{"id":138291,"date":"2023-01-20T10:48:02","date_gmt":"2023-01-20T15:48:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=138291"},"modified":"2023-01-20T10:48:02","modified_gmt":"2023-01-20T15:48:02","slug":"o-leo-straussie-mumii-lenina-zydowskich-faszystach-oraz-innych-sprawach-i-osobach-tomasz-gabis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=138291","title":{"rendered":"O Leo Straussie, mumii Lenina, \u017cydowskich faszystach oraz innych sprawach i osobach – Tomasz Gabi\u015b<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dzisiaj nawet stagnacja wymaga nadzwyczajnych wysi\u0142k\u00f3w<\/em>. (L\u00e1szl\u00f3 Andr\u00e1s)<\/p>\r\n

Sw\u00f3j znany esej Zur Geschichte der Religion und Philosophie in Deutschland<\/em> Heinrich Heine opublikowa\u0142 w 1834 r., najpierw po francusku, na \u0142amach \u201eReuve des Deux Mondes\u201c. W przedmowie do pierwszego wydania niemieckiego autor z niejak\u0105 dum\u0105 informuje czytelnika, \u017ce, kiedy jego esej ukaza\u0142 si\u0119 we Francji, przed francusk\u0105 Izb\u0105 Deputowanych omawia\u0142 go jeden z \u201enajwi\u0119kszych francuskich m\u0119\u017c\u00f3w stanu\u201d hrabia Louis-Mathieu Mol\u00e9. Co\u015b niebywa\u0142ego, omawia\u0107 w parlamencie (!) ponad stustronicowy esej (w moim wydaniu \u2013 Heines Werke in f\u00fcnf B\u00e4nden<\/em>, tom pi\u0105ty, Berlin [Ost] 1981 \u2013 139 stron) na temat idei teologicznych i filozoficznych z innego kraju! \u017b\u0105dam powrotu prawdziwego parlamentaryzmu!<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

 <\/em>Niemo\u017cliwe jest opuszczenie Ziemi na ziemski spos\u00f3b<\/em>. (L\u00e1szl\u00f3 Andr\u00e1s)<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Kiedy w 1971 r. w Pary\u017cu lewicowa studencka ha\u0142astra awanturowa\u0142a si\u0119 przed domem pisarza Marcela Jouhandeau, ten wychyli\u0142 si\u0119 przez okno i krzykn\u0105\u0142 do nich: \u201eWynocha st\u0105d sukinsyny! Za dziesi\u0119\u0107 lat i tak wszyscy b\u0119dziecie notariuszami!\u201d<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Gdyby r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy p\u0142ciami by\u0142a nic nieznacz\u0105ca, to w og\u00f3le nie istnia\u0142yby odmienne p\u0142ci<\/em>. (L\u00e1szl\u00f3 Andr\u00e1s)<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

W 22 numerze wydawanego w Bonn nieregularnika \u201eEtappe\u201d znajdziemy m.in. d\u0142ug\u0105 i arcyciekaw\u0105 rozmow\u0119 z Panajotisem Kondylisem \u2013 poniewa\u017c dost\u0119pna jest w j\u0119zyku polskim w kwartalniku \u201eStudia z Historii Filozofii\u201d, wi\u0119c jej tutaj nie omawiam. Jedna obserwacja jest szczeg\u00f3lnie aktualna \u2013 wsp\u00f3\u0142czesna masowa demokracja spoczywa, wed\u0142ug Kondylisa, na dw\u00f3ch filarach: masowej produkcji i masowej konsumpcji. Jednak nadchodz\u0105ce czasy zapowiadaj\u0105 si\u0119 na epok\u0119 wyrzecze\u0144, czyli charakteryzowa\u0107 je b\u0119dzie ograniczenie konsumpcji \u2013 jak o\u015bwiadczy\u0142 prezydent Francji Macron, \u201e\u017cyjemy pod koniec ery obfito\u015bci\u201d. Jaki wi\u0119c los czeka masow\u0105 demokracj\u0119, kiedy ten filar zacznie si\u0119 kruszy\u0107?<\/p>\r\n

\u201eEtappe\u201d przedrukowuje fragment ksi\u0105\u017cki Franza Blei`a (1871-1942) \u2013 niemieckiego (Austriak \u017cydowskiego pochodzenia) pisarza, dramaturga, eseisty, krytyka literackiego, wydawcy, za\u0142o\u017cyciela i redaktora kilku czasopism, bibliofila i t\u0142umacza. Przyja\u017ani\u0142 si\u0119 m.in. z Robertem Musilem i Franzem Kafk\u0105. W 1932 r. opu\u015bci\u0142 Niemcy, zamieszka\u0142 w Hiszpanii a ostatecznie osiad\u0142 w Nowym Jorku, gdzie zmar\u0142 w biedzie i zapomnieniu. Fragment przedrukowany w \u201eEtappe\u201d pochodzi z ksi\u0105\u017cki Zeitgen\u00f6ssiche Bildnisse<\/em> (Portrety wsp\u00f3\u0142czesne<\/em>), kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 w Amsterdamie w 1940 r. Z odredakcyjnej noty dowiadujemy si\u0119, \u017ce Portrety wsp\u00f3\u0142czesne<\/em> wznowi\u0142a w 1963 roku erefenowska oficyna dtv; wznowi\u0142a, bezceremonialnie wyrzucaj\u0105c wzmiankowany fragment. Po jego lekturze w \u201eEtappe\u201d ka\u017cdy \u0142atwo si\u0119 domy\u015bli, dlaczego tak post\u0105pi\u0142a: ot\u00f3\u017c Blei wskazuje na podobie\u0144stwo \u0142\u0105cz\u0105ce niemiecki narodowy socjalizmu z inn\u0105 postaci\u0105 etnomesjanizmu. Co ciekawe, jak dowiadujemy si\u0119 z zamieszczonego w tym samym numerze om\u00f3wienia ksi\u0105\u017cki Domenico Contego Weltgeschichte und Pathologie des Geistes. Benedetto Croce zwischen historischem Denken und Krise der Moderne<\/em> (Leipzig 2010) autorstwa Evy-Marii Panteone, w\u0142oski filozof mia\u0142 podobny pogl\u0105d co Blei. Wed\u0142ug Crocego narodowosocjalistyczny wariant europejskich doktryn rasowych to \u201ezoologiczna wersja wybra\u0144stwa narodu\u201d, st\u0105d jej strukturalne pokrewie\u0144stwo z inn\u0105 si\u0142\u0105 religijno-polityczn\u0105. Jak podaje Panteone, w powojennym niemieckim przek\u0142adzie ksi\u0105\u017cki Il dissidio spirituale della Germania con L\u2019Europa<\/em> Crocego, opublikowanym w Szwajcarii, te fragmenty wyci\u0119to .<\/p>\r\n

Traf chcia\u0142, \u017ce w tym samym czasie, kiedy zag\u0142\u0119bia\u0142em si\u0119 w \u201eEtappe\u201d, zajrza\u0142em do starego numeru \u201eKronosa\u201d (2010 nr 2) i dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce z wydanego przez \u201eGazet\u0119 Wyborcz\u0105\u201d w formie audioksi\u0105\u017cki Doktora Faustusa<\/em> Tomasza Manna po prostu usuni\u0119to jeden rozdzia\u0142. Przypomnijmy tu, \u017ce wydawcy korespondencji Waltera Benjamina nie uznali za stosowne umie\u015bci\u0107 jego listu do Carla Schmitta, zapewne obawiaj\u0105c si\u0119, \u017ce wystosowanie nie zawieraj\u0105cego obelg listu do, wykl\u0119tego przez post\u0119powych demokrat\u00f3w, my\u015bliciela politycznego mo\u017ce rzuci\u0107 cie\u0144 na nadawc\u0119.<\/p>\r\n

Jak wiadomo, adresat listu Benjamina powr\u00f3ci\u0142 w 1948 r. z \u201ewielkiego \u015bwiata\u201d do rodzinnej, licz\u0105cej dwadzie\u015bcia kilka tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w, miejscowo\u015bci Plettenberg. Od 1970 do \u015bmierci w 1985 r. mieszka\u0142 w niedu\u017cym trzypokojowym parterowym domu \u2013 to domicilium a zarazem refugium \u201ekoronnego jurysty\u201d wystawiono niedawno na sprzeda\u017c za 240 000 euro (dom mo\u017cna obejrze\u0107 na stronie Carl\u2013Schmitt\u2013Gesellschaft: https:\/\/www.carl-schmitt.de\/carl-schmitt\/schmitt-chronik<\/a>. Oby tylko nie nabyli go jacy\u015b zajadli wrogowie autora Nomosu Ziemi<\/em>, \u017ceby m\u00f3c go wyburzy\u0107 do fundament\u00f3w, nast\u0119pnie odprawi\u0107 tam jakie\u015b rytualne \u015bwieckie egzorcyzmy i na tym \u201eprzekl\u0119tym\u201d miejscu wznie\u015b\u0107 Muzeum Demokracji Liberalnej czy co\u015b w tym duchu.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

R\u00f3\u017cne formy demokracji takie jak demokracje liberalne czy demokracje dyktatorskie s\u0105 zasadniczo nieakceptowalne z duchowego punktu widzenia. Jest tak, poniewa\u017c, je\u015bli duch objawia si\u0119 w dziedzinie polityki, nie czyni tego w spos\u00f3b demokratyczny<\/em>. (L\u00e1szl\u00f3 Andr\u00e1s)<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

We wspomnianym numerze \u201eKronosa\u201d pojawia si\u0119 tak\u017ce Leo Strauss, na kt\u00f3rego Schmitt wywar\u0142 g\u0142\u0119boki i trwa\u0142y wp\u0142yw; to Schmitt w 1932 r. zarekomendowa\u0142 Straussa Fundacji Rockefellera, za co ten mu listownie dzi\u0119kowa\u0142. Do Straussa mia\u0142em jakie\u015b niejasne uprzedzenie \u2013 wiele lat temu m\u00f3j przyjaciel i towarzysz intelektualnej drogi \u015bp. Aleksander Popiel ju\u017c w po\u0142owie lat 80. zesz\u0142ego wieku zach\u0119ca\u0142 mnie do lektury Prawa naturalnego w \u015bwietle historii<\/em> (Warszawa 1969), ale jako\u015b nie mog\u0142em si\u0119 do tego zabra\u0107 . Jednak\u017ce kiedy ze dwadzie\u015bcia lat temu lewica wynios\u0142a Straussa do rangi ojca duchowego tzw. neokonserwatyst\u00f3w (st\u0105d ich przezwisko \u201eleocons\u201d) i zacz\u0119\u0142a bezpardonowo atakowa\u0107 jako \u201enajwy\u017cszego kap\u0142ana ultrakonserwatyst\u00f3w\u201d, \u201ereakcjonist\u0119\u201d, \u201eradykalnego krytyka projektu nowoczesno\u015bci\u201d, kt\u00f3ry \u017cywi\u0142 najwy\u017csz\u0105 niech\u0119\u0107 do posto\u015bwieceniowego liberalizmu, z miejsca nabra\u0142em do niego sympatii. Podoba\u0142y mi si\u0119, przypisywane przez wrog\u00f3w jemu (i \u201estraussistom\u201d) pogl\u0105dy, \u017ce narodowy socjalizm i komunizm by\u0142y konsekwencj\u0105 politycznego liberalizmu, \u017ce istnieje podobie\u0144stwo pomi\u0119dzy ostatecznymi celami politycznego liberalizmu i komunizmu, a libera\u0142owie podzielaj\u0105 g\u0142\u00f3wne za\u0142o\u017cenia marksizmu. \u201eStraussista\u201d zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce nieuniknione jest dzi\u015b u\u017cywanie j\u0119zyka liberalnej demokracji, ale w g\u0142\u0119bi duszy ni\u0105 pogardza, przydatno\u015b\u0107 \u201edemokratycznego pluralizmu\u201d widzi w tym , \u017ce \u0142atwo nim manipulowa\u0107, jest przekonany, i\u017c rozumiana dos\u0142ownie liberalna demokracja to oczywisty absurd i mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 wy\u0142\u0105cznie jako maska dla rz\u0105d\u00f3w w\u0105skiej elity. Nier\u00f3wno\u015b\u0107 jest niemo\u017cliwym do wykorzenienia aspektem ludzkiej kondycji, o\u015bwiecon\u0105 oligarchi\u0119 przedk\u0142ada\u0107 nale\u017cy ponad mi\u0119czakowat\u0105 \u201eliberaln\u0105\u201d anarchi\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do chaosu, mo\u017cliwy jest \u201edobry cezaryzm\u201d, nie b\u0119d\u0105cy tyrani\u0105, ameryka\u0144ska konstytucja zas\u0142uguje na pochwa\u0142\u0119, poniewa\u017c nak\u0142ada w\u0119dzid\u0142a na rz\u0105dy mot\u0142ochu, podziw powinno budzi\u0107 imperium brytyjskie z jego trze\u017aw\u0105 i dalekowzroczn\u0105 polityk\u0105. W sumie, jak zauwa\u017cy\u0142 jeden z jego krytyk\u00f3w, Strauss reprezentuje \u201eponur\u0105, cyniczn\u0105, autorytarn\u0105, elitarystyczn\u0105\u201d filozofi\u0119 polityczn\u0105, sprzeczn\u0105 ze wszystkim, w co wierz\u0105 Amerykanie. Two cheers for Leo!<\/em><\/p>\r\n

Dodajmy, \u017ce jego student Harry Victor Jaffa pisa\u0142 przem\u00f3wienia dla senatora Barry Goldwatera, a w 1964 r. Strauss g\u0142osowa\u0142 podobno na tego bezkompromisowego konserwatywnego kandydata na prezydenta USA. Je\u015bli rzeczywi\u015bcie tak by\u0142o, to z pewno\u015bci\u0105 kierowa\u0142 si\u0119 wzgl\u0119dami ideowymi, a nie etnicznym nepotyzmem (dziadek Barry`ego Micha\u0142 Goldwasser pochodzi\u0142 z Konina).<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

 <\/em>Teorie ewolucji s\u0105 niebezpiecznymi przes\u0105dami nie tylko dlatego, \u017ce to co wy\u017csze wyprowadzaj\u0105 z tego co ni\u017csze, ale tak\u017ce dlatego, \u017ce traktuj\u0105 post\u0119p jako konieczny czy te\u017c nieuchronny fakt<\/em>. (L\u00e1szl\u00f3 Andr\u00e1s)<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

W \u201eKronosie\u201d opublikowano list Straussa do Karla L\u00f6witha wys\u0142any z Pary\u017ca 19 maja 1933 r. List, kt\u00f3ry ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142o dzienne po raz pierwszy w 2001 r. (Leo Strauss, Gesammelte Schriften<\/em> Bd.3, Stuttgart 2001), wzbudzi\u0142 niema\u0142e poruszenie, zw\u0142aszcza w ameryka\u0144skich kr\u0119gach filozoficzno-politologicznych. W li\u015bcie, prze\u0142o\u017conym dla \u201eKronosa\u201d przez znawc\u0119 my\u015bli Straussa Paw\u0142a Armad\u0119, czytamy : \u201eA co si\u0119 tyczy samej sprawy: z tego, \u017ce Niemcy, skr\u0119ciwszy na prawo, nie toleruj\u0105 nas [ \u017byd\u00f3w \u2013 TG], nie wynika zgo\u0142a nic, co by przeczy\u0142o prawym zasadom. Przeciwnie: tylko na podstawie prawych zasad \u2013 faszystowskich, autorytarnych, i m p e r i a l n y ch \u00ad\u2013 mo\u017cliwy jest przyzwoity \u2013 bez \u015bmiesznego, \u017ca\u0142osnego odwo\u0142ania do droits imprescriptibles de l \u2019homme<\/em> [franc. niezbywalnych praw cz\u0142owieka \u2013TG] \u2013 protest przeciw marnej swawoli\u201d. (s.186)<\/p>\r\n

Przyznam szczerze, \u017ce mam pewien k\u0142opot z tym t\u0142umaczeniem \u2013 Armada die rechten Prinzipien<\/em> przek\u0142ada jako \u201eprawe zasady\u201d, co oczywi\u015bcie nie jest t\u0142umaczeniem b\u0142\u0119dnym, czy jednak nie nale\u017ca\u0142oby odda\u0107 tego bardziej dobitnym sformu\u0142owaniem, unikaj\u0105c nieporozumie\u0144, czyli po prostu \u201eprawicowe zasady\u201d? Tak czyni\u0105 wszak autorzy anglosascy, kt\u00f3rzy t\u0142umacz\u0105c list Straussa, die rechten Prinzipien<\/em> przek\u0142adaj\u0105 jako the<\/em> principles of the right<\/em>, ba, Richard Wolin w opublikowanym w 2006 r. na \u0142amach \u201eThe Chronicle of Higher Education\u201d artykule Leo Strauss, Judaism, and Liberalism<\/em>, t\u0142umaczy to sformu\u0142owanie wprost jako the principles of the Right<\/em>. Polska t\u0142umaczka artyku\u0142u Wolina (\u201eRes Publica Nowa\u201d, nr 8, zima 2009) Samanta Stecko fragment listu Straussa tak prze\u0142o\u017cy\u0142a: \u201ez tego tylko, \u017ce Niemcy wybrali prawic\u0119 i nas [niemieckich \u017byd\u00f3w] wyrzucili, nie wynika, \u017ce zasady prawicowe powinny zosta\u0107 odrzucone. Przeciwnie, tylko w oparciu o zasady prawicy [\u2026]\u201d.<\/p>\r\n

Zatem ca\u0142kowicie jasne jest, \u017ce \u201ezasady faszystowskie, autorytarne, imperialne\u201d to zasady \u201eprawicowe\u201d, kt\u00f3re cz\u0119\u015b\u0107 \u00f3wczesnej twardej, reakcyjnej czy konserwatywno-rewolucyjnej, prawicy bez w\u0105tpienia uwa\u017ca\u0142a za \u201eprawe\u201d. U Armady \u201etylko na podstawie prawych zasad\u201d mo\u017cliwy jest \u201eprotest przeciw marnej swawoli\u201d. O jak\u0105\u017c to \u201emarn\u0105 swawol\u0119\u201d mo\u017ce tu chodzi\u0107? Dlaczego powinno si\u0119 protestowa\u0107 przeciwko \u201emarnej swawoli\u201d na podstawie \u201ezasad faszystowskich, autorytarnych, imperialnych\u201d? W oryginale mamy das meskine Unwesen \u2013 <\/em>zwrot wieloznaczny nie\u0142atwy do przet\u0142umaczenia; meskin<\/em> to wyraz rzadko u\u017cywany, dzi\u015b chyba w og\u00f3le nieu\u017cywany , o zawik\u0142anej, niejasnej etymologii. Najbli\u017csze by\u0142oby \u201en\u0119dzny\u201d, tak te\u017c czyni\u0105 autorzy anglosascy oddaj\u0105c meskin<\/em> jako shabby<\/em>, za\u015b Unwesen<\/em> jako abomination<\/em>. Wolin t\u0142umaczy das meskine Unwesen <\/em>jeszcze ostrzej jako the mean nonentity \u2013 <\/em>zapewne nazbyt dos\u0142ownie traktuj\u0105c Unwesen <\/em>jako Un-Wesen <\/em>czyli, powiedzmy, \u201enie-byt\u201d , <\/em>co w t\u0142umaczeniu Samanty Stecko pojawia si\u0119 jako \u201eplugawa nico\u015b\u0107\u201d. Das meskine Unwesen<\/em> u Armady jest \u201emarn\u0105 swawol\u0105\u201d, natomiast u Stecko \u201eplugaw\u0105 nico\u015bci\u0105\u201d \u2013 r\u00f3\u017cnica kolosalna! W ka\u017cdym b\u0105d\u017a razie, das Unwesen <\/em>to co\u015b fatalnego, z\u0142ego, paskudnego \u2013 dodajmy, \u017ce Unwesen<\/em> w r\u00f3\u017cnych kontekstach znaczy\u0107 mo\u017ce np. monstrum \u2013 co\u015b o wiele, wiele gorszego ni\u017c \u201emarna swawola\u201d Armady. Wszak przej\u0119cie w\u0142adzy przez NSDAP \u2013 a to polityczne wydarzenie ma na my\u015bli Strauss \u2013 bynajmniej nie by\u0142o \u201emarn\u0105 swawol\u0105\u201d.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Duch jest zawsze teokratyczny, autokratyczny i arystokratyczny<\/em>. (L\u00e1szl\u00f3 Andr\u00e1s)<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

W interpretacji Wolina, kt\u00f3remu pogl\u0105d Straussa \u201eje\u017cy w\u0142osy na g\u0142owie\u201d, m\u0142ody filozof za najskuteczniejszy (i przyzwoity) \u015brodek do zwalczania \u201eradykalnego faszyzmu\u201d narodowych socjalist\u00f3w uwa\u017ca \u201enormalny faszyzm\u201d! Id\u0105c tym tropem mo\u017cna domniemywa\u0107, \u017ce Strauss narodowemu socjalizmowi przeciwstawia \u201efaszystowskie\u201d, \u201eautorytarne\u201d, \u201erzymskie\u201d (cezaria\u0144skie) zasady i koncepcje ideowo-polityczne partii kierowanej przez Benito Mussoliniego. W gruncie rzeczy powtarza on tutaj polityczno-filozoficzny gest swojego mentora Carla Schmitta , kt\u00f3ry zreszt\u0105 sympatyzowa\u0142 z w\u0142oskim, portugalskim i hiszpa\u0144skim faszyzmem i nim si\u0119 inspirowa\u0142 pr\u00f3buj\u0105c dokona\u0107 syntezy \u0142aci\u0144skiego katolicko\u2013rzymsko-imperialnego faszyzmu i niemieckiej idei Rzeszy, co mia\u0142o oddali\u0107 gro\u017ab\u0119 rewolucji i wojny domowej (na temat \u201e\u0142aci\u0144skiego faszyzmu\u201d i Carla Schmitta jako \u201eRzymianina\u201d i katolika zob. Richard Faber, Lateinischer Faschismus. <\/em>\u00dcber Carl Schmitt den R\u00f6mer und Katholiken<\/em>, Hamburg 2021). W sytuacji, kiedy konstytucja republiki by\u0142a ju\u017c de facto martwa, jedyn\u0105 szans\u0119 dla przetrwania republiki upatrywa\u0142 \u201eautorytarny libera\u0142\u201d Schmitt (zob. Renato Cristi, Carl Schmitt and Authoritarian Liberalism. Strong State, Free Economy<\/em>, Cardiff 1998; wed\u0142ug niekt\u00f3rych historyk\u00f3w idei Schmitt by\u0142 typem ordolibera\u0142a zwalczaj\u0105cego \u201epa\u0144stwo totalne\u201d, czyli \u201esocjaldemokratyczne interwencjonistyczne welfare state\u201d) w prezydenckiej dyktaturze feldmarsza\u0142ka Hindenburga albo w rz\u0105dach wojskowych z genera\u0142em Kurtem von Schleicherem na czele. Jedynym sposobem, aby zatrzyma\u0107 narodowych socjalist\u00f3w w ich marszu po w\u0142adz\u0119 by\u0142o wi\u0119c oparcie si\u0119 na \u201ezasadach prawicowych\u201d \u2013 \u201efaszystowskich, autorytarnych i imperialnych\u201d w ich niemieckim wydaniu.<\/p>\r\n

Tylko autorytarna \u201eprawica\u201d, kt\u00f3ra obywa si\u0119 bez \u015bmiesznego, po\u017ca\u0142owania godnego i bezsilnego odwo\u0142ywania do \u00bbniezbywalnych praw cz\u0142owieka\u00ab, mog\u0142aby stanowi\u0107 realn\u0105 alternatyw\u0119 dla narodowego socjalizmu. Dodajmy, \u017ce Strauss ze swoim pogl\u0105dem na pozytywn\u0105 rol\u0119 zasad \u201eprawicowych\u201d (faszystowskich) w konfrontacji z narodowym socjalizmem nie by\u0142 ca\u0142kiem osamotniony w\u015br\u00f3d wybitnych osobisto\u015bci \u017cydowskich, na przyk\u0142ad Karl Krauss mia\u0142 nadziej\u0119, \u017ce to austrofaszystowski re\u017cim Engelberta Dollfussa przeszkodzi w rozlaniu si\u0119 narodowego socjalizmu na Austri\u0119.<\/p>\r\n

Ju\u017c Juan Donoso Cort\u00e9s stwierdza\u0142, \u017ce maj\u0105c do wyboru \u201edyktatur\u0119 szabli\u201d czy \u201edyktatur\u0119 sztyletu\u201d, nale\u017cy bez wahania wybra\u0107 t\u0105 pierwsz\u0105. Podobnie Strauss maj\u0105c do wyboru faszyzm i narodowy socjalizm wybiera \u2013teoretycznie \u2013 ten pierwszy, czyli, w jego oczach, mniejsze z\u0142o. Intencj\u0119 Straussa mo\u017cna wi\u0119c odczytywa\u0107 w ten spos\u00f3b, \u017ce \u201enormalny faszyzm\u201d ( \u201efaszyzm z ludzk\u0105 twarz\u0105\u201d?) to np. faszyzm w\u0142oski, za\u015b nienormalny \u2013 niemiecki narodowy socjalizm. \u201eNormalno\u015b\u0107\u201d w\u0142oskiego faszyzmu polega\u0142aby m.in. na tym, \u017ce do 1938 r. nie mia\u0142 on \u2013 przynajmniej gdy chodzi o oficjaln\u0105 polityk\u0119 i ideologi\u0119 re\u017cimu \u2013 \u017cadnej obwi\u0105zuj\u0105cej doktryny rasowej, i w swoim programie nie g\u0142osi\u0142 \u017cadnych cel\u00f3w i pogl\u0105d\u00f3w anty\u017cydowskich (porzucenie w 1938 r. \u201ekoszernego faszyzmu\u201d mo\u017ce by\u0107 interpretowane jako aktualizacja anty\u017cydowskich w\u0105tk\u00f3w socjalizmu ; na temat socjalistycznego socjalistycznego antysemityzmu zob. ksi\u0105\u017ck\u0119 Josefa Sch\u00fcsslburnera, Czerwony, brunatny i zielony socjalizm<\/em>, prze\u0142. Tomasz Gabi\u015b, Wektory, Wroc\u0142aw 2009; zob. te\u017c http:\/\/www.tomaszgabis.pl\/2022\/10\/28\/zmienny-obraz-benito-mussoliniego\/).<\/p>\r\n

Dlatego re\u017cim faszystowski przez trzy czwarte czasu swojego istnienia tolerowa\u0142, w przeciwie\u0144stwie do narodowosocjalistycznego, w\u0142oskich \u017byd\u00f3w, ba, w\u0142oscy \u017bydzi po\u0142o\u017cyli du\u017ce zas\u0142ugi dla powstania i rozwoju ruchu faszystowskiego. Te fakty s\u0105 dobrze znane i wielokrotnie opisywane by\u0142y w literaturze naukowej zob. np. Meir Michaelis, Mussolini and the Jews. German-Italian relations and the Jewish Question in Italy 1922\u20131945<\/em>, Renzo De Felice, Storia degli ebrei italiani sotto il fascismo<\/em>, Maurizio Molinari, Ebrei in Italia: un problema di identit\u00e0 (1870\u20131938),<\/em> Michele Sarfatti, Gli ebrei nell\u2019Italia fascista. Vicende, identit\u00e0, persecuzione, <\/em>(wyd.ang. The Jews in Mussolini\u2019s Italy. <\/em>From Equality to Persecution<\/em>, Thomas Schlemmer, Hans Woller, Der italienische Faschismus und die Juden 1922 bis 1945<\/em>, \u201eVierteljahrshefte f\u00fcr Zeitgeschichte\u201c (2005 z. 2), Maurizio Bach, Stefan Breuer, Faschismus als Bewegung und Regime. Italien und Deutschland im Vergleich, <\/em>zredagowany przez Michele Sarfattiego monotematyczny numer czasopisma \u201eQuest\u201c Italy`s Fascist Jews. <\/em>Insights on an Unusual Scenario<\/em> (\u201eQUEST. Issues In Contemporary Jewish History. Journal of Fondazione CDEC\u201d , pa\u017adziernik 2017, https:\/\/www.quest-cdecjournal.it\/wp-content\/uploads\/file\/Q11\/Q11_DEF.pdf), w j\u0119zyku polskim zob. Piotr Podemski, Faszyzm w\u0142oski wobec kwestii \u017cydowskiej 1919\u20131938<\/em>, Acta Universitatis Wratislaviensis, No 3466, \u201cStudia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem\u201d 34, nr 1, Wroc\u0142aw 2012 \u2013 autor porusza tak\u017ce kwest\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy faszyzmu i syjonizmu) [najwa\u017cniejsze fakty znajdziemy pod has\u0142em: \u201eItalienisches Judentum w\u00e4hrend des Faschismus (1922\u20131945)\u201c. https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Italienisches_Judentum_w\u00e4hrend_des_Faschismus_(1922\u20131945)].<\/p>\r\n

Ju\u017c w 1919 r. byli \u017bydzi, kt\u00f3rzy wspierali finansowo rodz\u0105cy si\u0119 ruch faszystowski. Jeszcze przed \u201emarszem na Rzym\u201d czarne koszule nosi\u0142o ok. 600 \u017byd\u00f3w. W spotkaniu w Mediolanie 23 marca 1919 r., na zebraniu Fasci Italiani di Combattimento<\/em>, kt\u00f3re uznaje si\u0119 za akt za\u0142o\u017cycielski w\u0142oskiego faszyzmu, uczestniczy\u0142o sze\u015bciu (wed\u0142ug innych autor\u00f3w \u2013 o\u015bmiu) \u017byd\u00f3w; jeden z nich, niejaki Cesare Goldmann, mediola\u0144ski przedsi\u0119biorca , kt\u00f3ry ju\u017c wcze\u015bniej wspiera\u0142 finansowo dziennik Mussoliniego \u201eIl Popolo d\u2019Italia\u201d \u2013 udost\u0119pni\u0142 sal\u0119 na obrady. Sto lat temu 230 w\u0142oskich \u017byd\u00f3w wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w w \u201emarszu na Rzym\u201d. Trzech bojownik\u00f3w \u017cydowskich, poleg\u0142ych z r\u0105k komunist\u00f3w, zosta\u0142o po\u015bmiertnie wyr\u00f3\u017cnionych jako \u201em\u0119czennicy rewolucji faszystowskiej\u201d.<\/p>\r\n

Trudn\u0105 do przecenienia rol\u0119 w narodzinach i rozwoju ruchu faszystowskiego odegra\u0142a, pochodz\u0105ca z zamo\u017cnej, weneckiej \u017cydowskiej rodziny, Margherita Grassini. Jako m\u0142oda dziewczyna po\u015blubi\u0142a \u017cydowskiego prawnika, socjalist\u0119 Cesare Sarfattiego (by\u0142a matka jego trojga dzieci). W 1912 pozna\u0142a m\u0142odego dziennikarza Benito Mussoliniego mianowanego redaktorem socjalistycznej gazety \u201eAvanti\u201d, dla kt\u00f3rej pisa\u0142a o sztuce \u2013 jako krytyk sztuki wp\u0142yn\u0119\u0142a na pogl\u0105dy estetyczne Mussoliniego. Tak rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 ich dwudziestoletni zwi\u0105zek zar\u00f3wno mi\u0142osny, jak i duchowo-ideowy. O wielu aspektach tego zwi\u0105zku dowiemy si\u0119, kiedy dost\u0119pne stan\u0105 si\u0119 listy \u2013 w sumie 1272 \u2013 pisane do Margherity przez Benito, kt\u00f3re zabra\u0142a ona ze sob\u0105, kiedy w 1938 roku wyjecha\u0142a z W\u0142och, i kt\u00f3re przywioz\u0142a w z powrotem do w\u0142oskiej ojczyzny w 1947 r. Od tamtego czasu znik\u0142y tzn. rodzina, b\u0119d\u0105ca najpewniej w ich posiadaniu, nie udost\u0119pnia ich badaczom.<\/p>\r\n

Przypomnijmy tu, \u017ce przed Margherit\u0105 ukochan\u0105 Mussoliniego by\u0142a rosyjska \u017byd\u00f3wka Angelica Ba\u0142abanow (1878-1965) \u2013 marksistka i dzia\u0142aczka socjalistyczna. Jak wida\u0107, w dziedzinie erotycznej duce nie mia\u0142 \u017cadnych narodowo\u015bciowych uprzedze\u0144. Je\u015bli chodzi o ewentualne polityczne uprzedzenia to nie musia\u0142 ich przezwyci\u0119\u017ca\u0107 poniewa\u017c jako dzia\u0142acz partii socjalistycznej dzieli\u0142 w\u00f3wczas przekonania Angeliki , podobnie jak wsp\u00f3lnota faszystowskich pogl\u0105d\u00f3w \u0142\u0105czy\u0142a go z Margerit\u0105.<\/p>\r\n

W latach 1913-1919 Sarfatti wnios\u0142a wiele do wypracowania podstaw ideologicznych i filozoficznych faszyzmu, planowa\u0142a wraz z Mussolinim \u201emarsz na Rzym\u201d, zbiera\u0142a te\u017c pieni\u0105dze na jego organizacj\u0119. By\u0142a zauszniczk\u0105, tajn\u0105 doradczyni\u0105 faszystowskiego \u201eKsi\u0119cia\u201d. Napisa\u0142a autoryzowan\u0105 biografi\u0119 Mussoliniego Dux<\/em> , kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 bestsellerem \u015bwiatowym \u2013 prze\u0142o\u017cono j\u0105 na 19 j\u0119zyk\u00f3w (wyd. ameryka\u0144skie The Life of Benito Mussolini<\/em>, New York: Frederick A. Stokes, 1925), Promowa\u0142a swojego partnera zagranic\u0105. Uchodzi\u0142a za szar\u0105 eminencj\u0119 re\u017cimu i najbardziej wp\u0142ywow\u0105 kobiet\u0119 we W\u0142oszech. Niekt\u00f3rzy dziennikarze, zapewne dumni ze swojej rodaczki, ochrzcili j\u0105 nawet zaszczytnym tytu\u0142em \u201e\u017cydowskiej matki faszyzmu\u201d (por. The Jewish mother of Fascism<\/em>; http:\/\/www.haaretz.com\/the-jewish-mother-of-fascism-1.192344).<\/p>\r\n

Nale\u017ca\u0142a do gremium redakcyjnego czasopisma \u201eGerarchia\u201d, b\u0119d\u0105cego najwa\u017cniejszym organem teoretycznym w\u0142oskiego faszyzmu. Cz\u0119\u015b\u0107 artyku\u0142\u00f3w sygnowanych nazwiskiem Mussoliniego, kt\u00f3re ukaza\u0142y si\u0119 w pi\u015bmie, by\u0142a w rzeczywisto\u015bci jej autorstwa. Z pismem wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 m.in. \u017cydowski ekonomista, pose\u0142, polityk gospodarczy i teoretyk pa\u0144stwa korporacyjnego Gino Arias. Pisa\u0142 te\u017c dla dziennika partyjnego \u201ePopolo d\u2019Italia\u201d i dwutygodnika kulturalnego \u201eCritica Fascista\u201d.<\/p>\r\n

Ideowy wk\u0142ad do doktryny faszyzmu wni\u00f3s\u0142 r\u00f3wnie\u017c Angelo Oliviero Olivetti, kt\u00f3ry przeszed\u0142 drog\u0119 od tradycyjnej socjaldemokracji przez rewolucyjny syndykalizm i narodowy syndykalizm do faszyzmu i korporacjonizmu; wywar\u0142 znacz\u0105cy wp\u0142yw na m\u0142odego Mussoliniego. W marcu 1925 r. by\u0142 jednym z trzech \u017cydowskich m\u00f3wc\u00f3w na Kongresie Kultury Faszystowskiej. W 1931 r. zosta\u0142 powo\u0142any na uniwersytet w Perugii jako profesor politologii.<\/p>\r\n

Pochodz\u0105cy z jednej najwa\u017cniejszych rodzin \u017cydowskiego mieszcza\u0144stwa we W\u0142oszech, przemys\u0142owiec Jesaja Levi, cieszy\u0142 si\u0119 ze zwyci\u0119stwa faszyzmu i od 1925 roku by\u0142 jednym z g\u0142\u00f3wnych dzia\u0142aczy partii w Turynie. W 1933 r. w uznaniu zas\u0142ug dla rozwoju przemys\u0142u zosta\u0142 mianowany senatorem i bardzo aktywnie udziela\u0142 si\u0119 na niwie parlamentarnej. Po 1945 r. szykanowany by\u0142 przez antyfaszyst\u00f3w.<\/p>\r\n

Ciekaw\u0105 postaci\u0105 w ruchu faszystowskim by\u0142 potomek bogatej rodziny \u017cydowskiej Ettore Ovazza. Dzia\u0142a\u0142 w szeregach zwi\u0105zk\u00f3w bojowych czarnych koszul (squadristi<\/em>), uczestniczy\u0142 w za\u0142o\u017ceniu w 1919 r. Fascio Torinese i organizowaniu \u201emarszu na Rzym\u201d. Nale\u017ca\u0142 do pierwszych cz\u0142onk\u00f3w Partito Nazionale Fascista (PNF). W 1929 roku zosta\u0142 zaproszony na spotkanie z Mussolinim jako cz\u0142onek delegacji \u017cydowskich weteran\u00f3w wojennych. O tym spotkaniu pisa\u0142 p\u00f3\u017aniej: \u201ePo us\u0142yszeniu mojej deklaracji o niez\u0142omnej lojalno\u015bci w\u0142oskich \u017byd\u00f3w wobec Ojczyzny, jego Ekscelencja Mussolini spojrza\u0142 mi prosto w oczy i powiedzia\u0142 g\u0142osem, kt\u00f3ry trafi\u0142 g\u0142\u0119boko do mojego serca: \u201eNigdy w to nie w\u0105tpi\u0142em\u201d. Jako \u201efaszysta i jako W\u0142och\u201d Ovazza widzia\u0142 w Mussolinim cz\u0142owieka, kt\u00f3rego \u201eOpatrzno\u015b\u0107 zes\u0142a\u0142a W\u0142ochom\u201d. W 1934 r. za\u0142o\u017cy\u0142 \u017cydowsko-faszystowskie pismo \u201eLa Nostra Bandiera\u201c (wychodzi\u0142o do 1938 r.), kt\u00f3re atakowa\u0142o zar\u00f3wno faszystowskich \u017cydo\u017cerc\u00f3w, jak i antyfaszystowskich i syjonistycznych \u017byd\u00f3w jako \u201ekosmopolityczn\u0105 ha\u0142astr\u0119\u201d.<\/p>\r\n

Nie brakowa\u0142o \u017byd\u00f3w zajmuj\u0105cych do\u015b\u0107 eksponowane stanowiska w re\u017cimie faszystowskim np. zast\u0119pc\u0105 szefa policji by\u0142 do 1938 r. Dante Almansi, s\u0119dzi\u0105 S\u0105du Najwy\u017cszego Lodovico Mortara. <\/strong>Guido Jung bra\u0142 udzia\u0142 w \u201emarszu na Rzym\u201d, by\u0142 wsp\u00f3\u0142pracownikiem ministra finans\u00f3w Alberto De Stefani, sta\u0142 na czele Societ\u00e0 Finanziaria Industriale Italiana, prezesowa\u0142 Narodowemu Instytutowi Eksportu. Jako doradca Mussoliniego w kwestiach finansowych zosta\u0142 w 1932 r. ministrem finans\u00f3w (pe\u0142ni\u0142 urz\u0105d do 1935 r.). By\u0142 cz\u0142onkiem Wielkiej Rady Faszystowskiej. Po odej\u015bciu ze stanowiska ministra odznaczy\u0142 si\u0119 jako dow\u00f3dca podczas wojny w Etiopii .<\/p>\r\n

Ugo Ancona, in\u017cynier , profesor og\u00f3lnej teorii maszyn na Wy\u017cszym Instytucie Technicznym w Mediolanie a p\u00f3\u017aniej dyrektor Szko\u0142y Techniki Lotnictwa w Rzymie zosta\u0142 w 1923 r. mianowany senatorem, wst\u0105pi\u0142 do partii faszystowskiej, w parlamencie (1927-1934) aktywny by\u0142 zw\u0142aszcza w komisji finans\u00f3w i petycji .<\/p>\r\n

Do Wielkiej Rady Faszystowskiej nale\u017ca\u0142 Carlo Finzi, podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewn\u0119trznych i zast\u0119pca komisarza ds. aeronautyki. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w przemy\u015ble w\u0142oskim jako doradcy odgrywali Guglielmo Reiss-Romoli i Oscar Sinigaglia, kt\u00f3rzy w tym samym charakterze i w tych samych bran\u017cach przemys\u0142owych s\u0142u\u017cyli powojennej Republice W\u0142oskiej.<\/p>\r\n

Weteran w\u0142oskiego nacjonalizmu, nale\u017c\u0105cy do za\u0142o\u017cycieli ruchu faszystowskiego w 1919 r., genera\u0142 milicji faszystowskiej Maurizio Rava zosta\u0142 sekretarzem generalnym ds. kolonii, wicegubernatorem Libii i gubernatorem Somalii (1931-35); w 1935 r. opublikowa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 o Somalii, do kt\u00f3rej przedmow\u0119 napisa\u0142 jego protektor Benito Mussolini. By\u0142y squadrista, prawnik Renzo Ravenna by\u0142 przez 12 lat podest\u0105 Ferrary, profesor prawa mi\u0119dzynarodowego i filozofii Giorgio Del Vecchio zosta\u0142 w 1925 roku mianowany pierwszym faszystowskim rektorem Uniwersytetu Rzymskiego\u2013 pe\u0142ni\u0142 t\u0119 funkcj\u0119 przez dwa lata, wyk\u0142ada\u0142 na rzymskim uniwersytecie do 1938 r. W okresie faszyzmu napisa\u0142 i opublikowa\u0142 kilka wa\u017cnych prac naukowych.<\/p>\r\n

W 1935 r. Mussolini zleci\u0142 wybitnemu architektowi \u017cydowskiego pochodzenia Vittori`emu Morpurgo zaprojektowanie siedziby kierownictwa Narodowej Partii Faszystowskiej w Rzymie; dzie\u0142em Morpurgo by\u0142y tak\u017ce inne reprezentacyjne budowle tamtego okresu. Mussolini powierzy\u0142 mu te\u017c nadz\u00f3r nad wykopaliskami i nowymi budowlami wok\u00f3\u0142 mauzoleum Augusta w Rzymie \u2013 oczko w g\u0142owie duce.<\/p>\r\n

Z bada\u0144 historycznych wynika, \u017ce \u200b\u200b w latach 1922-1938 r. w\u0142oscy \u017bydzi nieprzerwanie wst\u0119powali do partii faszystowskiej. Na kr\u00f3tko przed wprowadzeniem w 1938 r. bezsensownego i pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem szkodliwego dla pa\u0144stwa i narodu, anty\u017cydowskiego ustawodawstwa, ok. 10 000 os\u00f3b spo\u015br\u00f3d w\u0142oskich \u017byd\u00f3w powy\u017cej 21 roku \u017cycia mog\u0142o poszczyci\u0107 si\u0119 posiadaniem legitymacji partyjnej. Stanowili mi\u0119dzy 0,2 a prawie 0,3% wszystkich cz\u0142onk\u00f3w PNF, co przy udziale 0,1% \u017byd\u00f3w w ca\u0142ej populacji W\u0142och \u015bwiadczy\u0107 mo\u017ce o nadreprezentacji \u017byd\u00f3w w partii. Z pewno\u015bci\u0105 byli w\u015br\u00f3d nich tacy, kt\u00f3rym chodzi\u0142o wy\u0142\u0105cznie o posady, zw\u0142aszcza w urz\u0119dach i w instytucjach publicznych, ale nie brakowa\u0142o te\u017c ideowych faszyst\u00f3w. Wyst\u0119powa\u0142y oczywi\u015bcie lokalne r\u00f3\u017cnice np. w Ferrarze przed \u201emarszem na Rzym\u201d 8% wszystkich cz\u0142onk\u00f3w partii w mie\u015bcie stanowili \u017bydzi, a w pa\u017adzierniku 1938 r. \u2013 22% . W Trie\u015bcie do lokalnej organizacji partyjnej nale\u017ca\u0142o w 1938 r. 498 \u017byd\u00f3w , w\u015br\u00f3d nich burmistrz miasta w latach 1933-1938, dwaj prezesi Gminy \u017bydowskiej (1937-1939) i naczelny rabin .<\/p>\r\n

Wyst\u0119powa\u0142y oczywi\u015bcie lokalne r\u00f3\u017cnice np. w Ferrarze przed \u201emarszem na Rzym\u201d 8% wszystkich cz\u0142onk\u00f3w partii w mie\u015bcie stanowili \u017bydzi, a w pa\u017adzierniku 1938 r. \u2013 22% . W Trie\u015bcie do lokalnej organizacji partyjnej nale\u017ca\u0142o w 1938 r. 498 \u017byd\u00f3w , w\u015br\u00f3d nich: burmistrz miasta w latach 1933-1938 Enrico Paolo Salem, prezesi Gminy \u017bydowskiej (1937-1939) Achille Levi-Bianchini i Marco De Parente, naczelny rabin Italo Zolli (1919-1940). Jak podaje w\u0142oski historyk Michele Sarfatti w 1938 r. \u017cydowscy cz\u0142onkowie partii stanowili w przybli\u017ceniu 26.9% doros\u0142ych obywateli W\u0142och pochodzenia \u017cydowskiego. Co ciekawe, zauwa\u017ca Sarfatti, podobny udzia\u0142 cz\u0142onk\u00f3w partii by\u0142 pod koniec 1937 r. w\u015br\u00f3d naczelnych rabin\u00f3w \u2013 5 na 21.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug Sarfattiego, w 1938 r. \u017cydowscy cz\u0142onkowie partii stanowili w przybli\u017ceniu 26.9% doros\u0142ych obywateli W\u0142och pochodzenia \u017cydowskiego. Co ciekawe, zauwa\u017ca Sarfatii, podobny procent cz\u0142onk\u00f3w partii by\u0142 pod koniec 1937 r. w\u015br\u00f3d naczelnych rabin\u00f3w \u2013 pi\u0119ciu na dwudziestu jeden.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug historyk\u00f3w przewa\u017caj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 w\u0142oskich \u017byd\u00f3w biernie popiera\u0142a Mussoliniego do 1938 roku, czyli do momentu zmiany kursu re\u017cimu na anty\u017cydowski, wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 m.in. w usuwaniu \u017byd\u00f3w z partii, aparatu pa\u0144stwowego i innych instytucji publicznych. Rzecz jasna, \u017bydzi znajdowali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w i sympatyk\u00f3w obozu antyfaszystowskiego.<\/p>\r\n

Od ko\u0144ca 1931 r. wszyscy z oko\u0142o 1200 wyk\u0142adowc\u00f3w uniwersyteckich przysi\u0119ga\u0142o wierno\u015b\u0107 Mussoliniemu i faszystowskiemu re\u017cimowi (w\u015br\u00f3d nich by\u0142o 100 profesor\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego), <\/strong>tylko 14 z nich (w\u015br\u00f3d nich 6 \u017cydowskiego pochodzenia) odm\u00f3wi\u0142o z\u0142o\u017cenia przysi\u0119gi i w konsekwencji straci\u0142o stanowisko nauczyciela akademickiego.<\/p>\r\n

W r\u00f3\u017cnych dziedzinach \u017cycia kulturalnego w\u0142oscy \u017bydzi czy te\u017c W\u0142osi \u017cydowskiego pochodzenia dzia\u0142ali swobodnie do 1938 r. Tak by\u0142o te\u017c w przypadku kompozytor\u00f3w, dyrygent\u00f3w, muzyk\u00f3w , wyk\u0142adowcy muzyki by wymieni\u0107 takie postaci jak Mario Castelnuovo-Tedesco, Guido Alberto Fano, Alfredo Casella, Giuseppe Martucci, Vittorio Rieti, Aldo Finzi, Leone Sinigaglia, Ferdinando Liuzzi, Vittore Veneziani (dyryguj\u0105cy ch\u00f3rem La Scali od 1921 r.) Kompozytor Renzo Massarani bra\u0142 udzia\u0142 w \u201emarszu na Rzym\u201d, zalicza\u0142 si\u0119 do gor\u0105cych zwolennik\u00f3w faszyzmu, dekada 1928-38 by\u0142a bardzo tw\u00f3rczym okresem w jego karierze, pe\u0142ni\u0142 te\u017c wa\u017cne funkcje w oficjalnych strukturach kulturalnych pa\u0144stwa faszystowskiego. Skomponowa\u0142 specjalny utw\u00f3r dla masowego widowiska z okazji rocznicy \u201emarszu na Rzym\u201d a jego utw\u00f3r Danza Atletica<\/em> zg\u0142oszony zosta\u0142 do mi\u0119dzynarodowego konkursu muzycznego na igrzyskach olimpijskich w Berlinie . [ zob. na ten temat Harvey Sachs, Jews and Music in Fascist Italy<\/em>; https:\/\/holocaustmusic.ort.org\/politics-and-propaganda\/jews-and-music-in-fascist-italy\/ ; Sachs jest autorem pracy Music in Fascist Italy<\/em> (London 1987)]<\/p>\r\n

\u017bydzi zajmowali wysokie stanowiska w armii w\u0142oskiej, niekt\u00f3rzy dos\u0142u\u017cyli si\u0119 stopni generalskich i admiralskich (nale\u017ca\u0142 do nich genera\u0142 wojsk artyleryjskich dziadek wspomnianego wy\u017cej historyka Michele Sarfattiego, usuni\u0119ty z wojska w 1938 r.) W grudniu 1938 r. w parlamencie zasiada\u0142o czterech \u017cydowskich pos\u0142\u00f3w a w senacie dziewi\u0119ciu \u017cydowskich senator\u00f3w. W faszystowskich W\u0142oszech schronienie przed prze\u015bladowaniami ze strony narodowych socjalist\u00f3w znale\u017ali liczni \u017cydowscy emigranci. Jeszcze w 1938 r., austriaccy i niemieccy \u017bydzi uciekali do W\u0142och.<\/p>\r\n

Nie by\u0142oby zatem niczym dziwnym, gdyby w oczach Leo Straussa w\u0142oski faszyzm by\u0142 (przed rokiem 1938 ) faszyzmem do\u015b\u0107 \u201enormalnym\u201d. Zw\u0142aszcza w obliczu pochwa\u0142, jakimi obdarzano Mussoliniego na \u015bwiecie, np. \u201eNew York Times\u201d w listopadzie 1923 roku por\u00f3wna\u0142 Mussoliniego a\u017c do trzech Ojc\u00f3w-Za\u0142o\u017cycieli: Adamsa, Hamiltona i Waszyngtona.<\/p>\r\n

Dodajmy, \u017ce, maj\u0105cy wszak \u017cydowskie korzenie, adresat listu Straussa Karl L\u00f6with, w latach 1934-1936 jako stypendysta Fundacji Rockefellera mieszka\u0142 w Rzymie, gdzie musia\u0142 mie\u0107 idealne warunki do pracy intelektualnej, skoro w\u0142a\u015bnie pod b\u0142\u0119kitnym niebem faszystowskiej Italii powsta\u0142a jego \u201efundamentalna rozprawa\u201d (tak Arkadiusz G\u00f3rnisiewicz w \u201eKronosie\u201d) Nietzsches Philospophie der ewigen Wiederkehr des Gleichen<\/em> , kt\u00f3ra nast\u0119pnie ukaza\u0142a si\u0119 w 1935 r. w Berlinie w wydawnictwie Die Runde za\u0142o\u017conym przez cz\u0142onk\u00f3w fanklubu Stefana Georgego.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Podobnie jak \u015bwiat\u0142o magnetyzuje pewne rodzaje owad\u00f3w, tak duchowa ciemno\u015b\u0107 wabi przewa\u017caj\u0105c\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi<\/em>. (L\u00e1szl\u00f3 Andr\u00e1s)<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

\u201eTeologia Polityczna\u201d ( nr 4\/2006\u20132007) opublikowa\u0142a \u2013 w przek\u0142adzie Karoliny Wigury-Kuisz \u2013 wyg\u0142oszon\u0105 w 1962 r. prelekcj\u0119 Leo Straussa Dlaczego pozostajemy \u017bydami? Czy \u017cydowska wiara i historia wci\u0105\u017c do nas przemawiaj\u0105<\/em>? Spodoba\u0142y mi si\u0119 dwie anegdoty:<\/p>\r\n

Nale\u017ca\u0142em r\u00f3wnie\u017c do syjonistycznej organizacji studenckiej. Dzi\u0119ki temu od czasu do czasu spotyka\u0142em \u017baboty\u0144skiego, przyw\u00f3dc\u0119 rewizjonist\u00f3w. Zapyta\u0142 mnie kiedy\u015b: \u201eCo robicie?\u201d. Odpowiedzia\u0142em: \u201eCzytamy Bibli\u0119, studiujemy \u017cydowsk\u0105 histori\u0119, teori\u0119 syjonistyczn\u0105, oczywi\u015bcie idziemy wraz z post\u0119pem i tak dalej\u201d. Odpowiedzia\u0142 mi: \u201eA uczycie si\u0119 u\u017cywa\u0107 broni?\u201d. Musia\u0142em odpowiedzie\u0107, \u017ce nie.<\/em><\/p>\r\n

Odwieczne przeciwie\u0144stwo: \u017baboty\u0144ski \u2013 homo politicus, cz\u0142owiek woli, dzia\u0142ania, czynu, Strauss \u2013 homo cogitans, cz\u0142owiek poznania, refleksji i akcji duchowej. Wa\u017cne by\u0142o i jest, aby tych dw\u00f3ch postaw, tych dw\u00f3ch r\u00f3l nie miesza\u0107 ze sob\u0105. Dawno temu Armin Mohler ostrzega\u0142, \u017ce to tak, jakby na obie stopy wk\u0142ada\u0107 dwa prawe albo dwa lewe buty. Skutkiem b\u0119dzie potykanie si\u0119 w obu dziedzinach.<\/p>\r\n

W innym miejscu swojego wyk\u0142adu, Strauss m\u00f3wi, jak to Ben Gurion (nawiasem m\u00f3wi\u0105c nazywany przez politycznych wrog\u00f3w \u201eBenito Gurion\u201d) pojechawszy do Tajlandii, by negocjowa\u0107 w jakiej\u015b sprawie, wybra\u0142 si\u0119 do \u015bwi\u0105tyni buddyjskiej. W Izraelu krzyk si\u0119 w\u00f3wczas podni\u00f3s\u0142 ze zwyczajowych powod\u00f3w.<\/p>\r\n

Tutaj drobne sprostowanie podane przez redaktora tekst\u00f3w Straussa, Kennetha Harta Green`a: chodzi\u0142o nie o Tajlandi\u0119, ale o Birm\u0119, gdzie w grudniu 1961 r. Ben Gurion go\u015bci\u0142 z wizyt\u0105 u swojego przyjaciela premiera U Nu; w \u015bwi\u0105tyni buddyjskiej na terenie jego rezydencji przez osiem dni medytowa\u0142, po\u015bci\u0142 i czyta\u0142 buddyjska literatur\u0119.<\/p>\r\n

Strauss wspomina: \u201eZasugerowa\u0142em cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry opowiedzia\u0142 mi t\u0119 histori\u0119, \u017ce powinien przekaza\u0107 Ben Gurionowi, by usprawiedliwi\u0142 swoj\u0105 wizyt\u0119 w \u015bwi\u0105tyni buddyjskiej, \u017ce medytowa\u0142 nad negocjacjami w sprawach polityki zagranicznej Izraela, co powinno stanowi\u0107 okoliczno\u015b\u0107 \u0142agodz\u0105c\u0105\u201d. I to si\u0119 nazywa inteligentna rada politycznego realisty. Dodajmy, \u017ce jak podaje Green, na \u017cyczenie Ben Guriona codziennie dostarczano mu hebrajskie gazety. Medytacja medytacj\u0105 a spraw politycznych ca\u0142y czas trzeba pilnowa\u0107.<\/p>\r\n

Strauss tak podsumowuje swoje wywody o tytu\u0142owym problemie : \u201eNie mo\u017cna przesta\u0107 by\u0107 \u017bydem. Niemo\u017cliwa jest ucieczka od swoich korzeni. Niemo\u017cliwe jest pozbycie si\u0119 swojej przesz\u0142o\u015bci na \u017cyczenie\u201d. W dyskusji po wyk\u0142adzie jeden z uczestnik\u00f3w zapyta\u0142: \u201eTytu\u0142 wyk\u0142adu brzmi: \u00bbDlaczego pozostajemy \u017bydami?\u00ab. Czy dobrze zrozumia\u0142em, \u017ce Pa\u0144ska odpowied\u017a brzmi: bo nie mamy innego wyj\u015bcia?\u201d Odpowied\u017a Straussa by\u0142a zdecydowana : \u201eJako ludzie honoru, nie mamy\u201d.<\/p>\r\n

Czy my te\u017c mo\u017cemy te\u017c powiedzie\u0107 \u201eNie mo\u017cna przesta\u0107 by\u0107 Polakiem (Francuzem, Niemcem, W\u0119grem etc.). Niemo\u017cliwa jest ucieczka od swoich korzeni. Niemo\u017cliwe jest pozbycie si\u0119 swojej przesz\u0142o\u015bci na \u017cyczenie\u201d. Czy je\u015bli chcemy pozosta\u0107 lud\u017ami honoru, musimy pozosta\u0107 Polakami (Francuzami, Niemcami, W\u0119grami itd.), bo nie mamy innego wyj\u015bcia?<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

W telewizyjnym magazynie \u201eKronosa\u201d po\u015bwi\u0119conym \u201eWrogowi\u201d musieli nieuchronnie pojawi\u0107 si\u0119 i Schmitt i Hobbes \u2013 praca Leo Straussa na temat \u201epolitycznej nauki Hobbesa\u201c napisana na prze\u0142omie 1933\/34 roku, nale\u017cy podobno do najlepszych jakie po\u015bwi\u0119cono angielskiemu my\u015blicielowi (przy okazji trzeba b\u0119dzie po ni\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107). Przed programem gaw\u0119dzili\u015bmy z genera\u0142em Skrzypczakiem, kt\u00f3ry poda\u0142 definicj\u0119 wroga: \u201eWrogiem jest ten, kogo \u017co\u0142nierz ma celowniku\u201d. Ta, nomen omen, celna definicja wymaga tylko drobnego uzupe\u0142nienia, \u017ce o tym, kogo \u017co\u0142nierz ma na celowniku, nie on decyduje, ale kierownictwo polityczne pa\u0144stwa.<\/p>\r\n

Co do Hobbesa, to wszyscy znamy jego definicj\u0119 \u201estanu natury\u201d \u2013 jest to oczywi\u015bcie opis stanu hipotetycznego, czy raczej pewna teoretyczna konstrukcja, jednak\u017ce je\u015bli ma nam jako\u015b opisywa\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107, to musi by\u0107 logiczna, wewn\u0119trznie sp\u00f3jna, a tak\u0105 nie jest, je\u015bli przyjrze\u0107 si\u0119 jej z prakseologicznego punktu widzenia \u2013 co robi\u0105 na przyk\u0142ad niemiecki socjolog i politolog Stefan Blankertz czy ameryka\u0144ski publicysta Joe Jarvis, sta\u0142y wsp\u00f3\u0142pracownik portali internetowych The Daily Bell i Sovereign Man.<\/p>\r\n

W znanej ka\u017cdemu studentowi nauk politycznych metanarracji o wyj\u015bciu ludzko\u015bci ze stanu natury Hobbes rysuje ciemny obraz rzeczywisto\u015bci , kiedy nie by\u0142o \u017cadnych praw, wszyscy toczyli wojn\u0119 przeciwko wszystkim, wszyscy si\u0119 nawzajem okradali itd. Przyznajmy, sytuacja niezbyt komfortowa. W wielokro\u0107 cytowanym fragmencie Lewiatana<\/em> czytamy: \u201eW takim stanie nie masz miejsca na pracowito\u015b\u0107, albowiem niepewny jest owoc pracy; i co za tym idzie, nie masz miejsca na obrabianie ziemi ani na \u017ceglowanie, nie ma bowiem \u017cadnego po\u017cytku z d\u00f3br, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 przywiezione morzem; nie ma wygodnego budownictwa, nie ma narz\u0119dzi do poruszania i przesuwania rzeczy, co wymaga wiele si\u0142y; nie ma wiedzy o powierzchni ziemi ani obliczania czasu, ani sztuki, ani pi\u015bmiennictwa, ani spo\u0142eczno\u015bci. A co najgorsze, jest bezustanny strach i niebezpiecze\u0144stwo gwa\u0142townej \u015bmierci. I \u017cycie cz\u0142owieka jest samotne, biedne, bez s\u0142o\u0144ca, zwierz\u0119ce i kr\u00f3tkie\u201d.<\/p>\r\n

W ko\u0144cu ludzie poszed\u0142szy po rozum do g\u0142owy, jako\u015b si\u0119 um\u00f3wili (cho\u0107 w stanie natury \u017cadnych um\u00f3w zna\u0107 nie mogli) i przenie\u015bli \u201eca\u0142a swoj\u0105 moc i si\u0142\u0119 na jednego cz\u0142owieka lub zgromadzenie\u201d , kt\u00f3remu si\u0119 podporz\u0105dkowali w zamian za bezpiecze\u0144stwo, pok\u00f3j i obron\u0119. I tak powsta\u0142 wielki Lewiatan (suwerenna w\u0142adza pa\u0144stwowa), kt\u00f3ry wybawi\u0142 ich ze stanu natury.<\/p>\r\n

Dzi\u0119ki Lewiatanowi \u2013 g\u0142osi soteriologiczna doktryna Hobbesa \u2013 \u017cycie przesta\u0142o ju\u017c by\u0107 \u201esamotne, biedne, bez s\u0142o\u0144ca, zwierz\u0119ce i kr\u00f3tkie\u201d. Tyle tylko, \u017ce Lewiatan (aparat pa\u0144stwowy) mo\u017ce zaistnie\u0107 tylko pod warunkiem, \u017ce uprzednio wytworzone zosta\u0142y materialne zasoby, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0142y jego powstanie. Innych zasob\u00f3w nie posiada\u0142, poniewa\u017c sam niczego nie wytwarza, tote\u017c musi je zaczerpn\u0105\u0107 sk\u0105din\u0105d, aby w og\u00f3le m\u00f3c zaistnie\u0107. Logiczny wniosek jaki z tego wynika, to taki, \u017ce praca, podzia\u0142 pracy, kooperacja, pracowito\u015b\u0107, produkcja, jakie\u015b formy w\u0142asno\u015bci, wymiana, pewno\u015b\u0107 posiadania owoc\u00f3w pracy, zwyczajowe prawa i umowy musia\u0142y istnie\u0107 jeszcze przed powstaniem Lewiatana, tylko bowiem w takich warunkach mog\u0142yby zosta\u0107 wytworzone zasoby i \u015brodki, kt\u00f3re s\u0105 absolutnie konieczne, aby m\u00f3g\u0142 on zaistnie\u0107 \u2013 nie mo\u017cna wszak opodatkowa\u0107 bogactwa zanim nie zostanie stworzone. Musia\u0142a przeto by\u0107 mo\u017cliwa kreacja zasob\u00f3w materialnych bez Lewiatana. Tymczasem koncepcja Hobbesa zak\u0142ada, \u017ce to, co jest warunkiem zaistnienia Lewiatana, mia\u0142oby by\u0107 mo\u017cliwe dopiero po jego zaistnieniu! Innymi s\u0142owy Lewiatan poprzedza\u0142by samego siebie! Suwerenna w\u0142adza pa\u0144stwowa by\u0142aby uprzednia wobec\u2026 suwerennej w\u0142adzy pa\u0144stwowej! Poniewa\u017c jest to absurd, przyj\u0105\u0107 nale\u017cy, \u017ce tak w sensie prakseologicznym jak i \u2013 ewentualnie \u2013 historycznym pewien \u0142ad spo\u0142eczny musi poprzedza\u0107 \u0142ad, kt\u00f3ry dopiero mia\u0142by zapewni\u0107 Lewiatan; ten spo\u0142eczny \u0142ad jest pierwotny, za\u015b Lewiatan wt\u00f3rny.<\/p>\r\n

Wielka opowie\u015b\u0107 Hobbesa nie jest \u017cadn\u0105 teori\u0105 pa\u0144stwa i suwerennej w\u0142adzy, ale ideologiczn\u0105 formu\u0142\u0105 legitymizacyjn\u0105 w\u0142adzy w og\u00f3le; nie s\u0142u\u017cy poznaniu i zrozumieniu rzeczywisto\u015bci politycznej , ale uzasadnia roszczenia Lewiatana do panowania, stosowania przemocy i wymuszania pos\u0142usze\u0144stwa. Angielski my\u015bliciel straszy poddanych wszystkich pa\u0144stw wszystkich epok : \u201eUwa\u017cajcie, bo jak nie b\u0119dziecie si\u0119 we wszystkim s\u0142ucha\u0107 Lewiatana, to wr\u00f3ci pan Jones ( stan natury) a wasze \u017cycie znowu stanie si\u0119 samotne, biedne, bez s\u0142o\u0144ca, zwierz\u0119ce i kr\u00f3tkie\u201d.<\/p>\r\n

Pisa\u0142 Panajotis Kondylis: \u201ePrzyja\u017a\u0144 i pok\u00f3j na r\u00f3wni nale\u017c\u0105 do situation humaine<\/em>, co wrogo\u015b\u0107 i wojna. To nie jest jaki\u015b artyku\u0142 wiary, lecz trywialna prawda, kt\u00f3rej mo\u017ce si\u0119 nauczy\u0107 ka\u017cdy, czytaj\u0105c codziennie rano gazety\u201d. Nie, nie na r\u00f3wni \u2013 przyja\u017a\u0144 i pok\u00f3j s\u0105 pierwotne o tyle, \u017ce bez nich nie ma zasob\u00f3w, umo\u017cliwiaj\u0105cych praktykowanie politycznej wrogo\u015bci i toczenie wojen. Kondylis ma oczywi\u015bcie racj\u0119, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce w\u015br\u00f3d ludzi trwa sta\u0142a mobilizacja si\u0142 nap\u0119dzana wol\u0105 nieprzerwanej ekspansji a temu celowi mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 wszelkie \u015brodki \u2013 zar\u00f3wno materialne, jak i duchowe. Jednak\u017ce \u2013 podkre\u015blmy raz jeszcze oczywist\u0105 prawd\u0119 \u2013 owe \u015brodki musz\u0105 zosta\u0107 uprzednio przez kogo\u015b wypracowane, aby walcz\u0105cy o w\u0142adz\u0119 mogli je zmobilizowa\u0107 i u\u017cy\u0107 dla ekspansji.<\/p>\r\n

Pojawia si\u0119 zagadkowa kwestia, sk\u0105d w takim razie wzi\u0105\u0142 si\u0119 Lewiatan? No c\u00f3\u017c, wprawdzie cz\u0142owiek jest \u2013 nie b\u00f3jmy si\u0119 tego otwarcie przyzna\u0107 \u2013 z natury dobry, ale nie oznacza to bynajmniej, \u017ce nie targaj\u0105 nim rozmaite nami\u0119tno\u015bci np. po\u017c\u0105danie w\u0142adzy i dominacji. Ka\u017cdy z nas nosi w sobie Lewiatana, inni wi\u0119kszego, jedni mniejszego. W okre\u015blonych warunkach ci pierwsi zdobywaj\u0105 przewag\u0119 i monopolizuj\u0105 swoj\u0105 pozycj\u0119. Ze dwadzie\u015bcia lat temu znalaz\u0142em u jakiego\u015b rosyjskiego socjologa czy historyka hipotetyczn\u0105 genez\u0119 w\u0142adzy. Ot\u00f3\u017c na styku las\u00f3w i jezior, step\u00f3w i uprawnych nizin funkcjonowa\u0142y wolne targi (wolne rynki), gdzie ludzie wymieniali owoce swojej pracy. \u201eOp\u0142acali\u201d oni grup\u0119 opiekuj\u0105c\u0105 si\u0119 targowiskami, dbaj\u0105c\u0105 o porz\u0105dek itd. czyli tworz\u0105c\u0105 co\u015b na kszta\u0142t firmy ochroniarskiej. Dysponowa\u0142a ona si\u0142\u0105, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a jej w sprzyjaj\u0105cych warunkach przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w zal\u0105\u017cek w\u0142adzy i \u015bci\u0105ga\u0107 pod przymusem op\u0142aty z producent\u00f3w i handlowc\u00f3w przybywaj\u0105cych na targi.<\/p>\r\n

Podobny proces opisa\u0142 Brad Linaweaver w opowiadaniu No Market for Justice<\/em> (1997): dobrowolne op\u0142aty za u\u017cytkowanie oraz czynsze zbierane przez prywatne sp\u00f3\u0142ki potajemnie, niespostrze\u017cenie dla spo\u0142eczno\u015bci ewoluuj\u0105 w kierunku podatk\u00f3w \u2013 w ten spos\u00f3b rodzi si\u0119 Lewiatan. Z kolei w mikropowie\u015bci Anarchy in New England<\/em> (2015), wspomnianego wy\u017cej, Joe Jarvisa, kt\u00f3rej akcja rozgrywa si\u0119 po upadku starego Lewiatana, wyst\u0119puj\u0105 Cole Drake w\u0142a\u015bciciel firmy ochroniarskiej New England Security Agency, kt\u00f3ra znalaz\u0142a si\u0119 w trudnej sytuacji finansowej, oraz jego przyjaciel Read Barry ze sp\u00f3\u0142ki arbitra\u017cowej Barry Arbitration, wzi\u0119ty pod lup\u0119 przez \u201eBusiness Ethics Review\u201d w zwi\u0105zku z podejrzeniami o przyjmowanie \u0142ap\u00f3wek. Przed Drake`iem stoi widmo bankructwa, od Barry`go mog\u0105 odwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 klienci korzystaj\u0105cy z jego us\u0142ug arbitra\u017cowych, je\u015bli \u201eBusiness Ethics Review\u201d opublikuje raport o jego stronniczych wyrokach. Drake i Barry obmy\u015blaj\u0105 plan \u201ereformy\u201d polegaj\u0105cej m.in. na tym, \u017ce pierwszy zostanie Ministrem Bezpiecze\u0144stwa a drugi Ministrem ds. Arbitra\u017cu \u2013 innymi s\u0142owy chc\u0105 zlikwidowa\u0107 doskonale funkcjonuj\u0105c\u0105 anarchi\u0119 w Nowej Anglii i odrestaurowa\u0107 rz\u0105dy Lewiatana. Nast\u0119puj\u0105 prowokacje, symulowane zagro\u017cenia, walki agent\u00f3w z r\u00f3\u017cnych firm ochroniarskich, tajemnicze zgony itd. Na szcz\u0119\u015bcie dzielna Molly Metis z \u201eBusiness Ethics Review\u201d wykrywa spisek i udaremnia go z pomoc\u0105 agencji ochroniarskich wiernych zasadom wolno\u015bci.<\/p>\r\n

Najprawdopodobniej wi\u0119c Lewiatan wy\u0142oni\u0142 si\u0119 z prywatnych agencji \u201eochroniarskich\u201d, prywatnych policji, takich czy innych stra\u017cy i s\u0142u\u017cb, kt\u00f3re wykorzysta\u0142y zasoby przekazane im przez klient\u00f3w do zapanowania nad nimi. Jak ujmuje to Stefan Blankertz, Lewiatan nie powsta\u0142 w wyniku najazdu zewn\u0119trznego, <\/strong>lecz \u201enajazdu wewn\u0119trznego\u201d, dokonanego przez przedstawicieli prywatnego biznesu pragn\u0105cych zmonopolizowa\u0107 swoj\u0105 pozycj\u0119, zamieni\u0107 dobrowolne umowy w przymusowe i zagwarantowa\u0107 sobie sta\u0142e zyski w postaci podatk\u00f3w \u2013 to oni zawi\u0105zali sprzysi\u0119\u017cenie w celu ustanowienia Lewiatana, kt\u00f3ry z up\u0142ywem czasu nabra\u0142 cech legalno\u015bci a stosowan\u0105 przeze\u0144 przemoc poddani w wi\u0119kszo\u015bci uznali za prawowit\u0105.<\/p>\r\n

Ta alternatywna, antyhobbesowska metanarracja przydatna jest zw\u0142aszcza dzisiaj, poniewa\u017c ka\u017ce nam podejrzliwie przygl\u0105da\u0107 si\u0119 wielkim kapitalistom i bankierom, kt\u00f3rzy s\u0105 de facto organami Lewiatana, powo\u0142anego do \u017cycia przez ich \u201eprotoplast\u00f3w\u201d. W czasach, gdy obserwujemy coraz bezczelniejsze i coraz dalej id\u0105ce roszczenia Lewiatana do kontrolowania jednostki i panowania nad ni\u0105, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce fundamentem spo\u0142eczno\u015bci jest zawsze sfera dobrowolnych akcji i interakcji ludzi, tworzone przez nich i wymieniane warto\u015bci materialne i duchowe, ich praca i wsp\u00f3\u0142praca, dzia\u0142anie i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie, wi\u0119zy rodzinne, przyja\u017a\u0144 , solidarno\u015b\u0107, lojalno\u015b\u0107, \u017cyczliwo\u015b\u0107 \u2013 to jest rzeczywista \u201ebaza\u201d ludzkiego \u015bwiata. Je\u015bli ona zniknie, wielki Lewiatan utraci podstawy swojego bytu, ca\u0142a polityczna \u201enadbudowa\u201d w mgnieniu oka rozp\u0142ynie si\u0119 w nico\u015b\u0107.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

 <\/em>Walka przeciwko ciemno\u015bci manifestuj\u0105cej si\u0119 w \u015bwiecie jest czym\u015b podstawowym, ale moim najpierwszym obowi\u0105zkiem jest bitwa przeciwko ciemno\u015bci w mojej w\u0142asnej duszy<\/em>. (L\u00e1szl\u00f3 Andr\u00e1s)<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Od wielu ju\u017c lat tocz\u0105 si\u0119 spory na temat, co zrobi\u0107 z moskiewskim mauzoleum Lenina; jedni s\u0105 za jego pozostawieniem, inni za usuni\u0119ciem. Swego czasu g\u0142os w tej sprawie zabra\u0142 rosyjski pisarz i publicysta W\u0142adimir Borysowicz Awdiejew (1962-2020), kt\u00f3ry w 1998 r. opublikowa\u0142 esej Mumia Lenina<\/em> przedrukowany nast\u0119pnie w zbiorze jego artyku\u0142\u00f3w (zob. \u0412\u043b\u0430\u0434\u0438\u043c\u0438\u0440 \u0411\u043e\u0440\u0438\u0441\u043e\u0432\u0438\u0447 \u0410\u0432\u0434\u0435\u0435\u0432, \u041c\u0443\u043c\u0438\u044f \u041b\u0435\u043d\u0438\u043d\u0430 (\u043e\u043a\u043a\u0443\u043b\u044c\u0442\u043d\u044b\u0435 \u0438 \u0440\u0430\u0441\u043e\u0432\u044b\u0435 \u0430\u0441\u043f\u0435\u043a\u0442\u044b<\/em> ) [w:] ten\u017ce, \u041c\u0435\u0442\u0430\u0444\u0438\u0437\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0430\u044f \u0430\u043d\u0442\u0440\u043e\u043f\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u044f<\/em>, \u041coskwa 2002).<\/p>\r\n

Awdiejew rekonstruuje najpierw genez\u0119 decyzji o uwiecznieniu i \u201eunie\u015bmiertelnieniu\u201d Lenina oraz jej ideologiczne podglebie, kt\u00f3re tworz\u0105 \u2013 stopione w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 \u2013 mistyka i biologia, materializm i czarna magia, ateizm i okultyzm, lamarcksizm i satanizm. Jego zdaniem bolszewicki plan budowy \u201enowego \u015bwiata\u201c i \u201enowego typu cz\u0142owieka\u201c (homo sovieticus) nale\u017cy interpretowa\u0107 w spos\u00f3b dos\u0142owny \u2013 planowano zmieni\u0107 nie tylko duchow\u0105, ale i rasowo-biologiczn\u0105 struktur\u0119 i substancj\u0119 narodu rosyjskiego. Wst\u0119pem do tej przemiany by\u0142a likwidacja ca\u0142ych dawnych warstw spo\u0142ecznych: arystokracji, korpusu oficerskiego, duchowie\u0144stwa, stanu kupieckiego, inteligencji, zag\u0142odzenie na \u015bmier\u0107 milion\u00f3w ch\u0142op\u00f3w, zorganizowanie systemu oboz\u00f3w koncentracyjnych.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug rosyjskiego autora, kult mumii Lenina, tego \u201ewiecznie \u017cywego\u201d Czerwonego faraona to w rzeczywisto\u015bci kult \u015bmierci, b\u0119d\u0105cy najbardziej wyrazistym atrybutem nowej religii bojowego ateizmu. Stanowi on odwr\u00f3cenie funkcji egipskiego kultu, albowiem egipscy faraonowie z za\u015bwiat\u00f3w towarzyszyli swojemu ludowi i stamt\u0105d oddzia\u0142ywali na jego cielesn\u0105 egzystencj\u0119, b\u0142ogos\u0142awi\u0105c mu i go chroni\u0105c. Natomiast komunistyczny faraon ma wp\u0142ywa\u0107 na fizyczn\u0105 egzystencj\u0119 swojego narodu nie z za\u015bwiat\u00f3w, ale ze sfery doczesnej. Dawni faraonowie ukrywali swoje zabalsamowane cia\u0142a nawet przed oczyma wtajemniczonych, natomiast wsp\u00f3\u0142czesny w\u00f3dz swoje cia\u0142o ukazuje oczom zdumionego i oniemia\u0142ego t\u0142umu. Egipscy faraonowie rz\u0105dzili w kr\u00f3lestwie zmar\u0142ych, podczas gdy Czerwony faraon wciska si\u0119 w szeregi \u017cywych a nawet uzurpuje sobie bycie bardziej \u017cywym ni\u017c oni sami \u2013 \u201eLenin jest dzisiaj najbardziej \u017cywy spo\u015br\u00f3d \u017cywych\u201c.<\/p>\r\n

Mumifikacja egipskiego faraona to symbol tego, \u017ce wszystkie jego pozytywne energie na p\u0142aszczy\u017anie metafizycznej przejd\u0105 na ca\u0142y lud, wzmacniaj\u0105c jego zdolno\u015b\u0107 do \u017cycia, jego witalno\u015b\u0107 i d\u0142ugowieczno\u015b\u0107. W przypadku mumii Czerwonego faraona odnajdziemy to samo metafizyczne j\u0105dro, ale z dok\u0142adnie odwr\u00f3conym znakiem \u2013 jego organiczna, cielesna \u201enie\u015bmiertelno\u015b\u0107\u201d zapewniona jest tylko kosztem redukowania witalno\u015bci ca\u0142ego narodu. <\/strong>To jest prawdziwa funkcja mumii Lenina: ma on nawiedza\u0107 nar\u00f3d jako wampir, kt\u00f3ry wysysa jego \u017cywotne soki i dba\u0107 o to, \u017ceby nigdy nie wyzwoli\u0142 si\u0119 z czerwonej zguby bolszewizmu \u2013 to jest sens socjalistycznej okultystycznej nekrofilii. Swoimi si\u0142ami \u017cyciowymi nar\u00f3d gwarantuje trwanie zabalsamowanych zw\u0142ok, nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 jednostki mo\u017cliwa jest tylko kosztem redukowania zdolno\u015bci do \u017cycia ca\u0142ego narodu. Lenin to Ko\u015bciej Nie\u015bmiertelny, kt\u00f3ry zabija m\u0142odych ludzi pij\u0105c ich \u017cyciodajn\u0105 krew; jest on centralnym elementem kultu \u015bmierci, ca\u0142ego tego okultystyczno-nekrofilskiego systemu, w kt\u00f3rym splataj\u0105 si\u0119 biologia (mumia wydziela trupie jady) i czarna magia, i kt\u00f3ry sprawia, \u017ce nar\u00f3d rosyjski chorzeje i degeneruje si\u0119.<\/p>\r\n

Zgodnie z prawami parazytologii, organizm \u017cywiciela musi wytworzy\u0107 \u017cyciowe soki i warunki, w kt\u00f3rych paso\u017cyt mo\u017ce istnie\u0107. Kult mumii wodza wywo\u0142uje podobne skutki, poniewa\u017c jest nabo\u017cnie czczona, a przede wszystkim dlatego, \u017ce odwiedza si\u0119 grobowiec z bolszewick\u0105 relikwi\u0105, wydzielaj\u0105c\u0105 trupie jady. Odwiedzaj\u0105cy \u201e\u015bwi\u0119te miejsce rewolucji\u201d s\u0105 w fizycznym, biologicznym i okultystycznym sensie roznosicielami wyziew\u00f3w i trupich jad\u00f3w a poniewa\u017c mauzoleum odwiedzaj\u0105 te\u017c obcokrajowcy, produkty rozk\u0142adu i trupie jady roznoszone s\u0105 po ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\r\n

W zamy\u015ble radykalnych \u201esocjal-lamarksist\u00f3w\u201d chc\u0105cych dokona\u0107 zmiany struktury biologicznej narodu a ostatecznie ca\u0142ej ludzko\u015bci, kult mumii Lenina mia\u0142 by\u0107 rodzajem odwr\u00f3conej higieny rasowej i eugeniki (idei popularnych na prze\u0142omie wiek\u00f3w zar\u00f3wno w wersji \u201eprawicowej\u201d, jak i \u201elewicowej\u201d) . Wcielali oni w \u017cycie wulgarny biologiczny satanizm, wiedz\u0105c, \u017ce dla idei komunizmu naj\u0142atwiej pozyska\u0107 ludzi nieudanych i zdeformowanych pod wzgl\u0119dem duchowym, moralnym i biologicznym, dewiant\u00f3w, degenerat\u00f3w i lump\u00f3w.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug Awdiejewa nie tylko mumia Lenina, ale tak\u017ce jego \u017cycie, jego genetyczne dziedzictwo i historia jego chor\u00f3b rzucaj\u0105 \u015bwiat\u0142o na g\u0142\u00f3wny cel komunistycznej religii \u015bmierci. W\u0142adimir So\u0142ouchin w ksi\u0105\u017cce W \u015bwietle dnia<\/em> (\u041f\u0440\u0438 \u0441\u0432\u0435\u0442\u0435 \u0434\u043d\u044f<\/em>, Moskwa 1992) przeanalizowa\u0142 pochodzenie \u201ewodza \u015bwiatowego proletariatu\u201d, dochodz\u0105c do wniosku, \u017ce by\u0142 mieszank\u0105 ka\u0142mucko-\u017cydowsk\u0105, trudno wi\u0119c w og\u00f3le uzna\u0107 go za Rosjanina. W rodzinie ojca Ka\u0142muka znany by\u0142 \u201ech\u00f3w wsobny\u201d, co mog\u0142oby t\u0142umaczy\u0107 odchylenia Lenina od normy psychicznej. Ten bezp\u0142odny (w rezultacie syfilisu po\u0142\u0105czonego z tryprem), przedwcze\u015bnie \u0142ysy maniakalny pigmej, kt\u00f3ry wybra\u0142 karier\u0119 zawodowego rewolucjonisty, co z psychologicznego punktu widzenia wskazuje na sk\u0142onno\u015bci przest\u0119pcze, kt\u00f3ry ca\u0142e \u017cycie po\u015bwi\u0119ci\u0142 niszczeniu Rosji i rosyjsko\u015bci, le\u017cy dok\u0142adnie w centrum Moskwy i symbolizuje zjednoczenie si\u0119 ze swoim narodem, kt\u00f3rego krew przelewa nadal i po swojej \u015bmierci. Mumia Lenina jest energetycznym wampirem, fatum prowadz\u0105cym do duchowej a w konsekwencji fizycznej \u015bmierci narodu rosyjskiego. Bolszewicka \u015bwi\u0105tynia znajduj\u0105ca si\u0119 dok\u0142adnie w geograficznym centrum, maj\u0105cej form\u0119 okr\u0119gu, rosyjskiej stolicy emanuje na ca\u0142e miasto okultystyczn\u0105 energi\u0105.<\/p>\r\n

Zachowuj\u0105c w historycznym i kulturalnym centrum Rosji nierozk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 zw\u0142oki jako najwi\u0119ksz\u0105 narodow\u0105 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107, wysysamy \u2013 uwa\u017ca Awdiejew \u2013 zdrowe \u017cywotne soki z \u201ecia\u0142a narodu\u201c rosyjskiego i skazujemy go na powoln\u0105 \u015bmier\u0107. Mit nie\u015bmiertelno\u015bci Lenina, jak i starannie piel\u0119gnowana pami\u0119\u0107 o nim spe\u0142nia w duszach funkcj\u0119 telegonii, co oznacza, \u017ce cechy wodza, jego defekty i dewiacje, jego anormalno\u015b\u0107, przechodz\u0105 w drodze \u201edziedziczenia\u201c na nar\u00f3d rosyjski, wchodz\u0105 do rosyjskiego \u015bwiata duchowego i do rosyjskiej puli genowej. Najgorsze jest to, \u017ce mumia nie ma m\u00f3zgu, kt\u00f3ry trzymany jest oddzielnie; to dzia\u0142a na \u017cycie narodu rosyjskiego przypuszczalnie jeszcze bardziej zgubnie ni\u017c wszystko inne. Brak m\u00f3zgu symbolizuje zb\u0119dno\u015b\u0107 umys\u0142u i my\u015blenia; masom ma wystarczy\u0107 \u015blepa wiara.<\/p>\r\n

W do\u015b\u0107 \u0142atwej do przewidzenia konkluzji swojego artyku\u0142u Awdiejew nawo\u0142uje, aby mauzoleum wyburzy\u0107 a\u017c do fundament\u00f3w, wszystkie sk\u0142adniki \u201erewolucyjnej nekropolii\u201d usun\u0105\u0107 z Placu Czerwonego, zdemontowa\u0107 satanistyczne gwiazdy z wie\u017c kremlowskich. Na ko\u0144cu nale\u017cy dok\u0142adnie splantowa\u0107 teren i przeprowadzi\u0107 ceremoni\u0119 oczyszczenia, aby wyp\u0119dzi\u0107 demony oraz usun\u0105\u0107 trupie jady. Wsp\u00f3\u0142czesne ortodoksyjne chrze\u015bcija\u0144stwo prawos\u0142awne ze swoj\u0105 wi\u0119dn\u0105c\u0105 energi\u0105 i swoim kultem skruchy niewiele mo\u017ce w tej sprawie zdzia\u0142a\u0107. Jedynie ario-wedyjskie poga\u0144stwo w jego tradycyjnej s\u0142owia\u0144skiej formie ma na tyle mocy, aby sko\u0144czy\u0107 z bolszewick\u0105 nikczemno\u015bci\u0105. Mumi\u0119 Czerwonego faraona nale\u017cy spali\u0107, za\u015b popio\u0142y rozsypa\u0107 poza l\u0105dowymi granicami Rosji, najlepiej nad morzem; to samo nale\u017cy zrobi\u0107 z jego przechowywanym oddzielnie, prze\u017cartym syfilisem m\u00f3zgiem. Tyle Awdiejew.<\/p>\r\n

Nadmie\u0144my tutaj, \u017ce istnieje te\u017c pogl\u0105d, i\u017c w mauzoleum znajduje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie atrapa, poniewa\u017c podczas ewakuacji z Moskwy po wybuchu wojny z Niemcami zmumifikowane zw\u0142oki wodza rewolucji szybko uleg\u0142y rozk\u0142adowi, a wezwani eksperci nie widzieli szans, \u017ceby mo\u017cna je by\u0142o dalej konserwowa\u0107; to, co dzisiaj znajduje si\u0119 w Moskwie jest, by\u0107 mo\u017ce, duplikatem stworzonym na polecenie Stalina.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

To, co otacza cz\u0142owieka, jest odbiciem jego \u015bwiata wewn\u0119trznego.<\/em> (L\u00e1szl\u00f3 Andr\u00e1s)<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Ogromna polityczno-medialna wrzawa wybuch\u0142a, kiedy \u201elud wszed\u0142 na Kapitol\u201d. Przedstawiciele ludu udali si\u0119 tam, g\u0142\u0119boko, acz naiwnie wierz\u0105c, \u017ce id\u0105 do siedziby suwerenno\u015bci ludu, do prawdziwej \u015bwi\u0105tyni demokracji, gdzie zapadaj\u0105 najwa\u017cniejsze dla pa\u0144stwa i dla narodu decyzje. Troch\u0119 mi \u017cal mi poczciwc\u00f3w, bo nie wiedzieli, \u017ce realna w\u0142adza ju\u017c dawno si\u0119 stamt\u0105d ewakuowa\u0142a. \u201eSzturmowali\u201d pust\u0105 twierdz\u0119, pust\u0105 nawet w\u00f3wczas, gdy jest pe\u0142na rozemocjonowanych pos\u0142\u00f3w i senator\u00f3w.<\/p>\r\n

Nie by\u0142 to \u017caden \u201ezamach stanu\u201d czy \u201einsurekcja\u201d, ale polityczno-medialna szopka \u2013 rebelianci uzbrojeni byli w smartfony, kt\u00f3rymi uwieczniali sw\u00f3j udzia\u0142 w akcji wrzucaj\u0105c filmiki na fejsa czy innego t\u0142itera. Mog\u0142aby wywo\u0142ywa\u0107 co najwy\u017cej rozbawienie, gdyby nie to, \u017ce jeden z funkcjonariuszy s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa niedbale pilnuj\u0105cych pustej twierdzy, zastrzeli\u0142 bezbronn\u0105 \u201epowstank\u0119\u201d, weterank\u0119 armii ameryka\u0144skiej. Ashli Babbitt R.I.P.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Sofija jest najwy\u017cszym archetypem kobiety i kobieco\u015bci. <\/em>(L\u00e1szl\u00f3 Andr\u00e1s)<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

W jednych z poprzednich Zapisk\u00f3w pisa\u0142em o dystopijnej powie\u015bci Juli Zeh Corpus delicti. Proces<\/em> (prze\u0142. S\u0142awa Lisiecka, WAB, Warszawa 2011). Jej g\u0142\u00f3wna bohaterka Mia Holl, \u201ewymiotowa\u0142a w nocy do miski, kt\u00f3rej zawarto\u015b\u0107 wylewa\u0142a nast\u0119pnie do ulicznego rynsztoka, \u017ceby sensory w toalecie nie zarejestrowa\u0142y zwi\u0119kszonego st\u0119\u017cenia kwas\u00f3w \u017co\u0142\u0105dkowych w rurze kanalizacyjnej\u201d. Okazuje si\u0119, \u017ce istnieje ju\u017c inteligentna toaleta , kt\u00f3ra \u2013 wyposa\u017cona w sensory funkcjonuj\u0105ce w oparciu o technologi\u0119 sztucznej inteligencji \u2013 monitoruje stan fizyczny i psychiczny u\u017cytkownika oraz jego nawyki \u017cywieniowe. Jak na razie zamontowanie takiej toalety jest dobrowolne, ale w przysz\u0142o\u015bci, kto wie, mo\u017ce by\u0107 nieco mniej dobrowolne tak jak to dzieje si\u0119 w powie\u015bci Juli Zeh.<\/p>\r\n

Udaj\u0105c si\u0119 na wieczorny spoczynek mo\u017cemy dzi\u015b sobie na ciele umie\u015bci\u0107 zestaw czujnik\u00f3w mierz\u0105cy osiem parametr\u00f3w naszego snu, dzi\u0119ki czemu mo\u017cna na bie\u017c\u0105co kontrolowa\u0107 jego przebieg. Zastanawiam si\u0119, czy w przysz\u0142o\u015bci funkcjonariusze technokratyczno-terapeutycznego pa\u0144stwa mened\u017cerskiego pozostaj\u0105cy w sojuszu z biokapitalistami, nie zapragn\u0105 kontrolowa\u0107 i zarz\u0105dza\u0107 nie tylko naszym snem, ale tak\u017ce naszymi marzeniami i koszmarami sennymi? Niemo\u017cliwe? W ksi\u0105\u017cce Mimowolne cyborgi. M\u00f3zg i wojna przysz\u0142o\u015bci <\/em>(Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2022) \u0141ukasz Kamie\u0144ski przewiduje sterowanie urz\u0105dzeniami elektronicznymi za pomoc\u0105 my\u015bli (rozdz.4 \u201eM\u00f3zg oczipowany i usieciowiony\u201d). Kiedy to si\u0119 powiedzie, post\u0119p b\u0119dzie post\u0119powa\u0142 dalej i obdarzy nas fantastycznymi mo\u017cliwo\u015bciami \u201ekognitywnej infiltracji\u201d, czyli sterowania my\u015blami za pomoc\u0105 urz\u0105dze\u0144 elektronicznych. I to na odleg\u0142o\u015b\u0107, a nie przez zwyk\u0142e \u201ewszczepialne modu\u0142y m\u00f3zgowe\u201d zachwalane przez Elona Muska i innych neuroin\u017cynier\u00f3w! Co\u015b mi si\u0119 zdaje, \u017ce ju\u017c czas uda\u0107 si\u0119 na strych po foli\u0119.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107<\/em> nowoczesnych teorii jest b\u0142\u0119dna do tego stopnia, \u017ce nawet pogl\u0105dy b\u0119d\u0105ce z nimi dok\u0142adnie sprzeczne, s\u0105 r\u00f3wnie b\u0142\u0119dne.<\/em> (L\u00e1szl\u00f3 Andr\u00e1s)<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Cz\u0142onek Lataj\u0105cego Cyrku Monty Python John Cleese (ur.1939) da\u0142 kilka lat temu cykl wyst\u0119p\u00f3w reklamowanych jako Last Time to See Me Before I Die<\/em> . Wyst\u0119pu nie ogl\u0105da\u0142em, ale poczyta\u0142em kilka rozm\u00f3w z aktorem, kt\u00f3ry zas\u0142yn\u0105\u0142 nie tylko stwierdzeniem, \u017ce \u201eLondyn nie jest ju\u017c angielskim miastem\u201d, ale tak\u017ce udzia\u0142em w reklamie Banku Zachodniego WBK, w czasach, kiedy prezesem zarz\u0105du banku by\u0142 Mateusz Morawiecki. Przeciwko o\u015bmieszaniu Pcimia w reklamie protestowa\u0142 jego \u00f3wczesny w\u00f3jt Daniel Obajtek.<\/p>\r\n

Cleese zdradzi\u0142, \u017ce to, co obecnie uprawia na scenie, nie nazywa si\u0119 ju\u017c \u201emonolog na stoj\u0105co\u201d (stand-up<\/em>), ale \u201emonolog na siedz\u0105co\u201d (sit-down<\/em>): \u201eDoprawdy, stanie jest bardzo m\u0119cz\u0105ce\u201d. Zapytany, czy w kabarecie wolno robi\u0107 sobie \u017carty z proroka Mahometa albo z Allacha odpowiedzia\u0142: \u201eOczywi\u015bcie, nale\u017cy si\u0119 tylko liczy\u0107 z tym, \u017ce ci\u0119 zabij\u0105\u201d.<\/p>\r\n

Jak\u017ce na czasie brzmi fragment jego rozmowy z Adamem Savage`m:<\/p>\r\n

\u2013 Savage: To, co pan powiedzia\u0142, przypomina mi opini\u0119 Richarda Feynmana \u017ce \u201enauka to wiara w ignorancj\u0119 ekspert\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

\u2013Cleese: Cudowne! W zesz\u0142ym roku kardiolog w Londynie, wysokiej klasy specjalista od serca, m\u00f3wi mi, \u201epomylili\u015bmy si\u0119\u201d. Przez sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat gadali, \u017ce problemy z sercem bior\u0105 si\u0119 z jedzenia t\u0142uszcz\u00f3w. A teraz on mi m\u00f3wi: \u201eTo nie t\u0142uszcze, to cukier\u201d.<\/p>\r\n

\u2013 Savage: O cholera! Je\u015bli jest rzecz, kt\u00f3r\u0105 bardziej lubi\u0119 ni\u017c t\u0142uszcz, to w\u0142a\u015bnie cukier.<\/p>\r\n

\u2013 Cleese: Ja te\u017c, ja te\u017c! To s\u0105 z\u0142e wiadomo\u015bci. Problem w tym, \u017ce przez 60 lat k\u0142adli nam w uszy, \u017ceby\u015bmy unikali t\u0142uszcz\u00f3w. Wszystko si\u0119 na tym opiera\u0142o a teraz zdecydowali \u201eOj, nie, pomylili\u015bmy si\u0119. Sorry\u201d!<\/p>\r\n

Zapytany, co zawar\u0142by w mowie wyg\u0142aszanej na swoim pogrzebie, Cleese odpowiedzia\u0142: \u201eWola\u0142bym to zachowa\u0107 w tajemnicy, poniewa\u017c naprawd\u0119 nagram swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 mow\u0119 pogrzebow\u0105 i ka\u017c\u0119 odtworzy\u0107 przed zgromadzonymi na pogrzebie. Potraktuj\u0119 to jako idealn\u0105 okazj\u0119 do wyr\u00f3wnania starych rachunk\u00f3w. Na pewno wyjawi\u0119 pewne tajemnice innych cz\u0142onk\u00f3w Monty Pythona. Mam nadziej\u0119, \u017ce \u017ca\u0142obnicy b\u0119d\u0105 si\u0119 \u015bwietnie bawi\u0107\u201d.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

 <\/em>My\u015bl jest wa\u017cna, my\u015blenie jest wa\u017cniejsze, ale najwa\u017cniejszy jest my\u015bl\u0105cy.<\/em> (L\u00e1szl\u00f3 Andr\u00e1s)<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

I na koniec co\u015b optymistycznego i pokrzepiaj\u0105cego \u2013 nota bene tytu\u0142 utworu, tytu\u0142 p\u0142yty i nazwa zespo\u0142u \u0142adnie si\u0119 komponuj\u0105! W piosence Touch Of Grey <\/em>(tekst Robert Hunter, muzyka Jerry Garcia) z p\u0142yty In the Dark<\/em> (1987) grupa Grateful Dead \u015bpiewa:<\/p>\r\n

Siwiejemy, zegary si\u0119 sp\u00f3\u017aniaj\u0105, jest nawet gorzej, ni\u017c si\u0119 zdaje, z czynszem zalegam, pies nie by\u0142 karmiony od lat, jest nawet gorzej, ni\u017c si\u0119 zdaje, ale wszystko gra, krowa daje naft\u0119, siedemnastolatek nie umie czyta\u0107, s\u0142owa, kt\u00f3re zna, s\u0105 wszystkie obsceniczne, ale wszystko gra, but jest na tej r\u0119ce, na kt\u00f3r\u0105 pasuje, wszystko gra, wszystko jest w porz\u0105dku.<\/p>\r\n

Damy rad\u0119,<\/p>\r\n

Damy rad\u0119,<\/p>\r\n

Damy rad\u0119,<\/p>\r\n

Damy rad\u0119<\/p>\r\n

Przetrwamy.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Tomasz Gabi\u015b<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Pierwodruk: \u201eArcana\u201d nr 167 (5\/2022). Wersja nieco rozszerzona.<\/p>\r\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dzisiaj nawet stagnacja wymaga nadzwyczajnych wysi\u0142k\u00f3w. (L\u00e1szl\u00f3 Andr\u00e1s) Sw\u00f3j znany esej Zur Geschichte der Religion und Philosophie in Deutschland Heinrich Heine opublikowa\u0142 w 1834 r., najpierw po francusku, na \u0142amach \u201eReuve des Deux Mondes\u201c. W przedmowie do pierwszego wydania niemieckiego autor z niejak\u0105 dum\u0105 informuje czytelnika, \u017ce, kiedy jego esej ukaza\u0142 si\u0119 we Francji, przed […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13],"tags":[412],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138291"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=138291"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":138293,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138291\/revisions\/138293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=138291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=138291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=138291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}