{"id":137291,"date":"2022-12-03T15:29:16","date_gmt":"2022-12-03T20:29:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=137291"},"modified":"2022-12-03T15:29:16","modified_gmt":"2022-12-03T20:29:16","slug":"strategia-wojny-prof-stanislaw-bielen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=137291","title":{"rendered":"Strategia wojny – prof. Stanis\u0142aw Biele\u0144<\/em>"},"content":{"rendered":"
\r\n

Nie trzeba dowodzi\u0107, \u017ce Polska wsp\u00f3\u0142uczestniczy w kreowaniu kolejnego podzia\u0142u na dwa przeciwstawne \u015bwiaty, oddzielone now\u0105 \u201e\u017celazn\u0105 kurtyn\u0105\u201d.<\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Celem takiego podzia\u0142u jest nie tylko wyrzucenie Rosji z Europy i zerwanie  zachodnich wi\u0119zi z tym pa\u0144stwem, ale ca\u0142kowite zlikwidowanie \u201eszarej strefy\u201d  dziel\u0105cej to pa\u0144stwo od Zachodu.<\/p>\r\n

Pozimnowojenny monocentryzm  ze Stanami Zjednoczonymi jako hegemonem w systemie mi\u0119dzynarodowym spowodowa\u0142 za\u0142amanie mechanizm\u00f3w r\u00f3wnowa\u017cenia si\u0142 (balance of power<\/em>), kt\u00f3re od wiek\u00f3w stabilizowa\u0142y geopolityczne uk\u0142ady. Wojna na Ukrainie jest oznak\u0105 \u2013 co przyznaje wielu obserwator\u00f3w \u2013 \u201enowego rozdania\u201d w dystrybucji pot\u0119gi i wp\u0142yw\u00f3w.<\/p>\r\n

Paradoksalnie jednak, likwidacja owego \u201epasa limitroficznego\u201d (pa\u0144stw nara\u017conych na wci\u0105ganie w orbit\u0119 rywalizuj\u0105cych ugrupowa\u0144 Zachodu i Wschodu \u2013 Ukrainy, Bia\u0142orusi, Mo\u0142dawii, Gruzji) mo\u017ce sprzyja\u0107 \u201enowej westernizacji\u201d Rosji, a \u015bci\u015blej \u2013 co b\u0119dzie szczeg\u00f3lnie szkodliwe dla Polski \u2013 jej perspektywicznemu zbli\u017ceniu z Niemcami, kt\u00f3re przecie\u017c nigdy nie od\u017cegna\u0142y si\u0119 od podzielenia si\u0119 wp\u0142ywami ze wschodnim mocarstwem w tej tzw. Mi\u0119dzyeuropie. Do tego dochodzi patrona\u017c ameryka\u0144ski, co oznacza, \u017ce obszar Europy \u015arodkowej i Wschodniej na d\u0142ugo stanie si\u0119 miejscem \u201eprzeci\u0105gania liny\u201d mi\u0119dzy masywem euroatlantyckim a eurazjatyckim.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Rosja poza Europ\u0105?<\/h4>\r\n

Ponadto Niemcy niezale\u017cnie od ch\u0119ci zdominowania regionu, doskonale zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce bez Rosji nie mo\u017cna rozwija\u0107 relacji z najwi\u0119ksz\u0105 pot\u0119g\u0105 Eurazji, tj. Chinami. Ju\u017c teraz wida\u0107, \u017ce wbrew sankcjom zachodnim wobec Rosji  dzia\u0142aj\u0105 szlaki transportowe Europa-Azja poprzez terytorium rosyjskie. Ignorowanie tego czynnika przez polskich polityk\u00f3w stanowi dow\u00f3d s\u0142abo\u015bci my\u015blenia strategicznego i bezsilno\u015b\u0107 w tworzeniu antyrosyjskiego frontu.<\/p>\r\n

Kolejny, dziewi\u0105ty tom esej\u00f3w i szkic\u00f3w Witolda Modzelewskiego<\/strong> pt. \u201eKatastrofa. Polska i Rosja 100 lat po Rapallo<\/em><\/strong>\u201d wyra\u017anie i wprost nawi\u0105zuje do takiej perspektywy, cho\u0107 autor jest jednocze\u015bnie pesymist\u0105 przewiduj\u0105c, \u017ce z powodu agresji na Ukrain\u0119, Rosj\u0119 \u201ena d\u0142ugo wyrzuc\u0105 z Europy\u201d. Nie by\u0142bym tego pewien, gdy\u017c na naszych oczach ulega przebudowie instrumentarium oddzia\u0142ywa\u0144 mi\u0119dzynarodowych. Formalne zakazy i nakazy zerwania relacji z Rosj\u0105 znajduj\u0105 swoje antytezy w postaci z\u0142o\u017conych ukrytych transakcji. Os\u0142awione deep state<\/em> przybiera charakter globalny, tak w sferze  przygotowywania decyzji politycznych, jak operacji finansowych i handlu. Kolejne transze sankcji wywo\u0142uj\u0105 efekt odwrotny do zamierzonego. W kt\u00f3rym\u015b momencie trudno zrozumie\u0107, co jest przyczyn\u0105 zjawisk kryzysowych, a co jest ich skutkiem. Zniech\u0119cenie spo\u0142ecze\u0144stw do takiej polityki mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 podwa\u017cenie legitymacji dotychczasowych neoliberalnych si\u0142 politycznych na rzecz skrajnych ruch\u00f3w nacjonalistyczno-populistycznych. Wszystko to powinno by\u0107 przedmiotem  wnikliwych analiz, zw\u0142aszcza pod k\u0105tem zagro\u017ce\u0144 i wyzwa\u0144 dla w\u0142asnego interesu narodowego.<\/p>\r\n

Tymczasem decydenci w Warszawie postawili na skrajnie konfrontacyjn\u0105 polityk\u0119 wobec Rosji, bez pozostawienia sobie jakiegokolwiek pola manewru.<\/strong> To tak, jakby nie uwzgl\u0119dniano ryzyka, a wi\u0119c sytuacji decyzyjnych, w kt\u00f3rych skutki zale\u017c\u0105 nie tylko od w\u0142asnych wybor\u00f3w, ale tak\u017ce od sprzyjaj\u0105cych lub niesprzyjaj\u0105cych okoliczno\u015bci. Zawierzenie zewn\u0119trznym gwarancjom ryzykownej polityki konfrontacji oznacza, \u017ce polskich decydent\u00f3w cechuje nie tylko zapalczywo\u015b\u0107, ale i st\u0119pione poczucie odpowiedzialno\u015bci za losy pa\u0144stwa i narodu. Nikt ju\u017c nie ukrywa, \u017ce identyfikacja z USA i Ukrain\u0105 stawia polskie pa\u0144stwo w roli wykonawcy cudzych strategii, w kt\u00f3rych zr\u00f3wnano, a nawet podporz\u0105dkowano w\u0142asne interesy obcym.  B\u0142\u0105d strategiczny polega na trwa\u0142ym przyjmowaniu roli \u201epa\u0144stwa-zderzaka\u201d i \u201eherolda misji cywilizacyjnej\u201d na Wschodzie. Ograniczone mo\u017cliwo\u015bci i zasoby, a tak\u017ce historyczne negatywne do\u015bwiadczenia nie maj\u0105 \u017cadnego trze\u017awi\u0105cego wp\u0142ywu na  \u015bwiadomo\u015b\u0107 i zachowania rz\u0105dz\u0105cych. Podobnie zreszt\u0105 my\u015bl\u0105 politycy opozycyjni.<\/p>\r\n

Nie doszukuj\u0105c si\u0119 wp\u0142ywu \u201eteorii spiskowych\u201d na brak polskiej wewn\u0105trzsterowno\u015bci nale\u017cy jednak  w ka\u017cdej analizie stawia\u0107 pytanie, gdzie tkwi\u0105 rzeczywiste przyczyny takiego ob\u0142\u0119dnego, bezalternatywnego wyboru. Stawianie na \u201ewypychanie Rosji z Europy\u201d, jak i rol\u0119 \u201efrontu granicznego\u201d Zachodu jest nie tylko niewykonalne w \u015bwietle obiektywnych mo\u017cliwo\u015bci, ale jest zasadniczo szkodliwe w perspektywie d\u0142ugofalowej dla Polski i Polak\u00f3w. Grozi nam bowiem  pogr\u0105\u017cenie na d\u0142ugie lata w atmosferze wrogo\u015bci i nienawi\u015bci, a tak\u017ce permanentnego strachu. Psychoza wojny wyra\u017ca si\u0119 w absurdalnych pomys\u0142ach na budow\u0119 schron\u00f3w, kopanie studni czy robienie zapas\u00f3w, co zaczyna przypomina\u0107 czasy Envera Hoxhy<\/strong> w Albanii. Nak\u0142ady na zbrojenia przewa\u017c\u0105 nad wszystkimi racjonalnymi wydatkami z bud\u017cetu na dobrobyt obywateli i post\u0119p spo\u0142eczny.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Brak samodzielno\u015bci\u2026<\/h4>\r\n

w kreowaniu polskiej polityki stawia polskie elity polityczne na pozycjach przegranych, gdy\u017c nie ma w nim odr\u00f3\u017cnienia dzisiejszej geopolityki od geohistorii, wrogiego resentymentu od pragmatycznych kalkulacji, a przede wszystkim zrozumienia asymetrii si\u0142 i ich konsekwencji. Brakuje te\u017c projekcji i wizji przysz\u0142o\u015bci, na wypadek \u201eodwr\u00f3cenia\u201d sojuszy czy dekompozycji tzw. Zachodu. Rz\u0105dy wp\u0119dzaj\u0105 pa\u0144stwo polskie w matni\u0119 wrogo\u015bci i zoologicznej nienawi\u015bci wobec Rosji, kt\u00f3ra w przewidywalnej przysz\u0142o\u015bci nie stanie si\u0119 ani bardziej liberalna, ani demokratyczna<\/strong>. Rosja broni racji istnienia w takim kszta\u0142cie, jak dyktuje jej to to\u017csamo\u015b\u0107 geograficzna, religijna, historyczna i kulturowo-cywilizacyjna. Zgodnie z Realpolitik, z tym, co obiektywne i trwa\u0142e trzeba si\u0119 liczy\u0107, niezale\u017cnie od jednoznacznie negatywnego \u201emoralnego\u201d os\u0105du. Nie wolno wszak ucieka\u0107 w sfer\u0119 iluzji, marze\u0144, pobo\u017cnych \u017cycze\u0144 i mit\u00f3w. Te kosztowa\u0142y Polak\u00f3w w historii zbyt drogo. Czas wi\u0119c zej\u015b\u0107 z ob\u0142ok\u00f3w na ziemi\u0119. Nic nie wskazuje na to, aby mia\u0142y zako\u0144czy\u0107 si\u0119 sukcesem pr\u00f3by fragmentacji Rosji czy obj\u0119cia jej protekcj\u0105 przez zachodnie si\u0142y specjalne i korporacje.<\/p>\r\n

Na wyb\u00f3r strategii polskich w\u0142adc\u00f3w wobec Rosji, rozumianej jako planowany i stosowany spos\u00f3b osi\u0105gania okre\u015blonego interesu i celu w z\u0142o\u017conej sytuacji decyzyjnej, wp\u0142ywaj\u0105 rozmaite czynniki: obci\u0105\u017cenie zale\u017cno\u015bciami w sferze bezpiecze\u0144stwa i zaopatrzenia w surowce energetyczne, skonfliktowanie interes\u00f3w, antynomia warto\u015bci, ale tak\u017ce tzw. imponderabilia, tj. nagromadzenie uraz\u00f3w i kompleks\u00f3w historycznej ofiary. Nie bez znaczenia s\u0105 afiliacje sojusznicze i przynale\u017cno\u015b\u0107 do zwi\u0105zk\u00f3w integracyjnych, naciski zewn\u0119trzne, zlecenia i instrukcje mocodawc\u00f3w. Wreszcie fa\u0142szywe postrzeganie, wpl\u0105tanie w spiral\u0119 b\u0142\u0119d\u00f3w percepcyjnych i atrybucyjnych, b\u0119d\u0105ce wynikiem manipulacji \u015bwiadomo\u015bci\u0105 i wiedz\u0105, dezinformacji, dyfamacji i rusofobicznej propagandy.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Polska polityka zagraniczna\u2026<\/h4>\r\n

co najmniej od dekady opiera si\u0119 na prymitywnie manichejskiej wizji, obwinianiu Rosji i jej w\u0142adz za wszelkie z\u0142o, przyj\u0119ciu postawy nieust\u0119pliwo\u015bci i \u017ale poj\u0119tej bezkompromisowo\u015bci, wreszcie demonstrowania \u015bmiesznego w oczach innych polonocentryzmu i przekonania o godnej po\u017ca\u0142owania misyjno\u015bci. Polska klasa rz\u0105dz\u0105ca jest gotowa sprzymierzy\u0107 si\u0119 z ka\u017cdym, aby tylko zaszkodzi\u0107 Rosji. Postrzeganej obecnie przez \u015bwiat zachodni jako pa\u0144stwo wykluczone i godne pot\u0119pienia. Przypomina si\u0119 upowszechnione w obiegu spo\u0142ecznym powiedzenie Romana Dmowskiego<\/strong>, i\u017c \u201ePolacy bardziej nienawidz\u0105 Rosji ni\u017c kochaj\u0105 Polsk\u0119\u201d.<\/p>\r\n

Nie ulegaj\u0105c \u017cadnym determinizmom ani fatalizmom nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce dzisiejsze  polskie elity polityczne \u2013 niezale\u017cnie od ideowej proweniencji \u2013 dziedzicz\u0105 w spos\u00f3b doskona\u0142y wykreowan\u0105 od ko\u0144ca XVIII wieku  polityk\u0119 \u201espektakularnej pryncypialno\u015bci\u201d w zwalczaniu wszystkiego, co rosyjskie lub ma zwi\u0105zek z Rosj\u0105. Dosz\u0142o do ca\u0142kowitego zanegowania jakichkolwiek skojarze\u0144 obecnego kszta\u0142tu terytorialnego Polski z rol\u0105 ZSRR w zwyci\u0119stwie  w II wojnie \u015bwiatowej. Moralna arogancja i megalomania prowadz\u0105 do niedostrzegania tragizmu geopolitycznych konieczno\u015bci, a nie swobodnie dokonywanych wybor\u00f3w przez tych, kt\u00f3rym przysz\u0142o odbudowa\u0107 Polsk\u0119 ze zniszcze\u0144 wojennych<\/strong>. Jest to nieuczciwe nie tylko wobec historii, ale i wobec wsp\u00f3\u0142czesnych rodak\u00f3w. Ahistoryczne interpretacje nie s\u0142u\u017c\u0105 te\u017c to\u017csamo\u015bci mi\u0119dzynarodowej Polski. Czy jest to bowiem pa\u0144stwo godz\u0105ce si\u0119 ze swoj\u0105 pozycj\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 i dbaj\u0105ce o ochron\u0119 swojego stanu posiadania, czy te\u017c pa\u0144stwo wci\u0105\u017c niezadowolone, pe\u0142ne rewizjonistycznych i rewindykacyjnych pretensji wobec najwi\u0119kszych s\u0105siad\u00f3w, a zatem niewiarygodne w stabilizowaniu \u015brodkowoeuropejskiego uk\u0142adu si\u0142?<\/p>\r\n

Sytuacja z determinizmem geopolitycznym powtarza si\u0119 zreszt\u0105 na naszych oczach, tyle \u017ce rz\u0105dz\u0105cy nie chc\u0105 jej dostrzec. Tak\u017ce spo\u0142eczne kr\u0119gi od lewicy do prawicy pozostaj\u0105 w tym wzgl\u0119dzie otumanione i \u015blepe.<\/strong> Ot\u00f3\u017c daleko id\u0105ce uzale\u017cnienie polskiej polityki, obronno\u015bci, energetyki i \u015bwiadomo\u015bci doprowadzi do tego, \u017ce Stany Zjednoczone  uznaj\u0105 za naturalne rozgrywanie  polityki polskiej wed\u0142ug swoich interes\u00f3w i preferencji. Stacjonuj\u0105ce w Polsce \u201elegiony\u201d b\u0119d\u0105 wystarczaj\u0105c\u0105 gwarancj\u0105 jej uleg\u0142o\u015bci i regularnej sp\u0142aty pot\u0119\u017cnych zobowi\u0105za\u0144 za \u0142askawo\u015b\u0107 mo\u017cnego protektora.<\/p>\r\n

Wybieraj\u0105c albo godz\u0105c si\u0119 na strategi\u0119 rywalizacyjn\u0105 wobec Rosji polski establishment zapewne zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce jest to kosztowna i ryzykowna strategia konfliktowa, w kt\u00f3rej podkre\u015bla si\u0119 wy\u0142\u0105cznie rol\u0119 czynnika wojskowego (maksymalizacja zbroje\u0144, militaryzacja bud\u017cetu) i mobilizacj\u0119 wojenn\u0105 (si vis pacem, para bellum<\/em>). Tyle, \u017ce w tej strategii najwa\u017cniejszym czynnikiem rozstrzygaj\u0105cym jest stosunek si\u0142.  Nie ma w niej szans na zwyci\u0119stwo obu stron. Je\u015bli jedna strona wygra, to druga musi przegra\u0107. Dzieli\u0107 mo\u017cna jedynie pora\u017ck\u0119. Asymetria potencja\u0142\u00f3w Polski i Rosji przemawia na niekorzy\u015b\u0107 tej pierwszej. Ale przypadek ukrai\u0144ski wskazuje, \u017ce dzi\u0119ki ogromnemu poparciu i pomocy z zewn\u0105trz s\u0142absze pa\u0144stwo mo\u017ce wygrywa\u0107. Po ewentualnym zwyci\u0119stwie powstanie oczywi\u015bcie pytanie, czy poniesione koszty i ofiary warte by\u0142y owoc\u00f3w zwyci\u0119stwa, okupionego niebywa\u0142ymi zniszczeniami, ale i zale\u017cno\u015bci\u0105 na d\u0142ugie lata od nowego patrona.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Retoryczna agresja<\/h4>\r\n

W przypadku Polski motywem wyboru strategii rywalizacyjnej jest zatem niezachwiana wiara w gwarancje sojusznicze Zachodu, wyra\u017caj\u0105ce si\u0119 w szczeg\u00f3lnym \u201ezwi\u0105zku\u201d ze Stanami Zjednoczonymi. Protekcja ze strony lidera sojuszu zachodniego daje polskim politykom psychologiczny or\u0119\u017c, wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 w demonstrowaniu antypatii, awersji i odrazy wobec Rosji, ale tak\u017ce napastliwo\u015bci, zaczepno\u015bci i odwetu. Ma si\u0119 czasem wra\u017cenie, \u017ce polscy politycy s\u0105 niezwykle zuchwali w swojej retoryce i zachowuj\u0105 si\u0119 tak, jakby testowali wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 Rosjan na zaczepki i prowokacje. Gdzie s\u0105 granice, poza kt\u00f3re nie warto wykracza\u0107, aby nie rozsierdzi\u0107 rosyjskiego nied\u017awiedzia?<\/p>\r\n

Mimo podkre\u015blania szczeg\u00f3lnej sympatii do Polski, zw\u0142aszcza przez obecnie urz\u0119duj\u0105cego ambasadora USA w Warszawie, Polska nie ma \u201especjalnych\u201d (uprzywilejowanych) stosunk\u00f3w z mocarstwem hegemonicznym zza oceanu. <\/strong>Z\u0142udne doprawdy jest przekonanie o pe\u0142nym zrozumieniu polskich interes\u00f3w u znacznie silniejszego partnera, a jeszcze bardziej trudno oczekiwa\u0107 od niego r\u00f3wnego traktowania. W tym zjawisku tkwi tzw. pu\u0142apka silniejszego sojusznika. Polega ona na tym, \u017ce s\u0142abszy partner wierzy bezwzgl\u0119dnie w wiarygodno\u015b\u0107 gwarancji sojuszniczych, kt\u00f3re jednak \u2013 jak uczy historia \u2013 zawsze maj\u0105 charakter instrumentalny, bo s\u0142u\u017c\u0105 przede wszystkim forsowaniu interes\u00f3w hegemona. Polskich elit rz\u0105dz\u0105cych, niezale\u017cnie od ideowej proweniencji, nie sta\u0107 od trzech dekad na wyra\u017ane i odwa\u017cne artyku\u0142owanie w\u0142asnych racji. To nie tylko obawa o \u201ewypadni\u0119cie z \u0142ask\u201d Wuja Sama. To tak\u017ce zast\u0119powanie wyrafinowanej polityki, opartej na merytorycznej i odpowiedzialnej debacie, pysza\u0142kowato\u015bci\u0105 zwalniaj\u0105c\u0105 z obowi\u0105zku uzasadniania pewnik\u00f3w, jakie si\u0119 rzekomo posiada, oraz naiwnymi pr\u00f3bami prowadzenia polityki w\u0142asnej na rachunek si\u0142 obcych.<\/p>\r\n

Paradoks polskiej strategii rywalizacyjnej polega na traktowaniu jej jako jedynie s\u0142usznej strategii obronnej, przy mniemaniu, \u017ce druga strona jest bezwzgl\u0119dnie agresywna. Polskim w\u0142adzom trudno jednoznacznie wskaza\u0107, w czym wyra\u017ca si\u0119 owa agresywno\u015b\u0107 Rosji wobec Polski. Rosja ma swoje porachunki z Ukrain\u0105, ale nie z Polsk\u0105.  Trudno logicznie wyt\u0142umaczy\u0107, dlaczego wojn\u0119 rosyjsko-ukrai\u0144sk\u0105 polscy politycy wszystkich orientacji ideowych uznali za \u201enasz\u0105 wojn\u0119\u201d. To narzucony przez \u015bwiat polityki i mainstreamowych medi\u00f3w dogmat, kt\u00f3rego nie wolno podwa\u017ca\u0107, bo mo\u017cna narazi\u0107 si\u0119 cenzorom nowego \u201ezniewolenia umys\u0142\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

Wszystkie konsekwencje wojny ukrai\u0144skiej w imi\u0119 solidarno\u015bci z napadni\u0119tym s\u0105siadem Polska bierze na siebie, co jest rzadko spotykanym fenomenem z punktu widzenia racjonalnych kalkulacji strategicznych<\/strong>. Dogmatycy \u017ale znosz\u0105 dysonanse spowodowane odmienno\u015bci\u0105 od ich \u201eideologicznej wiary\u201d, kt\u00f3ra tworzy \u015bwiat jednowymiarowy. Dogmaty powoduj\u0105 zamkni\u0119cie umys\u0142\u00f3w na rzeczywisto\u015b\u0107, dlatego ka\u017cdy, kto inaczej j\u0105 postrzega czy definiuje staje si\u0119 ideologicznym wrogiem.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

W obj\u0119ciach aberracji<\/h4>\r\n

W realiach politycznych ka\u017cdego niemal kraju mo\u017cna zaobserwowa\u0107 pewien paradoks, \u017ce w czasie pr\u00f3by, w sytuacjach wymagaj\u0105cych mobilizacji umys\u0142u i intelektu, wielu ludzi, maj\u0105cych na swoim koncie wiele warto\u015bciowych dokona\u0144, ulega s\u0105dom jawnie zdeformowanym. Atmosfera grozy, niepewno\u015bci i grupowego my\u015blenia tworzy sprzyjaj\u0105ce warunki dla  narracji \u201eobl\u0119\u017cenia\u201d. Rosja mo\u017ce by\u0107 dzi\u015b na Ukrainie, ale jutro \u2013 zgodnie z doktryn\u0105  Lecha Kaczy\u0144skiego<\/strong> \u2013 wsz\u0119dzie, tak\u017ce w Polsce. Na takim gruncie aberracji poznawczych rodz\u0105 si\u0119 chore podejrzenia, \u017ce wr\u00f3g przenika wszystkie sfery \u017cycia publicznego, od w\u0142adzy pocz\u0105wszy, \u017ce wtopi\u0142 si\u0119 w r\u00f3\u017cne \u015brodowiska i czyha na dogodny moment ataku.<\/p>\r\n

Strategia rywalizacyjna jest najbardziej kosztown\u0105 zar\u00f3wno w wymiarze psychologicznym, jak i materialnym. Si\u0119ga bowiem do totalnej mobilizacji spo\u0142ecze\u0144stwa w obliczu zagro\u017cenia, co wymaga powa\u017cnych wyrzecze\u0144. Z t\u0105 mobilizacj\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 tzw. szanta\u017c patriotyczny. Zamiast dyskusji i poszukiwania najlepszych rozwi\u0105za\u0144 dla Polski w z\u0142o\u017conej sytuacji mi\u0119dzynarodowej, wszyscy maj\u0105cy krytyczne zdanie s\u0105 obwiniani o dzia\u0142anie na szkod\u0119 swojego pa\u0144stwa. Patriotyczne frazesy i afektywne uniesienia na d\u0142ugie lata zast\u0105pi\u0105 krytyczn\u0105 refleksj\u0119 wok\u00f3\u0142 polskiego interesu narodowego<\/strong>. Tym samym os\u0142abiaj\u0105 wewn\u0105trzsterowno\u015b\u0107 elit rz\u0105dz\u0105cych, skazuj\u0105c je na subordynacj\u0119 wobec zagranicznych o\u015brodk\u00f3w decyzyjnych. Os\u0142abi to tak\u017ce zdolno\u015bci do krytycznej samoobserwacji i racjonalnego utrzymania instynktu samozachowawczego.<\/p>\r\n

Na strategie rywalizacyjne w d\u0142ugich okresach mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 wy\u0142\u0105cznie pa\u0144stwa o randze mocarstwowej. Tylko one mog\u0105 ponosi\u0107 wysokie nak\u0142ady na utrzymanie stabilnej i skutecznej si\u0142y odstraszaj\u0105cej, maj\u0105 wystarczaj\u0105ce zasoby, sprawn\u0105 organizacj\u0119 i logistyk\u0119, ale tak\u017ce si\u0142\u0119 motywacyjn\u0105, by trwa\u0107 przy swoich warto\u015bciach. Ich interesy maj\u0105 najcz\u0119\u015bciej charakter d\u0142ugotrwa\u0142y, niezale\u017cny od zmiennej koniunktury geopolitycznej.<\/p>\r\n

Pa\u0144stwa zale\u017cne w sferze bezpiecze\u0144stwa od mocarstw staraj\u0105 si\u0119 najcz\u0119\u015bciej stosowa\u0107 strategie mieszane, oparte na stopniowaniu, wielowektorowo\u015bci, balansowaniu mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi zobowi\u0105zaniami oraz asertywnej obronie swoich racji. Na przyk\u0142ad Turcja od 20 lat prowadzi  umiej\u0119tn\u0105 polityk\u0119 r\u00f3wnowa\u017cenia i komplementarno\u015bci na wielu kierunkach. Patrz\u0105c z zachodniej perspektywy mo\u017cna mie\u0107 wiele pretensji i krytycznych ocen wobec przyw\u00f3dcy Recepa Tayyipa Erdogana,<\/strong> ale obiektywnie  pa\u0144stwo to pod jego przyw\u00f3dztwem wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 pragmatyzmem w realizacji swoich interes\u00f3w. Potrafi  dystansowa\u0107 si\u0119 od inicjatyw, kt\u00f3re konfliktowa\u0142yby Turcj\u0119 z innymi pa\u0144stwami, na przyk\u0142ad z Rosj\u0105. Takie koncepcje, jak \u201ezero problem\u00f3w z s\u0105siadami\u201d czy \u201e360-stopniowa perspektywa polityki zagranicznej\u201d \u015bwiadcz\u0105 nie tylko o inicjatywno\u015bci w sferze doktrynalnej, ale i o odwadze w samodzielnym ustalaniu priorytet\u00f3w.<\/p>\r\n

Najbardziej po\u017c\u0105dan\u0105 z punktu widzenia korzy\u015bci jest strategia kooperacyjna, nastawiona na kolektywne rozwi\u0105zywanie  problem\u00f3w, na poszukiwanie nie tyle wsp\u00f3lnych, ile zbie\u017cnych interes\u00f3w. Polska traktuje t\u0119 strategi\u0119 jako  wyj\u0105tkowo przydatn\u0105 w stosunkach z Ukrain\u0105. Tyle \u017ce wsp\u00f3\u0142praca ma charakter asymetryczny. Polska jest wy\u0142\u0105cznie dawc\u0105, a Ukraina biorc\u0105. Charakteryzuje si\u0119 przyjaznymi nastawieniami stron, bezgranicznym zaufaniem, altruizmem i empati\u0105. Z pewno\u015bci\u0105 wynika ona z promocji prozachodniego kursu politycznego Ukrainy, kt\u00f3ry dla polskich rz\u0105d\u00f3w jest to\u017csamy z antyrosyjsko\u015bci\u0105.<\/p>\r\n

Trudno sobie wyobrazi\u0107, aby strona polska kiedykolwiek przesz\u0142a w swoim strategicznym my\u015bleniu na tory rozwi\u0105za\u0144 integracyjnych w stosunkach z Rosj\u0105. Grzegorz Ko\u0142odko<\/strong> zauwa\u017ca celnie, \u017ce \u201ew obecnej publicznej narracji brzmi jak blu\u017anierstwo wo\u0142anie o w\u0142\u0105czenie Rosji do mi\u0119dzynarodowego systemu skoordynowanej wsp\u00f3\u0142pracy politycznej, zw\u0142aszcza w odniesieniu do bezpiecze\u0144stwa\u201d (\u201eWojna i pok\u00f3j\u201d, Warszawa 2022, s. 27).<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Do\u015bwiadczenie historyczne\u2026<\/h4>\r\n

uczy, \u017ce nawet w najtrudniejszych okresach trzeba my\u015ble\u0107 o wyj\u015bciu z matni, o tym, jak powr\u00f3ci\u0107 do normalno\u015bci. Trzeba to czyni\u0107 bez gniewu i arogancji. Historia bowiem nieraz pokaza\u0142a, \u017ce bie\u017c\u0105ce narracje polityczne i medialne okazywa\u0142y si\u0119 jedynie funkcj\u0105 okre\u015blonej koniunktury geopolitycznej. Czas potrafi zrewidowa\u0107 wszystkie \u201eprawdy objawione\u201d, a nawet je ca\u0142kowicie odrzuci\u0107.<\/p>\r\n

Maj\u0105c to na wzgl\u0119dzie warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na przydatno\u015b\u0107 strategii akomodacyjnych i strategii unik\u00f3w. Si\u0119gaj\u0105 po nie pa\u0144stwa unikaj\u0105ce konfrontacji, stawiaj\u0105ce na obron\u0119 dotychczasowego stanu posiadania i na zabezpieczenie si\u0119 przed wszelkimi zagro\u017ceniami \u2013 poprzez roztropne zaanga\u017cowanie i asekuracyjn\u0105 wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107.  Strategia akomodacyjna oznacza umiej\u0119tno\u015b\u0107 dostosowania si\u0119, dopasowania, ust\u0119powania, a nawet poddania si\u0119, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 po\u017c\u0105dany skutek. Strategii  ust\u0119pstw sprzyja dobra wola rz\u0105dz\u0105cych, aby d\u0105\u017cy\u0107 do rozwi\u0105za\u0144 kompromisowych, nawet gdy rezultat nie jest do ko\u0144ca rozstrzygni\u0119ty.<\/p>\r\n

Wydaje si\u0119, \u017ce pa\u0144stwem, kt\u00f3re najlepiej radzi sobie z doborem korzystnych dla siebie strategii s\u0105 dzisiejsze W\u0119gry<\/strong>. Szkoda, \u017ce demonstrowana przyja\u017a\u0144 PiS-owskich notabli z Viktorem Orbanem<\/strong> nie prze\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119  na m\u0105dre wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie w sytuacji kryzysowej, zapobiegaj\u0105ce przede wszystkim radykalizacji stan\u00f3w emocjonalnych i szkodliwej spirali agresji. W\u0119gry nie mog\u0142y zapobiec katastrofie wojennej, ale wnios\u0142y wa\u017cny wk\u0142ad w obna\u017canie mechanizm\u00f3w eskalacji konfliktu.<\/p>\r\n

prof. Stanis\u0142aw Biele\u0144<\/strong><\/em><\/p>\r\n

My\u015bl Polska, nr 49-50 (4-11.12.2022)<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nie trzeba dowodzi\u0107, \u017ce Polska wsp\u00f3\u0142uczestniczy w kreowaniu kolejnego podzia\u0142u na dwa przeciwstawne \u015bwiaty, oddzielone now\u0105 \u201e\u017celazn\u0105 kurtyn\u0105\u201d.   Celem takiego podzia\u0142u jest nie tylko wyrzucenie Rosji z Europy i zerwanie  zachodnich wi\u0119zi z tym pa\u0144stwem, ale ca\u0142kowite zlikwidowanie \u201eszarej strefy\u201d  dziel\u0105cej to pa\u0144stwo od Zachodu. Pozimnowojenny monocentryzm  ze Stanami Zjednoczonymi jako hegemonem w systemie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13],"tags":[92,141,167,221],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/137291"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=137291"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/137291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":137300,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/137291\/revisions\/137300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=137291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=137291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=137291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}