{"id":14088,"date":"2009-09-17T16:26:48","date_gmt":"2009-09-17T21:26:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=14088"},"modified":"2009-09-17T16:28:13","modified_gmt":"2009-09-17T21:28:13","slug":"byli-kiedys-tworcy%e2%80%a6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=14088","title":{"rendered":"Byli kiedy\u015b tw\u00f3rcy\u2026"},"content":{"rendered":"

Szanowny Panie Redaktorze!<\/p>\r\n\r\n

W \u201eMagazynie Parafialnym\u201d w Komorowie mia\u0142 si\u0119 ukaza\u0107 wywiad udzielony przez Ryszarda Filipskiego, wywiad tu\u017c przed wydaniem wrze\u015bniowego numeru zosta\u0142 wycofany. W Polsce podobno nie ma cenzury, jak wida\u0107 cenzury nie ma, ale g\u0142upota i tch\u00f3rzostwo w dalszym ci\u0105gu szaleje. Na skutek interwencji by\u0142ej redaktor naczelnej \u201eMagazynu Parafialnego\u201d, kt\u00f3rej pogl\u0105dy – jak si\u0119 \u0142atwo domy\u015ble\u0107 s\u0105 zbli\u017cone do k\u00f3\u0142 zwi\u0105zanych z gazet\u0105 \u201eWyborcz\u0105\u201d i reszt\u0105 polskoj\u0119zycznej niemieckiej prasy w Polsce – wywiad wycofano.<\/p>\r\n\r\n

Przyjrzyjmy si\u0119 tej sprawie bli\u017cej! Jakie\u017c to tre\u015bci w wywiadzie mog\u0142y zbulwersowa\u0107, pono patriotyczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 redakcji pisemka, \u017ce a\u017c pos\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 cenzorskimi no\u017cycami. Nie chcia\u0142abym wysuwa\u0107 daleko id\u0105cych wniosk\u00f3w, ale jak wida\u0107 o tw\u00f3rcach stalinizmu w Polsce ani w ubieg\u0142ym, ani w tym wieku m\u00f3wi\u0107 prawdy – nie wolno!<\/p>\r\n\r\n

Lusia Ogi\u0144ska<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n

Oto pe\u0142na tre\u015b\u0107 wywiadu:<\/p>\r\n\r\n

\"\"Rozmawiamy Ryszardem Filipskim w przededniu 70. rocznicy wybuchu II wojny \u015bwiatowej i tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce w\u0142a\u015bnie Pan wcieli\u0142 si\u0119 w posta\u0107 jednego z najwi\u0119kszych bohater\u00f3w tamtego okresu majora Henryka Dobrza\u0144skiego. Zanim jednak zapytam o t\u0105 rol\u0119, prosz\u0119 powiedzie\u0107 jakie s\u0105 Pana osobiste wspomnienie z tamtych dni, na ile Pan je pami\u0119ta?<\/p>\r\n\r\n

– Prze\u017cycia z II Wojny \u015awiatowej, tragizm okupacji niemieckiej na zawsze wyry\u0142y si\u0119 w mojej pami\u0119ci. Najszczerszy, najlepszy film nie odda tego co si\u0119 wtedy dzia\u0142o, co prze\u017cywali ludzie. G\u0142\u00f3d, wszechobecna bieda, zaszczucie – to s\u0105 poj\u0119cia, kt\u00f3re coraz cz\u0119\u015bciej dotycz\u0105 i wsp\u00f3\u0142czesnych Polak\u00f3w. Byli\u015bmy ofiarami w tej wojnie na r\u00f3wni z \u017bydami, z t\u0105 jednak r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce to my \u017byd\u00f3w a nie \u017bydzi nas – ratowali! Dzi\u015b robi si\u0119 z Polak\u00f3w – kat\u00f3w i kto to robi?… Ci kt\u00f3rzy ponosz\u0105 pe\u0142n\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za wojenne zbrodnie.<\/p>\r\n\r\n

Po wielu latach zagra\u0142 Pan tytu\u0142ow\u0105 rol\u0119 w filmie Bohdana Por\u0119by pt. \u201eHubal\u201d, w kt\u00f3rym przedstawiona zosta\u0142a historia oddzia\u0142u dowodzonego przez charyzmatycznego majora Dobrza\u0144skiego, kt\u00f3ry jako jedyny nie z\u0142o\u017cy\u0142 broni i walczy\u0142 do ko\u0144ca. Czym by\u0142a dla Pana ta rola i osobiste do\u015bwiadczenia z czas\u00f3w wojny mia\u0142y wp\u0142yw na kreowan\u0105 posta\u0107?<\/p>\r\n\r\n

– Zagranie postaci naszego bohatera narodowego mjr Henryka Dobrza\u0144skiego – Hubala, dla mnie wtedy blisko 40-letniego, ju\u017c do\u015bwiadczonego aktora, by\u0142o szans\u0105 na stworzenie czego\u015b co wejdzie na sta\u0142e nie tylko do historii polskiego kina, ale i do historii kultury polskiej. Film ten tak\u017ce mia\u0142 szans\u0119 przeciwstawienia si\u0119 tzw. \u201eszkole polskiej\u201d: wajdowskiej i munkowskiej koncepcji tzw. \u201ebohaterszczyzny\u201d – i to si\u0119 uda\u0142o. Do dzi\u015b inaczej ogl\u0105da si\u0119 \u201eHubala\u201d a inaczej \u201ePiszczyka\u201d.<\/p>\r\n\r\n

W czasie kiedy kr\u0119cony by\u0142 \u201eHubal\u201d filmy o tematyce wojennej by\u0142y do\u015b\u0107 popularne, chocia\u017c nie pokazywa\u0142y pe\u0142nej prawdy o tamtych czasach. Oficjalna propaganda komunistyczna zw\u0142aszcza kampani\u0119 wrze\u015bniow\u0105 przedstawia\u0142a jako kl\u0119sk\u0119, za kt\u00f3r\u0105 obarczano sanacyjny rz\u0105d, pomijaj\u0105c kompletnie fakt agresji Zwi\u0105zku Sowieckiego. Dlatego o bohaterach z tamtych czas\u00f3w te\u017c na wszelki wypadek m\u00f3wi\u0142o si\u0119 niewiele. Jak zatem dosz\u0142o do powstania tego filmu? Czy mo\u017ce powiedzie\u0107 co\u015b Pan o jego kulisach. Podobno nawet Pa\u0144sk\u0105 kandydatur\u0119 na rol\u0119 Hubala zatwierdza\u0142 Komitet Centralny.<\/p>\r\n\r\n

– Nikt nie zmieni historycznego faktu, \u017ce rz\u0105d sanacyjny uciek\u0142 przez Rumuni\u0119 na Zach\u00f3d. Nie da si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zapomnie\u0107, \u017ce to Roosvelt z Churchilem oddali Stalinowi pi\u0119\u0107dziesi\u0105t kilka procent terytorium Polski. N\u00f3\u017c w plecy od Rosji jest r\u00f3wnie\u017c faktem historycznym, ale tylko wszystkie te fakty po\u0142\u0105czone razem i przedstawione rzetelnie mog\u0105 da\u0107 prawdziwy obraz Polski z 1939 r. Nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 tylko o \u201eno\u017cu w plecy\u201d milcz\u0105c o tym jak nas potraktowali alianci.<\/p>\r\n\r\n

A czy by\u0142y jakie\u015b sceny, kt\u00f3re usuni\u0119to lub chciano usun\u0105\u0107, bo by\u0142y niewygodne dla \u00f3wczesnych decydent\u00f3w? Pami\u0119tam, \u017ce dla mnie najbardziej przejmuj\u0105ca, a zarazem najpi\u0119kniejsza by\u0142a scena jak oddzia\u0142 Hubala wkroczy\u0142 do ko\u015bcio\u0142a podczas pierwszej wojennej Pasterki. Az dziwne, \u017ce w\u00f3wczas mo\u017cna by\u0142o to tak pokaza\u0107.<\/p>\r\n\r\n

– Scena w ko\u015bciele dlatego robi\u0142a takie wra\u017cenie, bo wysz\u0142a naprzeciw pragnieniom wierz\u0105cego, katolickiego narodu. Pani m\u00f3wi \u201ea\u017c dziwne, \u017ce w\u00f3wczas mo\u017cna by\u0142o to tak pokaza\u0107\u201d, w\u00f3wczas byli jeszcze arty\u015bci, kt\u00f3rym zale\u017ca\u0142o na Polsce, by\u0142o wielu wierz\u0105cych tw\u00f3rc\u00f3w, takich jak Jan Dobraczy\u0144ski, Zofia Kossak, Karol Bunsch.. A dzi\u015b, to w\u0142a\u015bnie dzi\u015b nie mo\u017cna by by\u0142o pokaza\u0107 takiej sceny, w innym kontek\u015bcie ni\u017c obrazoburczym, to dzi\u015b opluwa si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142 w sztuce, w kulturze, w narodzie. I paradoksalnie wi\u0119cej by\u0142o wiary w tamtych filmach – ni\u017c w dzisiejszych, wsp\u00f3\u0142czesnych!<\/p>\r\n\r\n

Symbolem polskiego oficera tamtych czas\u00f3w by\u0142y takie warto\u015bci jak B\u00f3g, honor, ojczyzna. Na ile w Pa\u0144skim \u017cyciu by\u0142y one i s\u0105 nadal obecne?
\r\n – Warto\u015bci te zawsze by\u0142o obecne w moim \u017cyciu! A na ile\u2026 to mo\u017cna oceni\u0107 po owocach!<\/p>\r\n\r\n

Dzi\u015b, mimo \u017ce ju\u017c 20 lat \u017cyjemy w wolnej Polsce doczekali\u015bmy jedynie nielicznych ekranizacji o wydarzeniach z II wojny \u015bwiatowej. W\u015br\u00f3d nich kompletnie zabrak\u0142o rzetelnego potraktowania Kampanii Wrze\u015bniowej czy Powstania Warszawskiego. Co zdaniem Pana jest przyczyn\u0105 takiej sytuacji? Czy wsp\u00f3\u0142cze\u015bni tw\u00f3rcy boj\u0105 si\u0119 podejmowa\u0107 takich temat\u00f3w czy mo\u017ce chodzi o co\u015b zupe\u0142nie innego?<\/p>\r\n\r\n

– Prosz\u0119 Pani, nie tylko zabrak\u0142o film\u00f3w z Kampanii Wrze\u015bniowej czy Powstania Warszawskiego, ale nigdy nie doczekamy si\u0119 film\u00f3w z okresu lat 50., \u201etw\u00f3rcy\u201d nie przedstawi\u0105 nam historii kazamat na UB. Trzeba by by\u0142o pokaza\u0107 kto by\u0142 s\u0119dzi\u0105, oprawc\u0105, katem a kto ofiar\u0105. Na to nie sta\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych filmowc\u00f3w, by\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce zbyt wielu z nich swoich dziadk\u00f3w musia\u0142oby pokaza\u0107 w nieciekawym \u015bwietle! Z tego powodu dzi\u015b te\u017c nie \u017cyjemy w wolnej Polsce!<\/p>\r\n\r\n

Z drugiej strony nie tak dawno do\u015b\u0107 g\u0142o\u015bno by\u0142o wok\u00f3\u0142 scenariusza filmu Westerplatte, w kt\u00f3rym mia\u0142y pojawi\u0107 si\u0119 sceny delikatnie m\u00f3wi\u0105c do\u015b\u0107 kontrowersyjne. Co Pan jako nie tylko aktor, ale i re\u017cyser s\u0105dzi o takim potraktowaniu tematu. Czy to jest spos\u00f3b na zdobycie widza?<\/p>\r\n\r\n

– Pisz\u0105c taki scenariusz, realizuj\u0105c taki film, trzeba by\u0107 wyj\u0105tkowym plugawcem, cz\u0142owiekiem bez honoru, aby chodz\u0105c po polskiej ziemi, w kt\u00f3r\u0105 wsi\u0105k\u0142o tyle krwi polskiego \u017co\u0142nierza – tak bezcze\u015bci\u0107 jego pami\u0119\u0107.<\/p>\r\n\r\n

Ma Pan za sob\u0105 d\u0142ugoletnie do\u015bwiadczenie aktorskie. Czy z perspektywy czasu dzisiaj \u0142atwiej czy trudniej by\u0107 dobrym aktorem? Czy aktorowi z okre\u015blonym dorobkiem artystycznym wypada gra\u0107 w reklamie?<\/p>\r\n\r\n

– Aby by\u0107 dobrym aktorem trzeba mie\u0107 talent i d\u0142ugo si\u0119 tego zawodu uczy\u0107, dzisiaj patrz\u0105c przede wszystkim na aktorskie wyczyny w telewizji i filmie, mam wra\u017cenie, \u017ce praca wsp\u00f3\u0142czesnego aktora dzieli si\u0119 na trzy etapy: nauczenie si\u0119 tekstu na pami\u0119\u0107, wymruczenie tego tekstu na planie i pokonanie drogi do kasy. Z tego wielkich kreacji oczekiwa\u0107 nie nale\u017cy!<\/p>\r\n\r\n

I na koniec jeszcze jedno pytanie: Jakie s\u0105 dalsze Pana plany artystyczne?
\r\n – Mam tak du\u017co lat, \u017ce mog\u0119 jedynie planowa\u0107, czy w trumnie \u0142atwiej mnie b\u0119dzie skadrowa\u0107 en face, czy z profilu!<\/p>\r\n\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119. M.G.
\r\n My\u015bl Polska, Nr 38 (20.09.2009)<\/p><\/blockquote>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Szanowny Panie Redaktorze! W \u201eMagazynie Parafialnym\u201d w Komorowie mia\u0142 si\u0119 ukaza\u0107 wywiad udzielony przez Ryszarda Filipskiego, wywiad tu\u017c przed wydaniem wrze\u015bniowego numeru zosta\u0142 wycofany. W Polsce podobno nie ma cenzury, jak wida\u0107 cenzury nie ma, ale g\u0142upota i tch\u00f3rzostwo w dalszym ci\u0105gu szaleje. Na skutek interwencji by\u0142ej redaktor naczelnej \u201eMagazynu Parafialnego\u201d, kt\u00f3rej pogl\u0105dy – jak […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[16,98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14088"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14088"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14088\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14088"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14088"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14088"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}