{"id":136764,"date":"2022-10-23T14:07:18","date_gmt":"2022-10-23T18:07:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=136764"},"modified":"2023-02-23T13:18:50","modified_gmt":"2023-02-23T18:18:50","slug":"literaci-i-oportunisci-izabela-brodacka-falzmann","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=136764","title":{"rendered":"Literaci i oportuni\u015bci &#8211; <em>Izabela Brodacka Falzmann<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>Wpad\u0142a mi w r\u0119ce wspomnieniowa ksi\u0105\u017ceczka Kiry Ga\u0142czy\u0144skiej pod tytu\u0142em: \u201eJak si\u0119 te lata myl\u0105..\u201d Faktycznie du\u017co si\u0119 moim zdaniem Kirze pomyli\u0142o. Nasze drogi wiele razy si\u0119 przeci\u0119\u0142y cho\u0107 nie znam jej osobi\u015bcie. Ostatni raz spotka\u0142y\u015bmy si\u0119 25 lat temu gdy odprowadziwszy konno (mia\u0142am kontuzj\u0119 kolana i nie mog\u0142am przej\u015b\u0107 15 km.) wycieczk\u0119 szkoln\u0105 z Koczka (gdzie biwakowali\u015bmy po sp\u0142ywie Krutyni\u0105) do le\u015bnicz\u00f3wki Pranie poprosi\u0142am j\u0105 o napojenie mego konia i spotka\u0142am si\u0119 z wrog\u0105 odmow\u0105. Nie odwa\u017cy\u0142am si\u0119 sprowadzi\u0107 konia w r\u0119ku strom\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 do jeziora Nidzkiego, wi\u0119c zrezygnowa\u0142am z napojenia go i ruszy\u0142am z powrotem konno do Koczka przez lasy. Napoi\u0142 klacz po drodze przy stacji w Karwicy napotkany robotnik kolejowy. Dla niego, w przeciwie\u0144stwie do Kiry, by\u0142o oczywiste, \u017ce przy upale takiej pro\u015bbie po prostu nie mo\u017cna odm\u00f3wi\u0107. Kira natomiast wydawa\u0142a si\u0119 wr\u0119cz ura\u017cona, \u017ce kto\u015b o\u015bmiela si\u0119 naruszy\u0107 powag\u0119 sanktuarium, kt\u00f3re wybudowa\u0142a swemu ojcu Konstantemu Ildefonsowi Ga\u0142czy\u0144skiemu w Praniu. Jasne sta\u0142o si\u0119 dla mnie, \u017ce nale\u017cymy ( w sensie Konecznego) do zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnych cywilizacji.<br>\r\nTak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce spotyka\u0142am si\u0119 z jej rodzicami u wsp\u00f3lnych znajomych. Natalia Ga\u0142czy\u0144ska, jak zawsze pi\u0119kna i graj\u0105ca pierwsze skrzypce i Konstanty \u015bciel\u0105cy si\u0119 u jej st\u00f3p, trze\u017awy czy pijany, odgrywali nieodmiennie sw\u00f3j popisowy spektakl. Czy Natalia, jak twierdzi\u0142a, faktycznie by\u0142a gruzi\u0144sk\u0105 ksi\u0119\u017cniczk\u0105 czy konfabulowa\u0142a? Nie wiem i w\u0142a\u015bciwie mnie to nie interesuje. Byli cz\u0119\u015bci\u0105 uprzywilejowanego przez komunist\u00f3w literackiego towarzycha, obdarowywanego cudzymi mieszkaniami, meblami i obrazami, kt\u00f3re to dary przyjmowali z r\u0105k cho\u0107by Cyrankiewicza bez najmniejszych skrupu\u0142\u00f3w. Jak pisze Kira Ga\u0142czy\u0144scy mieszkali przez ca\u0142e lata obok komunistycznych prominent\u00f3w w Alei R\u00f3\u017c. Bezrefleksyjnie bawi\u0105c si\u0119 w arystokracj\u0119 grzali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w cieple cudzych pa\u0142ac\u00f3w Nieborowa i Ob\u00f3r. Dla mnie, niezale\u017cnie od talentu Konstantego, byli zwyk\u0142ymi kolaborantami.<\/p>\r\n<p>Kira uko\u0144czy\u0142a to samo co ja liceum imienia Narcyzy \u017bmichowskiej w Warszawie i wspomina tych samych nauczycieli. Cho\u0107 pozna\u0142am ich p\u00f3\u017aniej, bo edukacja licealna starszej ode mnie Kiry przypad\u0142a na lata stalinowskie, nasze obserwacje si\u0119 pokrywaj\u0105. Kira we swych wspomnieniach wysoko ocenia niezale\u017cno\u015b\u0107 \u015bwietnej polonistki pani Micha\u0142owskiej. \u201e Pani Micha\u0142owska mia\u0142a ci\u0119ty dowcip, nie schyla\u0142a g\u0142owy, m\u00f3wi\u0142a co my\u015bla\u0142a\u201d \u2013 pisze. Za moich czas\u00f3w, gdy podczas obozu w Gi\u017cycku jaka\u015b kole\u017canka popisywa\u0142a si\u0119 lewackimi frazesami pani Micha\u0142owska powiedzia\u0142a: \u201eMoja droga, oszcz\u0119d\u017a nam wszystkim tej brukowej filozofii\u201d. Taka w\u0142a\u015bnie by\u0142a, odwa\u017cna i nieprzekupna. Kira doceni\u0142a r\u00f3wnie\u017c dobro\u0107 profesora Kr\u00fcgera , kt\u00f3ry postawi\u0142 jej na wyrost tr\u00f3jk\u0119 z matematyki. \u201e By\u0142am klasycznym matematycznym je\u0142opem\u201d -pisze. Profesor Kr\u00fcger faktycznie by\u0142 bardzo dobrym nauczycielem matematyki i szlachetnym cz\u0142owiekiem, a jego c\u00f3rka Halina Kr\u00fcger-Syrokomska to jedna z najwybitniejszych polskich alpinistek.<\/p>\r\n<p>Z niejasnych dla mnie przyczyn Kira nie tylko zapisa\u0142a si\u0119 do ZMP lecz uczestniczy\u0142a w rozku\u0142aczaniu rolnik\u00f3w. \u201e Z pe\u0142nym oddaniem walczy\u0142y\u015bmy z polskim ku\u0142akiem\u201d (-) w zwalczaniu ku\u0142actwa bra\u0142am jeszcze udzia\u0142 na I roku studi\u00f3w\u201d-pisze. Jak na wnuczk\u0119 gruzi\u0144skiej ksi\u0119\u017cniczki to raczej kiepsko.<\/p>\r\n<p>Wspominaj\u0105c z nostalgi\u0105 Alej\u0119 R\u00f3\u017c Kira pisze \u017ce obecnie ulica ta jest \u201e pozbawiona swej niepisanej pryncypialno\u015bci, elegancji i znanych postaci z pierwszych stron gazet\u201d. Te postaci to \u201e premier Cyrankiewicz z \u017con\u0105 znan\u0105 i pi\u0119kn\u0105 Nin\u0105 Andrycz. (-) Matwinowie, Motykowie, Artur Starewicz z \u017con\u0105 Mari\u0105 Rutkiewicz (-) Maria Rutkiewiczowa by\u0142a \u0142\u0105czniczk\u0105 radzieckiego skoczka, zwiadowcy i radiotelegrafisty..\u201d. Faktycznie prawdziwa elita przywieziona na sowieckich tankach , instaluj\u0105ca w Polsce stalinizm i bawi\u0105ca si\u0119 w cudzych mieszkaniach i pa\u0142acach. A w\u015br\u00f3d nich literaccy kolaboranci. Aby nie by\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci co do atmosfery tego \u015brodowiska przytocz\u0119 w jaki spos\u00f3b Kira opisuje pogrzeb Boles\u0142awa Bieruta: \u201e Pogrzeb Bieruta zgromadzi\u0142 tysi\u0105ce os\u00f3b, kt\u00f3re w milczeniu przechodzi\u0142y przed trumn\u0105. Kronika Filmowa utrwali\u0142a rozszlochan\u0105 twarz m\u0142odej \u015blicznej Hanki Skar\u017canki\u201d. Hanna Skar\u017canka ju\u017c nie \u017cyje ale chyba wstydzi\u0142aby si\u0119 takiej rekomendacji. Podobno pochodzi\u0142a z rodziny ziemia\u0144skiej, podobno nale\u017ca\u0142a do Kedywu Okr\u0119gu Wile\u0144skiego AK. Je\u017celi nie s\u0105 to tylko mity (a mam nadziej\u0119, \u017ce nie) trudno mi sobie wyobrazi\u0107, \u017ceby osoba z ziemia\u0144skiej rodziny szlocha\u0142a po Bierucie. Chyba, \u017ce nale\u017ca\u0142a do grupy oportunistycznych kolaborant\u00f3w, kt\u00f3rzy zdarzali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c i w tej sferze, sk\u0142onnych dla kariery podepta\u0107 wyniesione z domu idea\u0142y i zasady.<\/p>\r\n<p>Trudno dzi\u015b zrozumie\u0107 specyficzn\u0105 atmosfer\u0119 warszawki gdy\u017c ludzie kt\u00f3rzy bywali na literackich salonach nie chc\u0105 na og\u00f3\u0142 pisa\u0107 wspomnie\u0144 z tego okresu, kt\u00f3re zawiera\u0142yby prawdziw\u0105 charakterystyk\u0119 kolaboranckich \u015brodowisk. Jak powiedzia\u0142 mi kiedy\u015b Marek Nowakowski nie jest bezpiecznie i mi\u0142o plu\u0107 pod wiatr, bo zawsze plwocina trafi ci prosto w twarz. Dlatego Marek wola\u0142 opisywa\u0107 warszawski margines. Ludzie marginesu byli bardziej autentyczni ni\u017c pupile komuny czyli grz\u0119zn\u0105cy w swoim zak\u0142amaniu pisarze, poeci i intelektuali\u015bci. Dlatego historycy mog\u0105 chyba liczy\u0107 tylko na wspomnienia takich naiwnych panienek jak\u0105 w m\u0142odo\u015bci by\u0142a Kira Ga\u0142czy\u0144ska. Pomimo charakterystycznej minoderii nie potrafi ona ukry\u0107 fascynacji przywilejami kt\u00f3rymi szafowali wobec wybranych komuni\u015bci, poczucia wy\u017cszo\u015bci wobec reszty spo\u0142ecze\u0144stwa, czyli typowych rys\u00f3w komunistycznych kolaborant\u00f3w. Czy wyj\u0105tkowy talent Ga\u0142czy\u0144skiego usprawiedliwia jego przyja\u017anie z komunistycznymi prominentami? Czy nie rozumia\u0142, \u017ce w ten spos\u00f3b legitymizuje ten zbrodniczy ustr\u00f3j? Czy by\u0142 tak spragniony luksus\u00f3w, \u017ce w og\u00f3le si\u0119 nad tym nie zastanawia\u0142?<br>\r\nFaktem jest, \u017ce wszystkie zbrodnicze re\u017cimy mog\u0142y zaistnie\u0107 tylko dzi\u0119ki oportunistom i idiotom. I bardziej ni\u017c komunistyczne przyja\u017anie Ga\u0142czy\u0144skiego szokuj\u0105ce jest dla mnie uczestnictwo m\u0142odziutkiej Kiry w rozku\u0142aczaniu ch\u0142op\u00f3w.<\/p>\r\n<p><strong><em>Izabela Brodacka Falzmann<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wpad\u0142a mi w r\u0119ce wspomnieniowa ksi\u0105\u017ceczka Kiry Ga\u0142czy\u0144skiej pod tytu\u0142em: \u201eJak si\u0119 te lata myl\u0105..\u201d Faktycznie du\u017co si\u0119 moim zdaniem Kirze pomyli\u0142o. Nasze drogi wiele razy si\u0119 przeci\u0119\u0142y cho\u0107 nie znam jej osobi\u015bcie. Ostatni raz spotka\u0142y\u015bmy si\u0119 25 lat temu gdy odprowadziwszy konno (mia\u0142am kontuzj\u0119 kolana i nie mog\u0142am przej\u015b\u0107 15 km.) wycieczk\u0119 szkoln\u0105 z [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13,9],"tags":[66,81],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136764"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=136764"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136764\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":139089,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136764\/revisions\/139089"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=136764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=136764"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=136764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}