{"id":137041,"date":"2022-11-16T21:17:57","date_gmt":"2022-11-17T02:17:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=137041"},"modified":"2022-11-16T21:17:57","modified_gmt":"2022-11-17T02:17:57","slug":"pochwala-logiki-w-10-rocznice-smierci-sp-jerzego-przystawy-tomasz-mianowicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=137041","title":{"rendered":"Pochwa\u0142a logiki. W 10. rocznic\u0119 \u015bmierci \u015bp. Jerzego Przystawy – Tomasz Mianowicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Mirek Dakowski i Staszek Sau\u0107 przywie\u017ali z Bonn mi\u0142e informacje o Panu, m.in. o tym, \u017ce wyra\u017ca\u0142 Pan ch\u0119\u0107 nawi\u0105zania ze mn\u0105 kontaktu. Bardzo mnie ta wiadomo\u015b\u0107 ucieszy\u0142a, gdy\u017c znaj\u0105c z Kultury Pa\u0144sk\u0105 publicystyk\u0119 mia\u0142em cich\u0105 nadziej\u0119, \u017ce mo\u017ce istotnie uda nam si\u0119 kiedy\u015b spotka\u0107 i po\u0142\u0105czy\u0107 nasze skromne si\u0142y.<\/i><\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Tak zaczyna\u0142 si\u0119 pierwszy list Jerzego Przystawy do mnie, datowany \u201e2.10.92\u201d. Owszem, wyra\u017cona w li\u015bcie nadzieja spe\u0142ni\u0142a si\u0119. Odwiedzi\u0142 mnie w Monachium, w towarzystwie Krystyny Chmiele\u0144skiej, mniej wi\u0119cej rok p\u00f3\u017aniej. Trudno\u015bci w kontaktach osobistych by\u0142y m.in. wynikiem faktu, \u017ce nie akceptuj\u0105c sytuacji powsta\u0142ej na skutek ustale\u0144 z \u201eMagdalenki\u201d i um\u00f3w \u201eokr\u0105g\u0142osto\u0142owych\u201d, do 1996 roku utrzymywa\u0142em status uchod\u017acy politycznego. Pos\u0142ugiwa\u0142em si\u0119 titre de voyage<\/i>, wydanym w oparciu o Konwencj\u0119 Genewsk\u0105, kt\u00f3ry wa\u017cny by\u0142 na wszystkie kraje \u015bwiata, z wyj\u0105tkiem Polski.<\/p>\r\n

Nietaktem by\u0142oby jednak zajmowanie si\u0119 tutaj samym sob\u0105. R\u00f3wnie\u017c pisz\u0105c o Jurku, b\u0119d\u0119 si\u0119 stara\u0142 unikn\u0105\u0107 w\u0105tk\u00f3w, kt\u00f3rymi zajmowa\u0142y si\u0119 ju\u017c osoby bardziej ode mnie kompetentne i kt\u00f3rych g\u0142os ma wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 od mego.<\/p>\r\n

We wspomnianym li\u015bcie autor pisa\u0142, \u017ce przysz\u0142y kszta\u0142t stosunk\u00f3w polsko-niemieckich uwa\u017ca za podstawowy dla naszej narodowej egzystencji i w zwi\u0105zku z tym za\u0142o\u017cy\u0142 we Wroc\u0142awiu Stowarzyszenie Inicjatyw Polsko-Niemieckich. W jednym z kolejnych list\u00f3w podkre\u015bla\u0142, \u017ce szuka kontakt\u00f3w poza establishmentem (niemieckim). A to niespodzianka! – pomy\u015bla\u0142em. Fizyk z Polski, nieznaj\u0105cy \u2013 jak sam pisa\u0142 \u2013 ani Niemiec, ani j\u0119zyka niemieckiego \u2013 szuka kontakt\u00f3w, aby sprawy stosunk\u00f3w z naszym zachodnim s\u0105siadem nie pozosta\u0142y \u201ew r\u0119kach facet\u00f3w, kt\u00f3rzy na t\u0119 kwesti\u0119 patrz\u0105 przez pryzmat interes\u00f3w indywidualnych b\u0105d\u017a grupowych\u201d. Przez dziesi\u0119ciolecia zachowaniem Polak\u00f3w wobec Niemiec \u2013 tak\u017ce na emigracji, czyli w Wolnym \u015awiecie – rz\u0105dzi\u0142 \u201ekompleks niemiecki\u201d (by u\u017cy\u0107 okre\u015blenia, jakim pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Mackiewicz w \u201eZwyci\u0119stwie prowokacji\u201d). Kontakt\u00f3w z konserwatywnymi si\u0142ami politycznymi w RFN unikano niczym diabe\u0142 \u015bwi\u0119conej wody. Jeszcze w latach 1980-tych, gdy w Niemczech uczestniczy\u0142em w spotkaniach lub konferencjach o jednoznacznie antykomunistycznym i antysowieckim charakterze, by\u0142em z regu\u0142y ich jedynym polskim uczestnikiem. Lewica imprez tego typu nie organizowa\u0142a, za\u015b zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 niemieckich intelektualist\u00f3w co najmniej sympatyzowa\u0142a z zaanga\u017cowan\u0105 w Ostpolitik<\/i> SPD, o ile nie by\u0142a cz\u0142onkami tej partii, za\u015b \u201ezieloni\u201d byli wyra\u017anie zainfekowani marksizmem.<\/p>\r\n

Nie trzeba by\u0142o zatem przekonywa\u0107 mnie do SIPN; stara\u0142em si\u0119 z Monachium wesprze\u0107 Stowarzyszenie. Ostrzega\u0142em jednak r\u00f3wnocze\u015bnie jego tw\u00f3rc\u0119, \u017ce niemiecki establishment polityczny nie b\u0119dzie zainteresowany wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z grupami czy strukturami niezale\u017cnymi, nawet je\u015bli proponuj\u0105 one dyskusj\u0119 na tematy podstawowe dla stosunk\u00f3w mi\u0119dzy obu pa\u0144stwami i spo\u0142ecze\u0144stwami. Niemcy ju\u017c w\u00f3wczas wybierali polskich partner\u00f3w wed\u0142ug w\u0142asnych interes\u00f3w politycznych. \u201eObraz polski w RFN tworz\u0105 g\u0142\u00f3wnie pp. Bartoszewski i Szczypiorski\u201d \u2013 pisa\u0142em – (mog\u0142em by\u0142 dorzuci\u0107 jeszcze 2 lub trzy nazwiska os\u00f3b o pogl\u0105dach zbli\u017conych do obu wymienionych prominent\u00f3w, ale nie wi\u0119cej); to oni s\u0105 obecni w najbardziej presti\u017cowych mediach, utrzymuj\u0105 kontakty z niemieck\u0105 elit\u0105 kulturaln\u0105, s\u0105 bywalcami salon\u00f3w politycznych w Berlinie i \u2013 co r\u00f3wnie\u017c nie bez znaczenia \u2013 cz\u0119sto mog\u0105 si\u0119 cieszy\u0107 z r\u00f3\u017cnych nagr\u00f3d i apana\u017cy. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce moje ostrze\u017cenia by\u0142y zbyteczne. Konsulat RFN we Wroc\u0142awiu traktowa\u0142 SIPN z \u201eostentacyjnym lekcewa\u017ceniem\u201d – pisa\u0142 Przystawa.<\/p>\r\n

W 1993 roku zwi\u0105zana z SPD Fundacja Friedricha Eberta zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do sponsorowania organizowanej przez SIPN w Ksi\u0105\u017cu konferencji, po\u015bwi\u0119conej problemom ekologicznym. Przygotowania trwa\u0142y ju\u017c p\u00f3\u0142 roku, gdy fundacja nagle \u2013 trzy tygodnie przed rozpocz\u0119ciem konferencji! – poinformowa\u0142a organizator\u00f3w, \u017ce wycofuje si\u0119 ze sponsorowania imprezy. Ta wiadomo\u015b\u0107 nie oburzy\u0142a mnie tylko dlatego, \u017ce po 10 latach pobytu w Niemczech zna\u0142em ju\u017c podobne sytuacje: niepodziewane wycofanie obiecanych fundusz\u00f3w, wstrzymanie publikacji przyj\u0119tego ju\u017c do druku materia\u0142u, ba, zdarza\u0142y si\u0119 przypadki zablokowania nominacji profesorskich (najcz\u0119\u015bciej na wydzia\u0142ach historycznych), gdy nagle okazywa\u0142o si\u0119, \u017ce kandydat w jakim\u015b wcze\u015bniejszym artykule naruszy\u0142 zasad\u0119 ideologicznej poprawno\u015bci.<\/p>\r\n

Takie by\u0142y pocz\u0105tki. Berlin ju\u017c od lat 1990-tych tworzy\u0142 w Polsce swoich \u201epartner\u00f3w\u201d i dysponuje obecnie pot\u0119\u017cnym ugrupowaniem, gotowym przej\u0105\u0107 \u201ester rz\u0105d\u00f3w\u201d. Jak s\u0105dz\u0119, nast\u0105pi to pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej; pr\u0119dzej – je\u015bli Niemcy zdecyduj\u0105 si\u0119 zast\u0105pi\u0107 Tuska bardziej popularnym kandydatem, np. Trzaskowskim. Prezydent Warszawy by\u0142 w tym roku go\u015bciem Konferencji Bezpiecze\u0144stwa w Monachium, a to o czym\u015b \u015bwiadczy.<\/p>\r\n

Pomi\u0119dzy pocz\u0105tkiem lat 1990-tych a chwil\u0105 obecn\u0105 mia\u0142o miejsce jeszcze jedno wydarzenie, istotne dla periodyzacji najnowszej historii politycznej, lecz wa\u017cne r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie mojej wsp\u00f3\u0142pracy z Jerzym Przystaw\u0105. Ot\u00f3\u017c w Roku Pa\u0144skim 2000 Unia Europejska ob\u0142o\u017cy\u0142a sankcjami Austri\u0119, poniewa\u017c utworzony tam w wyniku demokratycznych wybor\u00f3w rz\u0105d z udzia\u0142em Freiheitliche Partei <\/i>\u00d6<\/i>sterreich <\/i> FP\u00d6 (czyli Wolno\u015bciowej Partii Austrii) nie odpowiada\u0142 ideologicznym preferencjom Berlina-Brukseli. Sankcje wprowadzono z naruszeniem tzw. \u201eprawa europejskiego\u201d, ale dla niniejszych uwag jest to sprawa drugorz\u0119dna. Wa\u017cniejszy jest fakt, \u017ce ta decyzja zapocz\u0105tkowa\u0142a nowy etap niemieckiej polityki: wsp\u00f3\u0142decydowania o tym, kt\u00f3re si\u0142y polityczne mog\u0119 wchodzi\u0107 do rz\u0105d\u00f3w w pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich UE (ten w\u0105tek powinien nas obecnie \u017cywo interesowa\u0107).<\/span><\/span><\/p>\r\n

Szwajcarskie Stowarzyszenie Mut zur Ethik<\/i> (Mut<\/i> \u2013 to po niemiecku odwaga, za\u015b s\u0142owa Ethik<\/i> t\u0142umaczy\u0107 nie trzeba) zareagowa\u0142o na og\u0142oszenie sankcji przeciwko Austrii zwo\u0142aniem dw\u00f3ch niejako ponadplanowych konferencji, po\u015bwi\u0119conych temu zagadnieniu. Wsp\u00f3\u0142organizatorem by\u0142y francuskie Les <\/i>\u00e9tats g\u00e9n\u00e9raux de la <\/i>souverainet\u00e9<\/i> <\/i>natio<\/i>nale, <\/i>a w\u015br\u00f3d referent\u00f3w – ich przewodnicz\u0105cy profesor Jean-Paul Bled, kt\u00f3rego nied\u0142ugo potem przeniesiono z paryskiej Sorbony na prowincjonalny uniwersytet w Strasburgu. Opr\u00f3cz niego m.in. W\u0142adimir Bukowski – m\u00f3wi\u0142 o sowietyzacji Unii Europejskiej, niemiecki prawnik profesor Karl-Albrecht Schachtschneider o erozji demokracji i praw podstawowych w UE, za\u015b francuski historyk Christophe R\u00e9veillard o mniej znanych aspektach dzia\u0142alno\u015bci Jeana Monneta, jako rzekomego \u201eojca\u201d integracji europejskiej. Referat wyg\u0142osi\u0142 r\u00f3wnie\u017c Karmenu Mifsud Bonnici – by\u0142y socjaldemokratyczny premier Malty, kt\u00f3ra d\u0142ugo opiera\u0142a si\u0119 w\u0142\u0105czeniu do UE i dzi\u0119ki temu uzyska\u0142a najwi\u0119cej derogacji w zakresie przymusu stosowania prawa unijnego. Mia\u0142em okazj\u0119 przedstawi\u0107 kilka uwag dotycz\u0105cych dezinformacji, rozpowszechnianej przez media w zwi\u0105zku z sytuacj\u0105 w Austrii, ale na tym \u201epolski udzia\u0142\u201d w konferencji si\u0119 sko\u0144czy\u0142.<\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n

Ze stowarzyszeniem wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142em ju\u017c od kilku lat. Jego siedzib\u0105 by\u0142 Zurych, a dzia\u0142aczami \u2013 opr\u00f3cz Szwajcar\u00f3w \u2013 Niemcy (po cz\u0119\u015bci emigranci, kt\u00f3rzy opu\u015bcili RFN z powodu systematycznego ograniczania wolno\u015bci obywatelskich i ideologicznej presji, wywieranej na nauczycieli, naukowc\u00f3w czy te\u017c niezale\u017cnych dziennikarzy) i Austriacy. Mut zur Ethik<\/i> by\u0142o organizacj\u0105 o profilu konserwatywnym, wyst\u0119puj\u0105c w obronie suwerenno\u015bci narodowej, prawa mi\u0119dzynarodowego, wolno\u015bci s\u0142owa a przeciwko eutanazji, u\u0142atwianiu dost\u0119pu do narkotyk\u00f3w, liberalizacji przepis\u00f3w zezwalaj\u0105cych na sp\u0119dzanie p\u0142odu. Po roku 2000 stowarzyszenie otworzy\u0142o si\u0119 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z przedstawicielami lewicy, tymi, kt\u00f3rzy w europeizmie, globalizmie, neoliberalnym modelu gospodarczym i w militarnym interwencjonizmie dostrzegli zagro\u017cenie dla socjalnej gospodarki rynkowej, czy te\u017c zasady pokojowego rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\r\n

Coroczne kongresy Mut zur Ethik<\/i> odbywa\u0142y si\u0119 we wrze\u015bniu w Feldkirchu w austriackim Voralbergu, korzystaj\u0105c z \u017cyczliwo\u015bci lokalnego wikariusza generalnego dra Elmara Fischera (w roku 2005 zosta\u0142 biskupem diecezji Feldkirch). Mia\u0142y one charakter mi\u0119dzynarodowy, brali w nich udzia\u0142 naukowcy, publicy\u015bci i dzia\u0142acze polityczni z Europy, ze Stan\u00f3w Zjednoczonych, z Izraela, Palestyny, a nawet z kilku kraj\u00f3w afryka\u0144skich.<\/p>\r\n

Chocia\u017c stowarzyszenia Mut zur Ethik<\/i> w \u017cadnym wypadku nie mo\u017cna uzna\u0107 za organizacj\u0119 niemieckiej prawicy, nawet w\u015br\u00f3d s\u0142uchaczy wyk\u0142ad\u00f3w brakowa\u0142o Polak\u00f3w. St\u0105d te\u017c m\u00f3j pomys\u0142, aby doprowadzi\u0107 do kontaktu pomi\u0119dzy zuryskim stowarzyszeniem a ruchem na rzecz Jednomandatowych Okr\u0119g\u00f3w Wyborczych, kt\u00f3rego tw\u00f3rc\u0105 i spiritus movens<\/i> by\u0142 Jerzy Przystawa. Na dorocznym kongresie, we wrze\u015bniu pami\u0119tnego 2000 roku, Jurek wyg\u0142osi\u0142 w Feldkirchu referat How a Post-Communist Society Can Contribute to the Future. <\/i>Materia\u0142y konferencji ukazywa\u0142y si\u0119 p\u00f3\u017aniej drukiem.<\/p>\r\n

Na nast\u0119pne kongresy organizowane przez Mut zur Ethik <\/i>przyje\u017cd\u017ca\u0142a ju\u017c wi\u0119ksza reprezentacja ruchu JOW. Spo\u015br\u00f3d nich odeszli tymczasem ks. Jan Kurdybelski (\u201ekapelan JOWu\u201d), zas\u0142u\u017cony \u201ewoJOWnik\u201d Jerzy Gieysztor z Wroc\u0142awia, czy Janusz Sanocki, by\u0142y burmistrz Nysy; jako publicysta obdarzony \u2013 podobnie jak Jerzy Przystawa \u2013 zdolno\u015bci\u0105 logicznej argumentacji i zdrowym sceptycyzmem wobec tre\u015bci propagowanych przez mass-madia. Przyje\u017cd\u017ca\u0142a do Feldkirchu te\u017c m\u0142oda generacja: c\u00f3rka Jurka – Agnieszka , za\u015b Januszowi Sanockiemu towarzyszy\u0142y c\u00f3rki. Z kontakt\u00f3w, kt\u00f3re tam nawi\u0105zano, warto wspomnie\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Peterem Bachmaierem (dzi\u015b professor emeritus<\/i>), kt\u00f3ry w St. P\u00f6lten kierowa\u0142 fili\u0105 austriackiego Instytutu Europy Wschodniej. Ten kontakt zaowocowa\u0142 opublikowaniem artyku\u0142u Krystyny Chmiele\u0144skiej i Jerzego Przystawy na temat wp\u0142ywu \u201eeuropeizmu\u201d na system szkolnictwa w Polsce. Tekst ten ukaza\u0142 si\u0119 w 2005 roku w tomie Der kulturelle Umbruch in Ostmitteleuropa<\/i>, kt\u00f3rego redaktorami byli Peter Bachmaier i jego s\u0142owacka wsp\u00f3\u0142pracowniczka Beata Blehova.<\/span><\/p>\r\n

Problemom edukacji w Polsce, a zw\u0142aszcza trudnej sytuacji nauczycieli szkolnych i akademickich, profesor Przystawa po\u015bwi\u0119ci\u0142 osobn\u0105 publikacj\u0119 – \u201eNauka jak niepodleg\u0142o\u015b\u0107\u201d (Wroc\u0142aw 1999). Uprzednio trzykrotnie odm\u00f3wi\u0142 przyj\u0119cia nominacji profesorskiej, aby zwr\u00f3ci\u0107 w ten spos\u00f3b uwag\u0119 na katastrofaln\u0105 sytuacj\u0119 nauki w Polsce oraz po\u0142o\u017cenie nauczycieli szkolnych i akademickich.<\/p>\r\n

Jednak \u2013 z perspektywy historycznej \u2013 najwa\u017cniejszym obszarem dzia\u0142alno\u015bci Jurka by\u0142 bez w\u0105tpienia Ruch Obywatelski na Rzecz Jednomandatowych Okr\u0119g\u00f3w Wyborczych \u2013 JOW. Swego czasu sprawa systemu wyborczego istnia\u0142a w przestrzeni publicznej , by\u0142a tematem debat, a na temat ordynacji wi\u0119kszo\u015bciowej wypowiadali si\u0119 czo\u0142owi aktorzy polskiej sceny politycznej (co ciekawe – pozytywnie; jako zwolennicy JOW deklarowali si\u0119 przecie\u017c zar\u00f3wno Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski, jak i Donald Tusk). Owa popularno\u015b\u0107 tematu by\u0142a zas\u0142ug\u0105 Jerzego Przystawy, kt\u00f3ry wk\u0142adaj\u0105c ogromne kwantum energii, czasu, pracy a nierzadko r\u00f3wnie\u017c w\u0142asne pieni\u0105dze, forsowa\u0142 kampani\u0119 na rzecz JOW, w zmianie ordynacji wyborczej widz\u0105c warunek konieczny uzdrowienia sytuacji politycznej w Polsce; tylko brytyjski model wybor\u00f3w prowadzi do odpowiedzialno\u015bci pos\u0142a wobec wyborc\u00f3w, a nie wobec przewodnicz\u0105cego czy sekretarza generalnego partii.<\/p>\r\n

Chodzi\u0142o wi\u0119c o nic innego jak o demokratyzacj\u0119 systemu wyborczego. Prawo wyborcze tylko formalnie jest cz\u0119\u015bci\u0105 prawa powszechnego, materialnie \u2013 ma rang\u0119 prawa konstytucyjnego. To ono decyduje o kszta\u0142cie pa\u0144stwa i stosunku pomi\u0119dzy rz\u0105dz\u0105cymi a rz\u0105dzonymi. Jurek odszed\u0142 zbyt wcze\u015bniej, aby doczeka\u0107 orzeczenia w\u0142oskiego trybuna\u0142u konstytucyjnego z grudnia 2013 roku. Corte Costituzionale<\/i> zdefiniowa\u0142 w\u00f3wczas warunki, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 spe\u0142nione, aby wybory uzna\u0107 za demokratyczne: g\u0142os oddany przez wyborc\u0119 na konkretnego kandydata musi by\u0107 bezpo\u015brednio zaliczony na korzy\u015b\u0107 tego ostatniego i decyduj\u0105cy o tym, kto wejdzie do parlamentu (orzeczenie to przemilcza\u0142y mass media poza W\u0142ochami). W wypadku g\u0142osowania na listy partyjne warunek ten spe\u0142niony nie jest.<\/p>\r\n

Nie b\u0119d\u0119 tutaj zachwala\u0142 wi\u0119kszo\u015bciowej ordynacji wyborczej, bowiem najlepsze argumenty na rzecz jej wprowadzenia mo\u017cna znale\u017a\u0107 w tekstach Jerzego Przystawy. Wska\u017c\u0119 tylko na pragmatyczny wymiar zagadnienia: Gdyby nie system JOW Zjednoczone Kr\u00f3lestwo nie opu\u015bci\u0142oby Unii Europejskiej, czyli nie zdo\u0142a\u0142oby odzyska\u0107 suwerenno\u015bci pa\u0144stwowej, poniewa\u017c nie dosz\u0142oby do referendum w sprawie Brexitu. Pos\u0142owie \u2013 niezale\u017cnie od przynale\u017cno\u015bci partyjnej \u2013 w tej sprawie musieli reprezentowa\u0107 opini\u0119 wyborc\u00f3w. Partia konserwatywna sama z siebie doprowadzi\u0142a niedawno do ust\u0105pienia Borisa Johnsona, gdy\u017c straci\u0142 poparcie wyborc\u00f3w. Dok\u0142adnym odwr\u00f3ceniem tych demokratycznych mechanizm\u00f3w jest sytuacja w Niemczech: (pseudo)proporcjonalna ordynacja, w po\u0142\u0105czeniu z 5-procentowym progiem wyborczym i z (sprzeczn\u0105 z ustaw\u0105 zasadnicz\u0105) dyscyplin\u0105 partyjn\u0105, prowadz\u0105 do tego, \u017ce wp\u0142yw obywateli na polityczne decyzje rz\u0105du jest w efekcie teoretyczny. Minister spraw zagranicznych RFN Kinkel, tak komentowa\u0142 kiedy\u015b niekorzystny dla w\u0142asnej partii wynik wybor\u00f3w: \u201eMusimy lepiej wyt\u0142umaczy\u0107 nasz\u0105 polityk\u0119 wyborcom\u201d. W leninizmie partia potrzebowa\u0142a \u201epas\u00f3w transmisyjnych\u201d, aby przekaza\u0107 sw\u0105 wol\u0119 masom.<\/p>\r\n

Argumenty, kt\u00f3re Przystawa formu\u0142owa\u0142 dla poparcia zmiany ordynacji wyborczej, odznaczaj\u0105 si\u0119 \u017celazn\u0105 logik\u0105. \u201eTym, co w tej sprawie zaskakuje, jest praktycznie brak jakiegokolwiek odzewu na wysi\u0142ki Jerzego\u201d – pisa\u0142 jego kolega po fachu, doktor fizyki Krzysztof J. Rapcewicz, we wst\u0119pie do wydanej w 1999 roku ksi\u0105\u017cki \u201etransATLANTIC\u201d (jest zbi\u00f3r tekst\u00f3w Jurka, publikowanych w 1998 roku w \u201eTygodniku Nowojorskim\u201d). R\u00f3wnocze\u015bnie Rapcewicz wyja\u015bnia\u0142 przyczyny tego stanu rzeczy, pisz\u0105c o \u201eoczywistej logice\u201d wywod\u00f3w Przystawy:<\/p>\r\n

[I]nteligencja polska nie wype\u0142ni\u0142a swego obowi\u0105zku analizy wydarze\u0144, poniewa\u017c logika tych wywod\u00f3w prowadzi\u0142a j\u0105 tam, dok\u0105d nie chcia\u0142a i\u015b\u0107.<\/p>\r\n

I dalej:<\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o tych postaw jest to samo: niech\u0119\u0107 do przemy\u015blenia wysuwanych argument\u00f3w jest wynikiem konfliktu pomi\u0119dzy oczekiwaniami i konkluzj\u0105, jaka z tych argument\u00f3w wynika.<\/p>\r\n

Dla mnie walka o JOWy by\u0142a ostatni\u0105 (a mo\u017ce jedyn\u0105), podj\u0119t\u0105 po transformacji ustrojowej pr\u00f3b\u0105 stworzenia mechanizmu wy\u0142aniania patriotycznej elity politycznej, kieruj\u0105cej si\u0119 interesem pa\u0144stwa i dobrem wsp\u00f3lnym jego obywateli. Nie s\u0105dz\u0119, abym raz jeszcze m\u00f3g\u0142 by\u0107 \u015bwiadkiem podobnych wysi\u0142k\u00f3w. Obawiam si\u0119, \u017ce Polska znajduje si\u0119 na drodze prowadz\u0105cej do kolejnej katastrofy narodowej (o ile stanu wieloletniej zimnej wojny domowej pomi\u0119dzy partiami walcz\u0105cymi o w\u0142adz\u0119, ju\u017c teraz nie nale\u017cy uzna\u0107 za katastrof\u0119).<\/p>\r\n

Ko\u0144cz\u0119 zatem tym smutnym akcentem, kt\u00f3ry jednak pasuje do nastroju dzisiejszego dnia. 10 lat temu odszed\u0142 Jerzy Przystawa.<\/p>\r\n

Monachium, 3 listopada 2022 r.<\/p>\r\n

Tomasz Mianowicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Mirek Dakowski i Staszek Sau\u0107 przywie\u017ali z Bonn mi\u0142e informacje o Panu, m.in. o tym, \u017ce wyra\u017ca\u0142 Pan ch\u0119\u0107 nawi\u0105zania ze mn\u0105 kontaktu. Bardzo mnie ta wiadomo\u015b\u0107 ucieszy\u0142a, gdy\u017c znaj\u0105c z Kultury Pa\u0144sk\u0105 publicystyk\u0119 mia\u0142em cich\u0105 nadziej\u0119, \u017ce mo\u017ce istotnie uda nam si\u0119 kiedy\u015b spotka\u0107 i po\u0142\u0105czy\u0107 nasze skromne si\u0142y.   Tak zaczyna\u0142 si\u0119 pierwszy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13,9],"tags":[147],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/137041"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=137041"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/137041\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":137042,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/137041\/revisions\/137042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=137041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=137041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=137041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}