{"id":138729,"date":"2023-02-05T12:04:34","date_gmt":"2023-02-05T17:04:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=138729"},"modified":"2023-02-05T12:04:34","modified_gmt":"2023-02-05T17:04:34","slug":"ii-sobor-watykanski-i-kwestia-zydowska-ks-gabriel-billecocq-fsspx","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=138729","title":{"rendered":"II Sob\u00f3r Watyka\u0144ski i kwestia \u017cydowska – ks. Gabriel Billecocq FSSPX<\/em>"},"content":{"rendered":"

I. Historia schematu soborowego<\/strong><\/h4>\r\n

 <\/p>\r\n

T\u0142o historyczne<\/h4>\r\n

Og\u0142oszone 5 czerwca 1960 r. motu proprio Jana XXIII Superno Dei nutu<\/em> powo\u0142ywa\u0142o do \u017cycia struktury odpowiedzialne za przygotowania do II Soboru Watyka\u0144skiego. Obok 11 utworzonych przez niego komisji powsta\u0142y r\u00f3wnie\u017c 3 sekretariaty, z kt\u00f3rych jeden zajmowa\u0107 si\u0119 mia\u0142 kwesti\u0105 jedno\u015bci chrze\u015bcijan. Sekretariatem tym kierowa\u0142 Agostino kard. Bea, wspomagany przez ks. Johannesa Willebrandsa. Pierwszym zadaniem tego organu by\u0142o zaproszenie chrze\u015bcijan-niekatolik\u00f3w do przys\u0142ania na Sob\u00f3r obserwator\u00f3w, a tak\u017ce pomaganie im w \u015bledzeniu i rozumieniu tocz\u0105cych si\u0119 dyskusji. Jednak w 1962 r. sekretariat ten otrzyma\u0142, na mocy decyzji papie\u017ca, status analogiczny do komisji, z prawem do sporz\u0105dzania projekt\u00f3w tekst\u00f3w i prezentowania ich w auli soborowej1<\/a>.<\/p>\r\n

Bior\u0105c pod uwag\u0119 jego nazw\u0119, mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107 dziwne, \u017ce zajmowa\u0107 mia\u0142 si\u0119 on r\u00f3wnie\u017c kwesti\u0105 stosunk\u00f3w z judaizmem. W istocie, jeszcze przed nadaniem mu rangi komisji, Jan XXIII \u2013 za sugesti\u0105 Julesa Isaaca \u2013 poleci\u0142 ju\u017c w 1960 r. ustnie kard. Bei opracowanie schematu dotycz\u0105cego \u017cyd\u00f3w. W konsekwencji to w\u0142a\u015bnie Sekretariat ds. Popierania Jedno\u015bci Chrze\u015bcijan zaj\u0105\u0107 si\u0119 mia\u0142 kwesti\u0105 stosunku Ko\u015bcio\u0142a katolickiego do wyznawc\u00f3w judaizmu.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Geneza deklaracji Nostra aetate<\/i><\/h4>\r\n

W pocz\u0105tkowej fazie prac nad szkicem schematu kardyna\u0142 odby\u0142 spotkania z pewn\u0105 liczb\u0105 czo\u0142owych przedstawicieli spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej. W czerwcu 1962 r., po za\u017cartych dyskusjach, zredagowany zosta\u0142 licz\u0105cy 42 akapity tekst, kt\u00f3ry przedstawiony mia\u0142 by\u0107 Centralnej Komisji Przygotowawczej. Jednak przeciek do prasy spowodowa\u0142 kontrowersje wobec planu zaproszenia na Sob\u00f3r obserwator\u00f3w \u017cydowskich. Informacja ta wywo\u0142a\u0142a nieoczekiwany kryzys: sami \u017cydzi byli podzieleni, spo\u0142ecze\u0144stwa pa\u0144stw arabskich postrzega\u0142y to jako po\u015brednie uznanie przez Watykan pa\u0144stwa \u017cydowskiego, a patriarchowie wschodni zaniepokojeni byli konsekwencjami dla swych wsp\u00f3lnot. W rezultacie tekst \u00f3w zosta\u0142 po prostu wycofany.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Poszukiwanie innego kontekstu<\/h4>\r\n

Kardyna\u0142 Bea interweniowa\u0142 jednak u papie\u017ca, argumentuj\u0105c, \u017ce kwestia \u017cydowska by\u0142a natury czysto religijnej, a nie politycznej. W rezultacie, podczas drugiej sesji, 18 listopada 1963 r., ojcom zaprezentowany zosta\u0142 w ramach schematu o ekumenizmie rozdzia\u0142 czwarty \u2013 dotycz\u0105cy w\u0142a\u015bnie \u017cyd\u00f3w.<\/p>\r\n

Gabriel kard. Tappouni, kt\u00f3ry zabra\u0142 g\u0142os jako pierwszy, zwraca\u0142 uwag\u0119 na niebezpiecze\u0144stwo zwi\u0105zane z poruszaniem kwestii \u017cydowskiej. Ernesto kard. Ruffini, podobnie jak wielu innych, wskazywa\u0142, \u017ce je\u015bli zamierza si\u0119 m\u00f3wi\u0107 o \u017cydach, nale\u017ca\u0142oby po\u015bwi\u0119ci\u0107 miejsce r\u00f3wnie\u017c innym religiom niechrze\u015bcija\u0144skim. W trakcie dyskusji pojawi\u0142y si\u0119 nawet g\u0142osy postuluj\u0105ce w\u0142\u0105czenie rozdzia\u0142u o \u017cydach do schematu o Ko\u015bciele. Ostatecznie \u2013 21 listopada \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 dotycz\u0105ca \u017cyd\u00f3w usuni\u0119ta zosta\u0142a ze schematu o ekumenizmie.<\/p>\r\n

Podczas trzeciej sesji w\u015br\u00f3d ojc\u00f3w soborowych rozprowadzony zosta\u0142 nowy tekst. Niekt\u00f3re sformu\u0142owania zosta\u0142y z\u0142agodzone (zw\u0142aszcza w kwestii bogob\u00f3jstwa), dodane zosta\u0142y rozdzia\u0142y o religiach niechrze\u015bcija\u0144skich, planowano te\u017c uczyni\u0107 z tego tekstu dodatek do schematu o Ko\u015bciele, aby zaznaczy\u0107, \u017ce by\u0142a to kwestia czysto religijna, a nie polityczna. Po dyskusji maj\u0105cej miejsce 28 i 29 wrze\u015bnia 1964 r. tekst zosta\u0142 zmodyfikowany i od\u0142\u0105czony od schematu o Ko\u015bciele.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Wersja ostateczna<\/h4>\r\n

Jednak reakcje pa\u0144stw arabskich w przerwie mi\u0119dzy sesjami zmusi\u0142y sekretariat do dalszego przeredagowania dokumentu. Tekst dotycz\u0105cy \u017cyd\u00f3w sta\u0142 si\u0119 ostatecznie czwartym rozdzia\u0142em niezale\u017cnej deklaracji o stosunku Ko\u015bcio\u0142a do religii niechrze\u015bcija\u0144skich, k\u0142ad\u0105cej nacisk na pozytywne oraz wsp\u00f3lne elementy wszystkich wyzna\u0144. Dokument ten, znany jako Nostra aetate<\/em>, przyj\u0119ty zosta\u0142 w g\u0142osowaniu i promulgowany 28 pa\u017adziernika 1965 r.<\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n

 <\/p>\r\n

II. W\u0142a\u015bciwy stosunek do judaizmu i narodu \u017cydowskiego<\/strong><\/h4>\r\n

W pa\u017adzierniku 1961 r. Jan XXIII odby\u0142 spotkanie z grup\u0105 ameryka\u0144skich \u017cyd\u00f3w, podczas kt\u00f3rego \u2013 nawi\u0105zuj\u0105c do epizodu znanego nam ze Starego Testamentu \u2013 zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do nich s\u0142owami: \u201eTo ja, J\u00f3zef, wasz brat\u201d. Obecnie cz\u0119sto us\u0142ysze\u0107 mo\u017cna w odniesieniu do \u017cyd\u00f3w okre\u015blenie \u201enasi ojcowie (lub starsi bracia) w wierze\u201d. Jak powinni\u015bmy si\u0119 do tego ustosunkowa\u0107?<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\u017bydzi w Starym Testamencie<\/h4>\r\n

Po upadku naszych pierwszych rodzic\u00f3w B\u00f3g zapowiedzia\u0142 przyj\u015bcie Mesjasza. Pami\u0119tamy, \u017ce wybra\u0142 Abrahama i uczyni\u0142 go ojcem wielkiego ludu (Rdz 12, 2) oraz obieca\u0142 jego potomkom ziemi\u0119 Kanaan (Rdz 12, 7). Jakub i jego dwunastu syn\u00f3w stanowili nar\u00f3d wybrany.<\/p>\r\n

Nar\u00f3d ten posiada\u0142 jednak powo\u0142anie teologiczne: wydanie na \u015bwiat Mesjasza. By\u0142o to jego wyj\u0105tkowe powo\u0142anie, a r\u00f3wnocze\u015bnie wyj\u0105tkowe powo\u0142anie w historii rodzaju ludzkiego: nie ma innego narodu, kt\u00f3rego przeznaczenie by\u0142oby tak zasadniczo nadprzyrodzone i mesjanistyczne. Nar\u00f3d ten \u2013 jako nar\u00f3d \u2013 jest nierozerwalnie zwi\u0105zany ze swym mesja\u0144skim powo\u0142aniem.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\u017bydzi i Chrystus Pan<\/h4>\r\n

Okoliczno\u015bci maj\u0105ce towarzyszy\u0107 przyj\u015bciu Mesjasza nie by\u0142y arcykap\u0142anom \u017cydowskim nieznane. Znali oni dobrze \u015bwi\u0119te ksi\u0119gi, a zw\u0142aszcza proroctwa. Jak wszyscy pami\u0119tamy, kiedy trzej kr\u00f3lowie przybyli do Jerozolimy, aby uzyska\u0107 informacj\u0119 o miejscu narodzin Chrystusa, uzyskali jednoznaczn\u0105 odpowied\u017a.<\/p>\r\n

Oficjalne uznanie Mesjasza by\u0142o obowi\u0105zkiem arcykap\u0142ana. Kajfasz zapyta\u0142 Zbawiciela wprost: \u201ePoprzysi\u0119gam ci\u0119 przez Boga \u017cywego, aby\u015b nam powiedzia\u0142, czy\u015b ty jest Chrystus, Syn Bo\u017cy?\u201d (Mt 26, 63). A odpowied\u017a Zbawiciela nie pozostawia\u0142a w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\r\n

Chrystus skazany zosta\u0142 w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce potwierdzi\u0142 swe b\u00f3stwo oraz wype\u0142nienie proroctw. O ile Katechizm Soboru Trydenckiego stwierdza, \u017ce my wszyscy ukrzy\u017cowali\u015bmy Chrystusa, \u015bw. Tomasz wyja\u015bnia niuanse teologiczne tej prawdy: bez w\u0105tpienia to nasze grzechy skaza\u0142y Zbawiciela na \u015bmier\u0107, \u015bmier\u0107 ta nast\u0105pi\u0142a jednak wskutek pod\u017cegania \u017cyd\u00f3w, a zw\u0142aszcza \u00f3wczesnych arcykap\u0142an\u00f3w. Dlatego w\u0142a\u015bnie Doktor Anielski pisze:<\/p>\r\n

Wiedzmy jednak, \u017ce nie\u015bwiadomo\u015b\u0107 ich nie usprawiedliwia, by\u0142a to bowiem poniek\u0105d nie\u015bwiadomo\u015b\u0107 umy\u015blna. Widzieli bowiem wyra\u017ane oznaki Jezusowego b\u00f3stwa, lecz z nienawi\u015bci do Chrystusa i powodowani zawi\u015bci\u0105 przewrotnie je t\u0142umaczyli, nie chc\u0105c wierzy\u0107 Jego s\u0142owom, kiedy m\u00f3wi\u0142, \u017ce jest Synem Bo\u017cym2<\/a>.<\/p>\r\n

A nieco dalej dodaje:<\/p>\r\n

\r\n

Nie\u015bwiadomo\u015b\u0107 umy\u015blna nie zwalnia od winy, lecz, jak si\u0119 zdaje, raczej j\u0105 powi\u0119ksza. Dowodzi bowiem tego, i\u017c cz\u0142owiek tak bardzo lgnie do grzechu, \u017ce chce trwa\u0107 w nie\u015bwiadomo\u015bci, aby z grzechem nie zrywa\u0107. \u017bydzi przeto zgrzeszyli nie tylko jako sprawcy ukrzy\u017cowania Chrystusa-Cz\u0142owieka, lecz poniek\u0105d tak\u017ce, jako sprawcy ukrzy\u017cowania Boga3<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Sam Zbawiciel wypowiedzia\u0142 na ich temat zatrwa\u017caj\u0105ce s\u0142owa:<\/p>\r\n

\r\n

Gdybym by\u0142 nie przyszed\u0142, a nie m\u00f3wi\u0142 im, nie mieliby grzechu; lecz teraz nie maj\u0105 wym\u00f3wki z grzechu swojego. [\u2026] Gdybym by\u0142 mi\u0119dzy nimi nie dokona\u0142 czyn\u00f3w, kt\u00f3rych nikt inny nie dokona\u0142, grzechu by nie mieli; lecz teraz i widzieli, i znienawidzili i mnie, i Ojca mego (J 15, 22 i 24).<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Co do rzesz \u017cydowskich \u2013 nie zna\u0142y one Pism i zosta\u0142y zwiedzione przez swych przyw\u00f3dc\u00f3w. Wina ich jest wi\u0119c mniejsza.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\u017bydzi w Nowym Przymierzu<\/h4>\r\n

\u015amier\u0107 Chrystusa na Krzy\u017cu oznacza\u0142a koniec Starego Przymierza: zas\u0142ona Przybytku rozdar\u0142a si\u0119 na dwoje. List do \u017byd\u00f3w stwierdza wyra\u017anie: \u201eDokonuje si\u0119 oczywi\u015bcie odrzucenie poprzedniego ustawodawstwa z powodu jego s\u0142abo\u015bci i bezu\u017cyteczno\u015bci\u201d (Hbr 7, 18). Trzeba bowiem rozumie\u0107, \u017ce nar\u00f3d wybrany nie by\u0142 wierny swemu powo\u0142aniu \u2013 i z tego w\u0142a\u015bnie powodu B\u00f3g odrzuci\u0142 go jako nar\u00f3d. Po ustaniu Starego Przymierza nar\u00f3d \u017cydowski utraci\u0142 sw\u0105 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 (powo\u0142anie mesja\u0144skie), a jego religia sta\u0142a si\u0119 bezu\u017cyteczna. Jej miejsce zaj\u0105\u0142 katolicyzm.<\/p>\r\n

Dlatego w\u0142a\u015bnie dzisiejszy judaizm (z czas\u00f3w Nowego Przymierza) musi by\u0107 definiowany jako antyteza katolicyzmu. Istnieje jedynie jako sprzeciw wobec niego, sta\u0142 si\u0119 bowiem ja\u0142owy i pozbawiony celu. Judaizm jest odrzuceniem Mesjasza4<\/a>, Jezusa Chrystusa, kt\u00f3rego \u017cydzi skazali na \u015bmier\u01075<\/a>, a wi\u0119c i Ko\u015bcio\u0142a. Przez odrzucenie Mesjasza i Ko\u015bcio\u0142a wsp\u00f3\u0142czesny judaizm zrywa z judaizmem Starego Testamentu, kt\u00f3rego powo\u0142ania si\u0119 wyrzek\u0142. Stanowi wi\u0119c zaprzeczenie samego siebie, wewn\u0119trzn\u0105 sprzeczno\u015b\u0107 i by\u0107 mo\u017ce najgorsz\u0105 mo\u017cliw\u0105 form\u0119 za\u015blepienia6<\/a>.<\/p>\r\n

Katolicyzm ze swej strony, o ile przeciwstawia si\u0119 judaizmowi z okresu Nowego Przymierza, w stosunku do judaizmu starotestamentowego zajmuje postaw\u0119 inn\u0105. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki k\u0142adzie kres judaizmowi Starego Przymierza, udoskonalaj\u0105c go. Mo\u017cna tu m\u00f3wi\u0107 o kontynuacji \u2013 z dope\u0142nieniem (w ka\u017cdym sensie) tego s\u0142owa \u2013 tego, co niegdy\u015b by\u0142o jedynie niedoskona\u0142e.<\/p>\r\n

Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce katolicyzm jest wobec judaizmu Starego Testamentu tym, czym jest motyl wobec oprz\u0119du7<\/a>: stanowi doskona\u0142\u0105 form\u0119 \u017cycia, podczas gdy odrzucony oprz\u0119d jest od tej pory czym\u015b martwym.<\/p>\r\n

Z drugiej strony wsp\u00f3\u0142czesny judaizm nie jest i nie mo\u017ce by\u0107 kontynuacj\u0105 religii Starego Testamentu: stanowi nawet jej negacj\u0119, poniewa\u017c usi\u0142uje utrzyma\u0107 przy \u017cyciu co\u015b, co jest jedynie pow\u0142ok\u0105 \u2013 zewn\u0119trzn\u0105 i obumar\u0142\u0105 \u2013 prawdziwej religii. Dlatego w\u0142a\u015bnie wsp\u00f3\u0142czesny judaizm jest \u015bmierciono\u015bny w ka\u017cdym sensie tego s\u0142owa, stanowi\u0105c przeciwie\u0144stwo zar\u00f3wno katolicyzmu, jak i staro\u017cytnego judaizmu.<\/p>\r\n

Je\u015bli wi\u0119c mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o \u017cydach jako o \u201enaszych ojcach w wierze\u201d, mo\u017ce si\u0119 to odnosi\u0107 jedynie do \u015bwi\u0119tych Starego Testamentu. W \u017cadnym jednak razie nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o wsp\u00f3\u0142czesnych \u017cydach jako o ojcach (czy te\u017c \u201estarszych braciach\u201d) w wierze \u2013 odrzucili oni bowiem swe powo\u0142anie. Jest to jedynie \u017ca\u0142osne oszustwo. Konsekwentnie, jako \u017ce Abraham nie jest ich ojcem w wierze, nie s\u0105 oni i nie mog\u0105 by\u0107 naszymi w niej bra\u0107mi. Chyba \u017ce nawr\u00f3ciliby si\u0119 szczerze na katolicyzm\u2026 \u201eZatem, bracia, nie jeste\u015bmy synami niewolnicy, ale wolnej. A t\u0105 wolno\u015bci\u0105 wyzwoli\u0142 nas Chrystus\u201d (Ga 4, 31).<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Zako\u0144czenie<\/h4>\r\n

Deklaracja Nostra aetate<\/em>, zredagowana we wsp\u00f3\u0142pracy z \u017cydami, zw\u0142aszcza z Julesem Issacem, ma charakter prawdziwie rewolucyjny: podwa\u017ca ona wszystkie konkluzje teologiczne dotycz\u0105ce tej kwestii oraz wprowadza zam\u0119t w relacjach pomi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em a judaizmem, posuwaj\u0105c si\u0119 do przypisywania temu ostatniemu miejsca honorowego. Wizyty ostatnich papie\u017cy w synagogach doda\u0142y do b\u0142\u0119d\u00f3w teologicznych nowe zgorszenie \u2013 kwestionuj\u0105c w spos\u00f3b po\u015bredni zbawcze dzie\u0142o Chrystusa Pana.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

III. Analiza<\/strong><\/h4>\r\n

Deklaracja O stosunku Ko\u015bcio\u0142a do religii niechrze\u015bcija\u0144skich<\/em> jest najkr\u00f3tszym z dokument\u00f3w soborowych. Pierwsza z jej pi\u0119ciu cz\u0119\u015bci wyja\u015bnia cel tego dokumentu. Druga zajmuje si\u0119 kilkoma religiami niechrze\u015bcija\u0144skimi, za\u015b trzecia i czwarta islamem i religi\u0105 \u017cydowsk\u0105. Tekst ko\u0144czy si\u0119 akapitami, kt\u00f3re stre\u015bci\u0107 mo\u017cna s\u0142owami: wykluczaj\u0105ce wszelk\u0105 dyskryminacj\u0119 powszechne braterstwo.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Wst\u0119p<\/h4>\r\n

Dokument stwierdza:<\/p>\r\n

\r\n

W naszej epoce, w kt\u00f3rej ludzko\u015b\u0107 coraz bardziej si\u0119 jednoczy i wzrasta wzajemna zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi narodami, Ko\u015bci\u00f3\u0142 tym pilniej rozwa\u017ca, w jakim pozostaje stosunku do religii niechrze\u015bcija\u0144skich (par. 1).<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Czyni to, pragn\u0105c \u201epopiera\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 i jedno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d ludzi, a nawet w\u015br\u00f3d narod\u00f3w\u201d. Cel ten wydaje si\u0119 bardzo szlachetny. Co jednak rozumie si\u0119 przez jedno\u015b\u0107? Jaki rodzaj mi\u0142o\u015bci zamierza si\u0119 popiera\u0107?<\/p>\r\n

Jedno\u015b\u0107 wykuwa si\u0119 wok\u00f3\u0142 wsp\u00f3lnej prawdy lub wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania. M\u00f3wi\u0105c w skr\u00f3cie, dla osi\u0105gni\u0119cia tej jedno\u015bci musi istnie\u0107 jaki\u015b punkt wsp\u00f3lny. Dokument zauwa\u017ca, \u017ce wszyscy ludzie posiadaj\u0105 to samo pochodzenie i to samo przeznaczenie oraz \u017ce zadaj\u0105 sobie te same pytania dotycz\u0105ce sensu \u017cycia. Idzie jednak dalej, stwierdzaj\u0105c, i\u017c wszystkie religie staraj\u0105 si\u0119 odpowiedzie\u0107 na \u201eg\u0142\u0119bokie tajemnice ludzkiej egzystencji\u201d. Dlatego w\u0142a\u015bnie deklaracja usi\u0142uje pokaza\u0107, \u017ce istniej\u0105 elementy wsp\u00f3lne dla wszystkich religii, nawet niechrze\u015bcija\u0144skich, umieszczaj\u0105c je wszystkie na jednej p\u0142aszczy\u017anie i r\u00f3wnocze\u015bnie zacieraj\u0105c r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nimi\u2026<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Zatrwa\u017caj\u0105ce pomieszanie<\/h4>\r\n

Kolejne trzy rozdzia\u0142y dotycz\u0105 religii niechrze\u015bcija\u0144skich w og\u00f3lno\u015bci, islamu oraz judaizmu. Deklaracja wyra\u017ca szacunek wobec nich, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na \u201eg\u0142\u0119boki zmys\u0142 religijny\u201d (par. 2), jaki religie owe zaszczepiaj\u0105 swym wyznawcom. Hinduizm wyra\u017ca go poprzez \u201eniezmiern\u0105 obfito\u015b\u0107 mit\u00f3w\u201d, w kt\u00f3rych ludzie znajduj\u0105 \u201ewyzwolenie z udr\u0119k naszego losu\u201d. Buddyzm pomaga ludziom \u201eosi\u0105gn\u0105\u0107 stan [\u2026] najwy\u017cszego o\u015bwiecenia\u201d. Muzu\u0142manie \u201eoddaj\u0105 cze\u015b\u0107 jedynemu Bogu, \u017cywemu i samoistnemu [\u2026] i czcz\u0105 dziewicz\u0105 Jego Matk\u0119 Maryj\u0119\u201d. \u017bydzi, poprzez swe pochodzenie, wsp\u00f3\u0142dziel\u0105 z chrze\u015bcijanami \u201ewielkie duchowe dziedzictwo\u201d. Cho\u0107 deklaracja stwierdza, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142:<\/p>\r\n

\r\n

g\u0142osi [\u2026] i obowi\u0105zany jest g\u0142osi\u0107 bez przerwy Chrystusa, kt\u00f3ry jest \u201edrog\u0105, prawd\u0105 i \u017cyciem\u201d (J 14, 6), w kt\u00f3rym ludzie znajduj\u0105 pe\u0142ni\u0119 \u017cycia religijnego (par. 2),<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

to s\u0142owa, jakimi pos\u0142uguje si\u0119 w odniesieniu do religii niechrze\u015bcija\u0144skich, maj\u0105 charakter tak panegiryczny (powa\u017canie, szacunek, braterski dialog), i\u017c sugeruj\u0105 w istocie, \u017ce wszystkie te religie s\u0105 w stanie doprowadzi\u0107 cz\u0142owieka do jego celu, kt\u00f3rym jest B\u00f3g8<\/a>.<\/p>\r\n

Deklaracja lepiej ni\u017c jakikolwiek inny dokument Vaticanum II<\/em> ukazuje b\u0142\u0105d le\u017c\u0105cy u podstaw ca\u0142ego nauczania soborowego: pomieszanie porz\u0105dku naturalnego z nadprzyrodzonym. S\u0142owo \u201e\u0142aska\u201d pojawia si\u0119 niej tylko raz, bez podkre\u015blenia jej absolutnej konieczno\u015bci do osi\u0105gni\u0119cia zbawienia. Albo wi\u0119c mo\u017cliwe jest zbawienie bez \u0142aski, albo te\u017c \u0142aska jest tak konieczna dla natury, \u017ce jest od niej nieroz\u0142\u0105czna i nierozr\u00f3\u017cnialna. W obu przypadkach jest to powa\u017cny \u2013 i pot\u0119piony przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u2013 b\u0142\u0105d. W deklaracji tej Sob\u00f3r wyra\u017ca jednak uznanie dla naturalnych wysi\u0142k\u00f3w tych religii, kt\u00f3re s\u0105 absolutnie niezdolne doprowadzi\u0107 cz\u0142owieka do wiecznego szcz\u0119\u015bcia. W konsekwencji wszystkie religie prowadzi\u0142yby w r\u00f3wnym stopniu do Boga, a spotkania modlitewne w Asy\u017cu (I, II, III etc.<\/em>) stanowi\u0142yby jedynie konkretne zastosowanie tego nauczania.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Stopnie prawdy<\/h4>\r\n

W rezultacie tego b\u0142\u0119du, oraz poniewa\u017c rozwa\u017cane s\u0105 jedynie elementy wsp\u00f3lne, r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy religiami niechrze\u015bcija\u0144skimi a katolicyzmem nie s\u0105 ju\u017c postrzegane jako b\u0142\u0119dy w odniesieniu do prawdy, ale w kategoriach mniejszej lub wi\u0119kszej z ni\u0105 zgodno\u015bci. Innymi s\u0142owy, zamiast m\u00f3wi\u0107 \u2013 jak to zawsze czyni\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u2013 \u017ce owe religie niechrze\u015bcija\u0144skie s\u0105 religiami fa\u0142szywymi, niezdolnymi z siebie doprowadzi\u0107 ludzi do zbawienia, Sob\u00f3r \u2013 poprzez okazywany im szacunek \u2013 dostrzega w nich raczej okruchy prawdy ni\u017c b\u0142\u0119dy. Dlatego w\u0142a\u015bnie dokument m\u00f3wi o pe\u0142ni jedynie w odniesieniu do Chrystusa, \u201ew kt\u00f3rym ludzie znajduj\u0105 pe\u0142ni\u0119 \u017cycia religijnego\u201d. Zdanie to zdaje si\u0119 sugerowa\u0107 to samo, co Lumen gentium: Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy jest obszerniejszy ni\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki i wsz\u0119dzie znale\u017a\u0107 mo\u017cna okruchy prawd naturalnych prowadz\u0105cych do zbawienia. Zgodnie z t\u0105 zasad\u0105 ka\u017cdy cz\u0142owiek mo\u017ce znale\u017a\u0107 w sobie prawd\u0119, jako drog\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do wiecznego szcz\u0119\u015bcia. Innymi s\u0142owy, jest to r\u00f3wnoznaczne z twierdzeniem, \u017ce \u201eSyn Bo\u017cy, przez wcielenie swoje zjednoczy\u0142 si\u0119 jako\u015b z ka\u017cdym cz\u0142owiekiem\u201d, jak naucza\u0142 Jan Pawe\u0142 II w swej encyklice Redemptor hominis. W obu przypadkach dostrzec mo\u017cemy to samo pomieszanie porz\u0105dku naturalnego z nadprzyrodzonym.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

W poszukiwaniu zasady<\/h4>\r\n

\u201ePo\u015bwi\u0119canie g\u0142\u00f3wnej uwagi temu, co jest ludziom wsp\u00f3lne\u201d, aby \u201epopiera\u0107 jedno\u015b\u0107 oraz mi\u0142o\u015b\u0107\u201d, oznacza w ostatecznym rozrachunku poszukiwanie zasady wsp\u00f3lnej dla wszystkich religii, mog\u0105cej stanowi\u0107 niejako ich wsp\u00f3lny mianownik. Ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 deklaracji stwierdza, \u017ce<\/p>\r\n

\r\n

upada podstawa do wszelkiej teorii czy praktyki, kt\u00f3re mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a cz\u0142owiekiem, mi\u0119dzy narodem a narodem, wprowadzaj\u0105 r\u00f3\u017cnice co do godno\u015bci ludzkiej i wynikaj\u0105cych z niej praw (par. 5).<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Religie nie mog\u0105 by\u0107 ju\u017c sobie przeciwstawiane: wszyscy ludzie s\u0105 bra\u0107mi, poniewa\u017c stworzeni zostali na obraz Bo\u017cy. Kochana natura ludzka\u2026 To dzi\u0119ki niej odrzucona zosta\u0107 mo\u017ce \u201ewszelka dyskryminacja\u201d.<\/p>\r\n

Po raz pierwszy w historii dekret soboru Ko\u015bcio\u0142a przedstawia religie niechrze\u015bcija\u0144skie w pozytywnym \u015bwietle i wzywa do dialogu, maj\u0105cego na celu zmian\u0119 fa\u0142szywego ich postrzegania przez katolik\u00f3w. Religie mog\u0105 wi\u0119c wyruszy\u0107 razem na wsp\u00f3ln\u0105 pielgrzymk\u0119. Zapomnijmy o grzechu pierworodnym! Zapomnijmy o odkupieniu! Zapomnijmy o historii Ko\u015bcio\u0142a!<\/p>\r\n

\u015awi\u0119ty Sob\u00f3r wzywa wszystkich, aby wymazuj\u0105c z pami\u0119ci przesz\u0142o\u015b\u0107, szczerze pracowali nad zrozumieniem wzajemnym i w interesie ca\u0142ej ludzko\u015bci wsp\u00f3lnie strzegli i rozwijali sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105, dobra moralne oraz pok\u00f3j i wolno\u015b\u0107 (par. 3).<\/p>\r\n

Podajmy sobie z rado\u015bci\u0105 d\u0142onie, pok\u00f3j jest na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki! Przez ostatnich 50 lat mieli\u015bmy a\u017c nabyt wiele okazji, aby si\u0119 nim delektowa\u0107\u2026<\/p>\r\n

ks. Gabriel Billecocq FSSPX<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Za \u201eThe Angelus\u201d, stycze\u0144 20169<\/a>, t\u0142umaczy\u0142 Tomasz Maszczyk.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Przypisy<\/strong><\/p>\r\n

    \r\n\t
  1. \u2191<\/a>Unitatis redintegratio<\/em>, Nostra aetate<\/em>, Dignitatis humanae<\/em> i Dei Verbum<\/em>.<\/li>\r\n\t
  2. \u2191<\/a>Suma teol., III, q. 47, a. 5.<\/li>\r\n\t
  3. \u2191<\/a>Tam\u017ce, ad. 3., zreszt\u0105 to w\u0142a\u015bnie okre\u015bla si\u0119 mianem \u2018bogob\u00f3jstwa\u2019.<\/li>\r\n\t
  4. \u2191<\/a>\u201ePrzyszed\u0142 do swej w\u0142asno\u015bci, a swoi go nie przyj\u0119li\u201d(J 1, 11).<\/li>\r\n\t
  5. \u2191<\/a>\u201eA odpowiadaj\u0105 wszystek lud, rzek\u0142: Krew jego na nas i na syny nasze\u201d(Mt 27, 25).<\/li>\r\n\t
  6. \u2191<\/a>\u201eA \u015bwiat\u0142o\u015b\u0107 w ciemno\u015bciach \u015bwieci, a ciemno\u015bci jej nie ogarn\u0119\u0142y\u201d (J 1, 5).<\/li>\r\n\t
  7. \u2191<\/a>Oprz\u0119d to os\u0142ona z cienkich niteczek wytwarzana z wydzieliny gruczo\u0142\u00f3w g\u0119bowych larw wielu owad\u00f3w i stanowi\u0105ca zabezpieczenie larw i poczwarek, g\u0142\u00f3wnie gatunk\u00f3w motyli (przyp. red.).<\/li>\r\n\t
  8. \u2191<\/a>Odno\u015bnie do muzu\u0142man\u00f3w par. 3 stwierdza: \u201eJezusowi, kt\u00f3rego nie uznaj\u0105 wprawdzie za Boga, oddaj\u0105 cze\u015b\u0107 jako prorokowi\u201d. Interesuj\u0105ca jest konstrukcja gramatyczna tego zdania: ka\u017cdy katolik pos\u0142u\u017cy\u0142by si\u0119 szykiem odwrotnym.<\/li>\r\n\t
  9. \u2191<\/a>http:\/\/www.angelusonline.org\/index.php?section=articles&subsection=show_article&article_id=3787 [dost\u0119p: 21.12.2022].<\/li>\r\n<\/ol>\r\n

     <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"I. Historia schematu soborowego   T\u0142o historyczne Og\u0142oszone 5 czerwca 1960 r. motu proprio Jana XXIII Superno Dei nutu powo\u0142ywa\u0142o do \u017cycia struktury odpowiedzialne za przygotowania do II Soboru Watyka\u0144skiego. Obok 11 utworzonych przez niego komisji powsta\u0142y r\u00f3wnie\u017c 3 sekretariaty, z kt\u00f3rych jeden zajmowa\u0107 si\u0119 mia\u0142 kwesti\u0105 jedno\u015bci chrze\u015bcijan. Sekretariatem tym kierowa\u0142 Agostino kard. Bea, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13],"tags":[53,18,101,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138729"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=138729"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138729\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":138733,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138729\/revisions\/138733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=138729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=138729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=138729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}