{"id":13652,"date":"2009-09-05T22:33:25","date_gmt":"2009-09-06T03:33:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=13652"},"modified":"2009-09-05T22:33:25","modified_gmt":"2009-09-06T03:33:25","slug":"caritas-in-veritate-%e2%80%94-manifest-humanistyczny-ks-piotr-scott-fsspx","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=13652","title":{"rendered":"Caritas in veritate \u00e2\u20ac\u201d manifest humanistyczny – ks. Piotr Scott FSSPX<\/em>"},"content":{"rendered":"

Czy nasza ocena humanizmu promowanego przez Benedykta XVI mo\u017ce by\u0107 inna? Gdyby\u017c tylko by\u0142o to mo\u017cliwe!… Gdyby\u017c tylko ten \u00abhumanizm niewykluczaj\u0105cy Boga\u00bb by\u0142 mniej humanizmem, a bardziej religi\u0105 skoncentrowan\u0105 na Bogu!<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Og\u0142aszaj\u0105c w 1848 r. Manifest partii komunistycznej<\/em>, Karol Marks i Fryderyk Engels dali pocz\u0105tek wsp\u00f3\u0142czesnemu ruchowi socjalistycznemu, kt\u00f3ry wyci\u0105gn\u0105\u0142 logiczne wnioski z zasad rewolucji francuskiej i zadeklarowa\u0142, \u017ce \u201eprywatna w\u0142asno\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w produkcji ma by\u0107 uwa\u017cana za niemoraln\u0105 i niewa\u017cn\u0105, podczas gdy dopuszczalna jest w\u0142asno\u015b\u0107 osobista konsument\u00f3w\u201d. Wydawa\u0142oby si\u0119 niedorzeczno\u015bci\u0105 doszukiwa\u0107 si\u0119 paraleli pomi\u0119dzy tym ateistycznym dokumentem, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 przyczyn\u0105 rewolucji, wojen, morderstw i ogromu cierpie\u0144, a trzeci\u0105 encyklik\u0105 Benedykta XVI Caritas in veritate<\/em>, datowan\u0105 na 29 czerwca 2009 r. Jednak analiza tekstu pokazuje, \u017ce jest to w istocie manifest humanistyczny, doprowadzaj\u0105cy zasady rewolucji francuskiej do ich logicznych konsekwencji i odrzucaj\u0105cy wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107 na posiadanie prawdy przez katolik\u00f3w czy w og\u00f3le kogokolwiek. Pozwala on jedynie na dzielenie i wzajemne komunikowanie prawdy, co oznacza jej wch\u0142oni\u0119cie przez bratersk\u0105 r\u00f3wno\u015b\u0107 i wolno\u015b\u0107.<\/p>\r\n\r\n

Takie okre\u015blenie papieskiego dokumentu mo\u017ce u katolik\u00f3w budzi\u0107 oburzenie. W ko\u0144cu c\u00f3\u017c mo\u017ce brzmie\u0107 bardziej po katolicku ni\u017c tytu\u0142 Mi\u0142o\u015b\u0107 w prawdzie, b\u0119d\u0105cy najwyra\u017aniej modyfikacj\u0105 wyra\u017cenia \u015bw. Paw\u0142a: \u201eTak, aby\u015bmy ju\u017c nie byli chwiej\u0105cymi si\u0119 dzie\u0107mi, unoszonymi ka\u017cdym podmuchem wiatru nauki przez z\u0142o\u015b\u0107 ludzk\u0105 i przez podst\u0119p wiod\u0105cy do b\u0142\u0119du, ale by\u015bmy czyni\u0105c prawd\u0119 w mi\u0142o\u015bci wzrastali we wszystkim w tym, kt\u00f3ry jest g\u0142ow\u0105, tj. w Chrystusie\u201d (Ef 4, 14-15; dokonana modyfikacja nie jest jednak bez znaczenia – uwaga autora)? C\u00f3\u017c mo\u017ce by\u0107 bardziej uspokajaj\u0105cego ni\u017c sta\u0142e przypominanie, \u017ce prawdy i mi\u0142o\u015bci nie da si\u0119 rozdzieli\u0107, gdy\u017c \u201eprawdy trzeba szuka\u0107, znajdowa\u0107 j\u0105 i wyra\u017ca\u0107 w \u00abekonomii\u00bb mi\u0142o\u015bci, ale z kolei mi\u0142o\u015b\u0107 trzeba pojmowa\u0107, ceni\u0107 i \u017cy\u0107 ni\u0105 w \u015bwietle prawdy\u201d (\u00a7 2)? C\u00f3\u017c mo\u017ce by\u0107 bardziej podnios\u0142ego nad nowy pogl\u0105d na kwesti\u0119 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3ry wychodzi ponad i poza podnoszone przez przedsoborowych papie\u017cy proste poj\u0119cia \u201esprawiedliwo\u015bci\u201d i \u201epraw\u201d, poniewa\u017c \u201emi\u0142o\u015b\u0107 (caritas<\/em>) jest kr\u00f3lewsk\u0105 drog\u0105 nauki spo\u0142ecznej Ko\u015bcio\u0142a\u201d (\u00a7 2)? C\u00f3\u017c bardziej pocieszaj\u0105cego nad przyznanie, \u017ce \u201enie ma dw\u00f3ch r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 typologii nauki spo\u0142ecznej, przedsoborowej i posoborowej, ale jest jedna nauka, sp\u00f3jna i jednocze\u015bnie zawsze nowa\u201d (\u00a7 12)? Co jest dzi\u015b bardziej konieczne ni\u017c przypominanie, \u017ce cz\u0142owiek potrzebuje Boga (\u201ePonadto tego rodzaju rozw\u00f3j domaga si\u0119 transcendentnej wizji rodziny, potrzebuje Boga\u201d), gdy\u017c \u201ebez Niego rozw\u00f3j albo zostaje zanegowany, albo powierzony jedynie w r\u0119ce cz\u0142owieka, kt\u00f3ry zarozumiale mniema o samozbawieniu i ostatecznie promuje odcz\u0142owieczony rozw\u00f3j\u201d (\u00a7 11)?<\/p>\r\n\r\n\r\n

Nowa koncepcja mi\u0142o\u015bci<\/h3>\r\n\r\n\r\n

A jednak podobie\u0144stwo tego dokumentu do nauczania katolickiego nie wychodzi poza pos\u0142ugiwanie si\u0119 s\u0142owami, terminami, kt\u00f3rych znaczenie zosta\u0142o radykalnie zmienione. Podejrzenie takie budzi ju\u017c sam tytu\u0142. Encyklika nie jest adresowana wy\u0142\u0105cznie do katolik\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c do \u201ewszystkich ludzi dobrej woli\u201d – zrozumienie tego dokumentu nie wymaga wi\u0119c wyznawania wiary katolickiej. Wida\u0107 to wyra\u017anie r\u00f3wnie\u017c we wst\u0119pie, kt\u00f3ry nie ma na celu przypomnienia katolickich zasad spo\u0142ecznych, ale raczej wskazanie powszechnej zasady \u201eintegralnego rozwoju osoby ludzkiej\u201d, kt\u00f3r\u0105 jest mi\u0142o\u015b\u0107. Od samego pocz\u0105tku tego dokumentu mamy do czynienia z now\u0105 koncepcj\u0105 mi\u0142o\u015bci – jest ona tu \u201ezasadnicz\u0105 si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 prawdziwego rozwoju ka\u017cdego cz\u0142owieka i ca\u0142ej ludzko\u015bci\u201d (\u00a7 1). Jest wi\u0119c jasne, \u017ce papie\u017c nie mo\u017ce tu m\u00f3wi\u0107 o nadprzyrodzonej i wlanej cnocie mi\u0142o\u015bci, gdy\u017c r\u00f3wna\u0142oby si\u0119 to twierdzeniu, \u017ce wszyscy ludzie znajduj\u0105 si\u0119 w stanie \u0142aski u\u015bwi\u0119caj\u0105cej i \u017ce nikt nie pozostaje w stanie grzechu \u015bmiertelnego!<\/p>\r\n\r\n

Nie – mi\u0142o\u015b\u0107, o kt\u00f3rej pisze Benedykt XVI, nale\u017cy do wszystkich ludzi: \u201eJako dar, kt\u00f3ry wszyscy otrzymali, mi\u0142o\u015b\u0107 w prawdzie stanowi si\u0142\u0119 tworz\u0105c\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119, jednoczy ludzi w taki spos\u00f3b, \u017ce nie ma barier ani granic\u201d (\u00a7 34). Papie\u017c odwo\u0142uje si\u0119 tu do nowej koncepcji mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3r\u0105 rozwin\u0105\u0142 w swej pierwszej encyklice Deus caritas est<\/em>. Wyja\u015bnia\u0142 w niej \u201eprawdziwy humanizm\u201d Ko\u015bcio\u0142a (Deus caritas est<\/em>, \u00a7 9 i 30), usi\u0142uj\u0105c uczy\u0107 cz\u0142owieka jego cz\u0142owiecze\u0144stwa i wznosz\u0105c si\u0119 ponad rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy naturaln\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 w\u0142asn\u0105 a bosk\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 ofiarn\u0105: \u201eim bardziej obie one (eros i agape) osi\u0105gaj\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 jedno\u015b\u0107 w jednej rzeczywisto\u015bci mi\u0142o\u015bci, tym bardziej prawdziwa natura mi\u0142o\u015bci jest realizowana\u201d (ibid., \u00a7 8). Mi\u0142o\u015b\u0107 jest, konsekwentnie, \u201ejedyn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105\u201d (ibid.). Nie mo\u017cna wi\u0119c ju\u017c m\u00f3wi\u0107 o nadprzyrodzonej mi\u0142o\u015bci, powinni\u015bmy raczej m\u00f3wi\u0107, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 (caritas<\/em>) nie zna takich rozr\u00f3\u017cnie\u0144, ale zawiera w sobie wszystkie rodzaje ludzkiej mi\u0142o\u015bci. St\u0105d w\u0142a\u015bnie definicja mi\u0142o\u015bci w omawianej encyklice: \u201emi\u0142o\u015b\u0107 jest autentycznym wyrazem cz\u0142owiecze\u0144stwa oraz elementem o podstawowym znaczeniu w relacjach mi\u0119dzyludzkich\u201d (\u00a7 3). Mi\u0142o\u015b\u0107 nale\u017cy wi\u0119c do ca\u0142ego rodzaju ludzkiego i jest w\u0142a\u015bciwa dla wszystkich dobrych relacji mi\u0119dzy lud\u017ami. – Jest to czysty naturalizm, stawiaj\u0105cy znak r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy pobudkami mi\u0142o\u015bci naturalnej i nadprzyrodzonej, \u0142\u0105cz\u0105c je w jedno poj\u0119cie. Konsekwentnie nie rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 mi\u0119dzy nadprzyrodzon\u0105 rol\u0105 Ko\u015bcio\u0142a w stosunku do jego w\u0142asnych cz\u0142onk\u00f3w a znacznie obszerniejsz\u0105, bardziej powszechn\u0105 i wy\u017csz\u0105 rol\u0105, kt\u00f3r\u0105 ma on w odniesieniu do ca\u0142ej ludzko\u015bci, a kt\u00f3r\u0105 papie\u017c wynosi do rangi jego najwy\u017cszego celu.<\/p>\r\n\r\n\r\n

Najwy\u017cszy cel Ko\u015bcio\u0142a<\/h3>\r\n\r\n\r\n

Opieraj\u0105c si\u0119 na dokumentach Vaticanum II<\/em> oraz encyklikach Paw\u0142a VI (Populorum progressio<\/em>) i Jana Paw\u0142a II (Sollicitudo rei socialis<\/em>) dotycz\u0105cych tej kwestii, Benedykt XVI stwierdza, \u017ce odt\u0105d Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u201epozostaje w s\u0142u\u017cbie \u015bwiata\u201d – chcia\u0142oby si\u0119 tu zapyta\u0107, co sta\u0142o si\u0119 z bardzo niehumanistyczn\u0105 deklaracj\u0105 \u015bw. Jana: \u201eJe\u015bli kto mi\u0142uje \u015bwiat, nie ma w nim mi\u0142o\u015bci Ojca\u201d (1 J 2, 15) – i \u017ce w konsekwencji we wszystkim, co Ko\u015bci\u00f3\u0142 czyni (np. w dzie\u0142ach mi\u0142osierdzia czy liturgii), \u201ema na celu promowanie integralnego rozwoju cz\u0142owieka. Ko\u015bci\u00f3\u0142 pe\u0142ni rol\u0119 publiczn\u0105, kt\u00f3ra nie zacie\u015bnia si\u0119 do jego dzia\u0142alno\u015bci opieku\u0144czej lub edukacyjnej, ale objawia swoje energie w s\u0142u\u017cbie promocji cz\u0142owieka i powszechnego braterstwa\u201d (\u00a7 11). Jego celem, przekraczaj\u0105cym jego w\u0142asne interesy, winna wi\u0119c by\u0107 promocja zasad rewolucji francuskiej, kt\u00f3re na\u015bladuj\u0105 idea\u0142 maso\u0144skiego naturalizmu. St\u0105d te\u017c, jak zobaczymy, bierze si\u0119 fundamentalna rola Ko\u015bcio\u0142a w procesie globalizacji.<\/p>\r\n\r\n\r\n

Nowa koncepcja prawdy<\/h3>\r\n\r\n\r\n

Na nowo zdefiniowano r\u00f3wnie\u017c koncepcj\u0119 prawdy. Nie ma by\u0107 ju\u017c ona postrzegana jako zwi\u0105zek umys\u0142u z zewn\u0119trzn\u0105 i obiektywn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, a w konsekwencji jako co\u015b trwa\u0142ego, sta\u0142ego, absolutnego i niezmiennego. Przeciwnie, prawda z samej swojej natury polega na przekazywaniu i dzieleniu si\u0119 z innymi, i to do tego stopnia, \u017ce osoba, kt\u00f3ra zamyka si\u0119 w swojej w\u0142asnej \u201eprawdzie\u201d, cho\u0107by j\u0105 uwa\u017ca\u0142a za ca\u0142kowicie obiektywn\u0105, w rzeczywisto\u015bci zamyka si\u0119 w swych subiektywnych opiniach i nie mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 prawdy z tego prostego powodu, \u017ce nie mo\u017ce prowadzi\u0107 dialogu ani dzieli\u0107 si\u0119 opiniami z innymi. Oto definicja prawdy wedle Benedykta XVI, bazuj\u0105ca na greckim terminie l\u00f3gos<\/em>, odnosz\u0105cym si\u0119 do S\u0142owa [Bo\u017cego]: \u201ePrawda jest bowiem l\u00f3gos<\/em> tworz\u0105cym di\u00e1logos<\/em>, a wi\u0119c komunikacj\u0119 i komuni\u0119\u201d. Prawda wymaga komunikowania z prawdami innych ludzi. Kolejne zdanie wyja\u015bnia, co papie\u017c rozumie przez komunikacj\u0119 – je\u015bli dana osoba nie chce wyj\u015b\u0107 poza swe subiektywne opinie, nie mo\u017ce posi\u0105\u015b\u0107 prawdy: \u201ePrawda, pozwalaj\u0105c ludziom wyj\u015b\u0107 z kr\u0119gu subiektywnych opinii i odczu\u0107, daje im mo\u017cliwo\u015b\u0107 post\u0119powania przekraczaj\u0105cego uwarunkowania kulturowe i historyczne oraz spotkania si\u0119 w ocenie warto\u015bci i istoty rzeczy\u201d (\u00a7 4). Bez takiego dzielenia si\u0119 z innymi nie ma prawdy, gdy\u017c cz\u0142owiek pozostaje zamkni\u0119ty w obr\u0119bie swych w\u0142asnych, \u201esubiektywnych opinii\u201d. – Zauwa\u017cmy, \u017ce nie czyni si\u0119 tu rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy wyznawanymi z przekonaniem prawdami wiary katolickiej a innymi, r\u00f3wnie\u017c wyznawanymi z przekonaniem pogl\u0105dami. W obu przypadkach nie mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 prawdy bez wzajemnego dzielenia si\u0119 ni\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Z tego w\u0142a\u015bnie powodu \u201etej misji prawdy Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017ce si\u0119 wyrzec\u201d; przez okre\u015blenie \u201emisja prawdy\u201d papie\u017c rozumie to, \u017ce \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 jej [prawdy] poszukuje\u201d (\u00a7 9). Tak, misj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a jest poszukiwanie prawdy, a po odnalezieniu og\u0142aszanie jej i uznawanie, nie za\u015b nauczanie jedynej prawdy jako czego\u015b ju\u017c posiadanego. W tym samym paragrafie znajdujemy wyja\u015bnienie, dlaczego to humanizm (czyli wierno\u015b\u0107 cz\u0142owiekowi) jest podstaw\u0105 owej misji prawdy: \u201eWierno\u015b\u0107 cz\u0142owiekowi wymaga wierno\u015bci prawdzie, kt\u00f3ra jako jedyna gwarantuje wolno\u015b\u0107 (por. J 8, 32) i mo\u017cliwo\u015b\u0107 integralnego rozwoju ludzkiego. Dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 jej poszukuje\u201d (\u00a7 9). St\u0105d w\u0142a\u015bnie najbardziej zadziwiaj\u0105ce stwierdzenie, \u017ce \u201eprawda uwalnia mi\u0142o\u015b\u0107 od (…) fideizmu, pozbawiaj\u0105cego j\u0105 spojrzenia ludzkiego i uniwersalnego\u201d (\u00a7 3). Termin \u201efideizm\u201d, do tej pory oznaczaj\u0105cy herezj\u0119 polegaj\u0105c\u0105 na zanegowaniu znaczenia rozumu [w poznaniu Boga], jest tu u\u017cywany jako pejoratywne okre\u015blenie dotycz\u0105ce tych, kt\u00f3rych osobiste przekonania w dziedzinie wiary sk\u0142aniaj\u0105 do odrzucenia dialogu i kt\u00f3rzy – konsekwentnie – nie mog\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 prawdy, gdy\u017c nie osi\u0105gaj\u0105 rozwoju ludzkiego, w kt\u00f3rym powinni uczestniczy\u0107.<\/p>\r\n\r\n\r\n

Ewolucja prawdy<\/h3>\r\n\r\n\r\n

Sprzeczno\u015b\u0107 z przedsoborowym nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a jest tu jawna i oczywista, zatem papie\u017c czuje si\u0119 zobowi\u0105zany do pewnych wyja\u015bnie\u0144. Zauwa\u017cmy, \u017ce nie zaprzecza on, i\u017c przedsoborowi papie\u017ce twierdzili co innego, stwierdza raczej, \u017ce \u201ejest [to] jedna nauka, sp\u00f3jna i jednocze\u015bnie zawsze nowa\u201d (\u00a7 12). Wyja\u015bnia dalej, \u017ce rozumie przez to pozorn\u0105 sprzeczno\u015b\u0107 wewn\u0105trz tego nauczania. – Jest to typowe t\u0142umaczenie libera\u0142a, \u017cyj\u0105cego w obiektywnej sprzeczno\u015bci z sob\u0105 samym, niekonsekwentnego w stosunku do w\u0142asnych konkluzji, odnajduj\u0105cego sp\u00f3jno\u015b\u0107 gdzie\u015b poza obiektywn\u0105 prawd\u0105. \u201eSp\u00f3jno\u015b\u0107 nie oznacza zamkni\u0119cia si\u0119 w jaki\u015b systemie (przez co rozumie si\u0119 system tradycyjnego nauczania zamkni\u0119ty na dialog ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym – uwaga autora), lecz raczej dynamiczn\u0105 wierno\u015b\u0107 wobec otrzymanego \u015bwiat\u0142a\u201d. Tak zwana ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy wczoraj a dzi\u015b konsekwentnie nie dotyczy wi\u0119c samego nauczania, ale \u201eotrzymanego \u015bwiat\u0142a\u201d, co sytuuje posoborowe nauczanie \u201ew obr\u0119bie wielkiego nurtu Tradycji\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Znajdujemy tu jednoznaczne nauczanie o ewolucji prawdy i doktryny, tak fundamentalne dla herezji modernizmu, pot\u0119pionej jednoznacznie przez \u015bw. Piusa X: \u201eJedn\u0105 z podstawowych ich zasad jest tzw. immanentyzm \u017cyciowy, mianowicie to, \u017ce formy religijne, aby by\u0142y istotnie religijnymi, a nie tylko spekulacj\u0105 teologiczn\u0105, powinny by\u0107 \u017cywotne i powinny \u017cy\u0107 \u017cyciem uczucia religijnego. (…) Wynika st\u0105d, \u017ce te formy, aby sta\u0142y si\u0119 \u017cyciowymi, musz\u0105 koniecznie by\u0107 zastosowane w spos\u00f3b sta\u0142y tak do wiary samej, jak i do wierz\u0105cych. Przeto, je\u015bliby z jakiejkolwiek przyczyny usta\u0142o to przystosowanie, musia\u0142yby formy utraci\u0107 swoj\u0105 tre\u015b\u0107 pierwotn\u0105 i uleg\u0142yby zmianie\u201d (Pascendi<\/em>, \u00a7 13). Taki jest os\u0105d \u015bw. Piusa X wzgl\u0119dem ewolucji prawdy, kt\u00f3ry nale\u017cy zastosowa\u0107 i w stosunku do najnowszej encykliki: \u201edoszli oni do tej przewrotno\u015bci, \u017ce z gruntu wywracaj\u0105 niezmienne okre\u015blenie prawdy oraz sam\u0105 tre\u015b\u0107 religii\u201d (ibid<\/em>.).<\/p>\r\n\r\n\r\n

Globalizacja<\/h3>\r\n\r\n\r\n

Nowo\u015bci\u0105 tej encykliki i jej g\u0142\u00f3wnym aspektem praktycznym jest bez w\u0105tpienia globalizacja, zdefiniowana jako \u201eeksplozja wzajemnej zale\u017cno\u015bci planetarnej\u201d (\u00a7 33). Papie\u017c opisuje j\u0105 jako zjawisko, kt\u00f3re samo w sobie nie jest \u201eani dobre, ani z\u0142e\u201d (\u00a7 42), zach\u0119ca nas jednak do postrzegania jej nie jako ustalonego z g\u00f3ry procesu ekonomicznego, ale do patrzenia na ni\u0105 w spos\u00f3b bardziej pozytywny. \u201eNie powinni\u015bmy by\u0107 jej ofiarami, lecz protagonistami\u201d (\u00a7 42). Mo\u017cna by si\u0119 zastanawia\u0107, w jaki spos\u00f3b znoszenie granic, tworzenie maso\u0144skiego rz\u0105du \u015bwiatowego i systemu ekonomicznego, niszczenie pozosta\u0142o\u015bci Christianitas<\/em> oraz to\u017csamo\u015bci religijnej i kulturowej, dzi\u0119ki kt\u00f3rej odgradza\u0142a si\u0119 ona od poga\u0144stwa i fa\u0142szywych religii, mog\u0142oby by\u0107 postrzegane w pozytywnym \u015bwietle. Odpowied\u017a brzmi: postrzegana w sensie humanistycznym globalizacja stwarza wielkie mo\u017cliwo\u015bci dla dialogu koniecznego do integralnego rozwoju osoby ludzkiej oraz dla mi\u0142o\u015bci w prawdzie. Globalizacja jest wi\u0119c prawd\u0105: \u201ePrawda globalizacji jako procesu i jej fundamentalne kryterium etyczne wywodz\u0105 si\u0119 z jedno\u015bci rodziny ludzkiej i jej rozwoju w sferze dobra. Trzeba wi\u0119c nieustannie si\u0119 anga\u017cowa\u0107, aby wspiera\u0107 kierunek kulturowy, personalistyczny i wsp\u00f3lnotowy procesu integracji planetarnej, otwarty na transcendencj\u0119\u201d (ibid.).<\/p>\r\n\r\n

Konsekwentnie, globalizacja ludzko\u015bci jest czym\u015b koniecznym i dobrym, czym\u015b, czym nale\u017cy \u201ekierowa\u0107\u201d, a nie pot\u0119pia\u0107, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce jest skoncentrowana na osobie ludzkiej i spo\u0142eczno\u015bci oraz pozwala na pewn\u0105 otwarto\u015b\u0107 na Boga poprzez wolno\u015b\u0107 religijn\u0105. St\u0105d w\u0142a\u015bnie zainteresowanie encykliki kwestiami ekologii i \u015brodowiska naturalnego, zu\u017cycia energii i wzrostu populacji, ub\u00f3stwa i konsumpcjonizmu, pomocy mi\u0119dzynarodowej, turystyki, demokracji i wolno\u015bci religijnej.<\/p>\r\n\r\n\r\n

Dialog = rozw\u00f3j osoby ludzkiej<\/h3>\r\n\r\n\r\n

Ponad tymi wszystkimi troskami le\u017cy jednak powszechne braterstwo rodzaju ludzkiego, dzi\u0119ki kt\u00f3remu cz\u0142owiek osi\u0105gnie pe\u0142ni\u0119 swego rozwoju o tyle, o ile zwi\u0105\u017ce si\u0119 z lud\u017ami o odmiennych przekonaniach. Religia ma zasadnicze znaczenie w uprzytamnianiu ludziom, \u017ce ich relacje z innymi s\u0105 tym, co jest w nich najbardziej ludzkie – i jednocze\u015bnie transcendentne. Czyni\u0105 to wszystkie religie, zw\u0142aszcza jednak chrze\u015bcija\u0144stwo ze wzgl\u0119du na podkre\u015blanie roli mi\u0142o\u015bci. Poni\u017cszy tekst na pierwszy rzut oka mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 niejasny, jednak bior\u0105c pod uwag\u0119 to, co ju\u017c powiedzieli\u015bmy, jego znaczenie jest oczywiste: \u201eObjawienie chrze\u015bcija\u0144skie o jedno\u015bci rodzaju ludzkiego zak\u0142ada metafizyczn\u0105 interpretacj\u0119 humanum, w kt\u00f3rym relacyjno\u015b\u0107 stanowi istotny element. R\u00f3wnie\u017c inne kultury i religie ucz\u0105 braterstwa i pokoju, a wi\u0119c s\u0105 bardzo wa\u017cne dla integralnego rozwoju ludzkiego\u201d (\u00a7 55).<\/p>\r\n\r\n

Oczywi\u015bcie jedyn\u0105 prawd\u0105 objawion\u0105 w chrze\u015bcija\u0144stwie, dotycz\u0105c\u0105 jedno\u015bci rodzaju ludzkiego, jest powszechno\u015b\u0107 grzechu pierworodnego, ranach, jakie zada\u0142 on naturze, oraz trzech po\u017c\u0105dliwo\u015bciach, kt\u00f3re z nich bior\u0105 sw\u00f3j pocz\u0105tek. Podobnie ludzka natura nie jest w rzeczywisto\u015bci definiowana poprzez stosunki z innymi, ale przez posiadanie cia\u0142a i nie\u015bmiertelnej duszy, zdolnej pozna\u0107 i umi\u0142owa\u0107 Boga – jako \u017ce objawi\u0142 On sam siebie poprzez wcielenie – lecz tak\u017ce skazanej na wieczne pot\u0119pienie, je\u015bli objawienie to odrzuci.<\/p>\r\n\r\n

Zauwa\u017cmy, \u017ce w tym ca\u0142kowicie naturalistycznym kontek\u015bcie \u201eintegralny rozw\u00f3j ludzki\u201d, kt\u00f3ry polega na dialogu z innymi, zast\u0105pi\u0142 wieczne zbawienie jako cel religii. Nie dziwi wi\u0119c, \u017ce ten sam paragraf (\u00a7 55) pot\u0119pia \u201epewne tradycje religijne i kulturowe (…) zamykaj\u0105ce spo\u0142ecze\u0144stwo w statycznych kastach spo\u0142ecznych\u201d, pot\u0119pia te\u017c \u201efundamentalizm religijny\u201d nie dlatego, \u017ce jest on doktrynalnie b\u0142\u0119dny, ale poniewa\u017c \u201eprzeszkadza w spotkaniu os\u00f3b oraz w ich wsp\u00f3\u0142pracy dla rozwoju ludzko\u015bci\u201d (\u00a7 56). W oczywisty spos\u00f3b usi\u0142uje si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 w to pot\u0119pienie tradycyjny katolicyzm z jego odrzuceniem ducha \u015bwiata oraz dialogu z b\u0142\u0119dem, herezj\u0105 i poga\u0144stwem. Gdyby trzeba by\u0142o jeszcze dalszych na to dowod\u00f3w, znajdujemy je niemal natychmiast. Po stwierdzeniu, \u017ce \u201erozum zawsze potrzebuje oczyszczenia ze strony wiary\u201d – co jest z pewno\u015bci\u0105 prawdziwe, poniewa\u017c bez prawdziwej wiary rozum zwykle popada w b\u0142\u0105d – papie\u017c czyni horrendalne spostrze\u017cenie: \u201eZe swej strony religia potrzebuje zawsze oczyszczenia przez rozum, by ukaza\u0107 swoje autentyczne ludzkie oblicze. Przerwanie tego dialogu poci\u0105ga za sob\u0105 bardzo powa\u017cne ryzyko dla rozwoju ludzko\u015bci\u201d (\u00a7 56). Twierdzenie, \u017ce Boska prawda religii objawionej mo\u017ce by\u0107 poprawiana przez omylny ludzki rozum, jest dla katolika nie tylko niepoj\u0119te, ale wr\u0119cz blu\u017aniercze. Je\u015bli jednak prawda jest dialogiem, a religia jedynie \u015brodkiem do integralnego rozwoju ludzkiego, w\u00f3wczas konkluzja ta jest logiczna. Gdzie to sytuuje prawdziw\u0105 wiar\u0119 oraz religi\u0119 katolick\u0105? – Staje si\u0119 ona jednym w\u015br\u00f3d wielu osobistych przekona\u0144.<\/p>\r\n\r\n

P\u00f3jd\u017amy krok dalej, kieruj\u0105c si\u0119 logik\u0105 papie\u017ca. Ostatecznym wynikiem redefinicji prawdy jako dialogu, a religii jako ludzkiego rozwoju, jest kult cz\u0142owieka, kt\u00f3ry sam staje si\u0119 ostatecznym celem wiary i rozumu, \u201emi\u0142o\u015bci\u201d i religii. Wszyscy ci wi\u0119c, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 dla dobra cz\u0142owieka, \u201eodpowiadaj\u0105 planowi Bo\u017cemu\u201d, niezale\u017cnie od tego, czy s\u0105 wierz\u0105cy, czy nie! \u201eOwocny dialog mi\u0119dzy wiar\u0105 a rozumem czyni bardziej skutecznym dzie\u0142o mi\u0142osierdzia w zakresie spo\u0142ecznym i stanowi najbardziej w\u0142a\u015bciwe ramy dla rozwijania braterskiej wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy wierz\u0105cymi a niewierz\u0105cymi we wsp\u00f3lnej perspektywie dzia\u0142a\u0144 na rzecz sprawiedliwo\u015bci i pokoju ludzko\u015bci. (…) Rodzi si\u0119 z tego dla wierz\u0105cych powinno\u015b\u0107 zespolenia swych wysi\u0142k\u00f3w ze wszystkimi lud\u017ami dobrej woli (czy gdyby mieli naprawd\u0119 dobr\u0105 wol\u0119, odmawialiby uznania Bo\u017cego objawienia? – uwaga autora), innych religii lub z niewierz\u0105cymi, aby ten nasz \u015bwiat rzeczywi\u015bcie odpowiada\u0142 na plan Bo\u017cy\u201d (\u00a7 57).<\/p>\r\n\r\n

Zatem moralno\u015b\u0107 pomocy mi\u0119dzynarodowej nie wynika z tego, \u017ce jest ona uczynkiem mi\u0142osierdzia wzgl\u0119dem cia\u0142a, ale z tego, \u017ce jest \u201ewielk\u0105 okazj\u0105 do spotkania kulturowego i ludzkiego\u201d (\u00a7 59). To samo dotyczy turystyki mi\u0119dzynarodowej, kt\u00f3ra \u201e[powinna] promowa\u0107 prawdziwie wzajemne poznanie\u201d (\u00a7 61).<\/p>\r\n\r\n\r\n

Jeden rz\u0105d \u015bwiatowy<\/h3>\r\n\r\n\r\n

Najbardziej szokuj\u0105c\u0105 i dalekosi\u0119\u017cn\u0105 konkluzj\u0105 encykliki jest promowanie globalizacji na poziomie mi\u0119dzyludzkim, kulturowym oraz ekonomicznym i wzywanie do utworzenia rz\u0105du mi\u0119dzynarodowego, kt\u00f3ry by j\u0105 narzuca\u0142 oraz wzmacnia\u0142 dialog mi\u0119dzy systemami ekonomicznymi, kulturami, religiami i narodami, jak tego wymaga \u00f3w \u015bwiecki humanizm. Papie\u017c rzeczywi\u015bcie wzywa do \u201ereformy zar\u00f3wno Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych, jak i mi\u0119dzynarodowej struktury ekonomicznej i finansowej. Trzeba, aby konkretny kszta\u0142t przybra\u0142o poj\u0119cie rodziny narod\u00f3w, (…) kt\u00f3re zwi\u0119kszy i ukierunkuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 na solidarny rozw\u00f3j wszystkich narod\u00f3w, (…) aby ustanowiono wy\u017cszy stopie\u0144 porz\u0105dku mi\u0119dzynarodowego o charakterze pomocniczo\u015bci dla zarz\u0105dzania globalizacj\u0105\u201d (\u00a7 67). Oznacza to koniec suwerenno\u015bci narod\u00f3w i sprawia, \u017ce wszelka unia mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em a pa\u0144stwem staje si\u0119 niemo\u017cliwa. Konsekwencj\u0105 jest zaprowadzenie jednego porz\u0105dku \u015bwiatowego, kt\u00f3ry od tak dawna stara\u0142a si\u0119 zbudowa\u0107 masoneria. Papie\u017c Leon XIII opisa\u0142 i pot\u0119pi\u0142 bardzo jednoznacznie \u201enajwy\u017cszy cel\u201d masonerii, \u201eczyli ca\u0142kowite obalenie ca\u0142ego religijnego i politycznego porz\u0105dku \u015bwiata, b\u0119d\u0105cego wynikiem religii chrze\u015bcija\u0144skiej, i budowa nowego porz\u0105dku rzeczy zgodnego z ich ideami, kt\u00f3rego fundamenty i prawa powinny by\u0107 wywodzone z samego naturalizmu\u201d (Humanum genus<\/em>, \u00a7 10).<\/p>\r\n\r\n

Religijne usprawiedliwianie nowego \u0142adu \u015bwiatowego, opartego na ludzkiej godno\u015bci, braterstwie i r\u00f3wno\u015bci, a realizowanego poprzez powszechn\u0105 demokracj\u0119, nie jest oczywi\u015bcie niczym nowym. Jest to humanistyczna mrzonka ruchu Sillon, pot\u0119piona przez Piusa X ju\u017c w 1910 r. ze wzgl\u0119du na przyj\u0119cie zasad rewolucji francuskiej: \u201eObawiamy si\u0119, aby nie by\u0142o jeszcze gorzej. Wskutek uci\u0105\u017cliwego s\u0105siedztwa w pracy beneficjentem kosmopolitycznej dzia\u0142alno\u015bci spo\u0142ecznej mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 jedynie demokracja, kt\u00f3ra nie b\u0119dzie ani katolicka, ani protestancka, ani \u017cydowska. B\u0119dzie to religia (…) bardziej uniwersalna ni\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, \u0142\u0105cz\u0105ca wszystkich ludzi, kt\u00f3rzy w ko\u0144cu stali si\u0119 bra\u0107mi i towarzyszami w \u00abkr\u00f3lestwie Bo\u017cym\u00bb. (…) Pytamy: co sta\u0142o si\u0119 z katolicyzmem Sillonu? (…) tworzy [on] ju\u017c tylko n\u0119dzny dop\u0142yw wielkiego, zorganizowanego ruchu apostazji we wszystkich krajach, zmierzaj\u0105cego do zbudowania jakiego\u015b uniwersalnego Ko\u015bcio\u0142a, w kt\u00f3rym nie b\u0119dzie ju\u017c ani dogmat\u00f3w, ani hierarchii, ani prawide\u0142 dla ducha, ani hamulca dla nami\u0119tno\u015bci\u201d (Notre charge apostolique<\/em>).<\/p>\r\n\r\n

Czy nasza ocena humanizmu promowanego przez Benedykta XVI mo\u017ce by\u0107 inna? Gdyby\u017c tylko by\u0142o to mo\u017cliwe!… Gdyby\u017c tylko ten \u201ehumanizm niewykluczaj\u0105cy Boga\u201d by\u0142 mniej humanizmem, a bardziej religi\u0105 skoncentrowan\u0105 na Bogu!… Tak jednak nie jest. Je\u015bli nawet papie\u017c pot\u0119pia \u201ehumanizm wykluczaj\u0105cy Boga\u201d jako \u201ehumanizm nieludzki\u201d, w dalszym ci\u0105gu jego \u201ehumanizm otwarty na Absolut\u201d jest tylko ludzkim humanizmem, czyli filozofi\u0105 obja\u015bniaj\u0105c\u0105, jak cz\u0142owiek mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 w pe\u0142ni potencja\u0142 swej natury bez nadprzyrodzonego \u0142adu objawienia, \u0142aski, pos\u0142usze\u0144stwa i podporz\u0105dkowania autorytetowi. Z tego w\u0142a\u015bnie powodu \u017ale uformowane sumienie nie jest definiowane jako takie, kt\u00f3re odmawia podporz\u0105dkowania si\u0119 woli Boga oraz nie chce uzna\u0107 w tym niepos\u0142usze\u0144stwie swej winy, jest to raczej \u201esumienie niezdolne do rozpoznania tego, co ludzkie\u201d, co jest bardzo logiczn\u0105 konkluzj\u0105, je\u015bli wierzy si\u0119, \u017ce \u201ez objawieniem mamy do czynienia w\u00f3wczas, gdy \u00abB\u00f3g ods\u0142ania cz\u0142owieka cz\u0142owiekowi\u00bb\u201d (ibid.<\/em>).<\/p>\r\n\r\n

Mo\u017cna si\u0119 jedynie zastanawia\u0107, czy Leon XIII mia\u0142 jakie\u015b przeczucie dotycz\u0105ce obecnych czas\u00f3w, gdy pisa\u0142 w oryginalnej wersji tzw. egzorcyzmu do \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a: \u201eTam, gdzie Stolica \u015bw. Piotra i Tron Prawdy zosta\u0142y ustanowione dla niesienia \u015bwiat\u0142a poganom, postawili oni tron ohydy swych niegodziwo\u015bci, by gdy uderz\u0105 w Pasterza, mogli r\u00f3wnie\u017c rozproszy\u0107 trzod\u0119. Dlatego, o niezwyci\u0119\u017cony Wodzu, b\u0105d\u017a przy ludzie Bo\u017cym przeciwko duchowym niegodziwo\u015bciom, kt\u00f3re im zagra\u017caj\u0105, i prowad\u017a go do zwyci\u0119stwa\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Z pewno\u015bci\u0105 jedyn\u0105 odpowiedzi\u0105 na ten publiczny manifest humanizmu, stanowi\u0105cy tak radykalne odwo\u0142anie do zasad r\u00f3wno\u015bci i braterstwa, \u017ce a\u017c wykluczaj\u0105cy mo\u017cliwo\u015b\u0107 posiadania prawdy oraz czyni\u0105cy mi\u0142o\u015b\u0107 (caritas<\/em>) wyrazem humanizmu i powszechnego braterstwa, mo\u017ce by\u0107 podj\u0119cie modlitwy i pokuty, umi\u0142owanie krzy\u017ca i ofiary, r\u00f3\u017caniec oraz sakramenty – czyli \u015brodki nadprzyrodzone. \u00ce\u00a9<\/span><\/strong><\/p>\r\n\r\n

ks. Piotr Scott FSSPX<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Prze\u0142o\u017cy\u0142 z j\u0119zyka angielskiego Tomasz Maszczyk.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czy nasza ocena humanizmu promowanego przez Benedykta XVI mo\u017ce by\u0107 inna? Gdyby\u017c tylko by\u0142o to mo\u017cliwe!… Gdyby\u017c tylko ten \u00abhumanizm niewykluczaj\u0105cy Boga\u00bb by\u0142 mniej humanizmem, a bardziej religi\u0105 skoncentrowan\u0105 na Bogu! Og\u0142aszaj\u0105c w 1848 r. Manifest partii komunistycznej, Karol Marks i Fryderyk Engels dali pocz\u0105tek wsp\u00f3\u0142czesnemu ruchowi socjalistycznemu, kt\u00f3ry wyci\u0105gn\u0105\u0142 logiczne wnioski z zasad rewolucji […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[41,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13652"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13652"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13652\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}