{"id":14272,"date":"2009-09-25T14:38:10","date_gmt":"2009-09-25T18:38:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=14272"},"modified":"2009-09-25T14:38:10","modified_gmt":"2009-09-25T19:38:10","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=14272","title":{"rendered":"Kapu\u015b na wysokim stanowisku w Polonii"},"content":{"rendered":"

W naszym ostatnim wydaniu sobotnio\/niedzielnym (19\/20 wrze\u015bnia 2009 „Polskiej Gazety\u201d z Nowego Jorku) opublikowali\u015bmy sprawdzon\u0105 przez nas informacj\u0119 o Stanis\u0142awie Trojaniaku, Tajnym Wsp\u00f3\u0142pracowniku ps. Piotru\u015b. Mamy kopie jego zobowi\u0105zania, kt\u00f3re nie ulega przedawnieniu, oraz kopie donos\u00f3w napisanych w\u0142asnor\u0119cznie na lokalnego ksi\u0119dza, bliskich znajomych, za kt\u00f3re mia\u0142 sowicie zap\u0142acone. \u015awiadcz\u0105 o tym jego w\u0142asnor\u0119czne podpisy na donosach i pokwitowaniach. <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Zwr\u00f3cili\u015bmy si\u0119 o wyra\u017cenie opinii do znanego historyka S\u0142awomira Cenckiewicza, wieloletniego badacza spraw Polonii, autora ksi\u0105\u017cek i artyku\u0142\u00f3w opisuj\u0105cych szczeg\u00f3\u0142owo jak komunistyczne w\u0142adze Polski przygotowywa\u0142y i wdra\u017ca\u0142y w \u017cycie plan opanowania Polonii poprzez wielotorowe dzia\u0142ania agenturalne, spo\u0142eczne i gospodarcze. Cenckiewicz pokazuje w swych publikacjach misterny plan komunist\u00f3w, niezauwa\u017calnego dla przeci\u0119tnego Polaka na emigracji, przej\u0119cia kontroli nad ca\u0142ym \u017cyciem polonijnym. S\u0142awomir Cenckiewicz to wieloletni pracownik IPN w Gda\u0144sku, skrupulatny i dociekliwy historyk, autor wielu innych publikacji dotycz\u0105cych najnowszej historii Polski. Jednym z jego osi\u0105gni\u0119\u0107 jest praca doktorska na temat Tadeusza Katelbacha, wybitnego dzia\u0142acza politycznego polskiego rz\u0105du emigracyjnego a p\u00f3\u017aniej Polonii nowojorskiej.<\/p>\r\n\r\n

P.G. Panie Doktorze, mamy informacje \u017ce na pro\u015bb\u0119 jednego z dzia\u0142aczy polonijnych napisa\u0142 Pan jeszcze w sobot\u0119 kr\u00f3tk\u0105 notatk\u0119, potwierdzaj\u0105c\u0105 nasze informacje. Notatka ta zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c wys\u0142ana przez Pana do zarz\u0105du g\u0142\u00f3wnego Kongresu Polonii Ameryka\u0144skiej (KPA) w Chicago. Czy to prawda i jakie to ma znaczenie dla KPA?:<\/p>\r\n\r\n

S.C. To by\u0142 kr\u00f3tki prywatny e-mail potwierdzaj\u0105cy informacj\u0119 \u201ePolskiej Gazety\u201d, \u017ce Stanis\u0142aw Trojaniak by\u0142 w przesz\u0142o\u015bci rejestrowany przez WOP jako TW ps. \u201ePiotru\u015b\u201d. Sam artyku\u0142 by\u0142 dla mnie jednak pewnym zaskoczeniem. Raczej pozytywnym, bo wynika\u0142o z niego, \u017ce redakcja przeprowadzi\u0142a kwerend\u0119 archiwaln\u0105 w krakowskim IPN.<\/p>\r\n\r\n

P.G. Jak Pan to sprawdzi\u0142 w sobot\u0119?<\/p>\r\n\r\n

S.C. Nie sprawdzi\u0142em tego w sobot\u0119. Od prawie 10 lat prowadz\u0119 badania dotycz\u0105ce Polonii ameryka\u0144skiej i zawsze interesowa\u0142o mnie nie tylko to, kto w okresie zimnej wojny pomaga\u0142 komunistom w rozbiciu Polonii, ale te\u017c to, jak wygl\u0105da\u0142a w okresie PRL, w czasie pobytu w Polsce, przesz\u0142o\u015b\u0107 aktualnych dzia\u0142aczy polonijnych. St\u0105d te\u017c poszukuj\u0119 w archiwach krajowych informacji na temat dzia\u0142aczy KPA, redaktor\u00f3w czasopism polonijnych, znacz\u0105cych ludzi kultury i nauki, aktywist\u00f3w organizacji kredytowych i spo\u0142ecznych itd. Sprawdzi\u0142em w ten spos\u00f3b bardzo du\u017co os\u00f3b. W\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3rymi si\u0119 interesowa\u0142em znalaz\u0142 si\u0119 tak\u017ce Stanis\u0142aw Trojaniak.<\/p>\r\n\r\n

P.G. Odezwa\u0142 si\u0119 nazajutrz (20 wrze\u015bnia 2009, niedziela) Nowy Dziennik z Nowego Jorku propaguj\u0105c twierdzenia \u017ce nasz artyku\u0142 „zawiera same k\u0142amstwa\u201d, i nasze informacje to \u201dabsolutnie nieprawda\u201d. Czy wed\u0142ug Pana wiedzy jest mo\u017cliwe \u017ce Nowy Dziennik m\u00f3g\u0142 sprawdzi\u0107 w IPN w czasie weekendu informacje o Trojaniaku?<\/p>\r\n\r\n

S.C. To typowe zachowanie osoby podejrzewanej o zwi\u0105zki z bezpiek\u0105. Znam to doskonale z kraju, gdzie poza 2-3 wyj\u0105tkami nikt nie przyzna\u0142 si\u0119 do tajnych zwi\u0105zk\u00f3w z bezpiek\u0105. Szkoda, bo mam wielki szacunek to z\u0142amanego przez SB dzia\u0142acza \u201eSolidarno\u015bci\u201d z Krakowa – Stanis\u0142awa Filoska, czy aktora Tomasza Dedka, kt\u00f3rzy przyznali si\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracy i prosili tych, kt\u00f3rych skrzywdzili o przebaczenie. To s\u0105 wspania\u0142e postawy, kt\u00f3re nale\u017cy widzie\u0107 w perspektywie etyki chrze\u015bcija\u0144skiej. Niestety odosobnione i \u201ezabite\u201d medialnie. Dzisiaj obowi\u0105zuje wszystkich agent\u00f3w zasada wypracowana przez front antylustracyjny – \u201ezaprzeczaj, wypieraj i udawaj Greka\u201d. Najbardziej znanym takim przypadkiem jest postawa Lecha Wa\u0142\u0119sy – mimo dowod\u00f3w na wsp\u00f3\u0142rac\u0119 z SB, a nawet na to, \u017ce za jego prezydentury \u201eznika\u0142y\u201d z archiwum MSW i UOP akta \u201eBolka\u201d, on wci\u0105\u017c zaprzecza. W sensie naukowym i poznawczym nie ma to wi\u0119kszego znaczenia, ale dla klimatu spo\u0142ecznego ma to olbrzymie znaczenie.<\/p>\r\n\r\n

P.G. Maj\u0105c na uwadze \u017ce to by\u0142a niedziela przypuszczamy \u017ce Nowy Dziennik (oni pisz\u0105 o nas „jedna z polonijnych gazet\u201d) nie m\u00f3g\u0142 sprawdzi\u0107 w IPN informacji przed publikacj\u0105. Wi\u0119c albo sprawdzali kiedy\u015b i powinni wiedzie\u0107 \u017ce istniej\u0105 dwa tomy dokument\u00f3w tego w\u0142a\u015bnie Stanis\u0142awaTrojaniaka, TW Piotru\u015b, albo wzi\u0119li swoj\u0105 informacj\u0119 z powietrza. Tak czy inaczej mamy dow\u00f3d na to \u017ce to Nowy Dziennik propaguje k\u0142amstwa. Bazuj\u0105c na Pana wieloletnich badaniach, czy m\u00f3g\u0142by Pan wyrazi\u0107 opini\u0119 na temat mo\u017cliwych motyw\u00f3w dzia\u0142a\u0144 gazety Nowy Dziennik?<\/p>\r\n\r\n

S.C. \u201eNowy Dziennik\u201d jest pismem przypominaj\u0105cym doktrynalnie \u201eGazet\u0119 Wyborcz\u0105\u201d. Istnieje nawet zwi\u0105zek personalny obu redakcji, \u017ceby odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do przyk\u0142adu redaktora Stasi\u0144skiego. Tworzy wi\u0119c owe pismo klimat antylustracyjny podobny do tego, kt\u00f3ry w kraju tworzy \u201eWyborcza\u201d. Zreszt\u0105 postawa \u201eNowego Dziennika\u201d od lat 70 budzi\u0142a kontrowersje w \u015brodowisku antykomunistycznych emigrant\u00f3w i Polonii, o czym pisa\u0142em sporo w swojej ksi\u0105\u017cce o Tadeuszu Katelbachu. Nie powinny\u015bmy si\u0119 zatem dziwi\u0107 takiej postawie dzisiaj.<\/p>\r\n\r\n

P.G. Trojaniak maluje czarny obraz wielkich szk\u00f3d dla Polonii, \u017ce informacja o nim uderza „te\u017c w tak zas\u0142u\u017con\u0105 instytucj\u0119, jak\u0105 jest Parada Pu\u0142askiego\u201d. Czy podziela Pan t\u0119 opinie?
\r\n S.C. Trudno mi komentowa\u0107 takie s\u0142owa, nie jestem przecie\u017c dzia\u0142aczem Polonii. Znam Stanis\u0142awa Trojaniaka, wyst\u0119powa\u0142em nawet kilka razy w jego radiu. Przykro mi dzisiaj, \u017ce nie potrafi on stan\u0105\u0107 rzetelnie wobec prawdy. Wszystko co powie on dzisiaj o Polonii nie ma wi\u0119kszego znaczenia w \u015bwietle ujawnionych materia\u0142\u00f3w, cho\u0107by m\u00f3wi\u0142 naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 prawd\u0119 o sytuacji w szeregach Polonii. Przez zaprzeczanie i pot\u0119pianie tych, kt\u00f3rzy ujawnili takie informacje, traci on mandat do rzetelnej dyskusji o Polonii. Smutne to bardzo, ale w kraju przyzwyczai\u0142em si\u0119 do podobnych postaw.<\/p>\r\n\r\n

P.G. Czy wed\u0142ug Pana Polonia powinna si\u0119 oczy\u015bci\u0107 aby wreszcie zacze\u0142y dobrze funkcjonowa\u0107 organizacje polonijne i mog\u0142y zacz\u0105\u0107 dzia\u0142a\u0107 jako wp\u0142ywowe lobby w USA? Czy wed\u0142ug Pana oczyszczenie jest konieczne? Czy oczyszczenie jest mo\u017cliwe?<\/p>\r\n\r\n

S.C. W taki proces od d\u0142u\u017cszego czasu ju\u017c nie wierz\u0119. Rozmawia\u0142em z liderami r\u00f3\u017cnych organizacji i stowarzysze\u0144 polonijnych, w tym z prezesem Spul\u0105 z PNA\/KPA. Nie ma w \u017cadnej z organizacji prawdziwej woli zmierzenia si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105. Jakakolwiek organizacja nie by\u0142a nawet w stanie wym\u00f3c na swoich cz\u0142onkach presji by sami z\u0142o\u017cyli wnioski do IPN o wgl\u0105d do matera\u0142\u00f3w. \u0179adna z organizacji nie powo\u0142a\u0142a pe\u0142nomocnika do spraw \u201ezlustrowania\u201d w\u0142asnych szereg\u00f3w, kt\u00f3ry podj\u0105\u0142by badania naukowe podobne chocia\u017cby do tych, kt\u00f3re w Polsce podj\u0105\u0142 np. episkopat i prze\u0142o\u017ceni zakon\u00f3w chc\u0105cy pozna\u0107 uwik\u0142anie swoich wsp\u00f3\u0142braci we wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z bezpiek\u0105. Nie ma te\u017c nikt ochoty fundowa\u0107 badaczom stypendia naukowe dzi\u0119ki kt\u00f3rym niezale\u017cni historycy mogliby ods\u0142oni\u0107 prawd\u0119. Jestem zdania, \u017ce metoda, kt\u00f3r\u0105 teraz przerabia Polonia jest najgorsza z mo\u017cliwych. B\u0119d\u0105 rzucane r\u00f3\u017cne nazwiska i informacje o ich wsp\u00f3\u0142pracy ale zazwyczaj w okresie pobytu w PRL, a tak naprawd\u0119 systematycznej wiedzy na temat skali inwigilacji Polonii pa\u0144stwo przez to nie poznaj\u0105. To wielki b\u0142\u0105d, kt\u00f3ry z jednej strony jeszcze bardziej sk\u0142\u00f3ci \u015brodowisko polonijne, a drugiej zm\u0119czy i zniech\u0119ci wielu do dzia\u0142alno\u015bci polonijnej. Dlatego ja, cho\u0107 posiadam du\u017c\u0105 wiedz\u0119 na ten temat, nie rzucam od czasu do czasu nazwiskami, staram si\u0119 o tym pisa\u0107 i tylko w takiej formie informowa\u0107 o tym opini\u0119 polonijn\u0105.<\/p>\r\n\r\n

P.G. Czy Pan kontynuuje swoje badania nad agentur\u0105 w Polonii amerykanskiej i czy mo\u017cemy oczekiwa\u0107 w najbli\u017cszym czasie jakiej\u015b publikacji?<\/p>\r\n\r\n

S.C. Tak, zebra\u0142em tysi\u0105ce dokument\u00f3w w kwerendach prowadzonych w IPN, MSZ i wielu innych archiwach. Ze wzgl\u0119du na moje ksi\u0105\u017cki o Wa\u0142\u0119sie, prac\u0119 na kierowniczym stanowisku w IPN m\u00f3j projekt polonijny przesun\u0105\u0142 si\u0119 w czasie. Mam jednak nadziej\u0119, \u017ce po mojej habilitacji sko\u0144cz\u0119 wreszcie dzie\u0142o dotycz\u0105ce walki komunist\u00f3w z Polonia ameryka\u0144sk\u0105 w latach 1945-1990. B\u0119dzie co czyta\u0107, zapewniam.<\/p>\r\n\r\n

P.G. Dzi\u0119kujemy za rozmow\u0119.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W naszym ostatnim wydaniu sobotnio\/niedzielnym (19\/20 wrze\u015bnia 2009 „Polskiej Gazety\u201d z Nowego Jorku) opublikowali\u015bmy sprawdzon\u0105 przez nas informacj\u0119 o Stanis\u0142awie Trojaniaku, Tajnym Wsp\u00f3\u0142pracowniku ps. Piotru\u015b. Mamy kopie jego zobowi\u0105zania, kt\u00f3re nie ulega przedawnieniu, oraz kopie donos\u00f3w napisanych w\u0142asnor\u0119cznie na lokalnego ksi\u0119dza, bliskich znajomych, za kt\u00f3re mia\u0142 sowicie zap\u0142acone. \u015awiadcz\u0105 o tym jego w\u0142asnor\u0119czne podpisy na […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[129],"tags":[36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14272"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14272"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14272\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}