{"id":14120,"date":"2009-09-18T10:10:17","date_gmt":"2009-09-18T15:10:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=14120"},"modified":"2009-09-18T10:10:17","modified_gmt":"2009-09-18T15:10:17","slug":"stanislaus-polonus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=14120","title":{"rendered":"Stanislaus Polonus"},"content":{"rendered":"

Recenzja ksi\u0105\u017cki \u015aw. Stanis\u0142aw Kostka \u201d\u201d najwi\u0119kszy z mi\u0119dzynarodowych Polak\u00f3w<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Oto po raz kolejny Wydawnictwo Te Deum odda\u0142o m\u0142odemu pokoleniu Polak\u00f3w nieocenion\u0105 przys\u0142ug\u0119, przypominaj\u0105c biografi\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry poprzez przyk\u0142ad swego \u017cycia i swojej \u015bmierci mo\u017ce poci\u0105gn\u0105\u0107 m\u0142odego czytelnika ku duchowym szczytom. My\u015bl\u0119 tu o biografii \u015bw. Stanis\u0142awa Kostki, kt\u00f3ra wysz\u0142a spod pi\u00f3ra jezuity o. J\u00f3zefa Warszawskiego i zosta\u0142a ponad czterdzie\u015bci lat temu opublikowana na emigracji.<\/p>\r\n\r\n

Posta\u0107 o. Warszawskiego jest czytelnikom zapewne znana. Kr\u00f3tko po jego \u015bmierci ukaza\u0142 si\u0119 na \u0142amach naszego pisma (nr 20 z 1998 r.) po\u015bwi\u0119cony mu artyku\u0142 wspomnieniowy<\/a>. To, \u017ce napisana przez o. Warszawskiego biografia \u015bw. Stanis\u0142awa Kostki nie zosta\u0142a wydana w Polsce rz\u0105dzonej przez komunist\u00f3w, jest zupe\u0142nie zrozumia\u0142e. Warto jednak u\u015bwiadomi\u0107 sobie fakt, i\u017c tak\u017ce po 1989 r. zabrak\u0142o w naszej ojczy\u017anie odpowiednich warunk\u00f3w do publikacji tej pracy. R\u00f3\u017cne mog\u0142y by\u0107 tego przyczyny. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie pasuje ona do klimatu wszechw\u0142adnie dominuj\u0105cego w \u017cyciu polskiego katolicyzmu. Jednym ze znamion tego klimatu jest opacznie pojmowany ekumenizm, a na kartach ksi\u0105\u017cki o. Warszawskiego znale\u017a\u0107 mo\u017cna niepopularne dzi\u015b zupe\u0142nie okre\u015blenia, jak na przyk\u0142ad nowinki heretyckie, luterski herezjarcha, schizmatycki car, rozk\u0142adcza reformacja. Trzeba by\u0142o dopiero Wydawnictwa Te Deum, by t\u0119 cenn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 przywr\u00f3ci\u0107 niejako do \u017cycia i w imieniu autora podarowa\u0107 ponownie polskiej m\u0142odzie\u017cy, tyle tylko, \u017ce nie rozsianej na obczy\u017anie, a \u017cyj\u0105cej we w\u0142asnym kraju.<\/p>\r\n\r\n

Jednym z istotnych powod\u00f3w duchowego zagubienia wielu m\u0142odych ludzi jest zaniechanie czytania przez nich \u017cywot\u00f3w \u015bwi\u0119tych. Wszystkie moce tego \u015bwiata jakby si\u0119 sprzysi\u0119g\u0142y przeciwko takiej lekturze w r\u0119kach m\u0142odych, a przecie\u017c obok sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych, Pisma \u015bwi\u0119tego i katechizmu w\u0142a\u015bnie \u017cywoty \u015bwi\u0119tych s\u0105 najlepszym \u017ar\u00f3d\u0142em duchowej si\u0142y. Mo\u017cna to ilustrowa\u0107 niezliczonymi wr\u0119cz przyk\u0142adami. Przypomnijmy sobie cho\u0107by \u015bw. Ignacego z Loyoli i rok 1521. Po upadku Pampeluny le\u017ca\u0142 w rodowej siedzibie, ci\u0119\u017cko ranny, na trwa\u0142e okaleczony, z trudem walcz\u0105cy o powr\u00f3t si\u0142 – i co czyta\u0142? Obok Vita Christi<\/em> kartuza Ludolfa z Saksonii w\u0142a\u015bnie Flos Sanctorum<\/em> dominikanina Jakuba de Voraigne, a w niej \u017cywoty \u015bwi\u0119tych: Franciszka z Asy\u017cu, Dominika i Onufrego. Jaki by\u0142 tej lektury odd\u017awi\u0119k w duszy Ignacego? M\u00f3wi\u0142 sam do siebie: \u201e\u015aw. Dominik zrobi\u0142 to, wi\u0119c i ja musz\u0119 to samo zrobi\u0107. \u015aw. Franciszek zrobi\u0142 to, wi\u0119c i ja musz\u0119 to zrobi\u0107\u201d. Przyk\u0142ad tego co prawdziwe, dobre i pi\u0119kne po prostu poci\u0105ga. S\u0142ysza\u0142em z ust pewnego, b\u0119d\u0105cego w pe\u0142ni \u015bredniego wieku, m\u0119\u017cczyzny nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa: \u201eM\u00f3j Bo\u017ce, jak\u017ce inaczej u\u0142o\u017cy\u0142oby si\u0119 moje \u017cycie, gdybym ksi\u0105\u017ck\u0119 o. Warszawskiego o \u015bw. Stanis\u0142awie Kostce dosta\u0142 w r\u0119ce w\u00f3wczas, kiedy jako maturzysta zastanawia\u0142em si\u0119, co dalej ze sob\u0105 zrobi\u0107\u201d.<\/p>\r\n\r\n

\u015aw. Stanis\u0142aw w rzeczy samej fascynuje wszystkich, kt\u00f3rzy pochyl\u0105 si\u0119 nad jego kr\u00f3tkim, bo jedynie osiemnastoletnim \u017cyciem i nad jego, patrz\u0105c po ludzku, przedwczesn\u0105 \u015bmierci\u0105. Wielki \u015bw. Franciszek Salezy wskazywa\u0142 m\u0142odym jako wz\u00f3r w\u0142a\u015bnie Stanis\u0142awa. To samo czyni\u0142 nie mniej wielki \u015bw. Jan Bosco. Cyprian Kamil Norwid nie tylko nawiedzi\u0142 gr\u00f3b Stanis\u0142awa i napisa\u0142 o nim pi\u0119kny wiersz Na pomnik grobowy \u015bw. Stanis\u0142awa Kostki, ale tak\u017ce wykona\u0142 dla Zak\u0142adu \u015bw. Kazimierza w Pary\u017cu obraz zatytu\u0142owany Wizja \u015bw. Stanis\u0142awa Kostki. Papie\u017c Pius XII zgromadzonym w 1944 r. na audiencji polskim \u017co\u0142nierzom wskaza\u0142 Stanis\u0142awa jako wz\u00f3r i chlub\u0119 narodu polskiego. Takich i podobnych ho\u0142d\u00f3w z\u0142o\u017conych m\u0142odziutkiemu kasztelanicowi i jednocze\u015bnie nowicjuszowi jezuickiemu by\u0142o w przesz\u0142o\u015bci bez liku.<\/p>\r\n\r\n

W czasach nam wsp\u00f3\u0142czesnych sytuacja si\u0119 zmieni\u0142a. Inicjatorzy nowo\u015bci, \u015bwiadomie lub nie, cz\u0119sto spychaj\u0105 skarby przesz\u0142o\u015bci na margines post\u0119puj\u0105cego zapomnienia. Niech za ilustracj\u0119 tej my\u015bli pos\u0142u\u017cy pewien cytat:<\/p>\r\n\r\n\r\n

Nie ma co kry\u0107, nawet w panteonie ojczystych \u015bwi\u0119tych, Stanis\u0142aw z Rostkowa zajmuje do\u015b\u0107 dalekie, jak si\u0119 to teraz m\u00f3wi – nie punktowane miejsce. Czyja to wina? Oczywi\u015bcie, z czystym sumieniem mo\u017cna by ca\u0142\u0105 win\u0119 zrzuci\u0107 na komun\u0119. (…) Ju\u017c kilka razy komuni\u015bci wyrzucali religi\u0119 ze szko\u0142y, a w raz z ni\u0105 patrona polskiej m\u0142odzie\u017cy (…) Ale tak naprawd\u0119 to z pierwszej linii \u015bw. Stanis\u0142aw Kostka znikn\u0105\u0142 ostatecznie w czasach posoborowej odnowy. W wielu miejscach wraz z r\u00f3wie\u015bnymi mu o\u0142tarzami, rze\u017abami i obrazami – trafi\u0142 do piwnic, na strychy albo i jeszcze gorzej… Miary dope\u0142ni\u0142o przeniesienie sta\u0142ego \u015bwi\u0119ta patronalnego z 13 listopada na wrzesie\u0144. Tym samym niejako przerwano trzechsetletni\u0105 tradycj\u0119, niezwykle zakorzenion\u0105 w polskim Ko\u015bciele2<\/a>.<\/p><\/blockquote>\r\n\r\n\r\n

Dzi\u015b wi\u0119c w codziennej praktyce duszpasterskiej ju\u017c Stanis\u0142aw w\u0142a\u015bciwie nie funkcjonuje jako patron polskiej m\u0142odzie\u017cy. Zapomniano o nim. Co wi\u0119cej, w praktyce duszpasterskiej zapomniano, i\u017c jest on jednym z patron\u00f3w ca\u0142ej Polski. Nie tylko Naj\u015bwi\u0119tsza Maryja Panna, \u015bw. Wojciech i \u015bw. Stanis\u0142aw ze Szczepanowa, ale tak\u017ce \u015bw. Stanis\u0142aw Kostka or\u0119duje przed Majestatem Bo\u017cym w intencji naszej Ojczyzny. Postanowie\u0144 papie\u017ca Klemensa X (1674 r.) i papie\u017ca Jana XXIII (1962 r.) w tej sprawie nikt nie odwo\u0142a\u0142, a kt\u00f3\u017c ma o tym pami\u0119ta\u0107, je\u015bli nie my, Polacy? On – ten m\u0142ody szczep rodu Kostk\u00f3w – jest przecie\u017c nasz, w pe\u0142nym tego s\u0142owa znaczeniu. W 1621 r. dzi\u0119ki wstawiennictwu Stanis\u0142awa wojska Rzeczypospolitej odnios\u0142y wspania\u0142e zwyci\u0119stwo nad muzu\u0142ma\u0144sk\u0105 armi\u0105 Turk\u00f3w pod Chocimiem. O. Warszawski s\u0142usznie nazwa\u0142 to wydarzenie \u201eCudem nad Dniestrem\u201d. Tak\u017ce dzisiaj Stanis\u0142aw mo\u017ce Polsce wyjedna\u0107 wiele \u0142ask. Jak\u017ce ich nasz kraj potrzebuje! Trzeba go jako patrona tylko o to prosi\u0107. Bardzo dobrze zatem si\u0119 sta\u0142o, \u017ce otwarta stosunkowo niedawno kaplica Bractwa Kap\u0142a\u0144skiego \u015bw. Piusa X w Lublinie ma za swego patrona w\u0142a\u015bnie \u015bw. Stanis\u0142awa. Oby tego rodzaju czyn\u00f3w by\u0142o w czasach nam wsp\u00f3\u0142czesnych wi\u0119cej.<\/p>\r\n\r\n

* * *<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u0179ycie Stanis\u0142awa bieg\u0142o trzema etapami. O. Warszawski okre\u015bli\u0142 je nast\u0119puj\u0105co: sielsko-anielski w rodzinnym Rostkowie, bohaterski w Wiedniu i mistyczny w Rzymie. Ten pierwszy najd\u0142u\u017cszy. Ten drugi najm\u0119\u017cniejszy. Ten trzeci najszcz\u0119\u015bliwszy. W Rostkowie wzrasta\u0142 i zbiera\u0142 pierwsze do\u015bwiadczenia. W Wiedniu toczy\u0142 za\u017cart\u0105 walk\u0119 o swe zakonne, jezuickie powo\u0142anie. W Rzymie za\u015b t\u0119 walk\u0119 uwie\u0144czy\u0142 zwyci\u0119stwem.<\/p>\r\n\r\n

Autor s\u0142usznie por\u00f3wna\u0142 Stanis\u0142awa i \u015bw. Teres\u0119 od Dzieci\u0105tka Jezus i Naj\u015bwi\u0119tszego Oblicza. Rozpocz\u0119ty przez niego w\u0105tek mo\u017cna kontynuowa\u0107. Stanis\u0142aw \u017cy\u0142 w wieku XVI z dala od Francji, ona w XIX-wiecznej Normandii. Nale\u017celi wi\u0119c do innych czas\u00f3w i innych kraj\u00f3w. C\u00f3\u017c jednak z tego? Pielgrzymowali do jednej i tej samej Ojczyzny Niebieskiej. W sercach mieli t\u0119 sam\u0105 wiar\u0119 i t\u0119 sam\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107. To jest wsp\u00f3lnota, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy bardziej ni\u017c cokolwiek innego. Zar\u00f3wno u Stanis\u0142awa jak i Teresy g\u0142os powo\u0142ania odezwa\u0142 si\u0119 w duszy bardzo wcze\u015bnie. Oboje napotkali powa\u017cne przeszkody ze strony otoczenia na drodze do wybranych przez siebie zakon\u00f3w. Oboje toczyli m\u0119\u017cne zapasy o realizacj\u0119 swych powo\u0142a\u0144 i szukali pomocy w stolicy chrze\u015bcija\u0144stwa: Teresa u papie\u017ca Leona XIII, a Stanis\u0142aw u genera\u0142a jezuit\u00f3w \u015bw. Franciszka Borgiasza. Oboje do\u015bwiadczyli mistycznego spotkania z Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Maryj\u0105 Pann\u0105. Oboje marzyli o s\u0142u\u017cbie Panu Jezusowi na wz\u00f3r misjonarzy, aposto\u0142\u00f3w i m\u0119czennik\u00f3w. Oboje zostali w kwiecie m\u0142odo\u015bci wezwani do chwa\u0142y Nieba. Oboje w ko\u0144cu szczodrze zsy\u0142ali na ziemi\u0119 wyproszone przez siebie \u0142aski, \u00f3w s\u0142ynny deszcz r\u00f3\u017c. Oboje uciele\u015bniaj\u0105 w sobie to, co w ich ojczyznach, Francji i Polsce, by\u0142o i jest najpi\u0119kniejsze. Teresa zna\u0142a \u017cyciorys Stanis\u0142awa. Nale\u017ca\u0142 do grona jej ulubionych m\u0142odych \u015bwi\u0119tych.<\/p>\r\n\r\n

Jak\u017ce celnie o. Warszawski napisa\u0142, i\u017c \u017cycie Stanis\u0142awa toczy\u0142o si\u0119 pomi\u0119dzy dwoma zawo\u0142aniami, z kt\u00f3rych ka\u017cde jest wr\u0119cz brzemiennym w tre\u015b\u0107 sztandarem, manifestem, proklamacj\u0105. Do jednego, brzmi\u0105cego Carpe diem!<\/em> (korzystaj z ziemskiej chwili) – odwraca\u0142 si\u0119 plecami. Do drugiego sta\u0142 twarz\u0105 i w sercu mia\u0142 je wypisane: Ad maiora natus sum!<\/em> (do wy\u017cszych, niebieskich spraw si\u0119 narodzi\u0142em). Czy\u017c wyb\u00f3r Stanis\u0142awa to nie pi\u0119kny program dla ka\u017cdego katolika?<\/p>\r\n\r\n

Na koniec przyzna\u0107 musz\u0119, i\u017c podczas lektury ksi\u0105\u017cki o \u015bw. Stanis\u0142awie Kostce i XVI-wiecznych jezuitach my\u015bl moja bieg\u0142a ku arcybiskupowi Marcelowi Lefebvre\u2019owi i za\u0142o\u017conemu przez niego Bractwu Kap\u0142a\u0144skiemu. Na pierwszy rzut oka mo\u017ce to skojarzenie wyda\u0107 si\u0119 dziwne. Jest jednak, jak sadz\u0119, w pe\u0142ni zasadne. Przeciwnicy wst\u0105pienia Stanis\u0142awa do Towarzystwa Jezusowego nie zdo\u0142ali go zatrzyma\u0107. \u201eNie przemogli go!\u201d – jak napisa\u0142 o. Warszawski. S\u0142owa te w ca\u0142ej rozci\u0105g\u0142o\u015bci mo\u017cna te\u017c odnie\u015b\u0107 do abp. Lefebvre\u2019a. Nie przemogli go ci, kt\u00f3rzy chcieli, by przesta\u0142 m\u0142odym pokoleniom przekazywa\u0107 to, co sam podczas ca\u0142ej swojej kap\u0142a\u0144skiej drogi otrzyma\u0142 od Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n\r\n

A oto drugie skojarzenie. O. Warszawski pisz\u0105c o XVI-wiecznych jezuitach u\u017cy\u0142 nast\u0119puj\u0105cych okre\u015ble\u0144: bojowy zakon, a w innym miejscu zakon bojownik\u00f3w. Dzi\u015b te okre\u015blenia jak ula\u0142 pasuj\u0105 do Bractwa Kap\u0142a\u0144skiego \u015bw. Piusa X, kt\u00f3re \u015bci\u0105gany w d\u00f3\u0142 sztandar Tradycji Katolickiej uj\u0119\u0142o w swoje r\u0119ce. Z Bo\u017c\u0105 pomoc\u0105, wytrwale i z wielk\u0105 determinacj\u0105 go podtrzymuje, a to Wszystko na wi\u0119ksz\u0105 chwa\u0142\u0119 Boga i po to by Wszystko odnowi\u0107 w Chrystusie przez Niepokalan\u0105.<\/p>\r\n\r\n

O. Warszawski zako\u0144czy\u0142 swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 wzruszaj\u0105cym apelem, by ka\u017cdy, kto b\u0119dzie w Rzymie, nie omieszka\u0142 nawiedzi\u0107 ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Andrzeja przy ulicy Kwirynalskiej (przemienionej po zaborze Rzymu na via XX Settembre), gdzie znajduje si\u0119 gr\u00f3b \u015bw. Stanis\u0142awa. Autor zach\u0119ca: \u201eP\u00f3jd\u017a – wst\u0105p… I powiedz mu, co boli. (…) Wstaniesz mocniejszy na podj\u0119cie boju \u017cycia. (…) Nie zapomnij! Nie \u017ca\u0142uj kr\u00f3tkiej chwili\u201d. Ja natomiast chcia\u0142bym wszystkich podobnymi s\u0142owami zach\u0119ci\u0107 do lektury ksi\u0105\u017cki o. Warszawskiego: We\u017a – przeczytaj… Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 po lekturze wstaniesz mocniejszy na podj\u0119cie boju \u017cycia. Nie przeocz tej ksi\u0105\u017cki. Nie \u017ca\u0142uj odrobiny czasu. \u00ce\u00a9<\/span><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Piotr Szczud\u0142owski<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n

\r\n

Ksi\u0105\u017cka \u015aw. Stanis\u0142aw Kostka – najwi\u0119kszy z mi\u0119dzynarodowych Polak\u00f3w<\/em> jest do nabycia w ksi\u0119garni internetowej Te Deum<\/a>.<\/p><\/blockquote>\r\n<\/div>\r\n

Przypisy:<\/h3>\r\n
    \r\n\t\t
  1. Stanislaus Polonus<\/em>, tak zapisano w 1567 r. \u015bw. Stanis\u0142awa Kostk\u0119 w wykazie nowicjuszy jezuickich zamieszkuj\u0105cych Dom Profes\u00f3w w Rzymie, przy kt\u00f3rym p\u00f3\u017aniej wybudowano s\u0142ynny ko\u015bci\u00f3\u0142 Il Ges\u00c3\u00ba.<\/li>\r\n\t\t
  2. Cytat ten pochodzi z artyku\u0142u Eugeniusza Zdanowicza Najm\u0142odszy polski \u015bwi\u0119ty,<\/em> opublikowanego w pi\u015bmie Ksi\u0119\u017cy Michalit\u00f3w \u201ePow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107 i Praca\u201d nr 9 z 1996 r.<\/li>\r\n<\/ol>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Recenzja ksi\u0105\u017cki \u015aw. Stanis\u0142aw Kostka \u201d\u201d najwi\u0119kszy z mi\u0119dzynarodowych Polak\u00f3w Oto po raz kolejny Wydawnictwo Te Deum odda\u0142o m\u0142odemu pokoleniu Polak\u00f3w nieocenion\u0105 przys\u0142ug\u0119, przypominaj\u0105c biografi\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry poprzez przyk\u0142ad swego \u017cycia i swojej \u015bmierci mo\u017ce poci\u0105gn\u0105\u0107 m\u0142odego czytelnika ku duchowym szczytom. My\u015bl\u0119 tu o biografii \u015bw. Stanis\u0142awa Kostki, kt\u00f3ra wysz\u0142a spod pi\u00f3ra jezuity o. J\u00f3zefa […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[119],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14120"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14120"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14120\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}