u0107 tak daleko, jak daleko rozci\u0105ga si\u0119 zaw\u00f3d nauczania. A wi\u0119c przedmiotem nieomylno\u015bci jest ca\u0142a prawda objawiona i wszystko, co jest z ni\u0105 w koniecznym zwi\u0105zku. Natomiast nie wchodz\u0105 w zakres nieomylno\u015bci prawdy nie odnosz\u0105ce si\u0119 do religii i zbawienia dusz, albowiem tych Chrystus nie uczy\u0142, ani te\u017c Ko\u015bcio\u0142owi nie kaza\u0142 ich uczy\u010712.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

W\u015br\u00f3d kwestii, kt\u00f3re Ko\u015bci\u00f3\u0142 w osobie Papie\u017ca orzeka nieomylnie, tradycyjna teologia wymienia: 1\u00b0 dogmaty i wszelkie zagadnienia dotycz\u0105ce objawionej wiary i moralno\u015bci; 2\u00b0 prawdy i fakty, kt\u00f3re nierozerwalnie s\u0105 zwi\u0105zane z nauk\u0105 objawion\u0105; 3\u00b0 rozumienie Pisma \u015bw. i \u015awi\u0119tej Tradycji; 4\u00b0 kwestie zwi\u0105zane ze czci\u0105 Bo\u017c\u0105 i \u017cyciem chrze\u015bcija\u0144skim; 5\u00b0 prawo ko\u015bcielne i regu\u0142y \u017cycia doskona\u0142ego, na kt\u00f3rych opieraj\u0105 si\u0119 zakony; 6\u00b0 rozpowszechniona jest r\u00f3wnie\u017c opinia teologiczna, wed\u0142ug kt\u00f3rej nieomylno\u015b\u0107 papieska anga\u017cuje si\u0119 w akcie kanonizacji.<\/p>\r\n

Wymienione powy\u017cej kwestie podzieli\u0107 mo\u017cemy za przedsoborowymi teologami na dwie grupy, dotycz\u0105ce przedmiotu nieomylno\u015bci: \u201eobiectum primarium vel directum<\/em>\u201d (bezpo\u015bredni obiekt nieomylno\u015bci, kt\u00f3ry dotyczy depozytu wiary, czyli prawd objawionych wprost lub po\u015brednio zawartych w Pi\u015bmie \u015bw. lub Tradycji – np. dogmat\u00f3w) i \u201eobiectum secundarium vel indirectum<\/em>\u201d (wt\u00f3rny przedmiot nieomylno\u015bci, kt\u00f3ry dotyczy prawd pozostaj\u0105cych w \u015bcis\u0142ym zwi\u0105zku z prawdami objawionymi, bez kt\u00f3rych depozyt wiary nie m\u00f3g\u0142by by\u0107 przekazywany – np. przepis\u00f3w dyscypliny ko\u015bcielnej).<\/p>\r\n

Wszystkie te kwestie – co warto zaznaczy\u0107 – nie wynikaj\u0105 z arbitralnego os\u0105du dokonywanego przez papie\u017ca jako osob\u0119 prywatn\u0105. Papie\u017c, posiadaj\u0105c tak samo jak inni ludzie skaleczon\u0105 natur\u0119, mo\u017ce prywatnie popa\u015b\u0107 w b\u0142\u0119dy. Nieomylne nauczanie musi si\u0119 \u015bci\u015ble wi\u0105za\u0107 z Prawd\u0105 Objawion\u0105 i Tradycj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

\u015aw. Wincenty z Lerynu szuka\u0142 podstaw nieomylno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a gwarantuj\u0105cej zbawienie w tym, w co wierzono \u201epowszechnie\u201d, w co wierzono \u201eod staro\u017cytno\u015bci\u201d i w czym chrze\u015bcijanie s\u0105 \u201ejednomy\u015blni\u201d13. Nauczanie Soboru Watyka\u0144skiego I g\u0142osi: \u201eNast\u0119pcom Piotra zosta\u0142 obiecany Duch \u015awi\u0119ty nie po to, aby oni przez Jego objawienie g\u0142osili jak\u0105\u015b now\u0105 nauk\u0119, ale aby z Jego asystencj\u0105 \u015bwi\u0119cie zachowywali i wiernie obja\u015bniali przekazane przez Aposto\u0142\u00f3w Objawienie, wzgl\u0119dnie spu\u015bcizn\u0119 wiary\u201d14. Ks. Mateusz Gaudron FSSPX, rozwa\u017caj\u0105c nieomylno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a, pisze:<\/p>\r\n

\r\n

(…) Magisterium Ko\u015bcio\u0142a jest nieomylne. Do tego konieczne s\u0105 jednak okre\u015blone warunki – w przeciwnym przypadku nie mo\u017cna wykluczy\u0107 mo\u017cliwo\u015bci zaistnienia b\u0142\u0119du. Nie ka\u017cda wypowied\u017a czy kazanie papie\u017ca b\u0105d\u017a biskupa, nie ka\u017cda papieska encyklika s\u0105 wi\u0119c nieomylne, ale nieomylno\u015b\u0107 dotyczy tylko tych wypowiedzi, kt\u00f3re w specjalny spos\u00f3b deklaruj\u0105 swoj\u0105 nieomylno\u015b\u010715.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Problemy i Tradycja<\/h4>\r\n

Sytuacj\u0119 t\u0119 na\u015bwietlaj\u0105 przyk\u0142ady papie\u017cy, kt\u00f3rzy popadli w b\u0142\u0119dy: Liberiusza I, Honoriusza I i Jana XXII. Papie\u017c Liberiusz I (352-366) w czasie niebezpiecznego aria\u0144skiego kryzysu w Ko\u015bciele podpisa\u0142 dwuznaczne, semiaria\u0144skie wyznanie wiary (tzw. formu\u0142\u0119 syrmijsk\u0105) oraz wykl\u0105\u0142 broni\u0105cego katolickiej nauki biskupa \u015bw. Atanazego. Papie\u017c zrozumia\u0142 b\u0142\u0105d i w ko\u0144cu odwo\u0142a\u0142 swoje pogl\u0105dy. W tej sprawie jednak, co oczywiste, nie orzeka\u0142 korzystaj\u0105c z nieomylno\u015bci16. Z kolei papie\u017c Honoriusz I (625-638) pozwoli\u0142 wci\u0105gn\u0105\u0107 si\u0119 w niebezpieczne rozgrywki prowadzone przez zwolennika herezji monoteletyzmu, patriarch\u0119 Konstantynopola Sergiusza. Honoriusz, nie rozumiej\u0105cy do ko\u0144ca problemu teologicznego i s\u0142abo znaj\u0105cy zawi\u0142o\u015bci greki, popar\u0142 Sergiusza przeciwko katolickim teologom. Co prawda, bagatelizuj\u0105c sp\u00f3r, nie broni\u0142 Sergiusza, ale posun\u0105\u0142 si\u0119 do nakazu milczenia dla najwybitniejszego \u00f3wczesnego teologa – \u015bw. Sofroniusza. Papie\u017ca Honoriusza I pot\u0119pi\u0142 niewiele lat p\u00f3\u017aniej Ojciec \u015awi\u0119ty Leon II (682-683)17. Innym interesuj\u0105cym nas przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 casus<\/em> Jana XXII (1316-1334), kt\u00f3ry broni\u0142 heretyckiej tezy, jakoby dusze zmar\u0142ych dost\u0119powa\u0142y wizji uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105cej (widzenia Boga) dopiero po S\u0105dzie Ostatecznym. Do tej pory dusze ludzi dobrych mia\u0142yby posiada\u0107 jedynie wizj\u0119 Chrystusowego cz\u0142owiecze\u0144stwa, natomiast demony i dusze ludzi pot\u0119pionych mia\u0142yby wieczn\u0105 kar\u0119 piek\u0142a ponie\u015b\u0107 dopiero po S\u0105dzie Ostatecznym. Jan XXII odwo\u0142a\u0142 b\u0142\u0119dny pogl\u0105d na \u0142o\u017cu \u015bmierci – 3 XII 1334 roku – na dzie\u0144 przed swym zgonem18.<\/p>\r\n

\u015aw. Wincenty z Lerynu ocenia\u0142 te tragiczne przypadki nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\r\n

\r\n

(…) je\u015bli kiedykolwiek jaki\u015b nauczyciel ko\u015bcielny od wiary zboczy, to dzieje si\u0119 to z dopustu bo\u017cego dla do\u015bwiadczenia nas, czy mi\u0142ujemy Boga z ca\u0142ego serca i z ca\u0142ej duszy naszej, czy te\u017c nie19.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Z przytoczonych przyk\u0142ad\u00f3w jasno wida\u0107, \u017ce Papie\u017c jako prywatna osoba musi tak samo jak inni ludzie po\u017c\u0105da\u0107 zbawienia i dba\u0107 o nie, poniewa\u017c mo\u017ce popa\u015b\u0107 prywatnie – bez zwi\u0105zku z piastowanym urz\u0119dem – w herezj\u0119. Popadni\u0119cie jednak\u017ce w tak\u0105 materialn\u0105 herezj\u0119 nie pozbawia w\u0142adzy Namiestnika Chrystusa oraz przywilej\u00f3w urz\u0119du, do kt\u00f3rych przypisana jest nieomylno\u015b\u0107. Warto jeszcze raz przypomnie\u0107, \u017ce \u017caden z wymienionych papie\u017cy nie wyda\u0142 urz\u0119dowego dokumentu zobowi\u0105zuj\u0105cego wiernych do wyznawania sprzecznych z katolicyzmem pogl\u0105d\u00f3w20.<\/p>\r\n

Istnienie prymatu Piotra od zarania chrze\u015bcija\u0144stwa w \u015bwietle cytat\u00f3w z Pisma \u015bw. jest faktem bezspornym, jednak \u015bcis\u0142e okre\u015blenie jego istoty, zakresu praw, charakteru nieomylno\u015bci – jak napisa\u0142 kard. Newman – \u201eulega\u0142o stopniowo rozbudowie w miar\u0119 pojawiaj\u0105cych si\u0119 potrzeb\u201d21. Przez d\u0142ugi czas Regalia Petri<\/em> znajdowa\u0142y si\u0119 w stanie utajonym, tak samo jak utajony potrafi by\u0107 autorytet jednostki w rodzinie. Prymat Biskupa Rzymu, a wraz z nim doktryna nieomylno\u015bci papieskiej, by\u0142a precyzowana dopiero w momencie zaistnienia potrzeby (problem w\u0142adzy rozstrzygaj\u0105cej w staro\u017cytno\u015bci) i bezpo\u015bredniego zanegowania w\u0142adzy Papie\u017ca w Ko\u015bciele.<\/p>\r\n

W pierwszym przypadku problem pojawi\u0142 si\u0119 stosunkowo wcze\u015bnie, ju\u017c w czasach poapostolskich, wraz z rozwojem liczebnym Ko\u015bcio\u0142a i zwi\u0119kszeniem si\u0119 liczby duchowie\u0144stwa. Zaistnia\u0142e sporne kwestie wobec braku naturalnego autorytetu aposto\u0142\u00f3w potrzebowa\u0142y czynnika rozjemczego, kt\u00f3ry posiada\u0142by w kwestiach wiary i moralno\u015bci oraz w kwestiach dyscypliny ko\u015bcielnej w\u0142adz\u0119 nieomyln\u0105, a wi\u0119c rozstrzygaj\u0105c\u0105. Kard. Newman przytacza szereg \u015bwiadectw zaczerpni\u0119tych z pism Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a i dokument\u00f3w pochodz\u0105cych z okresu od II do V wieku. \u015aw. Polikarp Smyrne\u0144ski zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do biskupa Rzymu w kwestii rozstrzygni\u0119cia daty \u015awi\u0105t Wielkanocnych. Wykl\u0119ty w Poncie Henryk Marcjon b\u0142aga\u0142 w Rzymie o zniesienie kary ko\u015bcielnej. Tak samo czynili frygijscy montani\u015bci czy ekskomunikowany Prokseas z Azji. \u015aw. Wiktor papie\u017c zagrozi\u0142 azjatyckim Ko\u015bcio\u0142om lokalnym ekskomunik\u0105, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na zakres swojej w\u0142adzy. \u015aw. Ireneusz nazwa\u0142 Rzym \u201eKo\u015bcio\u0142em najwi\u0119kszym, najdawniejszym, najwybitniejszym, za\u0142o\u017conym i utwierdzonym przez Piotra i Paw\u0142a\u201d, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 ponad innymi ko\u015bcio\u0142ami lokalnymi. Pragn\u0105c obrazi\u0107 Ojca \u015awi\u0119tego, montanista Tertulian u\u017cywa poga\u0144skiego okre\u015blenia Pontifex<\/em> Maximus<\/em> (Kap\u0142an Najwy\u017cszy, Kap\u0142an kap\u0142an\u00f3w), kt\u00f3re stanie si\u0119 oficjalnym tytu\u0142em papie\u017cy. \u015aw. Cyprian, pomimo prowadzonego sporu z papie\u017cem Stefanem, okre\u015bla Rzym jako<\/p>\r\n

\r\n

stolic\u0119 \u015bw. Piotra i g\u0142\u00f3wny Ko\u015bci\u00f3\u0142, sk\u0105d wzi\u0119\u0142a sw\u00f3j pocz\u0105tek jedno\u015b\u0107 kap\u0142a\u0144stwa, (…) wiara jej por\u0119czona jest przez aposto\u0142\u00f3w, kt\u00f3rym obce jest wszelkie odst\u0119pstwo\u201d.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Antyczny kronikarz chrze\u015bcija\u0144ski Sozomen pisa\u0142:<\/p>\r\n

\r\n

By\u0142o prawem kap\u0142a\u0144skim, i\u017c og\u0142aszano jako niewa\u017cne wszystko to, co by\u0142o przeprowadzone bez woli biskupa Rzymu\u201d.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

A heretycy wykl\u0119ci przez \u015bw. Juliusza musieli przyzna\u0107, \u017ce Rzym jest \u201eszko\u0142\u0105 aposto\u0142\u00f3w i metropoli\u0105 ortodoksji od pocz\u0105tku\u201d. Uto\u017csamienie prymatu z nieomylno\u015bci\u0105 potwierdza\u0142 nie tylko cytowany powy\u017cej \u015bw. Cyprian czy Sozomen, ale r\u00f3wnie\u017c \u015bw. Hieronim, kiedy w korespondencji do papie\u017ca Damazego pisa\u0142:<\/p>\r\n

\r\n

M\u00f3wi\u0119 z nast\u0119pc\u0105 Rybaka i uczniem Krzy\u017ca – ja, id\u0105c jedynie za Chrystusem, jako moim wodzem, jestem w \u0142\u0105czno\u015bci z twoj\u0105 \u015awi\u0105tobliwo\u015bci\u0105, to jest ze Stolic\u0105 Piotrow\u0105. Wiem, \u017ce na tej opoce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest zbudowany. Ktokolwiek b\u0119dzie po\u017cywa\u0142 Baranka poza tym Domem, jest obcy; kogo nie b\u0119dzie w Arce Noego, ten zginie, kiedy potop nadejdzie z ca\u0142\u0105 swoj\u0105 pot\u0119g\u010522.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

\u015aw. Piotr Chryzolog, potwierdzaj\u0105c tradycyjn\u0105 ju\u017c wtedy nauk\u0119, stwierdza\u0142: \u201e\u015aw. Piotr, kt\u00f3ry \u017cyje i przewodniczy w swojej w\u0142asnej Stolicy, udziela prawdy wiary tym, kt\u00f3rzy jej pragn\u0105\u201d23.<\/p>\r\n

Pastor aeternus<\/em><\/h4>\r\n

Potwierdzana przez ca\u0142y okres \u015bredniowiecza24 zasada prymatu i nieomylno\u015bci papieskiej zosta\u0142a zaatakowana najpierw w XVI wieku przez protestantyzm, natomiast w p\u00f3\u017aniejszych wiekach przez gallikanizm i jansenizm (XVII w.) oraz febronianizm i j\u00f3zefinizm (XVIII w.). W XIX wieku przeciwko tradycyjnemu nauczaniu wyst\u0105pi\u0142y wszystkie ruchy filozoficzne, ideologiczne i polityczne wyrastaj\u0105ce z kartezja\u0144sko-wolteria\u0144skiej szko\u0142y, dominuj\u0105cej w Europie od czas\u00f3w rewolucji francuskiej. W ogniu walk precyzowa\u0142 si\u0119 dogmat o nieomylno\u015bci papieskiej og\u0142oszony w czasie Soboru Watyka\u0144skiego I25. Prace soboru przypad\u0142y na czas politycznie burzliwy, kiedy nad terytorialnymi resztkami Pa\u0144stwa Ko\u015bcielnego zawis\u0142a gro\u017aba ostatecznego rozbioru, a Europa przygotowywa\u0142a si\u0119 do przepowiedzianej przez Matk\u0119 Bosk\u0105 wojny, kt\u00f3ra mia\u0142a si\u0119 zako\u0144czy\u0107 str\u0105ceniem \u201efrancuskiego or\u0142a\u201d – Napoleona III. Wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 katolickich teolog\u00f3w uznawa\u0142a pal\u0105c\u0105 potrzeb\u0119 autorytatywnego zdefiniowania kwestii papieskiej nieomylno\u015bci, kt\u00f3ra – jak twierdzi\u0142 \u015bw. bp J\u00f3zef Pelczar – by\u0142aby drogowskazem dla katolik\u00f3w w trudnych czasach. Nieomylny autorytet mia\u0142 stanowi\u0107 remedium na wolnomy\u015blicielstwo26. Pomimo pr\u00f3b wywierania nacisku na samego papie\u017ca Piusa IX i Ojc\u00f3w Soboru przez pras\u0119, w\u0142adze pa\u0144stwowe i \u015brodowiska wrogie soborowi (antyinfallibilist\u00f3w<\/em>), pomimo starcia na soborze z grup\u0105 biskupa D\u00f6llingera, wspieran\u0105 przez biskup\u00f3w francuskich i w\u0119gierskich27, na sesji IV w 1870 roku przyj\u0119to znakomit\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w dogmat o nieomylno\u015bci jako od wiek\u00f3w obowi\u0105zuj\u0105cy w Ko\u015bciele. Okre\u015blaj\u0105ca dogmat konstytucja Pastor<\/em> \u00c5\u0178ternus<\/em> by\u0142a owocem prac 37 kongregacji plenarnych, kt\u00f3re roztrz\u0105sa\u0142y szczeg\u00f3\u0142owo ka\u017cdy aspekt problemu, analizuj\u0105c go z teologicznego, historycznego i moralnego punktu widzenia. Konstytucja w pocz\u0105tkowych rozdzia\u0142ach powo\u0142ywa\u0142a si\u0119 na si\u0119gaj\u0105c\u0105 czas\u00f3w apostolskich Tradycj\u0119 katolick\u0105, powtarzaj\u0105c pot\u0119pienia dotycz\u0105ce protestanckich pogl\u0105d\u00f3w o prymacie jako tworze ludzkim, pot\u0119pienia dotycz\u0105ce pogl\u0105d\u00f3w prawos\u0142awnych o prymacie udzielonym wszystkim bez wyj\u0105tku aposto\u0142om oraz b\u0142\u0119dy wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci.<\/p>\r\n

Rozdzia\u0142 III, rozpatruj\u0105cy w\u0142adz\u0119 i natur\u0119 prymatu, podkre\u015bla\u0142, \u017ce w\u0142adza Biskupa Rzymskiego nie mo\u017ce by\u0107 ograniczana do roli nadzorczego urz\u0119du lub kierowniczego cia\u0142a koordynacyjnego. Pogl\u0105d ten, zdobywaj\u0105cy coraz wi\u0119ksze grono zwolennik\u00f3w w XIX wieku ze wzgl\u0119du na pozorn\u0105 post\u0119powo\u015b\u0107, jest dzi\u015b popularny zw\u0142aszcza w kr\u0119gach watyka\u0144skich modernist\u00f3w. Wed\u0142ug konstytucji Papie\u017c jest najwy\u017cszym s\u0119dzi\u0105 wiernych i nie ma apelacji od jego orzecze\u0144, poniewa\u017c nie ma instancji wy\u017cszej w\u015br\u00f3d ludzi, zdolnej do odwo\u0142ania tych wyrok\u00f3w28. W rozdziale omawiaj\u0105cym kwestie nieomylno\u015bci papieskiej podkre\u015blano, \u017ce opieka Ducha \u015awi\u0119tego nad decyzjami papieskimi nie dotyczy wprowadzania nowej nauki, ale zachowania niezmiennego depozytu wiary Chrystusowej. Czytamy:<\/p>\r\n

\r\n

Ten wi\u0119c nigdy nie ustaj\u0105cy charyzmat prawdy i wiary zosta\u0142 udzielony Piotrowi i jego nast\u0119pcom na tej Stolicy po to, aby sprawowali sw\u00f3j wznios\u0142y urz\u0105d dla zbawienia wszystkich; aby ca\u0142a owczarnia Chrystusowa, zawr\u00f3cona przez nich od zatrutego b\u0142\u0119dem pokarmu, karmiona by\u0142a straw\u0105 niebia\u0144skiej nauki, aby usun\u0105\u0107 okazje do schizmy i ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 zachowa\u0107 w jedno\u015bci tak, by wsparty na swoim fundamencie trwa\u0142 silny przeciwko mocom piek\u0142a29.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Sob\u00f3r definiowa\u0142 \u015bci\u015ble papiesk\u0105 nieomylno\u015b\u0107 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/p>\r\n

\r\n

(…) za zgod\u0105 \u015bwi\u0119tego Soboru nauczamy i definiujemy jako dogmat objawiony przez Boga, \u017ce Biskup Rzymski, gdy m\u00f3wi ex<\/em> cathedra<\/em> – tzn. gdy sprawuj\u0105c urz\u0105d pasterza i nauczyciela wszystkich wiernych, sw\u0105 najwy\u017csz\u0105 apostolsk\u0105 w\u0142adz\u0105 okre\u015bla zobowi\u0105zuj\u0105c\u0105 ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 nauk\u0119 w sprawach wiary i moralno\u015bci – dzi\u0119ki opiece Bo\u017cej przyrzeczonej mu w osobie \u015bw. Piotra Aposto\u0142a posiada t\u0119 nieomylno\u015b\u0107, jak\u0105 Boski Zbawiciel chcia\u0142 wyposa\u017cy\u0107 sw\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142 w definiowaniu nauki wiary i moralno\u015bci. Tote\u017c takie definicje s\u0105 niezmienne same z siebie, a nie na mocy zgody Ko\u015bcio\u0142a30<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Odrzucenie tej definicji poci\u0105ga za sob\u0105 wy\u0142\u0105czenie ze spo\u0142eczno\u015bci wiernych.<\/p>\r\n

Pasterz \u201eog\u00f3lno\u015bwiatowy\u201d czy \u201ekatolicki\u201d?<\/h4>\r\n

Rewolucja Vaticanum II<\/em> teoretycznie nie zanegowa\u0142a postanowie\u0144 Soboru Watyka\u0144skiego I. Jednak dominuj\u0105cy duch kolegializmu i modernistyczny indywidualizm odcisn\u0105\u0142 swoje pi\u0119tno na \u201enowoczesnym\u201d pojmowaniu prymatu papieskiego. Podaje si\u0119 stare b\u0142\u0119dy w nowej szacie. Nie ma sensu polemizowa\u0107 z tymi modernistami, kt\u00f3rzy neguj\u0105 hierarchiczn\u0105 budow\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, g\u0142osz\u0105 postulaty demokratyzacji i likwidacji \u201eostatniego bastionu autorytaryzmu\u201d (K\u00fcng, Rahner, Schillebeeckx), poniewa\u017c odrzucaj\u0105 oni nie tylko nieomylno\u015b\u0107 papiesk\u0105, ale tak\u017ce prymat Biskupa Rzymu. Niebezpieczne s\u0105 jednak tak\u017ce nowe koncepcje dotycz\u0105ce \u201enowoczesnego\u201d, \u201eekumenicznego prymatu Piotra\u201d, kt\u00f3ry opiera\u0142by si\u0119 rzekomo na zupe\u0142nie nowym odczytaniu nieomylno\u015bci. Wbrew tradycyjnemu nauczaniu papieskiemu (np. Syllabus<\/em> – pkt 34; 35) utrzymuje si\u0119, \u017ce prymat mo\u017ce realizowa\u0107 si\u0119 w doskonalszy spos\u00f3b ni\u017c przez jednoosobow\u0105 w\u0142adz\u0119 i podlega jak wszystko ewolucji opartej na zasadzie u\u017cyteczno\u015bci. Niemiecki modernista E. Peterson zaatakowa\u0142 monarchiczn\u0105 struktur\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, utrzymuj\u0105c, \u017ce odzwierciedla ona aria\u0144ski model Ko\u015bcio\u0142a. Odpowiednim modelem, zgodnym z kolegialno\u015bci\u0105 i otwartym chrze\u015bcija\u0144stwem, by\u0142by \u201eprymat\u201d oparty na zasadzie rz\u0105d\u00f3w trzech os\u00f3b, mo\u017ce nawet oparty na so\u0142owiowowskiej idei kolegium trzech wielkich religii chrze\u015bcija\u0144skich31. Kard. Ratzinger, komentuj\u0105c pomys\u0142 Petersona, akceptuje rozpowszechnion\u0105 w\u015br\u00f3d modernist\u00f3w opini\u0119, i\u017c jedno\u015b\u0107 nie mo\u017ce by\u0107 na ziemi ostatecznie zrealizowana. A skoro idea jedno\u015bci jest uciele\u015bniona w prymacie, to posiada ona wy\u0142\u0105cznie aspekt eschatologiczny32. W wymiarze dzisiejszym jest ona postulatem idealistycznym, nierealnym, wr\u0119cz b\u0142\u0119dnym, a mo\u017ce nawet szkodliwym. Skoro nie istnieje statyczna prawda obiektywna, a tworzy si\u0119 ona poprzez histori\u0119 – poprzez olbrzymi\u0105 syntez\u0119 prawd, to oczywi\u015bcie nie ma nieomylno\u015bci w dawnym kszta\u0142cie.<\/p>\r\n

Od czas\u00f3w Vaticanum II<\/em> w nauczaniu papieskim tradycyjne elementy definicji nieomylno\u015bci sta\u0142y si\u0119 praktycznie nieobecne. Papie\u017ce nie korzystaj\u0105 z przys\u0142uguj\u0105cego im prawa orzeczenia ex cathedra<\/em> w dziedzinie Wiary ze wzgl\u0119du na przyj\u0119t\u0105 zasad\u0119 dialogu ekumenicznego. W kwestii obyczaj\u00f3w nauczanie papieskie opiera si\u0119 bardziej na odwo\u0142aniu do etyki naturalnej (zob. kwestia aborcji, antykoncepcji) czy zasad \u017cycia spo\u0142ecznego (zob. sprawa nierozerwalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa), ni\u017c na obronie tradycyjnej moralno\u015bci katolickiej. Tu dochodzimy do b\u0142\u0119dnego przekonania dominuj\u0105cego w powierzchownym fideizmie modernist\u00f3w – papie\u017c jest jednostkowo nieomylny, jako przyw\u00f3dca wsp\u00f3lnoty, b\u0119d\u0105c nie tylko monarchicznym \u201eJa\u201d ale uosabia przede wszystkim demokratyczne \u201eMy\u201d. Jako g\u0142os ludu uciele\u015bnia \u201educha czas\u00f3w\u201d, kt\u00f3ry, zdaniem wsp\u00f3\u0142czesnej filozofii, nieustannie ewoluuje. W ten spos\u00f3b posiada racj\u0119, dokonuj\u0105c zmian, nawet takich, kt\u00f3re stoj\u0105 w jawnej opozycji do nauczania poprzednik\u00f3w. Genialno\u015b\u0107 Vaticanum II<\/em>, zdaniem progresist\u00f3w, polega na zanegowaniu \u201e\u015bci\u015ble ograniczonego doktrynalnego systemu\u201d, na odej\u015bciu od identyfikacji z konkretnym systemem, instytucj\u0105, na rzecz poszukiwania nowych dr\u00f3g do \u201ekatolicko\u015bci\u201d. Dominacja takiego przekonania t\u0142umaczy niech\u0119tny stosunek Watykanu do orzecze\u0144 ex cathedra,<\/em> widoczny w pozbawionym definitywnej mocy nauczaniu posoborowym (Jan Pawe\u0142 II jedynie raz zaanga\u017cowa\u0142 nieomylny autorytet urz\u0119du w kwestii kap\u0142a\u0144stwa kobiet), czy destrukcj\u0119 symboli zwi\u0105zanych z pozycj\u0105 Namiestnika Chrystusa (np. rezygnacja z korony czy zniesienie \u015bwi\u0105t \u015bw. Piotra i Paw\u0142a, patron\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, i \u015bw. J\u00f3zefa, patrona Ko\u015bcio\u0142a, jako obowi\u0105zkowych). Z drugiej strony, kieruj\u0105c si\u0119 dora\u017anym interesem, rozci\u0105gni\u0119to zakres interpretowanej na nowo nieomylno\u015bci na wszelkie wypowiedzi papie\u017ca, kt\u00f3re potwierdzaj\u0105 posoborowe nauczanie.<\/p>\r\n

Posoborowa \u201enieomylno\u015b\u0107\u201d papieska jest zatem rozumiana jako autorytet wybitnej, do\u015bwiadczonej, m\u0105drej jednostki, realizuj\u0105cej swoj\u0105 wizj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a. Najpierw by\u0142a wi\u0119c prywatnym autorytetem \u201edobrego papie\u017ca Jana\u201d, p\u00f3\u017aniej \u201epost\u0119powego papie\u017ca Paw\u0142a\u201d, by w ko\u0144cu sta\u0107 si\u0119 autorytetem \u201esympatycznego Jana Paw\u0142a\u201d w s\u0142u\u017cbie ekumenizmu. O. Iwon Congar OP twierdzi\u0142, \u017ce przed papiestwem nie ma przysz\u0142o\u015bci, o ile ta nie b\u0119dzie przysz\u0142o\u015bci\u0105 ekumeniczn\u0105. W tym wymiarze Piotr zostaje sprowadzony do roli charyzmatycznego przyw\u00f3dcy ludowego, o tyle cennego dla modernist\u00f3w, \u017ce posiadaj\u0105cego ponadnarodowy, globalistyczny charakter. Luteranin Roger Schutz z Taiz\u00c3\u00a9 stwierdzi\u0142 w 1977 roku w Lozannie:<\/p>\r\n

\r\n

(…) czy\u017c mo\u017cna oczekiwa\u0107 jedno\u015bci w\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan na ca\u0142ej ziemi, bez og\u00f3lno\u015bwiatowego, powszechnego pasterza, umieszczonego w sercu serca?33<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Piotr panuje, ale ju\u017c nie rz\u0105dzi? \u00ce\u00a9<\/strong><\/p>\r\n

Ryszard Mozgol<\/em>
<\/strong><\/p>\r\n

\u00a0<\/h3>\r\n

Przypisy:<\/h3>\r\n
    \r\n
  1. Zob. Konstytucja dogmatyczna o Ko\u015bciele Chrystusowym Soboru Watyka\u0144skiego I<\/em> (sesja IV). [w:] Breviarium Fidei<\/em>, II. 47: \u201eNauczamy zatem i wyja\u015bniamy, \u017ce wed\u0142ug \u015bwiadectw Ewangelii Chrystus Pan bezpo\u015brednio i wprost przyrzek\u0142 i udzieli\u0142 \u015bwi\u0119temu Piotrowi Aposto\u0142owi prymatu jurysdykcji nad ca\u0142ym Ko\u015bcio\u0142em Bo\u017cym\u201d. Dokument ten powtarza\u0142 tezy zawarte w wyznaniu wiary Soboru II Lyo\u0144skiego (1274) i Dekrecie dla Grek\u00f3w Soboru Florenckiego (1439).<\/li>\r\n
  2. Ks. S. Bartynowski SI, Apologetyka podr\u0119czna<\/em>, Warszawa 2001, s. 341.<\/li>\r\n
  3. J. H. kard. Newman, O rozwoju doktryny chrze\u015bcija\u0144skiej,<\/em> Warszawa b.r.w., s. 155.<\/li>\r\n
  4. Zob. Lamentabili<\/em>, pot\u0119pione przez \u015aw. Oficjum zdanie 53 g\u0142osi: \u201e*Organiczny ustr\u00f3j Ko\u015bcio\u0142a podlega zmianie, a spo\u0142eczno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska, podobnie jak spo\u0142eczno\u015b\u0107 ludzka, podlega ci\u0105g\u0142ej ewolucji\u201d. Breviarium<\/em> Fidei<\/em>, II. 68.<\/li>\r\n
  5. Kard. P. Poupard interpretuje wydanie konstytucji Pastor aeternus<\/em> jako \u201edosadnego i jasnego\u201d uderzenia w doktryn\u0119 \u201ekonstanty\u0144skiego koncyliaryzmu\u201d. Jego zdaniem \u201eprymat papie\u017ca nad biskupami jest ca\u0142kowity i absolutny, a sob\u00f3r mo\u017ce mie\u0107 sens jedynie w\u00f3wczas, gdy jest powo\u0142any, przewodniczony i zatwierdzony przez papie\u017ca\u201d. Kard. P. Poupard, Papie\u017c,<\/em> Krak\u00f3w 2000, s. 43.<\/li>\r\n
  6. Zob. J 1, 42.<\/li>\r\n
  7. Zob. Mk 1, 36; Mk 16, 7; \u0141k 8, 45; \u0141k 9, 32; \u0141k 24, 12; J 20, 2; J 21, 15; Dz 2, 14; Dz 2, 37; Dz 5, 29.<\/li>\r\n
  8. Kongregacja \u015aw. Oficjum w dokumencie Lamentabili<\/em> (1907) uznaje jako zdanie heretyckie (nr 55): \u201eSzymon Piotr nigdy nawet nie podejrzewa\u0142, \u017ce otrzyma\u0142 od Chrystusa prymat w Ko\u015bciele\u201d. Zob. Breviarium Fidei<\/em>, II. 70.<\/li>\r\n
  9. \u015aw. Ignacy pisa\u0142: \u201eNie b\u0142\u0105d\u017acie bracia! Kto si\u0119 od\u0142\u0105cza od jedynej prawdziwej religii, nie dost\u0119puje dziedzictwa kr\u00f3lestwa Bo\u017cego. Kto za innym idzie zdaniem, nie jest uczestnikiem zas\u0142ug M\u0119ki Pa\u0144skiej\u201d; \u015bw. Atanazy: \u201eKtokolwiek zbawionym by\u0107 pragnie, przede wszystkim potrzeba, aby si\u0119 trzyma\u0142 wiary katolickiej, kt\u00f3rej je\u017celi kto w ca\u0142o\u015bci nieska\u017conej nie zachowa, bez w\u0105tpienia na wieki zginie\u201d; Sob\u00f3r IV Latera\u0144ski g\u0142osi\u0142: \u201eJeden jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 powszechny wiernych, zewn\u0105trz kt\u00f3rego nikt zbawionym nie b\u0119dzie\u201d. Cyt. za: \u201eO pochodzeniu religii i r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy prawdziw\u0105 religi\u0105 a fa\u0142szewemi\u201d,<\/em> [w:] Kwestie naszego czasu,<\/em> Stanis\u0142aw\u00f3w 1893, z. 5, s. 721-722.<\/li>\r\n
  10. \u015aw. Wincenty z Lerynu pisa\u0142, \u017ce kto sprzeciwia si\u0119 nauce podawanej przez chrze\u015bcijan, ten wyst\u0119puje przeciw autorytetowi Ko\u015bcio\u0142a wyra\u017conemu w osobie papie\u017ca i soboru. W konsekwencji cz\u0142owiek taki odrzuca nauczanie samego Zbawiciela. Commonitorium<\/em> XXXIII.<\/li>\r\n
  11. Ibidem<\/em>, XXIX, 41.<\/li>\r\n
  12. Ks. S. Bartynowski SI, op. cit.,<\/em> s. 393.<\/li>\r\n
  13. \u015aw. Wincenty z Lerynu, Commonitorium<\/em> II, 3. Czytamy tam r\u00f3wnie\u017c: \u201eW samym za\u015b znowu Ko\u015bciele trzyma\u0107 si\u0119 trzeba silnie tego, w co wsz\u0119dzie, w co zawsze, w co wszyscy wierzyli\u201d.<\/li>\r\n
  14. Zob. Breviarium Fidei<\/em>, II. 60.<\/li>\r\n
  15. W XX wieku og\u0142oszono tylko jeden dogmat, a mianowicie 1 XI 1950 roku Pius XII og\u0142osi\u0142 dogmat o cielesnym Wniebowzi\u0119ciu Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny. Ks. M. Gaudron FSSPX, Katechizm o kryzysie w Ko\u015bciele,<\/em> Warszawa 2001, s. 22. Warto przypomnie\u0107, \u017ce obecny papie\u017c jedynie raz skorzysta\u0142 z przywileju wypowiedzi doktrynalnej ex<\/em> cathedra<\/em>, kiedy rozstrzygn\u0105\u0142 jednoznacznie postulowany przez radykalnych modernist\u00f3w pomys\u0142 kap\u0142a\u0144stwa kobiet.<\/li>\r\n
  16. Kwestia ta nie zosta\u0142a do dzi\u015b jednoznacznie okre\u015blona. Zob. ks. S. Bartynowski SI, op. cit.,<\/em> s. 392; ks. M. Gaudron FSSPX, op. cit.,<\/em> s. 33; bp R. Graber, Athanasius und die Kirche unserer Zeit,<\/em> Abensberg 2000, s. 19-26; M. Davies, \u00c5\u2019wi\u00c3\u00aaty Atanazy obro\u00c3\u00b1ca wiary. Historia kryzysu aria\u0144skiego w IV wieku,<\/em> Warszawa 2000; D. Madejski, I Sob\u00f3r Powszechny w 325 r. a kwestia herezji arianizmu w IV wieku<\/em> (maszynopis).<\/li>\r\n
  17. Zob. ks. S. Bartynowski SI, op. cit.,<\/em> s. 392-393; ks. M. Gaudron FSSPX, op. cit.,<\/em> s. 33; M. Davies, Was Pope Honorius a Monothelite heretic?<\/em> (internet).<\/li>\r\n
  18. Zob. Ks. M. Gaudron FSSPX, op. cit.,<\/em> s. 33.<\/li>\r\n
  19. \u015aw. Wincenty z Lerynu, Commonitorium<\/em> XX, 25.<\/li>\r\n
  20. Wa\u017cny g\u0142os w dyskusji na ten temat: M. Davies, A heretical Pope?<\/em> (internet). Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce poruszana kwestia dotyczy r\u00f3wnie\u017c tzw. posoborowych papie\u017cy. Jak wa\u017cny to problem, \u015bwiadczy m.in. artyku\u0142 J. Dmowskiego K\u0142opot z papie\u017cem,<\/em> [w:] \u201eNowa My\u015bl Polska\u201d, 29 VI 2003.<\/li>\r\n
  21. J. H. kard. Newman, op. cit.,<\/em> s. 151.<\/li>\r\n
  22. Przyk\u0142ady za: ibidem<\/em>, s. 158, 159, 160.<\/li>\r\n
  23. Ibidem<\/em>, s. 162.<\/li>\r\n
  24. W wiekach \u015brednich wypowiedzi Ko\u015bcio\u0142a w tej materii dotyczy\u0142y g\u0142\u00f3wnie sporu ze wschodnimi schizmatykami (np. wyznanie wiary Micha\u0142a Paleologa z 1274 r.) oraz walki papiestwa z koncyliaryzmem (np. bulla Piusa II Execrabilis<\/em> z 1460 r.).<\/li>\r\n
  25. Bp J. Pelczar, Pius IX i jego pontyfikat,<\/em> t. 2, Krak\u00f3w 1897, s. 514-560; J. M. Villefranche, Pius IX. Dzieje, \u017cycie, epoka,<\/em> Warszawa 2001, s. 173-180.<\/li>\r\n
  26. Zob. bp J. Pelczar, op. cit.,<\/em> s. 532. Pisa\u0142 on: \u201eCzasy nasze wymaga\u0142y tego okre\u015blenia, ju\u017c to, \u017ce nauka o nieomylno\u015bci papie\u017ca, przemawiaj\u0105cego ex cathedra<\/em> w rzeczach wiary i moralno\u015bci, w ostatnich szczeg\u00f3lnie wiekach zosta\u0142a zaprzeczona, a Ko\u015bci\u00f3\u0142 wtenczas zazwyczaj prawdy objawione dogmatycznie okre\u015bla, gdy przeciw nim wyst\u0119puj\u0105 przeciwnicy\u201d.<\/li>\r\n
  27. Na ziemiach polskich przyw\u00f3dc\u0105 przeciwnik\u00f3w dogmatu o nieomylno\u015bci papieskiej zosta\u0142 pisarz J\u00f3zef Ignacy Kraszewski. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 polskich hierarch\u00f3w popar\u0142a dogmat.<\/li>\r\n
  28. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I, sesja IV, Konstytucja dogmatyczna o Ko\u015bciele Chrystusowym<\/em>, rozdz. 3. Zob. Breviarium Fidei<\/em>, II. 55; 56.<\/li>\r\n
  29. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I, sesja IV, Konstytucja dogmatyczna o Ko\u015bciele Chrystusowym<\/em>, rozdz. 4. Zob. Breviarium Fidei<\/em>, II. 60.<\/li>\r\n
  30. Ibidem<\/em>, II, 61.<\/li>\r\n
  31. Zob. J. kard. Ratzinger, \u201ePrymat papie\u017ca a jedno\u015b\u0107 Ludu Bo\u017cego\u201d,<\/em> [w:] Ko\u015bci\u00f3\u0142 – Ekumenizm – Polityka,<\/em> Pozna\u0144 – Warszawa 1990, s. 36.<\/li>\r\n
  32. Por. ibidem<\/em>, s. 47.<\/li>\r\n
  33. Kard. P. Poupard, op. cit.,<\/em> s. 123.<\/li>\r\n<\/ol>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czy jest mo\u017cliwe dotarcie do Prawdy? Czy cz\u0142owiek mo\u017ce posiada\u0107 Prawd\u0119? Czy jest mo\u017cliwe, by sprzeczne koncepcje g\u0142osi\u0142y Prawd\u0119? Wsp\u00f3\u0142czesny liberalizm, wbrew zdrowemu rozs\u0105dkowi i logice, twierdzi, \u017ce tak! Czy istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 ludzkiej nieomylno\u015bci? Jak zatem wyja\u015bni\u0107 fenomen nieomylno\u015bci papieskiej? Ju\u017c staro\u017cytni my\u015bliciele zdawali sobie spraw\u0119, \u017ce istnieje tylko jedna Prawda. Na tej prostej zasadzie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[119],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14431"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14431"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14431\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}