{"id":13642,"date":"2009-09-05T08:34:02","date_gmt":"2009-09-05T13:34:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=13642"},"modified":"2009-09-05T08:34:02","modified_gmt":"2009-09-05T13:34:02","slug":"w-rykach-czcza-komunistow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=13642","title":{"rendered":"W Rykach czcz\u0105 komunist\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Mimo uchwa\u0142y rady miejskiej sprzed dw\u00f3ch lat w\u0142adze Ryk nie usun\u0119\u0142y z centrum miasta obelisku ku czci tzw. utrwalaczy w\u0142adzy ludowej. Burmistrz miasta t\u0142umaczy brak za\u0142atwienia sprawy oporami spo\u0142ecznymi oraz nat\u0142okiem wa\u017cnych rzeczy do za\u0142atwienia. Oburzony tak\u0105 postaw\u0105 w\u0142adz samorz\u0105dowych jest historyk dr Miros\u0142aw Sulej, kt\u00f3ry od lat walczy o usuni\u0119cie obelisku. Inicjatyw\u0119 t\u0119 chce zablokowa\u0107 zwi\u0105zek emeryt\u00f3w policyjnych. Instytut Pami\u0119ci Narodowej podkre\u015bla, \u017ce utrzymywanie tego rodzaju pomnika jest przejawem zak\u0142amywania historii.<\/strong>
\r\n
\r\n Pomnik ku czci by\u0142ych milicjant\u00f3w, esbek\u00f3w i funkcjonariuszy ORMO zabitych w walce o „utrwalanie w\u0142adzy ludowej” stoi w miejskim parku nieopodal drogi krajowej z Warszawy do Lublina w samym centrum Ryk.
\r\n – Jest i straszy – m\u00f3wi nieco \u017cartobliwie burmistrz Ryk Jerzy G\u0105ska (wybrany z Prawicowego Ruchu Samorz\u0105dowego). Ale sprawa jest powa\u017cna.
\r\n – Zwyk\u0142y cz\u0142owiek nie mo\u017ce przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie wobec takiej sprawy, \u017ce mija 20 lat III RP, a w tym miejscu mo\u017ce nadal sta\u0107 tak haniebny pomnik – podkre\u015bla dr Miros\u0142aw Sulej, historyk i autor biografii bohaterskiego partyzanta AK-WiN mjr. Mariana Bernacika „Orlika”. – To byli przest\u0119pcy, kt\u00f3rzy zostali zlikwidowani przez Armi\u0119 Krajow\u0105 oraz Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107 – dodaje. Doktor Sulej od lat bezskutecznie zabiega o usuni\u0119cie tego obelisku. Relacjonuje nam, \u017ce w 2005 roku, kiedy wyda\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 o „Orliku” w zwi\u0105zku z postawieniem pomnika ku jego czci w Zalesiu (powiat rycki), zwr\u00f3ci\u0142 w niej uwag\u0119, \u017ce brak jest „uhonorowania i upami\u0119tnienia najwi\u0119kszego bohatera walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski z ziemi ryckiej” w samych Rykach. A tymczasem „na skwerze w centrum Ryk wci\u0105\u017c stoi pomnik 34 funkcjonariuszy MO, UB i ORMO”, w tym funkcjonariusza NKWD. Jaki by\u0142 stosunek mieszka\u0144c\u00f3w do tego „strasz\u0105cego” pomnika, pokazywa\u0142o graffiti – namalowany czerwon\u0105 farb\u0105 znak Polski Walcz\u0105cej oraz bia\u0142\u0105 farb\u0105 s\u0142owo „Zdrada”.
\r\n Jakie\u017c by\u0142o zdziwienie dr. Suleja, gdy kilka tygodni p\u00f3\u017aniej zobaczy\u0142, \u017ce pomnik „utrwalaczy” zosta\u0142 odnowiony. – Pod \u015bwie\u017c\u0105 farb\u0105 znikn\u0105\u0142 znak Polski Walcz\u0105cej, znikn\u0119\u0142o s\u0142owo „Zdrada”, zapuszczona dot\u0105d alejka zosta\u0142a wysprz\u0105tana, \u017cywop\u0142ot przystrzy\u017cony. Taki by\u0142 efekt apelu o usuni\u0119cie haniebnego postumentu zawarty w ksi\u0105\u017cce o „Orliku” – stwierdza oburzony historyk.
\r\n Interwencje dr. Miros\u0142awa Suleja przynios\u0142y sukces w postaci uchwa\u0142y rady miejskiej. „Wyra\u017ca si\u0119 wol\u0119 usuni\u0119cia z terenu parku miejskiego w Rykach (…) pomnika poleg\u0142ych funkcjonariuszy MO, UB i ORMO w walce o utrwalenie w\u0142adzy ludowej” – g\u0142osi uchwa\u0142a Rady Miejskiej w Rykach podj\u0119ta 1 czerwca 2007 roku.
\r\n Jej wykonanie „powierza si\u0119 Burmistrzowi Ryk”. Jednak a\u017c do tej pory decyzja ta nie zosta\u0142a zrealizowana. – To do\u015b\u0107 delikatna sprawa – odpowiada burmistrz, pytany, dlaczego tak si\u0119 sta\u0142o. Jerzy G\u0105ska podkre\u015bla, \u017ce na pocz\u0105tku dzia\u0142ania sz\u0142y sprawnie. – Przeprowadzili\u015bmy konsultacje spo\u0142eczne, wyst\u0105pili\u015bmy do konserwatora zabytk\u00f3w o opini\u0119 o likwidacji pomnika – t\u0142umaczy.
\r\n Konserwator, kt\u00f3rego zdanie jest potrzebne z uwagi na to, i\u017c pomnik jest po\u0142o\u017cony na terenie parku podworskiego wpisanego do rejestru zabytk\u00f3w – odpisa\u0142, \u017ce przed wydaniem opinii chcia\u0142by zapozna\u0107 si\u0119 z projektem o zagospodarowaniu tego miejsca.
\r\n – To nie zosta\u0142o zrobione – przyznaje burmistrz i dlatego ca\u0142a sprawa zamar\u0142a. Ponadto uaktywnili si\u0119 przeciwnicy usuni\u0119cia obeliska. – Dostali\u015bmy pismo od emeryt\u00f3w policyjnych – informuje Jerzy G\u0105ska. To s\u0105 „ludzie starszej daty” i „jest problem spo\u0142eczny” – t\u0142umacz\u0105 zast\u00f3j urz\u0119dnicy miejscy. – Jakby si\u0119 upar\u0142, to by to zrobi\u0142, ale nikt nie chce zadra\u017cnia\u0107 – dodaj\u0105.
\r\n – Burmistrz nie wykona\u0142 decyzji przez dwa lata, to nic w\u0142a\u015bciwie nie kosztuje – bulwersuje si\u0119 dr Sulej. – To jest po\u017ca\u0142owania godna postawa – dodaje.
\r\n Przewodnicz\u0105cy rady miejskiej (w kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015b\u0107 ma Prawicowy Ruch Samorz\u0105dowy i PiS) Krzysztof Pi\u0105tek (r\u00f3wnie\u017c Prawicowy Ruch Samorz\u0105dowy), pytany o stanowisko rady w sprawie braku wykonania tej uchwa\u0142y, odpowiada wymijaj\u0105co. – Zdania s\u0105 podzielone – stwierdza, dodaj\u0105c, \u017ce „nie chce si\u0119 odnosi\u0107” do dzia\u0142a\u0144 burmistrza.
\r\n – W\u0142adze publiczne maj\u0105 obowi\u0105zki wobec obywateli, tak\u017ce obowi\u0105zki edukacyjne, i udawanie, \u017ce tego problemu nie ma, to te\u017c jest prowadzenie polityki historycznej w wymiarze lokalnym, ale polityki fa\u0142szowania historii – podkre\u015bla dr Maciej Korku\u0107, historyk z Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. Pilotuje on akcj\u0119 skierowan\u0105 do w\u0142adz samorz\u0105dowych o usuni\u0119cie patron\u00f3w komunistycznych ulic oraz pomnik\u00f3w i tablic zwi\u0105zanych z tym okresem.
\r\n Burmistrz G\u0105ska podkre\u015bla, \u017ce w Rykach uda\u0142o si\u0119 wyeliminowa\u0107 kilka takich nazw, np. ul. XXX-lecia PRL zmieniono na ul. Jana Paw\u0142a II, ale zosta\u0142o np. os. \u015awierczewskiego, no i pomnik „utrwalaczy”. – Mnie osobi\u015bcie to si\u0119 nie podoba, \u017ce ten pomnik stoi, chodzi praktycznie tylko o tablic\u0119 – m\u00f3wi burmistrz. Dodaje usprawiedliwiaj\u0105co, \u017ce urz\u0105d swoje dzia\u0142ania skupia na pozyskaniu \u015brodk\u00f3w unijnych i brak jest czasu na doko\u0144czenie sprawy pomnika.
\r\n – Nie zapomnia\u0142em o tej sprawie, pewne decyzje zostan\u0105 podj\u0119te, jak zapadn\u0105 inne decyzje – zaznacza. – Ja tego nie odpuszcz\u0119, mierzi mnie to, jak jest – deklaruje burmistrz.
\r\n Zamiast usuni\u0119cia pomnika oprawc\u00f3w komunistycznych sto metr\u00f3w od niego postawiono w zesz\u0142ym roku obelisk J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. – W mie\u015bcie rz\u0105dzonym przez prawic\u0119 dosz\u0142o do zniewa\u017cenia osoby Naczelnika Pa\u0144stwa i Marsza\u0142ka Polski – uwa\u017ca dr Sulej. – J\u00f3zef Pi\u0142sudski nie zas\u0142uguje na to, aby go stawia\u0107 sto metr\u00f3w od upami\u0119tnienia zbrodniarzy komunistycznych – dodaje. I ubolewa, \u017ce w\u0142adze nie dostrzeg\u0142y, \u017ce „czego\u015b takiego nie powinno by\u0107”.
\r\n Tymczasem pojawi\u0142a si\u0119 inicjatywa ufundowania pomnika ku czci Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich. Doktor Sulej ostro krytykuje t\u0119 inicjatyw\u0119, stwierdzaj\u0105c, \u017ce BCh akurat na tym terenie „zha\u0144bi\u0142y si\u0119 wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z komunistami”.<\/p>\r\n\r\n

Zenon Baranowski<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n\r\n

\r\n

Ryki w cieniu ubeckiego pomnika<\/h3>\r\n\r\n\r\n

Obchodzimy w tym miesi\u0105cu 70. rocznic\u0119 wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Ale ta wojna mia\u0142a tak\u017ce koniec. Jednak nie dla wszystkich w Europie w tym samym czasie. 2 wrze\u015bnia 1945 r. oficerowie Armii Krajowej powo\u0142ali Zrzeszenie „Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107”. Dokonany zosta\u0142 jeszcze jeden akt niezgody na takie zako\u0144czenie II wojny \u015bwiatowej w Europie, kt\u00f3re oznacza\u0142o, \u017ce Polska spod okupacji niemieckiej przechodzi pod okupacj\u0119 sowieck\u0105, a jej wschodnia cz\u0119\u015b\u0107 zostaje za zgod\u0105 Wielkiej Brytanii i USA wcielona do Rosji sowieckiej. Historia Zrzeszenia „Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107” to jedna z najbardziej heroicznych kart w tysi\u0105cletnich dziejach naszej Ojczyzny. T\u0119 kart\u0119 zapisa\u0142y najpi\u0119kniejsze postacie w dziejach Narodu Polskiego – ci, kt\u00f3rzy dochowali wierno\u015bci Ojczy\u017anie i samemu sobie, weszli na drog\u0119 m\u0119cze\u0144stwa i wytrwali na niej do ko\u0144ca. W\u015br\u00f3d nich jest mjr Marian Bernaciak „Orlik”.<\/strong>
\r\n
\r\n By\u0142 obro\u0144c\u0105 Polski przed Niemcami i Sowietami we wrze\u015bniu 1939 roku. Gdy trafi\u0142 do niewoli sowieckiej, nie czeka\u0142, a\u017c go zamorduj\u0105, bezbronnego, w katy\u0144skich do\u0142ach. Uciek\u0142, wr\u00f3ci\u0142 przez Wo\u0142y\u0144 w rodzinne strony, gdzie sta\u0142 si\u0119 jednym z za\u0142o\u017cycieli konspiracji niepodleg\u0142o\u015bciowej i jednym z dow\u00f3dc\u00f3w oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich w Obwodzie Pu\u0142awy Armii Krajowej. Walczy\u0142 nie tylko z Niemcami. W zwi\u0105zku z du\u017cym zagro\u017ceniem komunistycznym na Powi\u015blu wykona\u0142 wiele skutecznych akcji bojowych przeciwko bandom komunistycznym w okolicy Ryk, D\u0119blina, K\u0142oczewa, Sobolewa. Po wej\u015bciu wojsk sowieckich nie z\u0142o\u017cy\u0142 broni. Poprowadzi\u0142 oddzia\u0142 na pomoc powsta\u0144czej Warszawie. Gdy przebicie si\u0119 do stolicy sta\u0142o si\u0119 niemo\u017cliwe z powodu wrogiej postawy wojsk sowieckich, wr\u00f3ci\u0142 i podj\u0105\u0142 walk\u0119 z sowieckim naje\u017ad\u017ac\u0105 i jego miejscowymi pacho\u0142kami. Odtworzy\u0142 oddzia\u0142 partyzancki i siatk\u0119 dywersyjn\u0105. Wykona\u0142 wiele du\u017cych akcji bojowych przeciwko si\u0142om komunistycznym – w Pu\u0142awach, w Kocku i pod Ann\u00f3wk\u0105, w Lesie Stockim, pod B\u0105kowcem, w Rykach, w D\u0119blinie, w Woli Zadybskiej. Na jego rozkaz by\u0142y te\u017c wykonywane liczne akcje likwidacyjne na funkcjonariuszach komunistycznych z szereg\u00f3w PPR, NKWD, UB, MO oraz konfidentach. Jego podkomendni przeprowadzili wiele akcji kolejowych w okolicach D\u0119blina, Leopoldowa, Okrzei, Go\u0142\u0119bia, Pu\u0142aw, Na\u0142\u0119czowa, w kt\u00f3rych zdobywali na sowieckich konwojach bro\u0144, amunicj\u0119, \u017cywno\u015b\u0107. Nie zaniedbywa\u0142 dzia\u0142alno\u015bci politycznej – przez spotkania z ludno\u015bci\u0105, ulotki, pisma podziemne budzi\u0142 sprzeciw spo\u0142eczny wobec w\u0142adzy komunistycznej i sowieckiego okupanta. Dba\u0142 o to, aby podleg\u0142e mu oddzia\u0142y by\u0142y prawdziwym Wojskiem Polskim.
\r\n Po powo\u0142aniu Zrzeszenia „Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107” Marian Bernaciak zosta\u0142 dow\u00f3dc\u0105 wojskowym ca\u0142ego Inspektoratu Pu\u0142awy. Jego wojskowa w\u0142adza obejmowa\u0142a Powi\u015ble od Opola Lubelskiego do Garwolina, od Kozienic po \u0141uk\u00f3w. Nie godzi\u0142 si\u0119 na wyj\u015bcie z lasu poprzez ubeckie „ujawnienie”, nie skorzysta\u0142 z mo\u017cliwo\u015bci wyjazdu za granic\u0119, poniewa\u017c nie chcia\u0142 zostawi\u0107 swych podkomendnych na pastw\u0119 komunist\u00f3w. W swej walce \u017co\u0142nierze „Orlika” mieli niezawodnych przyjaci\u00f3\u0142 w ksi\u0119\u017cach z Bobrownik, St\u0119\u017cycy, K\u0142oczewa, Kraczewic, W\u0105wolnicy, Kazimierza, Sobieszyna i wielu innych parafii nadwi\u015bla\u0144skich. Niez\u0142omny, zako\u0144czy\u0142 sw\u0105 walk\u0119 i swe \u017cycie aktem samob\u00f3jczym na polach pod Piotr\u00f3wkiem 24 czerwca 1946 r. w walce z ob\u0142aw\u0105 komunistyczn\u0105.
\r\n
\r\n Zapomniany i zniewa\u017cany<\/strong>
\r\n Tak jak wszyscy inni dow\u00f3dcy z WiN, Narodowych Si\u0142 Zbrojnych, Narodowego Zwi\u0105zku Wojskowego, Konspiracyjnego Wojska Polskiego, z 5. i 6. Brygady Wile\u0144skiej AK, „Orlik” by\u0142 zniewa\u017cany przez ca\u0142e dziesi\u0119ciolecia rz\u0105d\u00f3w komunistycznych a\u017c do 1989 roku, a cz\u0119sto i potem. Nie by\u0142o mu to oszcz\u0119dzone nawet w ostatnich latach, gdy prezydentem Rzeczypospolitej zosta\u0142 Lech Kaczy\u0144ski i rozpocz\u0105\u0142 polityk\u0119 „przywracania pami\u0119ci”. Wniosek o po\u015bmiertne odznaczenie „Orlika” Krzy\u017cem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski przed\u0142o\u017cony Kancelarii Prezydenta RP w 2006 r. czeka\u0142 na realizacj\u0119 trzy lata. Dopiero w czerwcu 2009 r., po gorzkich s\u0142owach wypowiedzianych podczas pogrzebu brata „Orlika”, Lucjana Bernaciaka „Janusza”, nast\u0105pi\u0142o to uhonorowanie.
\r\n Gdy w 2005 r. z inicjatywy niekt\u00f3rych \u017co\u0142nierzy „Orlika”, ich rodzin oraz Prawicowego Ruchu Samorz\u0105dowego w Rykach budowany by\u0142 w Zalesiu obelisk upami\u0119tniaj\u0105cy tego najwybitniejszego \u017co\u0142nierza polskiego z ziemi ryckiej, napisa\u0142em jego ma\u0142\u0105 biografi\u0119. Powsta\u0142a ona na pro\u015bb\u0119 Lucjana Bernaciaka jako cegie\u0142ka na budow\u0119 obelisku w Zalesiu. Przybli\u017ca\u0142a posta\u0107 jednego z najwybitniejszych dow\u00f3dc\u00f3w podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego po 1944 roku. Pokazywa\u0142a go jako jednego z najgro\u017aniejszych dla komunist\u00f3w i sowieckiego okupanta – obok mjr. Hieronima Dekutowskiego „Zapory”, mjr. Zygmunta Szendzielarza „\u0141upaszki”, kpt. W\u0142adys\u0142awa \u0141ukasiuka „M\u0142ota”, mjr. J\u00f3zefa Kurasia „Ognia”, kpt. Stanis\u0142awa Sojczy\u0144skiego „Warszyca”, J\u00f3zefa Zadzierskiego „Wo\u0142yniaka”, Witolda Boruckiego „Babinicza”, Mieczys\u0142awa Dziemieszkiewicza „Roja”, J\u00f3zefa Koz\u0142owskiego „Visa”, Leona Taraszkiewicza „Jastrz\u0119bia” i jego brata Edwarda Taraszkiewicza „\u0179elaznego”. Przypomina\u0142a tak\u017ce o wielu podkomendnych „Orlika”, kt\u00f3rzy na szal\u0119 walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ojczyzny z okupantem niemieckim, z komunistami, z okupantem sowieckim rzucili w\u0142asne \u017cycie.
\r\n Zaapelowa\u0142em w tej ksi\u0105\u017cce o w\u0142a\u015bciwe upami\u0119tnienie \u017co\u0142nierzy niepodleg\u0142o\u015bci z ziemi ryckiej, a przede wszystkim „Orlika”. Niestety, nie dosz\u0142o dotychczas do uhonorowania i upami\u0119tnienia najwi\u0119kszego bohatera walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski z ziemi ryckiej poprzez nazwanie jego imieniem szko\u0142y, ulicy czy placu w Rykach. Za to na skwerze w centrum Ryk wci\u0105\u017c stoi pomnik 34 funkcjonariuszy MO, UB i ORMO ods\u0142oni\u0119ty 7 pa\u017adziernika 1964 roku. Umieszczony na nim napis g\u0142osi, \u017ce „polegli na terenie powiatu Ryki w walce o utrwalenie w\u0142adzy ludowej”, a „cze\u015b\u0107 ich pami\u0119ci” oddaje „spo\u0142ecze\u0144stwo powiatu ryckiego”. W 2005 roku na lewej stronie tego pomnika z daleka widnia\u0142 namalowany czerwon\u0105 farb\u0105 znak Polski Walcz\u0105cej, a na prawej stronie wypisane by\u0142o bia\u0142\u0105 farb\u0105 s\u0142owo „Zdrada”. Czy w tym miejscu nie powinien od dawna sta\u0107 pomnik „Orlika” i jego \u017co\u0142nierzy, tak jak w Lublinie stoi pomnik „Zapory”, a w Radomiu „Zago\u0144czyka”?
\r\n Po opublikowaniu tej ksi\u0105\u017cki wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce pomnik ku czci komunist\u00f3w ubli\u017caj\u0105cy swym istnieniem pami\u0119ci \u017co\u0142nierzy niepodleg\u0142o\u015bci zniknie z krajobrazu Ryk. Wiele os\u00f3b mia\u0142o nadziej\u0119, \u017ce mieszka\u0144cy sami upomn\u0105 si\u0119 o jego likwidacj\u0119. Nic takiego jednak nie nast\u0105pi\u0142o. A przecie\u017c to powiatowe miasto posiada elit\u0119, \u017cyje i pracuje tu wielu ludzi wykszta\u0142conych ju\u017c w wolnej Polsce.
\r\n Wprawdzie w 2005 r. w Warszawie centraln\u0105 w\u0142adz\u0119 sprawowali postkomuni\u015bci z SLD, ale w Rykach w\u0142adza by\u0142a w r\u0119kach prawicy. Wystarczy\u0142o jej jednak determinacji tylko na tyle, aby upami\u0119tni\u0107 „Orlika” obeliskiem pod jego rodzinnym domem w Zalesiu i zdyskontowa\u0107 to osi\u0105gni\u0119cie podczas wybor\u00f3w parlamentarnych. Zabrak\u0142o woli, aby usun\u0105\u0107 z miasta pomnik ku czci komunist\u00f3w. Sta\u0142o si\u0119 nawet co\u015b przeciwnego. Tu\u017c po uroczysto\u015bciach w Zalesiu komunistyczny obelisk w centrum Ryk zosta\u0142 odnowiony. Pod \u015bwie\u017c\u0105 farb\u0105 znikn\u0119\u0142y znak Polski Walcz\u0105cej i s\u0142owo „Zdrada”, zapuszczona dot\u0105d alejka zosta\u0142a wysprz\u0105tana, \u017cywop\u0142ot przystrzy\u017cony. Taki by\u0142 efekt apelu o usuni\u0119cie haniebnego postumentu zawarty w ksi\u0105\u017cce o „Orliku”. Dzi\u015b jest jeszcze „lepiej” – niezmiennie \u015bwie\u017ce kwiaty w gazonach przed pomnikiem. Wypolerowana tablica z nazwiskami komunistycznych zbrodniarzy. A krzy\u017c nad stawem Buksa upami\u0119tniaj\u0105cy ka\u017a\u0144 czterech \u017co\u0142nierzy WiN 15 stycznia 1947 r. sta\u0142 si\u0119 miejscem pijackich schadzek.
\r\n
\r\n Uchwa\u0142a jest, ale pomnik wci\u0105\u017c stoi<\/strong>
\r\n Dopiero w dwa lata po tych wydarzeniach, w czerwcu 2007 r., Rada Miejska w Rykach podj\u0119\u0142a uchwa\u0142\u0119 „w sprawie usuni\u0119cia z parku miejskiego w Rykach pomnika poleg\u0142ych funkcjonariuszy MO, UB i ORMO w walce o utrwalenie w\u0142adzy ludowej”. Wykonanie uchwa\u0142y rada powierzy\u0142a burmistrzowi, kt\u00f3ry nie wype\u0142ni\u0142 jej do dzi\u015b. Uchwa\u0142a napisana jest j\u0119zykiem „po\u017cyczonym” z haniebnego postumentu. Zbrodniarze komunistyczni wymienieni na pomniku w j\u0119zyku Rady Miejskiej w Rykach polegli w walce. To sugeruje heroizm. Nie! W \u017cyciu Paramonowa, Skowro\u0144skiego, Maciejewskiego, D\u0105browskiego i innych nie by\u0142o heroizmu. By\u0142y zdrada i zbrodnia. Zostali zlikwidowani przez \u017co\u0142nierzy AK i WiN – przedstawicieli niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa polskiego – w\u0142a\u015bnie za zdrad\u0119 Ojczyzny i pope\u0142nione zbrodnie.
\r\n O tym, jak bardzo pomnik ten ubli\u017ca pami\u0119ci \u0179o\u0142nierzy Niez\u0142omnych z ziemi ryckiej i kto personalnie odpowiada za jego wybudowanie w 1964 r., mia\u0142 opowiedzie\u0107 referat „Komuni\u015bci na terenie Podobwodu D\u0119blin – Ryki Armii Krajowej podczas okupacji niemieckiej”, przygotowany przeze mnie na konferencj\u0119 historyczn\u0105 w Rykach (28 wrze\u015bnia 2009 r.). Niestety, organizatorzy uznali, \u017ce podanie prawdy, kto wybudowa\u0142 pomnik, kim byli „czerwoni bohaterowie” na nim wymienieni, kto podczas wojny dopuszcza\u0142 si\u0119 zdrady Ojczyzny poprzez wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z komunistami, wykracza poza tematyk\u0119 konferencji. Nie mo\u017cna wi\u0119c m\u00f3wi\u0107 o tym, \u017ce we wrze\u015bniu 1942 r. banda Paramonowa, sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 tak\u017ce z cz\u0142onk\u00f3w Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich, zar\u0105ba\u0142a siekierami Stanis\u0142awa Kudelskiego, w\u0142a\u015bciciela maj\u0105tku w \u0141ukawce. Nie mo\u017cna wi\u0119c m\u00f3wi\u0107 o tym, \u017ce Zygmunt Pi\u0105tek „Szczelina”, komendant plac\u00f3wki BCh w Rososzy i dow\u00f3dca plutonu bojowego BCh w Rejonie Ryki, by\u0142 jednocze\u015bnie cz\u0142onkiem PPR i jednym z najbli\u017cszych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w zbrodniarza komunistycznego Juliana Gransztofa. Nie mo\u017cna przypomnie\u0107 o tym, \u017ce Bronis\u0142aw Warowny, komendant BCh w Obwodzie Garwolin, zdradzi\u0142 Stanis\u0142awa Miko\u0142ajczyka, zaprzeda\u0142 si\u0119 re\u017cimowi komunistycznemu i do ko\u0144ca \u017cycia czerpa\u0142 z tego wymierne korzy\u015bci.
\r\n W odpowiednich zespo\u0142ach Archiwum Pa\u0144stwowego m.st. Warszawy, Oddzia\u0142 w Otwocku nie ma \u017cadnego dokumentu, kt\u00f3ry wskazywa\u0142by, \u017ce to „kto\u015b z Warszawy” zmusi\u0142 ryckich komunistycznych czynownik\u00f3w do wystawienia w ramach obchod\u00f3w 20-lecia PRL pomnika ku czci miejscowych funkcjonariuszy UB, MO i ORMO. By\u0107 mo\u017ce otrzymali zach\u0119t\u0119 telefonicznie lub podczas bezpo\u015bredniej rozmowy. Widoczna na podstawie innych dokument\u00f3w determinacja w s\u0142u\u017cbie „socjalistycznej Ojczyzny” wskazuje jednak, \u017ce by\u0142 to „autorski” pomys\u0142 miejscowych funkcjonariuszy komunistycznych, do kt\u00f3rych s\u0142u\u017calczo przy\u0142\u0105czyli si\u0119 \u00f3wcze\u015bni „ludowcy” i tzw. bezpartyjni dzia\u0142acze spo\u0142eczni.
\r\n Wymienieni na pomniku cz\u0142onkowie PPR, GL-AL, UB, NKWD, MO, ORMO to kamraci innych zbrodniarzy komunistycznych z ziemi ryckiej – wspomnianego ju\u017c Juliana Gransztofa, Mariana Kuchnia, Wac\u0142awa O\u017coga, W\u0142adys\u0142awa Sienkiewicza. W niedopuszczonym na konferencj\u0119 referacie ich postacie zosta\u0142y opisane m.in. na podstawie dokument\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w Instytucie Pami\u0119ci Narodowej i Archiwum Akt Nowych. Nie ma ich nazwisk na pomniku, poniewa\u017c unikn\u0119li zas\u0142u\u017conej kary z r\u0105k \u017co\u0142nierzy AK i WiN. Jeszcze przez wiele lat po wojnie s\u0142u\u017cyli w komunistycznym aparacie represji, zmarli \u015bmierci\u0105 naturaln\u0105, s\u0105 pochowani w godnych miejscach na cmentarzach. W\u0142adys\u0142aw Sienkiewicz, ostatni dow\u00f3dca Terenu Nr 6 D\u0119blin-Ryki GL-AL, organizator i pierwszy szef PUBP w Garwolinie, spoczywa na cmentarzu w Baranowie nad Wieprzem, tu\u017c obok pomnika Powstania Styczniowego. A wi\u0119c tak jako\u015b wysz\u0142o, \u017ce gdy m\u0142odzie\u017c z miejscowego zespo\u0142u szk\u00f3\u0142 nosz\u0105cego imi\u0119 powsta\u0144c\u00f3w styczniowych przychodzi zapali\u0107 lampki i z\u0142o\u017cy\u0107 wi\u0105zank\u0119 pod tym pomnikiem, to musi pochyli\u0107 si\u0119 niemal nad grobem jednego z g\u0142\u00f3wnych zdrajc\u00f3w Ojczyzny z tego terenu. Mo\u017cna zapyta\u0107: kto przed laty dopu\u015bci\u0142, \u017ceby tak zosta\u0142a zbrukana pami\u0119\u0107 powsta\u0144c\u00f3w styczniowych?
\r\n
\r\n Nikomu nie przeszkadza?<\/strong>
\r\n Pomnik ku czci komunist\u00f3w w Rykach ha\u0144bi pami\u0119\u0107 o „Orliku”, jednym z najwybitniejszych przyw\u00f3dc\u00f3w walki ze zniewoleniem komunistycznym. Ten pomnik uw\u0142acza te\u017c wszystkim oficerom i \u017co\u0142nierzom AK i WiN z tego terenu, kt\u00f3rzy polegli z r\u0105k komunist\u00f3w jeszcze w czasie okupacji niemieckiej i potem – w czasie okupacji sowieckiej i rz\u0105d\u00f3w „moskiewskich pacho\u0142k\u00f3w”: Jerzego Jask\u00f3lskiego „Zago\u0144czyka”, W\u0142adys\u0142awa Antoszczaka „Szarego”, Zygmunta Wilczy\u0144skiego „\u0179uka”, Wac\u0142awa Kuchnia „Spokojnego”, Zygmunta K\u0119ski „\u015awita”, Jana Kapusty-Zaniewskiego „Uliny”, Stanis\u0142awa Kucharskiego „Kucharza”, Romualda Doli\u0144skiego „Romana”, Edwarda Przybysza „Nowiny”, braci Stanis\u0142awa Warownego „M\u015bciciela” i W\u0142adys\u0142awa Warownego „D\u0119ba”, braci Stanis\u0142awa i Wac\u0142awa Zaborowskich, J\u00f3zefa Rutkowskiego „Jantara”, Henryka Nosowskiego „Zygfryda” i wielu innych oraz tych, kt\u00f3rzy po ubeckich torturach, sowieckiej zsy\u0142ce, komunistycznych s\u0105dach i wi\u0119zieniach do\u017cywali swych dni jako obywatele PRL drugiej kategorii. Ten pomnik jest obelg\u0105 wobec dzieci \u017co\u0142nierzy AK i WiN, kt\u00f3re musia\u0142y ukrywa\u0107 „bandyck\u0105” przesz\u0142o\u015b\u0107 swych rodzic\u00f3w przed komunistycznymi czynownikami w szko\u0142ach i w pracy.
\r\n Przez ten pomnik w Rykach, w mie\u015bcie rz\u0105dzonym przez prawic\u0119, dosz\u0142o do zniewa\u017cenia osoby naczelnika pa\u0144stwa i Marsza\u0142ka Polski J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Oto 11 listopada 2008 r., w dniu narodowego \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci, pod budynkiem kina i stra\u017cy po\u017carnej zosta\u0142o wystawione i ods\u0142oni\u0119te popiersie J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Nikomu z w\u0142adz miasta i powiatu, nikomu z miejscowej elity nie przeszkadza\u0142o, \u017ce popiersie to stan\u0119\u0142o w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie haniebnego postumentu ku czci komunist\u00f3w. Nikt nie uzna\u0142 lub nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 g\u0142o\u015bno powiedzie\u0107, \u017ce to jest niegodziwo\u015b\u0107. \u0179e w tym mie\u015bcie \u017caden kolejny pomnik nie mo\u017ce stan\u0105\u0107, dop\u00f3ki nie zniknie z niego obelisk ku czci komunist\u00f3w.
\r\n Nie min\u0105\u0142 nawet miesi\u0105c, a w \u015brodowisku ryckich postkomunist\u00f3w i „ludowc\u00f3w” pojawi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 wystawienia przed ko\u015bcio\u0142em pomnika Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich. Inicjatywa ta zosta\u0142a og\u0142oszona w miejscowej gazecie „Tw\u00f3j G\u0142os”, a jej autorzy nie omieszkali si\u0119 pochwali\u0107, \u017ce pomys\u0142 ten zyska\u0142 przychylno\u015b\u0107 miejscowych „autorytet\u00f3w” ze \u015brodowiska postkomunistycznego. Jeden z tych „autorytet\u00f3w” to by\u0142y partyjny funkcjonariusz powiatowej o\u015bwiaty w okresie PRL. Nikt z Ryk, z ludzi mieni\u0105cych si\u0119 prawic\u0105 nie sprzeciwi\u0142 si\u0119 temu pomys\u0142owi. Nikt nie powiedzia\u0142, \u017ce Bataliony Ch\u0142opskie, szczeg\u00f3lnie na ziemi ryckiej, skompromitowa\u0142y si\u0119 wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z komunistami. Dopiero protest osoby z zewn\u0105trz wyra\u017cony w pi\u015bmie do przewodnicz\u0105cego Rady Miejskiej Ryk, przekazanym tak\u017ce ksi\u0119dzu dziekanowi Romanowi Wiszniewskiemu, spowodowa\u0142, i\u017c te bezwstydne dzia\u0142ania napotka\u0142y op\u00f3r. Dzi\u015b przynajmniej tyle wiadomo, \u017ce przed ko\u015bcio\u0142em w Rykach nie stanie pomnik BCh. Nie oznacza to bynajmniej, aby inicjatorzy w og\u00f3le zrezygnowali z budowy. Wyproszeni sprzed ko\u015bcio\u0142a zamierzaj\u0105 postawi\u0107 go gdziekolwiek indziej. Nie wstydz\u0105 si\u0119 swego pomys\u0142u. Zachowuj\u0105 si\u0119 tak, jakby \u015bwiadomie d\u0105\u017cyli do tego, aby nieopodal pomnika komunist\u00f3w stan\u0105\u0142 pomnik ich pomocnik\u00f3w. Wi\u0119c mo\u017ce niech postawi\u0105 go obok tamtego pomnika! Chroni\u0105 go ci sami ludzie, kt\u00f3rzy przez ostatnie 20 lat pilnowali, aby w Rykach nie by\u0142o pomnika „Orlika” ani szko\u0142y nosz\u0105cej jego imi\u0119, aby jego imienia nie nosi\u0142a \u017cadna ulica w tym mie\u015bcie.
\r\n <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Dr Miros\u0142aw Sulej<\/strong><\/em>
\r\n
\r\n Autor jest historykiem, specjalizuje si\u0119 w najnowszych dziejach walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski. Przygotowuje rozpraw\u0119 habilitacyjn\u0105 o Marianie Bernaciaku „Orliku”.<\/p>\r\n\r\n

Za: Nasz Dziennik, Sobota-Niedziela, 5-6 wrze\u015bnia 2009, Nr 208 (3527)<\/a><\/p><\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Mimo uchwa\u0142y rady miejskiej sprzed dw\u00f3ch lat w\u0142adze Ryk nie usun\u0119\u0142y z centrum miasta obelisku ku czci tzw. utrwalaczy w\u0142adzy ludowej. Burmistrz miasta t\u0142umaczy brak za\u0142atwienia sprawy oporami spo\u0142ecznymi oraz nat\u0142okiem wa\u017cnych rzeczy do za\u0142atwienia. Oburzony tak\u0105 postaw\u0105 w\u0142adz samorz\u0105dowych jest historyk dr Miros\u0142aw Sulej, kt\u00f3ry od lat walczy o usuni\u0119cie obelisku. Inicjatyw\u0119 t\u0119 chce […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13642"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13642"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13642\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13642"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13642"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13642"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}