{"id":1401,"date":"2007-11-25T11:22:32","date_gmt":"2007-11-25T11:22:32","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=1401","title":{"rendered":"Wsp\u00f3\u0142czesne kino – Marek Jan Chodakiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

T\u0142umaczy\u0142em jak komu dobremu, \u017ce kino dzisiejsze w wi\u0119kszo\u015bci odzwierciedla dominuj\u0105cy paradygmat kulturowy: post-modernizm, dekonstrukcj\u0119 i moralny relatywizm. Wyj\u0105tkiem s\u0105 niezale\u017cne produkcje narodowe – albo w ca\u0142o\u015bci, albo w du\u017cej cz\u0119\u015bci sponsorowane przez pa\u0144stwo. Nie wierzy\u0142 mi jeden z moich koleg\u00f3w, pseudonim „Voodomon” – kinoman, podr\u00f3\u017cnik, przedsi\u0119biorca, artysta, komputerowiec, milioner, posiadacz nieruchomo\u015bci, zwolennik New Age, homoseksualista, czyli raczej typowy przedstawiciel elity kalifornijskiej. Tym razem posz\u0142o o film „Kr\u00f3lestwo” („The Kingdom”) – o terrorystach w Arabii Saudyjskiej. Skrytykowa\u0142em go ostro za brak realizmu.<\/p>\r\n

Kr\u00f3tko: terrory\u015bci wysadzaj\u0105 w powietrze du\u017c\u0105 grup\u0119 Amerykan\u00f3w, w wi\u0119kszo\u015bci cywil\u00f3w, i ich saudyjskich stra\u017cnik\u00f3w. Szef specjalnej kom\u00f3rki dochodzeniowej FBI wraz z trzyosobowym zespo\u0142em jedzie do Arabii Saudyjskiej, aby wykry\u0107 zbrodniarzy. Po wielu przygodach udaje si\u0119 naturalnie odnale\u017a\u0107 zamachowc\u00f3w i „Si\u0142y Dobra” zwyci\u0119\u017caj\u0105. Wstawi\u0142em tu cudzys\u0142\u00f3w, bowiem do filmu w\u0142\u0105czono w\u0105tek relatywizmu moralnego. Tw\u00f3rcy zasugerowali bowiem, \u017ce nie ma r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy terrorystami a kontrterrorystami, bo jedni i drudzy chc\u0105 kill them all. Tw\u00f3rcy nie dostrzegli, \u017ce r\u00f3\u017cnica jest taka, i\u017c kontrterrory\u015bci chc\u0105 zabi\u0107 terroryst\u00f3w, a ci ostatni chc\u0105 zabi\u0107 WSZYSTKICH, kt\u00f3rzy im si\u0119 nie poddaj\u0105, \u0142\u0105cznie z niewinnymi, zabijanymi z zasady, a nie przez przypadek. Tego rozr\u00f3\u017cnienia w filmie nie ma. Jest, de rigueur, jak zwykle pot\u0119pienie Zachodu, Ameryki albo przynajmniej zr\u00f3wnanie ich ze z\u0142em terroryzmu.<\/p>\r\n

Voodomon poleci\u0142 mi bardzo ten film. Obejrza\u0142em i pochwali\u0142em to, \u017ce film pokaza\u0142 do\u015b\u0107 dobrze niekt\u00f3re aspekty \u015bwiata dyplomacji i wywiadu, a szczeg\u00f3lnie biurokracj\u0119 waszyngto\u0144sk\u0105 trz\u0119s\u0105c\u0105 si\u0119 ze strachu przed lewicow\u0105 gazet\u0105, kt\u00f3r\u0105 konserwaty\u015bci tutejsi czule nazywaj\u0105 „The Washington Compost”. By\u0142y te\u017c inne do\u015b\u0107 realistyczne momenty, na przyk\u0142ad torturowanie saudyjskiego policjanta przez wojsko Kr\u00f3lestwa za zastrzelenie terroryst\u00f3w. Uznano, \u017ce policjant by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 spisku.<\/p>\r\n

Ale og\u00f3lnie film grzeszy brakiem realizmu. Po pierwsze – nikomu nie uda\u0142oby si\u0119 wjecha\u0107 do Arabii Saudyjskiej po chamskim potraktowaniu i szanta\u017cowaniu saudyjskiego ambasadora w Waszyngtonie, co zrobi\u0142 szef zespo\u0142u FBI. Po drugie – zespo\u0142owi nic by si\u0119 nie uda\u0142o dokona\u0107 w tym kr\u00f3lestwie, je\u015bli w sk\u0142ad grupy wchodziliby: czarny (dla Saudyjczyk\u00f3w znajduj\u0105cy si\u0119 najni\u017cej na drabinie spo\u0142ecznej) jako szef zespo\u0142u, kobieta (wiadomo), \u017byd (te\u017c jasne) oraz najstarszy wiekiem i sta\u017cem, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 zaledwie jako ekspert techniczny (a nie szef, jak powinno by\u0107). Po trzecie – struktura spo\u0142eczna przedstawiona w filmie ca\u0142kowicie pomija fakt, \u017ce Arabia Saudyjska to gerontokracja, rz\u0105dy starych. M\u0142odziutkiego ksi\u0119cia nigdy nie postawiono by na czele dochodzenia w tak delikatnej sprawie, jak opisany powy\u017cej akt terrorystyczny. Tak mog\u0142oby si\u0119 sta\u0107 jedynie, je\u015bli m\u0142odzie\u0144ca tego nadzorowa\u0142by starszy wiekiem ksi\u0105\u017c\u0119, operuj\u0105cy zakulisowo.<\/p>\r\n

Voodomon odpisa\u0142 mi: „rozmawia\u0142em ze swoim ojcem, kt\u00f3ry doskonale m\u00f3wi po arabsku i ma bezpo\u015brednie kontakty z ksi\u0119ciem Abdullahem al-Faisalem w sprawie system\u00f3w obronnych. Potwierdzi\u0142 to, co napisa\u0142e\u015b”. Voodomon odm\u00f3wi\u0142 jednak przyj\u0119cia do wiadomo\u015bci moich argument\u00f3w o moralnym relatywi\u017amie.<\/p>\r\n

Nie dostrzeg\u0142 te\u017c go w „\u017bywotach innych” („Das Leben des Anderes”). Dla mnie film ten jest jak „Psy”, gdzie bohaterem jest dobry, tragiczny ubek. Takich Adam\u00f3w Hodysz\u00f3w by\u0142o naprawd\u0119 niewielu. Florian Henckel hrabia von Donnersmarck, kt\u00f3ry wyre\u017cyserowa\u0142 obraz, po prostu zabezpieczy\u0142 si\u0119 ubeckim misiaczkiem, aby nie by\u0142o oskar\u017ce\u0144 o zbytni antykomunizm. Jasne jest, \u017ce liberalny artysta ma licencj\u0119, ale dlaczego nie ma filmu o tym, jak ubecy zrywali naszym paznokcie, a jedynym dobrym ubekiem jest „Ogie\u0144”?<\/p>\r\n

No w\u0142a\u015bnie – takim filmem m\u00f3g\u0142by by\u0107 Katy\u0144. Ale donosz\u0105 mi z Polski, \u017ce obraz jest nuuudny i politycznie poprawny. Nale\u017cy wyci\u0105\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 opr\u00f3cz sceny egzekucji oficer\u00f3w polskich przez NKWD. I na koniec pokaza\u0107 g\u0142\u00f3wnych beneficjent\u00f3w Katynia: fetuj\u0105cego zwyci\u0119stwo wyborcze Kwa\u015bniewskiego i post-komunist\u00f3w, kt\u00f3rzy „wybrali przysz\u0142o\u015b\u0107.” No c\u00f3\u017c, przecierpieli\u015bmy lesbijsk\u0105 interpretacj\u0119 „Ogniem i mieczem,” to trzeba te\u017c odczeka\u0107, a\u017c wolna Polska wyprodukuje swoich re\u017cyser\u00f3w-niepeerelowc\u00f3w. I wtedy zrobi si\u0119 i „Katy\u0144”, i „Wojn\u0119 1920 roku”, i inne potrzebne obrazy. Do tego czasu b\u0119dzie ambiwalentny Holly-Ł\u00f3d\u017a.
\r\n A mo\u017ce by\u0107 inaczej. \u017badnej ambiwalencji nie ma bowiem w filmie „Koczownik” („Nomad”) (http:\/\/www.kochevnik-film.ru\/). Rz\u0105d Kazachstanu zap\u0142aci\u0142 40 milion\u00f3w dolar\u00f3w za zekranizowanie historii Kazach\u00f3w z pocz\u0105tku XVIII wieku. Wynaj\u0119to nawet kilku aktor\u00f3w z Hollywood oraz W\u0142och\u00f3w od produkcji i re\u017cyserii. W rezultacie powsta\u0142 taki antymongolski spaghetti-western, a raczej eastern. Wrogami s\u0105 s\u0105siedzi ze wschodu. Moskwiczanie przedstawieni s\u0105 pozytywnie jako eksperci od artylerii, kt\u00f3ra – opr\u00f3cz wspania\u0142ych wyczyn\u00f3w tytu\u0142owego Koczownika – przewa\u017ca szal\u0119 zwyci\u0119stwa na stron\u0119 Si\u0142 Dobra. Koczownik to anty-Borat. I bez kompleks\u00f3w.<\/p>\r\n

Innego rodzaju interwencj\u0105 pa\u0144stwow\u0105 jest film „Obro\u0144ca” („The Protector”). Porwano s\u0142onia w Tajlandii, aby nast\u0119pnie zaserwowa\u0107 go jako rarytas w nielegalnej restauracji w Australii. Opiekun s\u0142onia goni porywaczy. Ale tak naprawd\u0119 trudno zgadn\u0105\u0107, o czym ten film jest, bowiem sk\u0142ada si\u0119 przede wszystkim z sekwencji walk, \u0142amania ko\u015bci i zabijania. Nie jest to po\u0142\u0105czone w \u017cadn\u0105 logiczn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Siedzieli\u015bmy z koleg\u0105 na p\u00f3\u017anym seansie, za\u015bmiewali\u015bmy si\u0119 i z niedowierzania potrz\u0105sali\u015bmy g\u0142owami. Nieliczna publika mia\u0142a permanentnie opad\u0142e szcz\u0119ki. Wpuszczony na rynek ameryka\u0144ski dzi\u0119ki protekcji Quentina Tarantino film powsta\u0142 dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy m.in. zarz\u0105du wi\u0119zie\u0144 Kr\u00f3lestwa Tajlandii. To t\u0142umaczy realizm \u0142amanych ko\u015bci. W \u017cadnym wypadku nie zastosowano techniki komputerowej. Statystami byli tajscy wi\u0119\u017aniowie oraz bia\u0142e mi\u0119\u015bniaki. Na ko\u0144cu ukaza\u0142o si\u0119 o\u015bwiadczenie, \u017ce nie zraniono w trakcie filmowania \u017cadnego s\u0142onia. O ludziach g\u0142ucho. W ka\u017cdym razie film promowa\u0142 tajski folklor, patriotyzm oraz lokalne sztuki walki. Nikt na Tajlandi\u0119 nie plu\u0142. Szwarccharaktery to porywacze, post-sowieccy gangsterzy i ich lokalni kolaboranci oraz wiecznie znudzeni ludzie Zachodu, kt\u00f3rzy chcieli zje\u015b\u0107 s\u0142onia.<\/p>\r\n

Obecnie istniej\u0105 dwie drogi filmowe: kulturowa anarchia komercji rodem z Hollywood oraz mecenat pa\u0144stw narodowych. Obie opcje wymagaj\u0105 ogromnych nak\u0142ad\u00f3w finansowych. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce powstanie trzecia – indywidualna inicjatywa, kt\u00f3ra zaistnieje w formie film\u00f3w dokumentalnych i fabularnych dost\u0119pnych tanio przez internet. I zwyci\u0119\u017cy wtedy anty-Holly-Ł\u00f3d\u017a.<\/p>\r\n

Marek Jan Chodakiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Za: Najwy\u017cszy Czas! 22 Listopada 2007<\/a><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Prof. dr Marek Jan Chodakiewicz jest historykiem specjalizuj\u0105cym si\u0119 w historii Europy XIX i XX wieku. Jest absolwentem San Francisko State University<\/em> (BA) i Columbia University <\/em>(MPhil i PhD). Obecnie jest wyk\u0142adowc\u0105 elitarnej uczelni Institute of World Politics<\/em> w Waszyngtonie, kszta\u0142c\u0105cej dyplomat\u00f3w i pracownik\u00f3w wywiadu.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"T\u0142umaczy\u0142em jak komu dobremu, \u017ce kino dzisiejsze w wi\u0119kszo\u015bci odzwierciedla dominuj\u0105cy paradygmat kulturowy: post-modernizm, dekonstrukcj\u0119 i moralny relatywizm. Wyj\u0105tkiem s\u0105 niezale\u017cne produkcje narodowe – albo w ca\u0142o\u015bci, albo w du\u017cej cz\u0119\u015bci sponsorowane przez pa\u0144stwo. Nie wierzy\u0142 mi jeden z moich koleg\u00f3w, pseudonim „Voodomon” – kinoman, podr\u00f3\u017cnik, przedsi\u0119biorca, artysta, komputerowiec, milioner, posiadacz nieruchomo\u015bci, zwolennik New Age, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1401"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1401"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1401\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}