{"id":139582,"date":"2023-03-28T10:46:28","date_gmt":"2023-03-28T14:46:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=139582"},"modified":"2023-03-28T10:46:28","modified_gmt":"2023-03-28T14:46:28","slug":"lekcje-etyki-jako-pomoc-w-wyzwoleniu-z-uwiklania-w-powszechnie-przyjete-konwencje-i-oczywistosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=139582","title":{"rendered":"Lekcje etyki jako pomoc w wyzwoleniu z \u201euwik\u0142ania w powszechnie przyj\u0119te konwencje i oczywisto\u015bci\u201d?"},"content":{"rendered":"
\r\n

Zawarty w tytule cytat to fragment tekstu \u201eSzkolne lekcje etyki, co to takiego?\u201d opracowanego przez Andrzeja Wendrychowicza. Opracowanie to, jak deklaruje jego autor, oparte jest na t\u0142umaczeniu \u201eWprowadzenia do materia\u0142\u00f3w dla berli\u0144skich nauczycieli etyki w klasach gimnazjalnych\u201d wydanych przez Berliner Landesinstitut f\u00fcr Schule und Medien<\/em> (LISUM) Berlin, czerwiec 2006. Omawiany tekst, jak r\u00f3wnie\u017c pozosta\u0142e, do kt\u00f3rych nawi\u0105\u017c\u0119, zosta\u0142 opublikowany na portalu www.etykawszkole.pl. Niemieckiej inspiracji z roku 2006 r. pr\u00f3\u017cno szuka\u0107, natomiast aktualna propozycja programowa nauczania etyki w brandenburskich szko\u0142ach, zamieszczona na stronie LISUM<\/a><\/span> jest bardzo odmienna od propozycji autora.<\/p>\r\n

Przejd\u017amy jednak na nasze podw\u00f3rko. Odpowied\u017a na pytanie, czym zajmuje si\u0119 etyka, znajdziemy w \u201eSzkicu podr\u0119cznika do etyki\u201d opracowanym przez Andrzeja Koraszewskiego. Etyka uj\u0119ta jest przeze\u0144 w opozycji do moralno\u015bci i chrze\u015bcija\u0144stwa. Moralno\u015b\u0107 \u2013 jego zdaniem \u2013 jest zestawem nakaz\u00f3w i p\u0142ynie z religii; natomiast etyka to nauka, kt\u00f3ra m\u00f3wi o dylematach i k\u0142opotach z przykazaniami<\/em>. Zaiste, okre\u015blenie au pair godne \u201eKr\u00f3tkiego s\u0142ownika filozoficznego\u201d P. Judina i M. Rozentala (red.), w kt\u00f3rym to nie\u015bmiertelnym dziele, cybernetyka zosta\u0142a okre\u015blona jako \u201ereakcyjna pseudonauka\u201d, a imperializm \u201ewiekiem zgnilizny i \u015bmierci kapitalizmu\u201d.<\/p>\r\n

Jak naucza\u0107 etyki? Nauczanie etyki<\/em> \u2013 zdaniem autora \u201eSzkolnych lekcji\u201d \u2013 niewiele ma wsp\u00f3lnego z wychowaniem w warto\u015bciach, gdzie chodzi o przekazywanie zasad i norm, z g\u00f3ry ustalonych i zdefiniowanych.<\/em> W trakcie takich lekcji nale\u017cy<\/em> \u2013 wed\u0142ug niego \u2013 zach\u0119ci\u0107 uczni\u00f3w i pom\u00f3c im wyzwoli\u0107 si\u0119 przynajmniej troch\u0119 z uwik\u0142ania w powszechnie przyj\u0119te konwencje i oczywisto\u015bci w ich codziennym \u017cyciu.<\/em> Autor nie dopowiada, czy chodzi mu o wszystkie konwencje i oczywisto\u015bci, czy tylko o niekt\u00f3re.<\/p>\r\n

Zapytajmy na koniec, jaki jest cel takich lekcji? Autor \u201eSzkolnych lekcji…\u201d twierdzi, \u017ce: Poza tematami zwi\u0105zanymi z podstawowymi prawami cz\u0142owieka i postanowieniami konstytucji, na lekcjach etyki nale\u017cy<\/em> (…) pozostawi\u0107 uczniom, jakie warto\u015bci i normy<\/em> (…) zyskaj\u0105 ich uznanie. Tu nie chodzi o przekazywanie jakiej\u015b autorytarnej wiedzy i nikt nie ma ostatniego zdania; tu chodzi o etyczn\u0105 debat\u0119.<\/em> Deklaruje zatem, \u017ce celem lekcji etyki jest \u201eetyczna debata\u201d. Instrukta\u017c owocnego prowadzenia \u201edebat etycznych\u201d znajdziemy w \u201eSzkicu podr\u0119cznika\u201d i niekt\u00f3rych scenariuszach lekcji.<\/p>\r\n

Debata pierwsza:<\/strong> \u201eSzkic podr\u0119cznika do etyki\u201d. Autor \u201eSzkicu…\u201d proponuje, aby etyk\u0119 budowa\u0107 na naturalistycznym poj\u0119ciu cz\u0142owieka. Wychodzi od \u015bwiata zwierz\u0105t \u2013 opowiada o ich, opartych na instynktach, dzia\u0142aniach (opiece, agresji, itd.), by ukaza\u0107, \u017ce seks z przyjacielem lub w\u0142adc\u0105 stada to nagroda i wyr\u00f3\u017cnienie: \u201e(…) ca\u0142a gama film\u00f3w i filmik\u00f3w o budowie gniazda i kooperacji w trakcie przygotowania do rodzicielstwa, o po\u015bwi\u0119ceniu dla tych g\u0142upich g\u00f3wniarzy, o obronie i oczywi\u015bcie… o wylizywaniu, czyli o mi\u0142o\u015bci. I karcenie, koniecznie trzeba im pokaza\u0107 jak taki ma\u0142pi czy tygrysi p\u0119tak dostaje w ty\u0142ek. Rozpacz po stracie dziecka.<\/em> (…) Co dalej? Wredny ojciec. Lew dzieciob\u00f3jca. (…) Moralno\u015b\u0107 w stadzie, Prawo k\u0142\u00f3w i pazur\u00f3w i m\u0105dry w\u0142adca-rozjemca i opiekun, dalej sojusze i przyja\u017anie, seks z w\u0142adc\u0105 i seks z przyjacielem (dzieciaki b\u0119d\u0105 to kocha\u0107).<\/em> (…) Fundament altruizmu \u2013 dostarczanie \u017cywno\u015bci dla partner\u00f3w i dzieci, <\/em>(…) nagroda: seks, rozpowszechnienie swoich gen\u00f3w.<\/em><\/p>\r\n

\f Debata druga<\/strong>: scenariusz lekcji \u201eRodzina \u2013 m\u00f3j dom\u201d. Trwa zabawa w uk\u0142adanie sylwetek kobiet, m\u0119\u017cczyzn i dzieci; zadaniem uczni\u00f3w jest zestawia\u0107 r\u00f3\u017cne konstelacje rodzinne. Wskaz\u00f3wka dla nauczyciela: Do\u015bwiadczenie m\u00f3wi, \u017ce dzieci z regu\u0142y odwzorowuj\u0105 w\u0142asne rodziny. Dlatego nauczycielka pokazuje klasie tak\u017ce Inne formy rodziny<\/em> (…). Na koniec grupa dyskutuje nad tym, jak mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 rodzina. Znacz\u0105ca jest ingerencja nauczycielki w uk\u0142adanie konstelacji rodzinnych<\/em>. Je\u015bli jej udzia\u0142 w dyskusji dzieci\u0119cej jest podobny, znamy z g\u00f3ry fina\u0142 tej \u201edyskusji\u201d. Ci\u0105g dalszy lekcji: Powiesi\u0107 na \u015bcianie lub tablicy du\u017ce zdj\u0119cie dwojga rodze\u0144stwa. Nauczycielka m\u00f3wi: To jest Katarzyna i jej brat Kamil. Do rodziny nale\u017cy tak\u017ce Mama, Tata i pies Bello. A kto nale\u017cy do Twojej rodziny? Dzieci wykonuj\u0105 rysunki swoich rodzin, czyli wszystkich os\u00f3b mieszkaj\u0105cych razem.<\/em><\/p>\r\n

Debata trzecia<\/strong>: w ramach lekcji \u201e\u017bycie w rodzinie\u201d czytany jest opis \u201erytua\u0142u przej\u015bcia\u201d w jednym z kraj\u00f3w Afryki. Najwa\u017cniejszym punktem rytua\u0142u jest obrzezanie<\/em> (…). Przed obrzezaniem ch\u0142opcy s\u0105 goleni i musz\u0105 zdj\u0105\u0107 ubranie. \u017beby z b\u00f3lu nie przegry\u017ali sobie j\u0119zyk\u00f3w, ich ojcowie chrzestni wk\u0142adaj\u0105 im mi\u0119dzy z\u0119by kawa\u0142ek drewna.<\/em> (…) W nast\u0119puj\u0105cej po tym miesi\u0119cznej izolacji wiele si\u0119 ta\u0144czy, pije piwo z kukurydzy i wsp\u00f3lnie biesiaduje.<\/em> A oto instrukcja dla nauczyciela, dotycz\u0105ca sposobu prowadzenia \u201edebaty\u201d: Mo\u017cna w uzupe\u0142nieniu por\u00f3wna\u0107 ten afryka\u0144ski rytua\u0142 z analogicznymi formami w religiach chrze\u015bcija\u0144skich, z komuni\u0105, konfirmacj\u0105, bierzmowaniem. Nale\u017cy przy tym tak\u017ce podkre\u015bli\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie coraz cz\u0119\u015bciej rezygnuje si\u0119 z wszelkich religijnych rytua\u0142\u00f3w przej\u015bcia.<\/em><\/p>\r\n

Debata czwarta<\/strong>: \u201ePo\u017cegnanie z Rune\u201d. Opowiadanie o \u015bmierci ch\u0142opca, a po nim pytania w stylu Co to znaczy, \u017ce ludzie s\u0105 tak\u0105 sam\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 natury jak inne \u017cywe organizmy?<\/em><\/p>\r\n

Debata pi\u0105ta<\/strong>: \u201eDlaczego u\u015bwinienie bywa niekiedy pi\u0119kne?\u201d Opowiadanie o zabawie polegaj\u0105cej na smarowaniu b\u0142otem nagich dzieci\u0119cych cia\u0142, zwie\u0144czone pytaniem: Czy prze\u017cyli\u015bcie ju\u017c co\u015b podobnego?<\/em> i refleksj\u0105: Przynale\u017cno\u015b\u0107 cz\u0142owieka do natury zawiera w sobie tak\u017ce radosn\u0105 i pozbawion\u0105 skr\u0119powania zabaw\u0119 w\u0142asnym cia\u0142em.<\/em><\/p>\r\n

Debata sz\u00f3sta<\/strong>: \u201eDrzewo genealogiczne\u201d. To scenariusz, w kt\u00f3rym ignorancja i tupet objawia si\u0119 w ca\u0142ej pe\u0142ni. Obieramy sobie za punkt wyj\u015bciowy ide\u0119 Rewolucja. I ustawiamy postaci chronologicznie. <\/em>(…) Spartakus, Wercyngetoryks, Cromwell, Robespierre, Pi\u0142sudski, Lenin, Che Guevara, Solidarno\u015b\u0107 <\/em>(…). <\/em>(…) na ko\u0144cu dany ucze\u0144, kt\u00f3ry przedstawia swoj\u0105 wizj\u0119 zagadnienia <\/em>(…). <\/em>(…) Ciekawie wysz\u0142oby religijne drzewo genealogiczne, na kt\u00f3rym przedstawi\u0107 by mo\u017cna wsp\u00f3lne motywy r\u00f3\u017cnych wierze\u0144. Np. potop wyst\u0119powa\u0142 ju\u017c w religii Mezopotamskiej, przej\u0119li go \u017cydzi, od \u017cyd\u00f3w powsta\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwo, kt\u00f3re z Mezopotamii zapo\u017cyczy\u0142o legend\u0119 narodzin Chrystusa z dziewicy <\/em>(…) itd. <\/em>(…) Katolicy <\/em>(…) wch\u0142on\u0119li kult bogini narod\u00f3w schrystianizowanych <\/em>(…). <\/em>(…) ciekawie b\u0119dzie dowiedzie\u0107 si\u0119, jak uczniowie widz\u0105 siebie, jako ostatnie ogniwo \u2013 jako kontynuator\u00f3w?, jako reformator\u00f3w?, jako odszczepie\u0144c\u00f3w?, jako my\u015blicieli rozdzielaj\u0105cych ko\u015bci\u00f3\u0142 od pa\u0144stwa na wz\u00f3r Francuz\u00f3w, od sfery publicznej na wz\u00f3r Skandynaw\u00f3w? Jako apostat\u00f3w, ateist\u00f3w, czy mo\u017ce za\u0142o\u017cycieli jakiej\u015b nowej religii? Fantazja nie zna granic!<\/em><\/p>\r\n

Debata si\u00f3dma<\/strong>: \u201eObudzona kr\u00f3lewna\u201d. To zmodyfikowana wersja ba\u015bni o \u015bpi\u0105cej kr\u00f3lewnie: kr\u00f3lewna ma brata, i to on staje si\u0119 adresatem poca\u0142unku zakochanego ksi\u0119cia. Komentarz wr\u00f3\u017cki: Przecie\u017c m\u00f3wi\u0142y\u015bmy \u2013 tylko prawdziwa mi\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce obudzi\u0107 j\u0105 i ca\u0142\u0105 rodzin\u0119!<\/em><\/p>\r\n

Debata \u00f3sma<\/strong>: \u201eOrientacje seksualne\u201d. Jedno z zada\u0144: uczniowie wyobra\u017caj\u0105 sobie, \u017ce id\u0105 na parad\u0119 r\u00f3wno\u015bci i wymy\u015blaj\u0105 has\u0142o dla poszczeg\u00f3lnej orientacji<\/em> (…).<\/p>\r\n

Debata dziewi\u0105ta<\/strong>: \u201eMniejszo\u015bci seksualne, zwi\u0105zki partnerskie\u201d. Scenariusz zak\u0142ada, i\u017c dzieci Ogl\u0105daj\u0105 plakaty i filmy promuj\u0105ce idee zwi\u0105zk\u00f3w partnerskich.<\/em><\/p>\r\n

\f Debata dziesi\u0105ta<\/strong>: \u201e\u015bwiadome \u017cycie seksualne\u201d. A oto instrukcja, na kt\u00f3r\u0105 natrafiamy w scenariuszu lekcji: staraj si\u0119 wyrobi\u0107 w uczniach asertywno\u015b\u0107 w sprawach podejmowania wsp\u00f3\u0142\u017cycia <\/em>(…). <\/em>(…) opowiedz czym jest libido i dlaczego jest wa\u017cne, by s\u0142ucha\u0107 w\u0142asnych potrzeb<\/em> (…).<\/p>\r\n

Debata jedenasta<\/strong>: scenariusz lekcji \u201eBajka o ma\u0142\u017ce\u0144stwie\u201d. To opowiadanie o ksi\u0119\u017cniczce kt\u00f3ra zgodnie z wol\u0105 rodzic\u00f3w ma zosta\u0107 \u017con\u0105 ksi\u0119cia z s\u0105siedniego kr\u00f3lestwa. Przybywa ksi\u0105\u017c\u0119, jednak ksi\u0119\u017cniczka woli \u017cy\u0107 ze swoj\u0105 dw\u00f3rk\u0105, a ksi\u0105\u017c\u0119 zakocha\u0142 si\u0119 w kucharzu. Wobec dzieci formu\u0142owane jest pytanie: Co powinno si\u0119 teraz wydarzy\u0107, aby wszyscy mogli by\u0107 szcz\u0119\u015bliwi?<\/em> Odpowiedzi s\u0105 formu\u0142owane s\u0142ownie, za pomoc\u0105 rysunku, poprzez u\u0142o\u017cenie figur w pary lub przez odegranie r\u00f3l os\u00f3b homoseksualnych szykuj\u0105cych si\u0119 do rozmowy z kr\u00f3lem i kr\u00f3low\u0105. Pytania pomocnicze: Co jest wa\u017cniejsze: zachowywa\u0107 si\u0119 tak, jak oczekuj\u0105 tego inni, czy te\u017c tak, jak wy uwa\u017cacie za s\u0142uszne? Kto o tym decyduje, jak kto\u015b ma by\u0107 szcz\u0119\u015bliwy?<\/em><\/p>\r\n

Debata dwunasta<\/strong>: \u201eKto mieszka na Bergstrasse 33?. Uczniom prezentowany jest, wzbogacony obrazkami i historyjkami z \u017cycia, opis mieszka\u0144c\u00f3w kamienicy. Mieszkanie B zajmuj\u0105 dwaj m\u0119\u017cczy\u017ani, kt\u00f3rzy \u201ew soboty ch\u0119tnie chodz\u0105 pota\u0144czy\u0107\u201d. W\u0142a\u015bnie maj\u0105 przyjecha\u0107 rodzice Berta i Bert martwi si\u0119, bo oni jeszcze nie wiedz\u0105. A oto zadanie dla uczni\u00f3w: Dobierz sobie partnera i odegrajcie scenk\u0119 rozmowy Berta i Benjamina. Rozmowa ma dotyczy\u0107, co [i] w jaki spos\u00f3b Bert powie swoim rodzicom o partnerstwie z Benjaminem.<\/em><\/p>\r\n

Debata trzynasta<\/strong>: \u201eR\u00f3\u017cne warianty zabawy w rodzin\u0119\u201d. Potrzebne s\u0105 trzy krzes\u0142a oraz dwa zestawy po 12 kartonik\u00f3w z nazwami r\u00f3l i nazwiskami (mama X, tata X, syn X, c\u00f3rka X, mama Y…). W zabawie uczestniczy 12 dzieci. Nast\u0119puje losowanie, kompletowanie \u201erodzin\u201d i siadanie ka\u017cdej rodziny na jednym z krzese\u0142 (na krze\u015ble: tata, na kolanach taty: mama, itd.). Wygrywa \u201erodzina\u201d, kt\u00f3ra dokona tego jako pierwsza. Druga runda przebiega podobnie, z tym, \u017ce losowanie dokonuje si\u0119 z podmienionego przez nauczycielk\u0119 zestawu. \u201eRodziny\u201d skompletowane wedle nowego zestawu kartonik\u00f3w to: dw\u00f3ch gej\u00f3w, c\u00f3rka i syn; dwie lesbijki, c\u00f3rka i syn oraz samotna matka i troje dzieci.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Gdyby\u015bmy zapytali o \u017ar\u00f3d\u0142a inspiracji wzmiankownych scenariuszy, nie jeste\u015bmy skazani na domys\u0142y. Autorzy pisz\u0105 wprost, \u017ce zaczerpn\u0119li je z broszury wydanej przez Zwi\u0105zek Humanistyczny Niemiec (HVD), \u201ewielkiego przyjaciela portalu etykawszkole.pl\u201d. (Jak wiadomo, przyjaci\u00f3\u0142 poznaje si\u0119 w biedzie.) Per opposita cognoscitur<\/em> \u2013 kto w takim razie jest wielkim nieprzyjacielem portalu etykawszkole.pl? Na to pytanie r\u00f3wnie\u017c \u0142atwo znajdujemy odpowied\u017a. Ot\u00f3\u017c, jednym z nich jest abp. Marek J\u0119draszewski, kt\u00f3ry o\u015bmieli\u0142 si\u0119 m\u00f3wi\u0107 o nowej \u201et\u0119czowej zarazie\u201d, kt\u00f3ra chce opanowa\u0107 ludzkie dusze, serca i umys\u0142y.<\/p>\r\n

Wypowied\u017a krakowskiego arcybiskupa musia\u0142a chyba wywo\u0142a\u0107 alarm trzeciego stopnia, bowiem portal odrzuci\u0142 kamufla\u017c edukacji etycznej i ujawni\u0142, o co mu tak naprawd\u0119 chodzi. Wierni (i biskupowi i rz\u0105dowi) bardzo przej\u0119li si\u0119 tymi s\u0142owami i coraz to nowa gmina og\u0142asza si\u0119 Stref\u0105 woln\u0105 od LGBT. Aktywi\u015bci obywatelscy usi\u0142uj\u0105, w sprzeciwie, ustanawia\u0107 Strefy wolne od nienawi\u015bci. Portal etykawszkole.pl chce wesprze\u0107 ich wysi\u0142ki i zaprasza do udzia\u0142u w aktywno\u015bci. Zara\u017camy t\u0119cz\u0105. Je\u015bli jeste\u015b nauczycielem, rodzicem, wychowawc\u0105, pracujesz w szkolnej czy publicznej bibliotece albo w domu kultury. Je\u015bli jeste\u015b po prostu wra\u017cliwym, my\u015bl\u0105cym cz\u0142owiekiem, si\u0119gnij po nasze materia\u0142y i rozpowszechniaj \u201et\u0119czow\u0105 zaraz\u0119\u201d. Niech si\u0119 rozniesie po ca\u0142ej Polsce. W naszych materia\u0142ach znajdziesz \u201ezarazki\u201d przeznaczone dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy szkolnej od klas pierwszych po najstarsze klasy w szko\u0142ach podstawowych.<\/em><\/p>\r\n

\f Czy jest kto\u015b tak naiwny, by s\u0105dzi\u0107, \u017ce wzmiankowane scenariusze lekcji etyki s\u0105 sterylnie czyste, wolne od \u201ezarazk\u00f3w\u201d? Sapienti sat. Czy to nie dziwne, \u017ce w materia\u0142ach adresowanych do przysz\u0142ych nauczycieli etyki (nauki filozoficznej, formu\u0142uj\u0105cej s\u0105dy normatywne dotycz\u0105ce ludzkiego dzia\u0142ania za pomoc\u0105 wrodzonych cz\u0142owiekowi zdolno\u015bci poznawczych) nie znajdujemy na przyk\u0142ad informacji o tym, czym jest i z czego sk\u0142ada si\u0119 fakt etyczny, czy czym r\u00f3\u017cni si\u0119 powinno\u015b\u0107 moralna od innych typ\u00f3w powinno\u015bci? Naturalnie, po tym co powiedziano, nie powinno nas to dziwi\u0107. Widzimy wszak, \u017ce tu nie chodzi o przekaz wiedzy etycznej, czy budzenie wra\u017cliwo\u015bci moralnej, w spos\u00f3b dostosowany do wieku i stopnia rozwoju uczni\u00f3w, lecz o, wykorzystuj\u0105c\u0105 niski poziom kultury logicznometodologicznej adresat\u00f3w, indoktrynacj\u0119. Celem jest wpojenie uczniom moralnego sytuacjonizmu i permisywizmu, a wi\u0119c pewnych odmian relatywizmu moralnego.<\/p>\r\n

Je\u015bli nie postawi si\u0119 odpowiedniej zapory, to takie tre\u015bci zostan\u0105 wprowdzone do szk\u00f3\u0142 i dzieci\u0119cych umys\u0142\u00f3w. Czy w\u00f3wczas wprowadzenie etyki do szk\u00f3\u0142 nie oka\u017ce si\u0119 otwarciem puszki Pandory?<\/p>\r\n

Weronika Farkas<\/em><\/strong><\/p>\r\n<\/div>\r\n

 <\/p>\r\n

Pierwodruk: www.bibula.com<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zawarty w tytule cytat to fragment tekstu \u201eSzkolne lekcje etyki, co to takiego?\u201d opracowanego przez Andrzeja Wendrychowicza. Opracowanie to, jak deklaruje jego autor, oparte jest na t\u0142umaczeniu \u201eWprowadzenia do materia\u0142\u00f3w dla berli\u0144skich nauczycieli etyki w klasach gimnazjalnych\u201d wydanych przez Berliner Landesinstitut f\u00fcr Schule und Medien (LISUM) Berlin, czerwiec 2006. Omawiany tekst, jak r\u00f3wnie\u017c pozosta\u0142e, do […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13],"tags":[166,92,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/139582"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=139582"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/139582\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":139596,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/139582\/revisions\/139596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=139582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=139582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=139582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}