{"id":14057,"date":"2009-09-17T16:44:22","date_gmt":"2009-09-17T21:44:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=14057"},"modified":"2009-09-17T08:44:37","modified_gmt":"2009-09-17T13:44:37","slug":"autorytet-moralny-i-spoleczenstwo-wobec-procesu-biskupa-kaczmarka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=14057","title":{"rendered":"„Autorytet moralny” i spo\u0142ecze\u0144stwo wobec procesu biskupa Kaczmarka"},"content":{"rendered":"

W akcie oskar\u017cenia znajdowa\u0142y si\u0119 wyssane z palca zarzuty natury politycznej i kryminalnej.<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

W Polsce pod rz\u0105dami komunist\u00f3w najbardziej nag\u0142o\u015bnionym przez propagand\u0119 pokazowym procesem, podczas kt\u00f3rego s\u0105dzona by\u0142a osoba duchowna, by\u0142a rozprawa jaka w dniach 14-21 IX 1953 r. odby\u0142a si\u0119 w Warszawie przed Wojskowym S\u0105dem Rejonowym. Na \u0142awie oskar\u017conych zasiedli w\u00f3wczas biskup kielecki Czes\u0142aw Kaczmarek, trzej ksi\u0119\u017ca kurii kieleckiej: Jan Danielewicz, J\u00f3zef D\u0105browski, W\u0142adys\u0142aw Wid\u0142ak oraz siostra zakonna Waleria Niklewska.<\/p>\r\n\r\n

Biskup Kaczmarek by\u0142 zdecydowanym antykomunist\u0105. Jego proces odby\u0142 si\u0119 w okresie ostrego konfliktu episkopatu z w\u0142adzami staraj\u0105cymi si\u0119 przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad Ko\u015bcio\u0142em w Polsce poprzez obsadzenie stanowisk ko\u015bcielnych duchownymi uleg\u0142ymi wobec rz\u0105dz\u0105cych. Odpowiedzi\u0105 na te dzia\u0142ania by\u0142o s\u0142ynne dzi\u015b \u201enon possumus\u201d prymasa Stefana Wyszy\u0144skiego. Proces mia\u0142 skompromitowa\u0107 w oczach spo\u0142ecze\u0144stwa episkopat i Watykan oraz stworzy\u0107 grunt pod aresztowanie Wyszy\u0144skiego. Nast\u0119pnym krokiem komunist\u00f3w w walce z Ko\u015bcio\u0142em by\u0142o w\u0142a\u015bnie pozbawienie wolno\u015bci prymasa, jakie nast\u0105pi\u0142o 26 IX – cztery dni po og\u0142oszeniu wyroku w procesie Kaczmarka.<\/p>\r\n\r\n

W akcie oskar\u017cenia znajdowa\u0142y si\u0119 wyssane z palca zarzuty natury politycznej i kryminalnej. Na pierwszym miejscu wymieniono popieranie prowadzonej w okresie mi\u0119dzywojennym przez \u201eorganizacje faszystowskie\u201d dzia\u0142a\u0144 przeciwko komunistom. Obwiniano go o kolaboracje z Niemcami w czasie II wojny \u015bwiatowej. Zarzucano, i\u017c jako jeden z organizator\u00f3w antypa\u0144stwowego o\u015brodka, \u201eusi\u0142owa\u0142 przemoc\u0105 obali\u0107 w\u0142adz\u0119 robotniczo-ch\u0142opsk\u0105\u201d. Pad\u0142y oskar\u017cenia o kierowanie dzia\u0142aniami szpiegowskimi na rzecz USA i Watykanu. Mia\u0142 uprawia\u0107 propagand\u0119 wojenn\u0105, przyjmowa\u0107 pieni\u0105dze od \u201ezagranicznych o\u015brodk\u00f3w dywersji i szpiegostwa\u201d oraz spekulowa\u0107 walut\u0105 na czarnym rynku.<\/p>\r\n\r\n

Proces transmitowany by\u0142 przez radio, relacjonowa\u0142a go prasa, organizowano w ca\u0142ym kraju wiece podczas kt\u00f3rych pot\u0119piano oskar\u017conych, Episkopat Polski i Watykan. W dzia\u0142ania propagandy wpisa\u0142o si\u0119 wroc\u0142awskie \u015brodowisko prokomunistycznych dzia\u0142aczy katolickich. Tadeusz Mazowiecki na \u0142amach Wroc\u0142awskiego Tygodnika Katolik\u00f3w zdecydowanie pot\u0119pi\u0142 rzekome czyny ordynariusza kieleckiego:<\/p>\r\n\r\n\r\n

Wychowanie nacechowane podejrzliwo\u015bci\u0105 i wrogo\u015bci\u0105 wobec post\u0119pu spo\u0142ecznego, atmosfera \u015brodowiska spo\u0142ecznego rozniecaj\u0105ca lub cho\u0107by tylko podtrzymuj\u0105ca bezwzgl\u0119dn\u0105 wrogo\u015b\u0107 wobec osi\u0105gni\u0119\u0107 spo\u0142ecznych Polski Ludowej, wp\u0142ywy polityczne przychodz\u0105ce z zewn\u0105trz i wyros\u0142a na tym wszystkim b\u0142\u0119dna postawa polityczna ks. biskupa Kaczmarka, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a go do kolizji z prawem oto sumarycznie uj\u0119te przyczyny dzia\u0142alno\u015bci przest\u0119pczej oskar\u017conych. Doprowadzi\u0142y one do czyn\u00f3w skierowanych przeciwko interesom w\u0142asnego narodu. Doprowadzi\u0142y ks. biskupa Kaczmarka do dzia\u0142alno\u015bci wrogiej wobec interesu narodowego i post\u0119pu spo\u0142ecznego w okresie przedwojennym, okupacyjnym i w Polsce Ludowej. Doprowadzi\u0142y w szczeg\u00f3lno\u015bci nie tylko do postawy przeciwnej nowej rzeczywisto\u015bci naszego kraju, nie tylko do podrywania zaufania w trwa\u0142o\u015b\u0107 w\u0142adzy ludowej i naszych stosunk\u00f3w spo\u0142ecznych w Polsce, ale i do uwik\u0142ania si\u0119 we wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z o\u015brodkami wywiadu ameryka\u0144skiego\u2026 Dlatego wi\u0119c nie tylko bolejemy ale i odcinamy si\u0119 od b\u0142\u0119dnych pogl\u0105d\u00f3w ks. biskupa Kaczmarka, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y go do akcji dywersyjnej wobec Polski Ludowej\u2026<\/em>.<\/p><\/blockquote>\r\n\r\n\r\n

Cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Dolnego \u015al\u0105ska zapewne zosta\u0142a oszukana przez propagand\u0119. \u201eSzereg materia\u0142\u00f3w z terenu m. Wroc\u0142aw, jak i terenu wojew\u00f3dztwa, \u015bwiadczy o tym, \u017ce decyduj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa \u015bwieckiego jak i kleru, pot\u0119pia dzia\u0142alno\u015b\u0107 oskar\u017conych\u201d – pisa\u0142 szef Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego we Wroc\u0142awiu. Ze wzgl\u0105du na tendencj\u0119 do zamieszczania w dokumentach tre\u015bci zgodnych z oczekiwaniami w\u0142adz trudno uzna\u0107 t\u0105 informacj\u0119 za wiarygodn\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Wydaje si\u0119 bowiem, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa sta\u0142a po stronie oskar\u017conego. Szef WUBP we Wroc\u0142awiu pisa\u0142 o panuj\u0105cym w\u015br\u00f3d wiernych zaniepokojeniu \u201eco nast\u0105pi po zapadni\u0119ciu wyroku\u201d. Pomimo stara\u0144 komunist\u00f3w, aby proces nie by\u0142 odbierany jako element walki z religi\u0105, szereg wyg\u0142oszonych opinii wskazuje, \u017ce Polacy w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b interpretowali postawienie przed s\u0105dem biskupa. \u201eTakie procesy s\u0105 specjalnie nadawane przez radio aby ludno\u015b\u0107 odci\u0105gn\u0105\u0107 od religii\u201d, \u201eproces Kaczmarka jest to inscenizacja w celu zaostrzenia terroru nad religi\u0105, bo Kaczmarek nie jest tyle winien ile mu przypisuj\u0105 – on stoi na gruncie Kodeksu ko\u015bcielnego a nie chce popiera\u0107 ksi\u0119\u017cy patriot\u00f3w\u201d, \u201eproces wywo\u0142any przez re\u017cym komunistyczny jest sfa\u0142szowany maj\u0105cy na celu poderwanie wiary katolickiej, oraz niszczenie ksi\u0119\u017cy\u201d – czytamy w dokumentach WUBP.<\/p>\r\n\r\n

Wiele os\u00f3b przypuszcza\u0142o, \u017ce w\u0142adze organizuj\u0105c proces, pos\u0142u\u017cy\u0142y si\u0119 podst\u0119pem. Je\u015bli nawet przyjmowano, \u017ce s\u0105dzon\u0105 osob\u0105 jest rzeczywi\u015bcie ordynariusz kielecki, to w\u0105tpiono w autentyczno\u015b\u0107 oskar\u017ce\u0144 i zezna\u0144. M\u00f3wiono np.: \u201etransmitowany przez radio proces jest nieprawd\u0105\u2026 gdy\u017c nie jest transmitowany bezpo\u015brednio z sali rozpraw, a tylko z ta\u015bmy – nadmieniaj\u0105c, \u017ce proces ten mogli nagra\u0107 arty\u015bci, bo nigdy by tak biskup nie zaznawa\u0142\u201d, \u201ew czasie procesu w s\u0105dzie wyst\u0119powali r\u00f3\u017cni przebrani osobnicy w postaci oskar\u017conych\u201d, \u201eks. Kaczmarek zeznaje wszystko nieprawd\u0119 bo jego zeznania s\u0105 wymuszone\u201d, \u201eto co podaj\u0105 w prasie i radio to wszystko nieprawda, poniewa\u017c Kaczmarek by\u0142 dobrym cz\u0142owiekiem, znam go od lat szkolnych\u201d, \u201eproces jest k\u0142amstwem, biskup nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 takich spraw dopu\u015bci\u0107\u201d, \u201eca\u0142y ten proces to wielka lipa, gdy\u017c oskar\u017ceni tak musz\u0105 zeznawa\u0107 jak tego rz\u0105d chce – a wszystko to jest robione tylko dlatego by ukaza\u0107 ksi\u0119\u017cy jako wrog\u00f3w ludu\u201d. Wg kr\u0105\u017c\u0105cej w powiecie lw\u00f3weckim plotki \u201eKaczmarek wypowiada\u0142 si\u0119 na procesie pod wp\u0142ywem \u015brodk\u00f3w chemicznych\u201d.<\/p>\r\n\r\n

W\u015br\u00f3d historyk\u00f3w nie brak opinii, i\u017c niekorzystne dla komunist\u00f3w reakcje spo\u0142ecze\u0144stwa na proces Kaczmarka, wp\u0142yn\u0119\u0142y na rezygnacj\u0119 z wytoczenia procesu Wyszy\u0144skiemu. Uderzaj\u0105cy jest rozd\u017awi\u0119k mi\u0119dzy reakcj\u0105 Mazowieckiego i spo\u0142ecze\u0144stwa. Jest to zrozumia\u0142e. Mazowiecki by\u0142 w\u00f3wczas dzia\u0142aczem kierowanego przez Boles\u0142awa Piaseckiego Stowarzyszenia PAX. W\u0142adze zezwalaj\u0105c na jego funkcjonowanie kierowa\u0142y si\u0119 ch\u0119ci\u0105 rozbicia Ko\u015bcio\u0142a i podporz\u0105dkowania go komunistom. PAX, niezale\u017cnie od intencji poszczeg\u00f3lnych cz\u0142onk\u00f3w, w okresie gdy toczy\u0142 si\u0119 proces Kaczmarka gorliwie wspiera\u0142 komunist\u00f3w i wyst\u0119powa\u0142 przeciw Ko\u015bcio\u0142owi. M. in. popar\u0142 dekret Rady Pa\u0144stwa z 9 II 1953 r. o tworzeniu, obsadzaniu i znoszeniu stanowisk ko\u015bcielnych. Jego realizacja mia\u0142a umo\u017cliwi\u0107 komunistom ingerencj\u0119 w obsadzanie stanowisk ko\u015bcielnych i przej\u0119cie kontroli nad Ko\u015bcio\u0142em. Wyszy\u0144ski okre\u015bli\u0142 PAX mianem \u201ekatolickich odszczepie\u0144c\u00f3w spo\u0142ecznych\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Jak zako\u0144czy\u0142a si\u0119 ta historia? 22 IX 1953 r. s\u0105d skaza\u0142 bp Kaczmarka na 12 lat wi\u0119zienia. Wolno\u015b\u0107 odzyska\u0142 w grudniu 1956 r., a w 1957 r. powr\u00f3ci\u0142 do diecezji kieleckiej. W 1990 zosta\u0142 uniewinniony. Funkcjonariusze UB, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do wyre\u017cyserowania procesu zostali nagrodzeni odznaczeniami i nagrodami pieni\u0119\u017cnymi: Z\u0142oty Krzy\u017c Zas\u0142ugi otrzyma\u0142o 5 os\u00f3b, Srebrny Krzy\u017c Zas\u0142ugi – 5, nagrody pieni\u0119\u017cne – 33 osoby. Spo\u0142ecze\u0144stwo dla \u201eintelektualist\u00f3w\u201d pozosta\u0142o mot\u0142ochem. A Mazowieckiemu jego haniebna postawa nie przeszkodzi\u0142a w tym, i\u017c zosta\u0142 uznany \u201eautorytetem moralnym\u201d. A raczej dzi\u0119ki temu nim zosta\u0142. Wszak warunkiem nieodzownym zaliczenia w poczet \u201eautorytet\u00f3w\u201d jest jedynie s\u0142uszna biografia, a w niej nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 elementu wsp\u00f3\u0142pracy z komunistami.<\/p>\r\n\r\n

Micha\u0142 Pluta<\/em><\/strong>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W akcie oskar\u017cenia znajdowa\u0142y si\u0119 wyssane z palca zarzuty natury politycznej i kryminalnej. W Polsce pod rz\u0105dami komunist\u00f3w najbardziej nag\u0142o\u015bnionym przez propagand\u0119 pokazowym procesem, podczas kt\u00f3rego s\u0105dzona by\u0142a osoba duchowna, by\u0142a rozprawa jaka w dniach 14-21 IX 1953 r. odby\u0142a si\u0119 w Warszawie przed Wojskowym S\u0105dem Rejonowym. Na \u0142awie oskar\u017conych zasiedli w\u00f3wczas biskup kielecki Czes\u0142aw […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,81],"class_list":["post-14057","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicystyka","tag-communism","tag-prl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14057","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14057"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14057\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14057"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14057"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14057"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}