{"id":1409,"date":"2007-11-27T20:31:03","date_gmt":"2007-11-27T20:31:03","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=1409","title":{"rendered":"Pat Buchanan – enfant terrible ameryka\u0144skiej polityki – Maciej Szepietowski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Pomimo komplikuj\u0105cej si\u0119 sytuacji geopolitycznej system polityczny Stan\u00f3w Zjednoczonych wydaje si\u0119 nadal najbardziej stabilnym ustrojem na \u015bwiecie. D\u0142ugoletnie do\u015bwiadczenie i konsekwencja w budowaniu rzeczywisto\u015bci prawnej i politycznej na p\u00f3\u0142nocnoameryka\u0144skim kontynencie zaowocowa\u0142y specyfik\u0105 demokracji i mentalno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105 r\u00f3\u017cni\u0105c\u0105 si\u0119 w wielu aspektach od modelu kontynentalnego.
\r\n
\r\n Fakt stabilno\u015bci politycznej Stan\u00f3w Zjednoczonych nie oznacza wszak, \u017ce realia polityczne tego kraju cechuje stagnacja i znikomy brak dynamiki w sferze politycznej dzia\u0142alno\u015bci i publicystyki. Co prawda system partyjny faktycznie oparty na 2 partiach (podmiotowo\u015b\u0107 prawn\u0105 posiadaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne partie – cz\u0119sto bardzo egzotyczne – nie s\u0105 one jednak realnymi podmiotami politycznymi) stawia przed nimi cz\u0119sto li tylko wyborczo-parlamentarne zadania.
\r\n
\r\n Ogromn\u0105 rol\u0119 spe\u0142niaj\u0105 jednak tzw. think-tanki, o\u015brodki analityczno-badawcze, spe\u0142niaj\u0105ce rol\u0119 silnego, intelektualnego zaplecza dla partii politycznych. Te instytucje de facto wp\u0142ywaj\u0105 niezwykle intensywnie na ameryka\u0144sk\u0105 polityk\u0119.
\r\n R\u00f3wnie silnie na ameryka\u0144sk\u0105 polityk\u0119 i dyskurs publiczny wp\u0142ywaj\u0105 polityczni komentatorzy. I nie mam tu na my\u015bli bynajmniej Michaela Moor’a, autora g\u0142o\u015bnego, acz wybitnie przereklamowanego filmu „Fahrenheit 9\/11”, b\u0119d\u0105cego tani\u0105 agitk\u0105 polityczn\u0105 przeciw prezydentowi Georgowi W. Bushowi, a powa\u017cnych politycznych komentator\u00f3w, kt\u00f3rym popularne media w Europie i Polsce po\u015bwi\u0119caj\u0105 niewiele miejsca.
\r\n
\r\n Jednym z takich wp\u0142ywowych politycznych komentator\u00f3w, kt\u00f3ry w odr\u00f3\u017cnieniu od innych tzw. gadaj\u0105cych g\u0142\u00f3w ma bogaty sta\u017c r\u00f3wnie\u017c jako aktywny polityk jest Patrick Joseph Buchanan.
\r\n Patrick J. Buchanan urodzi\u0142 si\u0119 w 1938 roku w Waszyngtonie, w rodzinie katolickiej o korzeniach irlandzko-szkockich i bawarskich. Jego ojciec zaszczepi\u0142 dzieciom kult genera\u0142a Francisco Franco i obro\u0144cy Alkazaru, p\u0142k. Moscardo. Buchanan uko\u0144czy\u0142 anglistyk\u0119 i filozofi\u0119 (1961) w Uniwersytecie Georgetown oraz dziennikarstwo (1962) w Uniwersytecie Columbia. Od pocz\u0105tku by\u0142 zwi\u0105zany z Parti\u0105 Republika\u0144sk\u0105. W swojej karierze by\u0142 wsp\u00f3\u0142pracownikiem i doradc\u0105 trzech prezydent\u00f3w: Nixona, Forda i Reagana. Trzykrotnie ubiega\u0142 si\u0119 o nominacj\u0119 na kandydata na prezydenta USA. W 1992 i 1996 roku ubiega\u0142 si\u0119 o nominacj\u0119 Old Grand Party do prezydentury, natomiast w 2000 – z ramienia (utworzonej przez Rossa Perota) Partii Reform.
\r\n
\r\n Przez d\u0142ugie lata wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z wp\u0142ywowym ameryka\u0144skim \u015brodowiskiem „National Review”. Wsp\u00f3\u0142praca ta zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w rezultacie coraz bardziej krytycznego stanowiska Buchanana wobec rosn\u0105cych wp\u0142yw\u00f3w tzw. neokonserwatyst\u00f3w i lobby izraelskiego w USA. W 1993 roku za\u0142o\u017cy\u0142 magazyn „The American Cause”. W 2002 r. natomiast powsta\u0142 z jego inspiracji dwutygodnik “The American Conservative”. By\u0142o to mo\u017cliwe dzi\u0119ki pomocy Taki Theodoracopulos – spadkobiercy jednej z najwi\u0119kszych greckich fortun, kt\u00f3ry podarowa\u0142 milion dolar\u00f3w z przeznaczeniem na to wydawnicze przedsi\u0119wzi\u0119cie.
\r\n
\r\n Buchanan jest tak\u017ce autorem kilku ksi\u0105\u017cek (pierwsza wydana w 1973 r.). Obecnie r\u00f3wnie\u017c polski czytelnik dzi\u0119ki wroc\u0142awskiemu wydawnictwu „Wektory” ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 zapoznania si\u0119 z ciekaw\u0105 publicystyk\u0105 polityczn\u0105 Buchanana. W Polsce w ostatnim czasie ukaza\u0142y si\u0119 „Śmier\u0107 Zachodu” (2001 r., wyd. polskie 2005 r.) oraz „Prawica na manowcach” (2004, wyd. polskie 2005 r.).
\r\n
\r\n Obecnie wok\u00f3\u0142 Pata Buchanana skupiaj\u0105 si\u0119 tradycyjni konserwaty\u015bci (oponenci krytykowanych intensywnie przez Buchanana, b\u0119d\u0105cych przy w\u0142adzy tzw. neokonserwatyst\u00f3w) , podzielaj\u0105cy jego diagnoz\u0119, i\u017c wsp\u00f3\u0142czesna Ameryka to kraj chory, gdy\u017c jej instytucje polityczne, szko\u0142y i uniwersytety oraz ko\u015bcio\u0142y zosta\u0142y moralnie rozbrojone, a radykalny liberalizm zniszczy\u0142 ustr\u00f3j ameryka\u0144skiej republiki. W polityce zagranicznej g\u0142osi has\u0142o America First!, tj. kierowanie si\u0119 wy\u0142\u0105cznie interesem narodowym i odrzuca ide\u0119 Ameryki jako „\u015bwiatowego \u017candarma”, buduj\u0105cego globalny Nowy Porz\u0105dek oraz pot\u0119pia wszystkie prowadzone w ostatniej dekadzie wojny maj\u0105ce na celu ba\u0142wochwalcze szerzenie demokracji.
\r\n
\r\n Buchanan stoi twardo na pozycjach katolickiego tradycjonalizmu. Bezkompromisowo\u015b\u0107 cechuje go te\u017c w kwestiach moralno-obyczajowych: aborcj\u0119 i eutanazj\u0119 nazywa ludob\u00f3jstwem, abolicjonizm – fa\u0142szyw\u0105 lito\u015bci\u0105, AIDS – zemst\u0105 natury za plag\u0119 zbocze\u0144. Stanowcze i wyraziste pogl\u0105dy w ogromnym stopniu utrudniaj\u0105 Buchananowi – z czego sam doskonale zdaje sobie spraw\u0119 – czynny udzia\u0142 we wsp\u00f3\u0142czesnej polityce, w kt\u00f3rej istotna jest bezbarwno\u015b\u0107, budowanie okr\u0105g\u0142ych, pustych zda\u0144 i fa\u0142szywe schlebianie wyborcom. Buchanan jest politykiem najbardziej znienawidzonym przez „si\u0142y post\u0119pu”. Przyk\u0142adem tego s\u0105 cho\u0107by gro\u017aby wyg\u0142aszane regularnie pod jego adresem na \u0142amach prasy ameryka\u0144skich ekstremistycznych \u015brodowisk tzw. gej\u00f3w i lesbijek.
\r\n
\r\n Osi\u0105 krytyki Buchanana w ostatnich latach jest wspomniane ju\u017c dwukrotnie \u015brodowisko neokonserwatyst\u00f3w i administracja prezydenta Georga W. Busha, opanowana w\u0142a\u015bnie przez ten kr\u0105g intelektualno-polityczny. Nazywani s\u0105 przez Buchanana „parti\u0105 wojny”, kt\u00f3ra zaw\u0142aszczy\u0142a ameryka\u0144sk\u0105 polityk\u0119 zagraniczn\u0105. Buchanan uwa\u017ca, \u017ce faktycznie niewiele opr\u00f3cz nazwy maj\u0105 wsp\u00f3lnego z klasycznie rozumianym konserwatyzmem a ich pierwsz\u0105 generacj\u0119 stanowili poszukuj\u0105cy „dawni trocki\u015bci, socjali\u015bci, libera\u0142owie i lewicowcy”.
\r\n
\r\n Konserwaty\u015bci i neokonserwaty\u015bci nie zawsze stanowili przeciwne obozy. W latach 70 neokonserwaty\u015bci, jako „sieroty” porzucone przez lewicuj\u0105c\u0105 wtedy Parti\u0119 Demokratyczn\u0105 zostali „przygarni\u0119ci” przez Republikan\u00f3w i w szybkim tempie zacz\u0119li narzuca\u0107 partii sw\u00f3j punkt widzenia \u015bwiata. Byli sojusznikami w okresie zimnej wojny, gdy\u017c razem sprzeciwiali si\u0119 \u0142agodnemu kursowi wobec ZSRS i byli wrogami komunizmu. Teraz stan\u0119li po przeciwnej stronie barykady. W najwi\u0119kszym uproszczeniu: pierwsi s\u0105 przeciwnikami wojny i bezpodstawnych ingerencji w imi\u0119 demokracji oraz praw cz\u0142owieka w wewn\u0119trzne sprawy innych pa\u0144stw, drudzy chcieliby wzmocni\u0107 Izrael i wprowadzi\u0107 demokracj\u0119 w \u015bwiecie islamu. Interwencjonizm, wojny o wprowadzanie demokracji oraz gorliwe przywi\u0105zanie do Izraela stanowi\u0105 esencj\u0119 neokonserwatyzmu wg Buchanana.
\r\n
\r\n Krytycy Buchanana (m.in. Richard Perle – wa\u017cna posta\u0107 \u015brodowiska neokonserwatyst\u00f3w) cz\u0119sto zarzucaj\u0105 mu antysemityzm, z powodu rzekomego uto\u017csamiania neokonserwatyst\u00f3w z narodowo\u015bci\u0105 \u017cydowsk\u0105. Buchanan w „Prawicy na manowcach” pisze, \u017ce „cho\u0107 wielu neokonserwatyst\u00f3w jest \u017bydami, wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cydowskich pisarzy i intelektualist\u00f3w to libera\u0142owie i du\u017ca ich cz\u0119\u015b\u0107 nale\u017cy do zdecydowanych krytyk\u00f3w neokonserwatyzmu”.
\r\n
\r\n „Farbowani konserwaty\u015bci”, jak ameryka\u0144ski publicysta polityczny okre\u015bla swoich przeciwnik\u00f3w „s\u0105 nieliczni, ale dysponuj\u0105 nieproporcjonalnie du\u017cymi wp\u0142ywami dzi\u0119ki fundacjom, pismom, dzia\u0142om gazet, wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu i podczepianiu si\u0119 pod ludzi sprawuj\u0105cych w\u0142adz\u0119”. Buchanan nie obawia si\u0119 pod adresem administracji prezydenckiej i neokonserwatyst\u00f3w rzuci\u0107 oskar\u017cenia o zarozumialstwo i pych\u0119, bo przecie\u017c plany neokonserwatyst\u00f3w przej\u0119cia kontroli nad po\u0142ow\u0105 pa\u0144stw arabskich s\u0105 niepokoj\u0105ce ze wzgl\u0119du na konsekwencje takiego kroku. Pami\u0119tajmy, \u017ce USA s\u0105 w tym momencie u szczytu swojej pot\u0119gi, co powinno sk\u0142ania\u0107 raczej do roztropnego u\u017cywania argumentu si\u0142y. Imperia nie trwaj\u0105 wiecznie, tymczasem administracja prezydencka z podszeptu neokonserwatyst\u00f3w d\u0105\u017cy do zwielokrotnienia przeciwnik\u00f3w USA i rozszerzenia teatru dzia\u0142a\u0144 zbrojnych, czego jeste\u015bmy nieustannie \u015bwiadkami.
\r\n
\r\n Buchanan w swojej publicystyce politycznej du\u017co miejsca po\u015bwi\u0119ca islamowi, terroryzmowi i Chinom. W pierwszych dw\u00f3ch kwestiach, maj\u0105c pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 skali skutk\u00f3w wydarze\u0144 z 11 wrze\u015bnia 2001 r. i konieczno\u015bci surowego karania sprawc\u00f3w akt\u00f3w terrorystycznych, zwraca uwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 poddania g\u0142\u0119bokiej analizie \u017ar\u00f3de\u0142 nienawi\u015bci do USA, wyra\u017canej w spo\u0142eczno\u015bciach muzu\u0142ma\u0144skich ca\u0142ego globu. Wyra\u017ca opinie, \u017ce win\u0119 za taki stan ponosi arogancja, brak elementarnego szacunku dla innych cywilizacji oraz materialistyczna i hedonistyczna pseudokultura, kt\u00f3rej ikonami s\u0105 demoralizuj\u0105ce wydawnictwa, tolerowane na Zachodzie amoralne postawy i w\u0142adza zlaicyzowanych medi\u00f3w. W dziedzinie geopolitycznych konstelacji Chiny uwa\u017ca za pa\u0144stwo, kt\u00f3re jest autentycznym i pewnym rywalem Stan\u00f3w Zjednoczonych w perspektywie najbli\u017cszych lat.
\r\n
\r\n O ile „Prawica na manowcach” stanowi studium kryzysu ameryka\u0144skiej polityki, to ksi\u0105\u017cka „Śmier\u0107 Zachodu” stanowi szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0119 por\u00f3wnawcz\u0105 sytuacji na ameryka\u0144skim i europejskim kontynencie. Buchanan unika ja\u0142owej publicystyki, na rzecz dosadnych fakt\u00f3w i aktualnych danych. Ameryka\u0144ski konserwatysta, kt\u00f3ry szczeg\u00f3\u0142owo analizuje aktualne problemy kulturowe, demograficzne pyta wprost: czy \u015bmier\u0107 Zachodu jest nieodwracalna? Od pesymistycznych wniosk\u00f3w zawartych w publicystyce Buchanana uciec si\u0119 niestety nie da, jak chcieliby jego krytycy, dla kt\u00f3rych dobrego samopoczucia lepiej by by\u0142o gdyby ksi\u0105\u017cka „Zmierzch Zachodu” si\u0119 nie ukaza\u0142a.
\r\n
\r\n Buchanan nie tylko zwraca uwag\u0119 na coraz powszechniej znane analizy dotycz\u0105ce migracji i liczebno\u015bci narod\u00f3w. B\u00f3l zachodnich „elit” wywo\u0142uje analiza przyczyn fatalnego stanu spo\u0142ecze\u0144stw Zachodu.
\r\n Pisz\u0105c o rewolucji permisywizmu, pustej tolerancji, mitycznych dobrodziejstwach wielokulturowo\u015bci, kulturze \u015bmierci i destrukcji rodziny i narodowej \u015bwiadomo\u015bci, narazi\u0142 si\u0119 wielu wp\u0142ywowym dzi\u015b \u015brodowiskom, kt\u00f3re coraz cz\u0119\u015bciej obdarzaj\u0105 go epitetem prawicowego ekstremisty.
\r\n Buchanan nie pomija w swojej publicystyce r\u00f3wnie\u017c spraw spo\u0142ecznych i gospodarczych. Popiera m.in. wzmocnienie lokalnych spo\u0142eczno\u015bci i wraz z tym jest za os\u0142abieniem federalnego rz\u0105du. Sprzeciwia si\u0119 tak\u017ce centralistycznej pa\u0144stwowej edukacji i proponuje w zamian poszerzenie zakresu lokalnych, prywatnych inicjatyw o\u015bwiatowych.
\r\n
\r\n Jednak przez cz\u0119\u015b\u0107 prawicowych, wolnorynkowych ekspert\u00f3w ekonomicznych Buchanan jest uznawany za osob\u0105 nie zaznajomion\u0105 z argumentami ekonomicznymi. Zarzucaj\u0105 mu, \u017ce mimo s\u0142usznej w wielu kwestiach diagnozy sytuacji spo\u0142eczno-gospodarczej USA, jego pogl\u0105dy s\u0105 niekonsekwentne. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce Pat Buchanan nie widzi, \u017ce podstawy wsp\u00f3\u0142czesnego pa\u0144stwa opieku\u0144czego, opieka emerytalna, „ubezpieczenia przeciwko bezrobociu”, pa\u0144stwowa edukacja, musz\u0105 zosta\u0107 usuni\u0119te w celu stworzenia zdrowego spo\u0142ecze\u0144stwa.
\r\n W opinii innych, lewicuj\u0105cych komentator\u00f3w i polityk\u00f3w rzekomo apokaliptyczne przestrogi i nierealistyczne propozycje Buchanana pod\u017cegaj\u0105 do nienawi\u015bci i podsycaj\u0105 nietolerancj\u0119. Zarzucaj\u0105 mu, i\u017c od lat przeciwstawia Ameryk\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, prorodzinn\u0105, patriotyczn\u0105, izolacjonistyczn\u0105 i protekcjonistyczna, Ameryce agresywnie antyreligijnej, kosmopolitycznej, globalizuj\u0105cej si\u0119, multikulturowej i przyzwalaj\u0105cej na homoseksualizm. Wed\u0142ug nich bezpodstawnie odrzuca definicj\u0119 Zachodu, jako wsp\u00f3lnoty uniwersalistycznych idei demokracji, praw cz\u0142owieka i godno\u015bci ludzkiej na rzecz wsp\u00f3lnoty opartej o chrze\u015bcija\u0144stwo i etniczno\u015b\u0107.
\r\n
\r\n W ten spos\u00f3b wg wielu niech\u0119tnych mu komentator\u00f3w Buchanan prowokuje jedynie eskalacj\u0119 konflikt\u00f3w spo\u0142ecznych i przypisuj\u0105 mu jednoznacznie negatywn\u0105 rol\u0119. Tym niemniej mimo ostracyzmu z jakim si\u0119 spotyka Buchanan w niekt\u00f3rych \u015brodowiskach jego publicystyka jest odwa\u017cna i wa\u017cna. Buchanan, niegdy\u015b aktywny polityk, dzi\u015b niew\u0105tpliwie enfant terrible ameryka\u0144skiego \u017cycia publicznego, aktywny raczej w obszarze metapolitycznym, przywyk\u0142 do obecnej roli w kt\u00f3rej dobrze si\u0119 sprawdza. Najlepszy tego dowodem s\u0105 emocje i krytyczne teksty polemiczne jakie wzbudza stale jego publicystyka polityczna.<\/p>\r\n

Maciej Szepietowski <\/em><\/strong>
\r\n
\r\n Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 pierwotnie na \u0142amach pisma My\u015bl.pl<\/a>, nr 6\/2007.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Za: InfoPatria.pl<\/a><\/p>\r\n

  <\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pomimo komplikuj\u0105cej si\u0119 sytuacji geopolitycznej system polityczny Stan\u00f3w Zjednoczonych wydaje si\u0119 nadal najbardziej stabilnym ustrojem na \u015bwiecie. D\u0142ugoletnie do\u015bwiadczenie i konsekwencja w budowaniu rzeczywisto\u015bci prawnej i politycznej na p\u00f3\u0142nocnoameryka\u0144skim kontynencie zaowocowa\u0142y specyfik\u0105 demokracji i mentalno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105 r\u00f3\u017cni\u0105c\u0105 si\u0119 w wielu aspektach od modelu kontynentalnego. Fakt stabilno\u015bci politycznej Stan\u00f3w Zjednoczonych nie oznacza wszak, \u017ce realia polityczne […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1409"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1409"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1409\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}