{"id":14134,"date":"2009-09-18T22:38:37","date_gmt":"2009-09-19T03:38:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=14134"},"modified":"2009-09-19T09:13:14","modified_gmt":"2009-09-19T14:13:14","slug":"dyslokacja-funkcji-magisterialnej-po-soborze-watykanskim-ii-romano-amerio","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=14134","title":{"rendered":"Dyslokacja funkcji magisterialnej po Soborze Watyka\u0144skim II – Romano Amerio<\/em>"},"content":{"rendered":"

1. Kryzys Ko\u015bcio\u0142a jest kryzysem autorytetu<\/h3>\r\n\r\n\r\n

Poproszony o wzi\u0119cie udzia\u0142u w teologicznym Kongresie Si Si No No<\/em>, chcia\u0142bym rozwin\u0105\u0107 nast\u0119puj\u0105c\u0105 hipotez\u0119: kryzys Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego jest kryzysem wyp\u0142ywaj\u0105cym z dyslokacji w\u0142adzy nauczycielskiej, kt\u00f3ra zosta\u0142a przeniesiona z urz\u0119du powszechnego Magisterium na urz\u0105d teolog\u00f3w. Dyslokacj\u0119 odczuto natychmiast, poniewa\u017c zaraz po soborze reakcja by\u0142y bardzo gwa\u0142towna, a w ci\u0105gu ostatnich trzydziestu lat wi\u0119kszo\u015b\u0107 teolog\u00f3w doprowadzi\u0142a do zrealizowania tego, czego w\u00f3wczas domaga\u0142a si\u0119 i zamierza\u0142a zrobi\u0107: to znaczy i\u017c uznano teolog\u00f3w za wsp\u00f3\u0142uczestnicz\u0105cych w dydaktycznej funkcji Ko\u015bcio\u0142a. W swoich papierach posiadam mn\u00f3stwo wycink\u00f3w z gazet, wiele dowod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych i\u017c sprawa by\u0142a odczuwana jako zagro\u017cenie.<\/p>\r\n\r\n

Sob\u00f3r – nale\u017cy to powiedzie\u0107 – potwierdzi\u0142 w tym punkcie odwieczn\u0105 doktryn\u0119 Ko\u015bcio\u0142a. Lecz niebezpiecze\u0144stwo pojawi\u0142o si\u0119 zaraz potem. W rzeczywisto\u015bci nie nale\u017cy tutaj zapomina\u0107 o g\u0142\u00f3wnej zasadzie metodycznej nowator\u00f3w, biskup\u00f3w i soborowych ekspert\u00f3w. Ci ostatni podst\u0119pnie wsun\u0119li w przedstawione Soborowi Watyka\u0144skiemu II teksty wyra\u017cenia niejasne, kt\u00f3re, po opublikowaniu tekst\u00f3w, obiecywali sobie komentowa\u0107 w sensie nowatorskim. Oto strategia, zrealizowana bez os\u0142onek przez modernist\u00f3w. Odno\u015bnie tego istnieje – przytoczone r\u00f3wnie\u017c w Iota Unum<\/em> – bardzo wa\u017cne o\u015bwiadczenie holenderskiego dominikanina Edwarda Schillebeeckxa, kt\u00f3ry oznajmia wyra\u017anie: \u201eMy, idee kt\u00f3re le\u017c\u0105 nam na sercu, my je wyra\u017camy dyplomatycznie, lecz wyci\u0105gniemy ukryte wnioski po Soborze\u201d. Sprowadza si\u0119 to do powiedzenia: pos\u0142ugujemy si\u0119 j\u0119zykiem dyplomatycznym, tzn. \u201epodw\u00f3jnym\u201d, w kt\u00f3rym tekst jest podporz\u0105dkowany hermeneutyce, rozja\u015bniaj\u0105c, albo zaciemniaj\u0105c pojecia, kt\u00f3re nas interesuj\u0105, lub nam odpowiadaj\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Formu\u0142owano wi\u0119c soborowe dokumenty, kt\u00f3re, zak\u0142adaj\u0105c hermeneutyk\u0119 bardzo liberaln\u0105 i bez wielkiej warto\u015bci, mia\u0142yby ugruntowa\u0107 nowatorskie opinie.<\/p>\r\n\r\n

Ponadto nie nale\u017cy zapomnie\u0107 i\u017c g\u0142\u00f3wny i zasadniczy skandal, jaki nale\u017cy przypisa\u0107 Janowi XXIII, wywodzi si\u0119 z tego, \u017ce przyzwoli\u0142 on na to, aby protestanccy obserwatorzy na Soborze nie tylko asystowali w pracach komisji, lecz r\u00f3wnie\u017c uczestniczyli w nich, do tego stopnia i\u017c niekt\u00f3re teksty soborowe nie s\u0105 jedynie elaboratami teolog\u00f3w czy te\u017c Biskup\u00f3w, lecz r\u00f3wnie\u017c teolog\u00f3w protestanckich.<\/p>\r\n\r\n

Upadek autorytetu, kt\u00f3ry pragniemy om\u00f3wi\u0107, jest jednym z najbardziej zakorzenionych trend\u00f3w, wyp\u0142ywaj\u0105cy z racjonalizmu, humanizmu, oraz naturalizmu. Jego g\u0142\u00f3wna zasada: prawdy wiary s\u0105 rezultatem dzia\u0142alno\u015bci ludzkiego intelektu.<\/p>\r\n\r\n\r\n

2. Definicja Magisterium<\/h3>\r\n\r\n\r\n

W tradycyjnej doktrynie wiara jest przekroczeniem rozumu; zgodnie z doktryn\u0105 Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, aby wierzy\u0107, nale\u017cy uwolni\u0107 si\u0119 od rozumu, wznie\u015b\u0107 si\u0119 ponad rozum, poniewa\u017c to, co istnieje poza rozumem jest dla niego rzecz\u0105 dodatkow\u0105. By\u0107 na zewn\u0105trz nie oznacza by\u0107 w przeciwie\u0144stwie, znaczy to raczej i\u017c jest to dope\u0142nienie, konieczny pomocnik, i dlatego w\u0142a\u015bnie znajduje si\u0119 on na zewn\u0105trz. Za\u015b wed\u0142ug doktryny modernistycznej, wiara jest jak\u0105\u015b form\u0105 rozumu, tzn. czym\u015b, co jest jej dodatkowe. Znaczy to: aby wierzy\u0107 nie jest koniecznym odej\u015bcie od rozumu.<\/p>\r\n\r\n

Funkcj\u0105 Magisterium Ko\u015bcio\u0142a jest wpajanie w umys\u0142y wiernych przekona\u0144 nadprzyrodzonych: nauczy\u0107, przywi\u0105za\u0107, kaza\u0107 przysta\u0107. S\u0142owo \u201enaucza\u0107\u201d oznacza \u201ezrobi\u0107 w taki spos\u00f3b, \u017ceby kto\u015b dowiedzia\u0142 si\u0119 tego, czego przedtem nie wiedzia\u0142\u201d. Co wi\u0119cej, funkcja Magisterium jest r\u00f3wnie\u017c apologetyczna, gdy\u017c nauczyciel musi broni\u0107 tego, czego naucza. Musi tego broni\u0107 podaj\u0105c albo uzasadnienie dostarczone przez autorytet biblijny, a wi\u0119c uzasadnienie rz\u0119du nadprzyrodzonego, lub te\u017c uzasadnienie porz\u0105dku przyrodzonego. Po trzecie, naucza\u0107 czego\u015b oznacza r\u00f3wnie\u017c kaza\u0107 \u201ezachowa\u0107\u201d to przez umys\u0142y, kt\u00f3rym to zosta\u0142o przekazane, poniewa\u017c nauczyciel musi czuwa\u0107 nad tym, aby jego nauczanie nie by\u0142o ani zmarnowane, ani zmienione.<\/p>\r\n\r\n

Podczas Soboru miano \u015bwiadomo\u015b\u0107, i\u017c wy\u017cej wspomniana cnota dydaktyczna poczyna\u0142a rozsypywa\u0107 si\u0119 w py\u0142: \u015bwiadczy o tym podpisane przez kard. Heenana, Prymasa Ko\u015bcio\u0142a Angielskiego; o\u015bwiadczenie:<\/p>\r\n\r\n\r\n

Obecnie w Ko\u015bciele nie ma ju\u017c nauczania biskup\u00f3w; oni nie stanowi\u0105 ju\u017c punktu odniesienia w Ko\u015bciele. Jedynym punktem, gdzie jeszcze realizuje si\u0119 funkcja nauczycielska Ko\u015bcio\u0142a, jest Biskup Rzymski.<\/p><\/blockquote>\r\n\r\n\r\n

Oznacza to i\u017c tam, gdzie nikt nie naucza, wszyscy nauczaj\u0105; a tam, gdzie nie ma ju\u017c jedynej nauczanej prawdy, wyg\u0142asza si\u0119 mn\u00f3stwo pogl\u0105d\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Lecz, z perspektywy trzydziestu lat, owa deklaracja Prymasa Anglii, zdaje si\u0119 by\u0107 mocno optymistyczna, poniewa\u017c obecnie funkcja magisterialna nie przejawia si\u0119 ju\u017c nawet w Pontyfikacie. Je\u017celi, tak jak to zauwa\u017cyli\u015bmy, Magisterium jest objawieniem S\u0142owa Bo\u017cego zdeponowanego w Ko\u015bciele, i kt\u00f3re to Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma za zadanie i obowi\u0105zek naucza\u0107 oraz g\u0142osi\u0107, owego przejawienia si\u0119 S\u0142owa Bo\u017cego w obecnym Pontyfikacie poczyna brakowa\u0107, lub przynajmniej zanika\u0107: nie napisa\u0142bym 57 komentarzy odno\u015bnie dokumentu Tertio Milennio Adveniente<\/em>, gdyby Ojciec \u015awi\u0119ty nadal naucza\u0142 i objawia\u0142 S\u0142owo Bo\u017ce, b\u0119d\u0105ce prawdziwym \u201e\u017cywym Magisterium\u201d w Ko\u015bciele, i gdyby, przeciwnie, nie wyra\u017ca\u0142 on swoich osobistych przekona\u0144, przestaj\u0105c g\u0142osi\u0107 w spos\u00f3b jawny i bezpo\u015bredni prawd\u0119.<\/p>\r\n\r\n

Lecz zredagowa\u0142em owe wyja\u015bnienia, poniewa\u017c Ojciec \u015awi\u0119ty, w pe\u0142ni sprawowania swojego autorytetu, nie udziela ju\u017c wiernym takiej pomocy, jakiej oni oczekuj\u0105 od Najwy\u017cszego Magisterium; przemawia, lecz nie wyra\u017ca tego co winien powiedzie\u0107. Gdy\u017c – nale\u017cy to jasno powiedzie\u0107 – nawet w najwa\u017cniejszych dokumentach, ka\u017cde s\u0142owo Papie\u017ca nie jest ju\u017c Magisterium, lecz obecnie, bardzo cz\u0119sto, nie jest niczym innym ni\u017c wyra\u017caniem pogl\u0105d\u00f3w, my\u015bli, oraz racji rozpowszechnionych w Ko\u015bciele: chc\u0119 tutaj wyra\u017anie powiedzie\u0107, \u017ce nawet Papie\u017c odzwierciedla w swoich przem\u00f3wieniach ca\u0142y system my\u015blowy, b\u0119d\u0105cy tym jaki dzisiejszy cz\u0142owiek sobie upodoba\u0142.<\/p>\r\n\r\n\r\n

3. Zamienienie funkcji Magisterium<\/h3>\r\n\r\n\r\n

Doktryna prywatna jest osobist\u0105 teori\u0105 danej jednostki, lecz nie o to tutaj chodzi: chodzi o doktryny, kt\u00f3re rozpowszechni\u0142y si\u0119 i zdominowa\u0142y przewa\u017caj\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 teologii. W Tertio Millenio<\/em> czytamy co nast\u0119puje: \u201eChrystus jest spe\u0142nieniem pragnie\u0144 wszystkich religii \u015bwiata i przez to w\u0142a\u015bnie jest On ich jedynym i ostatecznym celem\u201d (n. 6); i jeszcze \u201e[nie trzeba zatem lekcewa\u017cy\u0107 przedmiotu] spotkania chrystianizmu z tymi bardzo starymi, charakterystycznymi formami religijno\u015bci (i jest to bardzo znamienne) poprzez ukierunkowanie monoteistyczne\u201d (38), oraz dalej \u201ew dialogu interreligijnym \u017cydzi i muzu\u0142manie musz\u0105 mie\u0107 pierwsze miejsce\u201d (53). A w Ut unum sint<\/em>: \u201enieomylno\u015b\u0107 Papie\u017ca jest prawd\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rej nie mo\u017cna odrzuci\u0107. Lecz trzeba b\u0119dzie znale\u017a\u0107 nowy spos\u00f3b aby j\u0105 zinterpretowa\u0107\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Tak wi\u0119c, nawet \u015bwiadectwa Papie\u017ca nada\u0142y najwy\u017cszej funkcji nauczycielskiej dziwny charakter. Gdy Papie\u017c nie wyra\u017ca S\u0142owa Bo\u017cego, kt\u00f3re zosta\u0142o mu powierzone i kt\u00f3re ma obowi\u0105zek objawia\u0107, nie g\u0142osi on S\u0142owa Bo\u017cego, lecz wypowiada, w znaczeniu wspomnianym powy\u017cej, swoje pogl\u0105dy osobiste.<\/p>\r\n\r\n

Znajdujemy si\u0119 zatem w obliczu oznak upadku Magisterium zwyczajnego Ko\u015bcio\u0142a. Papie\u017c winien strzec i objawia\u0107 Depozyt Wiary, Boskiego Objawienia, lecz czyni to bardzo nie\u015bmia\u0142o.<\/p>\r\n\r\n

W momencie gdy Papie\u017c rezygnuje z wype\u0142niania swego pierwszego obowi\u0105zku, w Ko\u015bciele nastaje wielki kryzys, poniewa\u017c zostaje \u015bmiertelnie ugodzony jego \u015brodek. Niestety, nie istnieje \u017cadna inna, wy\u017csza od Papie\u017ca instytucja koryguj\u0105ca: w rzeczywisto\u015bci Prymat rzymskiego Biskupa jest, mo\u017cna tak powiedzie\u0107, jednym z podstawowych dogmat\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n\r\n

W ci\u0105gu ostatnich trzydziestu lat dziesi\u0105tki i setki Biskup\u00f3w, prze\u0142o\u017conych najrozmaitszych zakon\u00f3w, pra\u0142at\u00f3w kurii i, jako ostatni, Biskup rzymski, stopniowo os\u0142abiali t\u0119 podstaw\u0119 doktrynaln\u0105, rozszczepiaj\u0105c wiar\u0119 i jej nadprzyrodzone \u017ar\u00f3d\u0142o w miriady prywatnych i osobistych opinii. Wynika to z faktu i\u017c zasada rzymskiego Pontyfikatu jest prawdziw\u0105 zasad\u0105<\/em> Ko\u015bcio\u0142a; gdy Papie\u017c ust\u0119puje, Ko\u015bci\u00f3\u0142 rezygnuje, a gdy godzi si\u0119 w Papie\u017ca, uderza si\u0119 w Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\r\n\r\n

Istnieje tylko jedno \u017ar\u00f3d\u0142o autorytetu – Najwy\u017cszy Kap\u0142an, Wikariusz Chrystusowy, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 od Chrystusa nakaz utwierdzania w wierze wszystkich swoich braci. \u201eUmocni\u0107\u201d znaczy \u201euczyni\u0107 silnym\u201d, \u201euczyni\u0107 niez\u0142omnym\u201d.<\/p>\r\n\r\n\r\n

4. Kryzys Papieskiego prymatu<\/h3>\r\n\r\n\r\n

W kryzysie soborowym maj\u0105 wi\u0119c znaczny udzia\u0142 pr\u00f3by podzia\u0142u nieomylnego Magisterium pomi\u0119dzy Papie\u017ca i Biskup\u00f3w. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, pomimo Nota praevia<\/em>, wrogi papie\u017cowi ruch mia\u0142 przewag\u0119, gdy\u017c \u00f3w duch antypapieski, antyrzymski, przeciwny autorytetowi jest bardzo rozpowszechniony. Nawet chrze\u015bcijanie s\u0105 przekonani, i\u017c nieomylno\u015b\u0107 winna by\u0107 interpretowana w odmienny spos\u00f3b. Z drugiej strony, jak ju\u017c to widzieli\u015bmy, sam Papie\u017c Jan Pawe\u0142 II wyg\u0142asza deklaracje antypapieskie: \u201eWys\u0142uchuj\u0119 skierowanej do mnie pro\u015bby o znalezienie innej formy sprawowania Prymatu – pisa\u0142 w Ut unum sint<\/em>, w \u00a795 – kt\u00f3ra, nie rezygnuj\u0105c w niczym wa\u017cnym ze swojego pos\u0142annictwa, otwiera si\u0119 na now\u0105 sytuacj\u0119\u201d. Sprowadza si\u0119 to do powiedzenia: nie mo\u017cna jej si\u0119 wyrzec, lecz jednocze\u015bnie mo\u017cna z niej zrezygnowa\u0107. Jest to zasada absolutna, nie b\u0119d\u0105c zasad\u0105 absolutn\u0105. Nieomylno\u015b\u0107 Papie\u017ca jest tward\u0105 ska\u0142\u0105, \u201elecz\u201d … A gdy m\u00f3wi si\u0119 \u201elecz\u201d, obsuni\u0119cie ju\u017c si\u0119 dokona\u0142o.<\/p>\r\n\r\n

Now\u0105 form\u0105 b\u0119dzie zmiana (na gorsze) prawdy, kt\u00f3ra si\u0119 jako niewzruszona. Istotnie, propozycje lutera\u0144skich teolog\u00f3w, podtrzymywane przez teolog\u00f3w katolickich, znajduj\u0105 si\u0119 ju\u017c w obiegu, podaj\u0105c do wiadomo\u015bci, i\u017c protestanci mogliby ewentualnie zgodzi\u0107 si\u0119 na nieomylno\u015b\u0107, przyjmuj\u0105c, \u017ce jest to tradycja i prywatne wierzenie, charakterystyczne dla Ko\u015bcio\u0142a rzymskiego. A Ojciec \u015awi\u0119ty, w przytoczonych wy\u017cej s\u0142owach, zdaje si\u0119 zgadza\u0107 na ten pomys\u0142. By\u0142by wi\u0119c zatem gotowy do ograniczenia nieomylno\u015bci tak, \u017ceby nie b\u0119d\u0105c uniwersaln\u0105, nie by\u0142aby ona ju\u017c nawet dogmatem wiary. Nie m\u00f3wi\u0105c jednak, ze sama natura Ko\u015bcio\u0142a zosta\u0142aby zniszczona, poniewa\u017c, je\u017celi jedne diecezje wierz\u0105, a inne nie, natura przez to nara\u017cona jest na niebezpiecze\u0144stwo. Ko\u015bci\u00f3\u0142 i wiara stanowi\u0105 jedn\u0105 i t\u0119 sam\u0105 rzecz, podczas gdy wed\u0142ug nowej formu\u0142y wiara i Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142yby czym\u015b innym w Rzymie i czym\u015b innym w Berlinie.<\/p>\r\n\r\n

W ci\u0105gu ostatnich trzydziestu lat hegemonia papieska otrzyma\u0142a ciosy o wiele zdradliwsze ni\u017c podczas Soboru. Ta \u015bmiertelna rana na samym szczycie Boskiego Sanktuarium jest w istocie zamaskowana faktem, i\u017c w dzisiejszych czasach moralny autorytet Papie\u017ca w \u015bwiecie wzr\u00f3s\u0142. Lecz to zwi\u0119kszenie, kt\u00f3rego jeste\u015bmy \u015bwiadkami, nie posiada \u017cadnego znaczenia religijnego, \u017cadnej formy nadprzyrodzonej. Papie\u017c jest widziany jedynie jako przedstawiciel humanitarnej idei, kt\u00f3ra winna stworzy\u0107 fundament przysz\u0142ego \u015bwiata, tej\u017ce samej humanitarnej idei surowo pot\u0119pionej w Syllabusie w pozycji LV: \u201e*Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi by\u0107 odseparowany od pa\u0144stwa, a pa\u0144stwo od Ko\u015bcio\u0142a\u201d i w LXXX: \u201e*Biskup rzymski mo\u017ce i musi pogodzi\u0107 si\u0119 oraz p\u00f3j\u015b\u0107 na kompromis z post\u0119pem, liberalizmem i wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 cywilizacja\u201d. Tymczasem Ojciec \u015awi\u0119ty zdaje si\u0119 podtrzymywa\u0107 te idee, poniewa\u017c ci\u0105gle wspomina o \u201enowym \u015bwiecie\u201d, o \u015bwiecie kierowanym sprawiedliwo\u015bci\u0105, \u015bwiecie, w kt\u00f3rym narody s\u0105 sobie przyjazne, oraz widz\u0105 si\u0119 w swoich dobrych i odr\u0119bnych tradycjach, o \u015bwiecie braterskim i pokojowym, w kt\u00f3rym pok\u00f3j i dobrobyt zapanowa\u0142by nad wszystkimi narodami. W obecno\u015bci przyw\u00f3dc\u00f3w pa\u0144stw Ojciec \u015awi\u0119ty nigdy nie m\u00f3wi na temat w\u0142adzy Chrystusa udzielonej Jego przedstawicielowi na ziemi, nigdy nie wspomina o Chrystusie Kr\u00f3lu, nigdy! Przem\u00f3wienie wyg\u0142oszone w ONZ jest mow\u0105 ca\u0142kowicie humanitarn\u0105; jedynie w niekt\u00f3rych miejscach, z konieczno\u015bci, czyni si\u0119 aluzje do Chrystusa. Lecz, je\u015bli mo\u017cna tak powiedzie\u0107, s\u0105 to wy\u0142\u0105cznie napomknienia czysto formalne, grzeczno\u015bciowe: przem\u00f3wienie jest przesi\u0105kni\u0119te humanitaryzmem i napaja humanitaryzmem, poniewa\u017c jego cel jest humanitarny.<\/p>\r\n\r\n

Ojciec \u015awi\u0119ty wspomina jeszcze o \u201enowej ewangelizacji\u201d: lecz ta \u201enowa ewangelizacja\u201d jest albo przypomnieniem Dobrej Nowiny, albo te\u017c oznajmieniem jakiej\u015b nowo\u015bci. Nowo\u015b\u0107 polega na zapowiedzi humanitarnej, abstrahuj\u0105cej od katolickiej idei religijnej, do kt\u00f3rej za to odwo\u0142uje si\u0119 autorytet listu \u015awi\u0119tego Paw\u0142a do Efezjan (Ef 2,4): \u201eJedna wiara i jeden chrzest\u201d. Nowo\u015b\u0107 zatwierdza za\u015b religijno\u015b\u0107 ludzk\u0105, dla kt\u00f3rej wszystkie religie zas\u0142uguj\u0105 na szacunek, poniewa\u017c wszystkie przyczyniaj\u0105 si\u0119 dla dobra ludzko\u015bci.<\/p>\r\n\r\n

Lecz je\u017celi nasza religia rozp\u0142ywa si\u0119 w powszechnym uczuciu religijnym, nasza religia przestaje istnie\u0107; gdy nasza religia nie jest pierwsza, jest niczym i je\u015bli ju\u017c nie jest \u015bwiat\u0142em zosta\u0142a przy\u0107miona.<\/p>\r\n\r\n

Jedyny konflikt ze \u015bwiatem umiejscawia si\u0119 w punktach moralnych, takich jak: nierozerwalno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa, przerywanie ci\u0105\u017cy, og\u00f3lnie m\u00f3wi\u0105c, w Tablicach prawa moralnego. W tych sprawach Ojciec \u015awi\u0119ty wytrwa\u0142 w wype\u0142nianiu swego obowi\u0105zku, lecz, jak wy\u017cej wspomnieli\u015bmy, we wszystkich innych punktach (tzn. dogmatycznych) rozmycie doktryny w prywatnych opiniach papie\u017ca wzrasta.<\/p>\r\n\r\n

Sukcesy Ojca \u015awi\u0119tego w \u015bwiecie rzeczywi\u015bcie s\u0105 imponuj\u0105ce: przemieszcza on tysi\u0105ce dziennikarzy, uczestniczy w zebraniach z wa\u017cnymi tego \u015bwiata oraz bierze r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142, jak r\u00f3wny z r\u00f3wnym, w spotkaniach ekumenicznych. Wszystko to jest wa\u017cne, gdy\u017c w taki to spos\u00f3b Jan Pawe\u0142 II podbi\u0142 \u015bwiat: \u015bwiat jest dzisiaj przesi\u0105kni\u0119ty jego ideami na temat ekumenizmu; odno\u015bnie powszechnej dobroci (wewn\u0119trznej i r\u00f3wnej) wszystkich religii, poniewa\u017c wszystkie one ex sese<\/em> (same w sobie) wiod\u0105 do Chrystusa; odno\u015bnie potrzeby narod\u00f3w do bratania si\u0119 (lecz zarazem trwaj\u0105cych w swoich w\u0142asnych przekonaniach kulturowych), i tak dalej … Ojciec \u015awi\u0119ty jest przyjmowany z entuzjazmem, nie dlatego i\u017c jest Biskupem Rzymu, lecz poniewa\u017c uwa\u017ca si\u0119 go za najwy\u017cszego przedstawiciela tej powszechnej mentalno\u015bci \u201edobrego \u015bwiata\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Papie\u017c pokazuje swoj\u0105 specyficzno\u015b\u0107, swoj\u0105 suwerenn\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107 jedynie w delikatnych punktach negowanej przez \u015bwiat moralno\u015bci, kt\u00f3rej jednakowo\u017c, nie zdaj\u0105c sobie z tego sprawy, przeczy, gdy\u017c nikt mu nie przypomina, i\u017c negacja punkt\u00f3w moralnych zawiera w sobie negacje punkt\u00f3w dogmatycznych, poniewa\u017c prawo moralne jest objawieniem S\u0142owa, to znaczy Boskiego Rozumu, kt\u00f3ry wcieli\u0142 si\u0119 i nazywa si\u0119 Chrystus. Prawo moralne wiedzie prosto do S\u0142owa. Tak wi\u0119c, przeczenie prawu moralnemu, jest negowaniem ukrytym, lecz niemniej rzeczywistym, S\u0142owa. Podstawa Ko\u015bcio\u0142a i podstawa wszystkiego ma imi\u0119 Chrystus, b\u0119d\u0105cy S\u0142owem Wcielonym, Boskim Rozumem, wyra\u017caj\u0105cym moralno\u015b\u0107 przyrodzon\u0105. Prawo moralne jest prawem racjonalnym i wyra\u017ceniem Boskiego Rozumu: prawo moralne jest w najwy\u017cszym stopniu racjonalne.<\/p>\r\n\r\n

Zasada autorytetu Biskupa rzymskiego wynika z tego, i\u017c jego mowa zast\u0119puje S\u0142owo Bo\u017ce, wyra\u017ca ona prawo moralne, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z Wcieleniem S\u0142owa.<\/p>\r\n\r\n

Wibruj\u0105ce w Encyklikach Jana Paw\u0142a II prawdy s\u0105 prawdami g\u0142\u00f3wnymi. A ponad tymi wszystkimi prawdami istnieje podstawowa prawda chrze\u015bcija\u0144stwa: to znaczy, \u017ce B\u00f3g objawi\u0142 si\u0119 hic et nunc<\/em>, w\u0142a\u015bnie tutaj, a nie gdzie indziej; teraz, a nie przedtem.<\/p>\r\n\r\n

Ot\u00f3\u017c dzisiaj ta podstawowa prawda (tak jak odczytali\u015bmy to w li\u015bcie Tretio Milennio Adveniente<\/em>) jest podawana pod w\u0105tpliwo\u015b\u0107; w jego paragrafach rozprzestrzenia si\u0119 doktryna zapewniaj\u0105ca, i\u017c \u201echrze\u015bcija\u0144stwo stanowi odpowied\u017a na pragnienie wznosz\u0105ce si\u0119 ze wszystkich religii: buddyzmu, hinduizmu, islamu\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Lecz chrze\u015bcija\u0144stwo nie jest odpowiedzi\u0105 na te religie (\u201ebog\u00f3w – jak mawia\u0142a kr\u00f3lowa Estera – kt\u00f3rzy nawet nie istniej\u0105\u201d, Est 4, 17), poniewa\u017c jest ono S\u0142owem Bo\u017cym, objawionym jedynie narodowi wybranemu, w okre\u015blonym czasie, w okre\u015blonym miejscu – tak jak to opiewa psalm 147, 20: Non fecit taliter omini nationi<\/em>.<\/p>\r\n\r\n

B\u00f3g, pot\u0119ga nieograniczona, mo\u017ce zbawi\u0107 ka\u017cdego cz\u0142owieka bez chrztu, lecz nie mo\u017ce tego zrobi\u0107 si\u0142\u0105 nakazu, gdy\u017c zbawienie bez chrztu nie stanowi cz\u0119\u015bci systemu, zamierzonej przez Boga ekonomii. Zbawienie nieochrzczonych jest wyj\u0105tkiem, jest ono pozaplanowe, poniewa\u017c nie przynale\u017cy do systemu, kt\u00f3ry jest skupiony na Chrystusie i na trynitarnym uj\u0119ciu Boga. A gdy m\u00f3wi si\u0119: cz\u0142owiek zbawia si\u0119 bez \u0142aski, bez chrztu, jedynie przez prawo\u015b\u0107 swoich uczynk\u00f3w osoby religijnej, dobrej, pobo\u017cnej, sprawiedliwej, wkracza si\u0119 w system pelagia\u0144ski. System pelagia\u0144ski winien zas\u0142ugiwa\u0107 na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 ze strony wsp\u00f3\u0142czesnych teolog\u00f3w, gdy\u017c \u015bwiat wszystko przepaja duchem pelagia\u0144skim.<\/p>\r\n\r\n

Ko\u0144cowe zdania syntezy wskazuj\u0105, i\u017c upadek autorytetu Magisterium biskup\u00f3w, powierzaj\u0105cych ten urz\u0105d teologom, prowadzi do realno\u015bci indywidualnej, do wzrostu znaczenia prywatnych opinii Papie\u017ca, ze szkod\u0105 dla powszechnej Doktryny i Tradycji.<\/p>\r\n\r\n\r\n

5. Opinie teolog\u00f3w przeciw Magisterium<\/h3>\r\n\r\n\r\n

Lecz jest co\u015b innego, bardziej jeszcze godnego po\u017ca\u0142owania; istnieje inna rzeczywisto\u015b\u0107 – bardziej powszechna, bardziej oczywista – rezultat dymisji Magisterium episkopalnego, ust\u0119puj\u0105cego wsz\u0119dzie wobec arogancji najbardziej sprzecznych, najrozmaitszych i najbogatszych opinii teologicznych.<\/p>\r\n\r\n

Opinii sprzecznych, gdy\u017c nazywa si\u0119 sprzecznym to, co r\u00f3\u017cni si\u0119 w czym\u015b zasadniczym. Rozmaitych, poniewa\u017c okre\u015bla si\u0119 rozmaitym co\u015b, co r\u00f3\u017cni si\u0119 w czym\u015b przypadkowym. Dwie rzeczy sprzeczne s\u0105 dwiema rzeczami r\u00f3\u017cnego rodzaju. Podobnie jest i z pogl\u0105dami teologicznymi, mrowi\u0105cymi si\u0119 wprost w posoborowym \u015bwiecie katolickim przez ostatnie trzydzie\u015bci lat. Odbiegaj\u0105 one od jedynej i \u015bwi\u0119tej doktryny, poniewa\u017c, jako \u017ce s\u0105 tego samego rodzaju, oddalaj\u0105 si\u0119 od niej w zale\u017cno\u015bci od przypadk\u00f3w. A najcz\u0119\u015bciej nie s\u0105 one nawet tego samego rodzaju, co oznacza, \u017ce nie posiadaj\u0105 ju\u017c tego samego nadprzyrodzonego rdzenia, kt\u00f3ry czyni z doktryny katolickiej un unicum<\/em>. Wreszcie, po trzecie, powiedzia\u0142em: opinie teologiczne bogate, w znaczeniu, w jakim sami teologowie m\u00f3wi\u0105 o bogactwie my\u015bli teologicznej, gdy du\u017co innych mentalno\u015bci w\u0142\u0105cza si\u0119 do mentalno\u015bci naszej wiary – mentalno\u015bci religii obcych, takich jak: protestancka, hebrajska, buddyjska, muzu\u0142ma\u0144ska, animistyczna.<\/p>\r\n\r\n

Skupiaj\u0105c wzrok na tej trylogii najrozmaitszych, sprzecznych i bogatych opinii, mo\u017cemy w pewnym sensie powiedzie\u0107 i\u017c obecna doktryna wiary nie jest ju\u017c jedna. Jedno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a winna by\u0107 przede wszystkim teologiczna, doktrynalna, poniewa\u017c chodzi o sprawy rozumu, chodzi o aktywno\u015b\u0107 teoretyczn\u0105, nie za\u015b o jednolito\u015b\u0107 herb\u00f3w albo ubrania. Z drugiej strony, Ojciec \u015awi\u0119ty podtrzymuje, i\u017c w r\u00f3\u017cnych religiach istnieje jedno\u015b\u0107 moralna; jako \u017ce wszystkie s\u0105 przeznaczone do zbawienia, wszystkie religie i wszystkie kulty s\u0105 \u201eidealn\u0105\u201d jedn\u0105, bez konieczno\u015bci istnienia jedno\u015bci doktrynalnej. W ten spos\u00f3b przyznaj\u0105 wi\u0119c one, \u017ce s\u0105 doktrynalnie sprzeczne: to w\u0142a\u015bnie w szczeg\u00f3\u0142ach mieszcz\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnice teoretyczne.<\/p>\r\n\r\n

Jedno\u015b\u0107 wiary: ka\u017cdy z nas musi mie\u0107 pewno\u015b\u0107 a priori<\/em> my\u015blenia, \u017ce wszystko to co s\u0105dz\u0105 inni chrze\u015bcijanie na \u015bwiecie (i co my\u015bleli przez wieki) jest identyczne z tym w co on wierzy. Musz\u0119 mie\u0107 pewno\u015b\u0107 a priori<\/em> wierzenia w to wszystko, w co wierzy inny chrze\u015bcijanin, gdy wypowiada jak\u0105\u015b prawd\u0119 wiary jest nieomylny. Na przyk\u0142ad, Ojciec \u015awi\u0119ty jasno wyrazi\u0142, i\u017c Maryja Dziewica jest wolna od grzechu pierworodnego, tak wi\u0119c, gdy powtarzam wypowied\u017a Ojca \u015awi\u0119tego, jestem nieomylny, nie musz\u0119 l\u0119ka\u0107 si\u0119 pomy\u0142ki.<\/p>\r\n\r\n

Ta doktryna uwypukla jednog\u0142o\u015bno\u015bci doktryny wiary: \u201ejednog\u0142o\u015bno\u015b\u0107\u201d, gdy\u017c tyle g\u0142os\u00f3w, miliony g\u0142os\u00f3w, miliardy ludzi wyznaj\u0105 (i zawsze wyznawa\u0142y) jedn\u0105 doktryn\u0119 S\u0142owa, zrodzonego z zamys\u0142u Ojca. \u201eBoga nikt nigdy nie widzia\u0142. Jednorodzony B\u00f3g, kt\u00f3ry jest w \u0142onie Ojca [o Nim] pouczy\u0142<\/em>\u201d (Jn 1,18). Wiara z natury swej jedna i jednog\u0142o\u015bna, sta\u0142a si\u0119 w dzisiejszych czasach wiar\u0105 charyzmatyk\u00f3w, kt\u00f3ra nie jest wierzeniem noekatechumen\u00f3w, kt\u00f3ra nie jest wiar\u0105 kardyna\u0142a Ratzingera, kt\u00f3ra nie jest wiar\u0105 kardyna\u0142a Martiniego i kt\u00f3ra nie jest wiar\u0105 Papie\u017ca. I ka\u017cdy idzie sobie do radia, do telewizji, publikuje w czasopismach oraz ksi\u0105\u017ckach … i daje \u015bwiadectwo swojej \u201eosobistej\u201d wiary. Wszystkie te \u015bwiadectwa, wszystkie te oznaki wiary maj\u0105 wsp\u00f3lnie jaki\u015b zwi\u0105zek z wiar\u0105 katolick\u0105; s\u0105 to opinie wok\u00f3\u0142 wiary katolickiej i odst\u0119pczej od niej. Czy mo\u017cemy jeszcze nadal twierdzi\u0107, i\u017c owi teologowie s\u0105 katoliccy? \u00ce\u00a9<\/span><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Roman Amerio<\/span><\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

Za: <\/em>Zawsze wierni nr 2\/1997 (15)<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n

Polecamy pierwsze polskie wydanie jednej z najwa\u017cniejszych ksi\u0105\u017cek teologicznych XX wieku Iota Unum<\/em> Romano Amerio
<\/p>\r\n\r\n

\r\n