{"id":136402,"date":"2022-09-27T08:15:38","date_gmt":"2022-09-27T12:15:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=136402"},"modified":"2022-09-27T08:27:28","modified_gmt":"2022-09-27T12:27:28","slug":"korzenie-ukrainskiego-neonazizmu-w-nazistowskim-volkizmie-sylwia-gorlicka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=136402","title":{"rendered":"Korzenie ukrai\u0144skiego neonazizmu w nazistowskim volkizmie – Sylwia Gorlicka<\/em>"},"content":{"rendered":"
\r\n

Wysoce popularnym w mediach g\u0142\u00f3wnego nurtu jest os\u0105d, i\u017c na Ukrainie nie wyst\u0119puje \u017cadna forma nacjonalizmu nawi\u0105zuj\u0105ca do nazizmu niemieckiego. Jako argument podaje si\u0119 przede wszystkim rz\u0105dy prezydenta, kt\u00f3rego pochodzenie jest \u017cydowskie, zatem wedle zero-jedynkowego \u015bwiata, ograniczonych umys\u0142\u00f3w nie mamy do czynienia z dan\u0105 ideologi\u0105 nawet w wersji \u201eneo\u201d w przypadku, w kt\u00f3rym nie wyczerpuje ona dok\u0142adnie wszystkich cech ideologii-matki.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Przemilczana teza<\/h4>\r\n

W poprzednim artykule<\/a> jedynie w spos\u00f3b subtelny postara\u0142am si\u0119 wyja\u015bni\u0107, i\u017c mo\u017cemy nadal m\u00f3wi\u0107 o neonazizmie, mimo, i\u017c jego antysemicki element wyst\u0119puje w minimalnym stopniu lub w \u017cadnym. Niniejszy tekst stanowi\u0107 ma charakterystyk\u0119 por\u00f3wnawcz\u0105 dla wsp\u00f3\u0142czesnego ukrai\u0144skiego nacjonalizmu i nazistowskiej wersji volkizmu. Wprawdzie ogranicz\u0119 si\u0119 do zaledwie kilku najwyra\u017aniejszych wsp\u00f3lnych element\u00f3w, gdy\u017c temat zas\u0142uguje z pewno\u015bci\u0105 na szersze om\u00f3wienie, jednak\u017ce uwa\u017cam za niezb\u0119dne zaj\u0105\u0107 si\u0119 ow\u0105 kwesti\u0105 ze wzgl\u0119du na wyst\u0119powanie szeregu nieporozumie\u0144, chaosu informacyjnego (celowo wprowadzanego, podobnego do tego jaki panowa\u0142 u zarania wojny ameryka\u0144skiej po zamachach 11 wrze\u015bnia), permanentnego oskar\u017cania wszystkich stron nieuznaj\u0105cych narracji najwi\u0119kszych o\u015brodk\u00f3w medialnych o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z rosyjskim wywiadem oraz nies\u0142usznego wy\u015bmiewania hipotezy, i\u017c na Ukrainie od lat kwitnie (obecnie osi\u0105ga zapewne swoje apogeum) forma nacjonalizmu, czerpi\u0105ca gar\u015bciami z do\u015bwiadcze\u0144 III Rzeszy.<\/p>\r\n

Pragn\u0119 jednocze\u015bnie zaznaczy\u0107, i\u017c moja wypowied\u017a ma na celu wskazanie nie tylko na fragmenty rzeczywisto\u015bci ukrai\u0144skiej w aspekcie polskiego bezpiecze\u0144stwa narodowego, lecz chc\u0119 przy tej okazji zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 czytelnika, i\u017c mamy do czynienia ze zjawiskiem g\u0142\u0119bszym, ni\u017c s\u0105dzimy na pierwszy rzut oka. Ponadto z pewno\u015bci\u0105, kiedy zdecydujemy si\u0119 wg\u0142\u0119bi\u0107 w jego poszczeg\u00f3lne kwestie, okazuje si\u0119 ono na sw\u00f3j spos\u00f3b interesuj\u0105ce, \u017ceby nie rzec \u2013 pasjonuj\u0105ce.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Etnonacjonalizm Doncowa<\/h4>\r\n

Na pocz\u0105tku rozwa\u017cania nale\u017ca\u0142oby por\u00f3wna\u0107 uwarunkowania, w kt\u00f3rych rodzi si\u0119 ukrai\u0144ski neonazizm, czy specyficzna forma nacjonalizmu, oraz zbada\u0107, czy w jaki\u015b aspektach by\u0142y owe uwarunkowania podobne do tych, w kt\u00f3rych narodzi\u0142y si\u0119 pomys\u0142y ideolog\u00f3w volkizmu. Ot\u00f3\u017c, zar\u00f3wno niemiecki szowinizm, jak r\u00f3wnie\u017c ukrai\u0144ska jego wersja, maj\u0105 swe \u017ar\u00f3d\u0142a w dzie\u0142ach my\u015blicieli dziewi\u0119tnastowiecznych. W du\u017cym uproszczeniu w przypadku Niemiec byli to przede wszystkim Friedrich Nietzsche<\/strong> (wprawdzie w interpretacji, kt\u00f3r\u0105 uzna\u0142a za s\u0142uszn\u0105 jego siostra, a nie on sam) i Georg Hegel<\/strong>, a potem Paul de Lagarde<\/strong> i Alfred Rosenberg<\/strong>, za\u015b ukrai\u0144ska wsp\u00f3\u0142czesna my\u015bl nacjonalistyczna przyznaje pierwsze\u0144stwo pogl\u0105dom Dmytro Doncowa<\/strong>. Z racji podej\u015bcia do tematyki, obszerniej om\u00f3wi\u0119 ekspozycj\u0119 konkretnych element\u00f3w ideologii ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w (wszelkich od\u0142am\u00f3w). Samego Doncowa i jego definicj\u0119 nacjonalizmu mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 upro\u015bci\u0107 do idei, i\u017c nar\u00f3d nie jest wytworem kultury, tj. nie mo\u017cna uzna\u0107 siebie samego swobodnie za Ukrai\u0144ca, lecz trzeba si\u0119 nim urodzi\u0107. Sprowadza\u0142 on nar\u00f3d przede wszystkim do pokrewie\u0144stwa krwi, przynale\u017cno\u015b\u0107 do niego wynika\u0142a z urodzenia i ma charakter biologiczny. Nar\u00f3d posiada, wed\u0142ug niego, prawo do swej legendarnej ziemi ojczystej, kt\u00f3ra z racji wielowiekowego zamieszkiwania przez konkretny etnos, danemu narodowi po prostu si\u0119 nale\u017cy.<\/p>\r\n

Jednym s\u0142owem, nacjonalizm Doncowa to nacjonalizm zak\u0142adaj\u0105cy, i\u017c nar\u00f3d jest zjawiskiem i\u015bcie prymordialnym. Poddawa\u0142 on krytyce koncepcj\u0119 tzw. narodu obywatelskiego, czyli integrowanego wok\u00f3\u0142 abstrakcyjnej przynale\u017cno\u015bci do administruj\u0105cego aktualnie pa\u0144stwa, cho\u0107 przyznawa\u0142, i\u017c panteistyczna, zatem totalitarna forma przenikania wszelkich aspekt\u00f3w \u017cycia ka\u017cdego cz\u0142owieka (przynale\u017cnego do konkretnego narodu) jest niezb\u0119dna w poprawnym kszta\u0142towaniu postaw nacjonalistycznych. Ponadto nacjonalizm Doncowa pozbawiony by\u0142 odniesie\u0144 religijnych, co nie przeszkadza wsp\u00f3\u0142czesnym ideologom ukrai\u0144skiego szowinizmu owych odniesie\u0144 dokonywa\u0107.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Doncow cytowany jak klasyk<\/h4>\r\n

Jak zapewne wi\u0119kszo\u015b\u0107 Czytelnik\u00f3w zdaje sobie spraw\u0119, r\u00f3wnie\u017c niemiecki nazizm posiada\u0142 cechy punktu widzenia podobnego do tego prezentowanego przez ukrai\u0144skiego ideologa. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mniej wnikliwie badaj\u0105cych temat os\u00f3b, podkre\u015bli\u0142aby w tym miejscu, i\u017c istnieje wybitna r\u00f3\u017cnica miedzy \u201eareligijnym\u201d charakterem pomys\u0142\u00f3w Doncowa, a jawn\u0105 religijno\u015bci\u0105 ideologii hitlerowskiej. Zanim przejd\u0119 do tej kwestii, uwa\u017cam, \u017ce wartym dostrze\u017cenia jest fakt, i\u017c w\u0142adze ukrai\u0144skie regularnie odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do tego ukrai\u0144skiego ideologa, legitymizuj\u0105c tym samym jego czo\u0142ow\u0105 rol\u0119 (jego dorobku intelektualnego) w kszta\u0142towaniu postaw narodowotw\u00f3rczych wsp\u00f3\u0142czesnych Ukrai\u0144c\u00f3w. Na Doncowa powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 nawet prezydent Ukrainy Petro Poroszenko<\/strong>, cytuj\u0105c przy okazji wa\u017cnych uroczysto\u015bci pa\u0144stwowych fragmenty Podstaw naszej polityki <\/em>czy Ducha naszej staro\u017cytno\u015bci<\/em> autorstwa w\u0142a\u015bnie wspomnianego my\u015bliciela. Mo\u017cna mniema\u0107 na tej podstawie, i\u017c teksty te wesz\u0142y do kanonu lektur \u201eobowi\u0105zkowych\u201d prawdziwego ukrai\u0144skiego patrioty. W\u0142a\u015bnie owe rozr\u00f3\u017cnienie na My \u2013 Oni staje si\u0119 osi\u0105 budowy nacjonalizmu czy jego szowinistycznej formy na Ukrainie. Uproszczenie jednak\u017ce do stwierdzenia, i\u017c jedynym punktem odniesienia dla ukrai\u0144skiego nacjonalizmu jest to ukierunkowane na \u201eobcych\u201d czyli \u201ewroga\u201d by\u0142oby wielkim zaniedbaniem intelektualnym.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Religijny cement<\/h4>\r\n

Ukrai\u0144scy nacjonali\u015bci czerpi\u0105 inspiracj\u0119 jednoznacznie z niemieckiego volkizmu r\u00f3wnie\u017c w aspekcie religijnym. Religijno\u015b\u0107 taka jest w\u0142a\u015bciwie rodzajem synkretyzmu cz\u0119stokro\u0107 wykluczaj\u0105cych si\u0119 wzajemnie nurt\u00f3w duchowych: chrze\u015bcija\u0144stwa, hinduizmu, okultyzmu, neopoga\u0144stwa czy pr\u00f3b budowania ko\u015bcio\u0142a narodowego. Zar\u00f3wno niemieccy nazi\u015bci, jak i ukrai\u0144scy szowini\u015bci, podj\u0119li pr\u00f3b\u0119 tworzenia podbudowy religijnej swych ideologii na gruncie dw\u00f3ch dr\u00f3g: neopoga\u0144stwa i narodowego chrystianizmu. Oba nurty \u015bwietnie potrafi\u0105 wpisywa\u0107 si\u0119, i czyni\u0142y to wcze\u015bniej w rodz\u0105cej si\u0119 III Rzeszy, we wspieranie cel\u00f3w polityczno-spo\u0142ecznych promuj\u0105cych je elit politycznych. Duchowa droga, wed\u0142ug nacjonalist\u00f3w, by\u0142a i jest o tyle istotna, i\u017c duch cz\u0142owieka jest wyrazicielem woli przynale\u017cno\u015bci narodowej wynikaj\u0105cej z tego, i\u017c urodzi\u0142 si\u0119 on w takiej, a nie innej wsp\u00f3lnocie.<\/p>\r\n

Przypadek chrystianizmu dla nacjonalizmu socjalistycznego niemieckiego mia\u0142 za zadanie przede wszystkich wyodr\u0119bnienie narodowego ko\u015bcio\u0142a, wolnego od \u201eszkodliwych\u201d wp\u0142yw\u00f3w obcych, przede wszystkim watyka\u0144skich, odrzuceniu nauk Starego Testamentu<\/em> przez konotacje z judaizmem i \u017bydami, a tak\u017ce wyselekcjonowanie tych aspekt\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3re s\u0105 korzystne dla zainicjowania proces\u00f3w narodowotw\u00f3rczych. By\u0142o to tym bardziej potrzebne w przypadku Niemiec, i\u017c mieli\u015bmy do czynienia z pr\u00f3b\u0105 integracji rozbitych wielu pa\u0144stw niemieckich, roznoszonych od\u015brodkowo przez r\u00f3\u017cnice regionalne, wyznaniowe i denominacyjne w wyniku wysoce rozdrobnionego charakteru protestantyzmu.<\/p>\r\n

Podobnie rzecz ma si\u0119 na wsp\u00f3\u0142czesnej Ukrainie, kt\u00f3ra pragn\u0105c odrzuci\u0107 \u201eszkodliwe\u201d wp\u0142ywy rosyjskie, a precyzyjniej ujmuj\u0105c \u201eCerkwii Rosyjskiej\u201d, przyst\u0105pi\u0142a do budowy w\u0142asnego narodowego ko\u015bcio\u0142a, nieuznawanej przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 hierarch\u00f3w prawos\u0142awnych autokefalicznej cerkwi ukrai\u0144skiej, doprowadzaj\u0105c niestety do punktu, w kt\u00f3rym regularna wojna religijna by\u0142a mo\u017cliwa do urzeczywistnienia. Podobnie\u017c Ukraina to przypadek, kiedy podj\u0119to tym samym integracj\u0119 obszaru rozdrobnionego religijnie, etnicznie, j\u0119zykowo i kulturowo. Zatem uwarunkowania w wysokiej mierze podobne do niemieckich.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Rodzimowiercze analogie<\/h4>\r\n

Znacznie ciekawsz\u0105 kwesti\u0105 jest jednak powr\u00f3t, zar\u00f3wno Niemc\u00f3w pocz\u0105tku XX wieku, jak i Ukrai\u0144c\u00f3w pocz\u0105tku XXI wieku, do poga\u0144stwa i tradycyjnych wierze\u0144 w romantycznej reinterpretacji. Wprawdzie nie ma w tym miejscu zjawiska kalkowania wszystkiego w skali 1:1 lecz pogl\u0105d, i\u017c to co dawne, staro\u017cytne i pierwotne jest najlepsze dla rozwoju czy to niemiecko\u015bci czy ukrai\u0144sko\u015bci. G\u0142\u00f3wn\u0105 cech\u0105 charakterystyczn\u0105 okazuje si\u0119 swoi\u015bcie fideistyczne podej\u015bcie do odbierania rzeczywisto\u015bci, pozarozumowego i nieracjonalnego pojmowania \u015bwiata. Samo poczucie przynale\u017cno\u015bci narodowej mia\u0142oby by\u0107 odczuciem zdecydowanie instynktownym, intuicyjnym ni\u017c \u015bwiadom\u0105 my\u015bl\u0105 czy wol\u0105. Mistyczno\u015b\u0107, niedookre\u015blono\u015b\u0107 i heglowski koncept trzech stopni ducha z pewno\u015bci\u0105 by\u0142y i s\u0105 kompatybilne z odwo\u0142aniami do w istocie panteistycznej idei nierozerwalnej wi\u0119zi duszy cz\u0142owieka, jego cia\u0142a z natur\u0105, przyrod\u0105. Wszak jest on nawet jako cz\u0142onek narodu zjawiskiem czysto biologicznym i przyrodzonym, a nie konstruktem czy jakim\u015b wynalazkiem obywatelskim.<\/p>\r\n

Nawi\u0105zania do staro\u017cytno\u015bci. tak teuto\u0144skiej, jak i scytyjskiej (czy wr\u0119cz cofni\u0119cia si\u0119 do kultur typowo materialnych), wprowadza\u0142y, zar\u00f3wno niegdy\u015b Niemc\u00f3w, jak i teraz Ukrai\u0144c\u00f3w, w \u015bwiat ba\u015bniowy, pozaracjonalny i niezwykle przez to atrakcyjny, bowiem pozwalaj\u0105cy na ucieczk\u0119 od trudnej w sensie bytowo-socjalnym sytuacji. Ponadto jest to stan, kt\u00f3ry pozwala na podejmowanie pr\u00f3b swobodnej interpretacji dziej\u00f3w, mog\u0105cej nada\u0107 obu narodom poczucie bycia staro\u017cytnym, wybranym, misyjnym czy po prostu wyj\u0105tkowym po\u015br\u00f3d innych. Gotowym na zmierzenie si\u0119 z przeciwno\u015bciami oraz z wrogiem.<\/p>\r\n

Prowadzi bowiem taki spos\u00f3b my\u015blenia bezpo\u015brednio do militaryzmu, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bciwy by\u0142, zar\u00f3wno rodz\u0105cemu si\u0119 w Niemczech nazizmowi, jak r\u00f3wnie\u017c Ukrai\u0144com przesi\u0105kni\u0119tym aktualnie etosem kozactwa. Dla przyk\u0142adu, og\u00f3lnoukrai\u0144ska organizacja Nacjonalistyczna Ukrai\u0144ska Samoobrona na swojej stronie internetowej i w programie wprost odwo\u0142uje si\u0119 do militarnego aspektu w\u0142asnej dzia\u0142alno\u015bci, bowiem esencj\u0105 narodu jest jego si\u0142a witalna i przeradzanie idei w czyn, a nie pozostanie na etapie jedynie abstrakcyjnego konstruktu my\u015blowego. Aktualnie na Ukrainie mo\u017cna dostrzec proces tworzenia si\u0119 kultu nowego kozaka, wojownika, kt\u00f3ry (jak pokazuje ca\u0142a gama filmik\u00f3w w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych) po powrocie z pola walki staje si\u0119 swego rodzaju tytanem, bohaterem, \u015bwi\u0119tym. Egzemplifikacj\u0105 tego stanu rzeczy mo\u017ce by\u0107 nagranie, kr\u0105\u017c\u0105ce w sieci, na kt\u00f3rym nauczyciel powraca w pe\u0142nym umundurowaniu do swoich uczni\u00f3w i otaczany jest przez nich, nieszcz\u0119dz\u0105cych mu gest\u00f3w podziwu. Podobnie jak mia\u0142o to miejsce w nazistowskich Niemczech, gdzie dochodzi\u0142o wr\u0119cz do kreowania z\u0142o\u017conych rytua\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119conych \u201em\u0119czennikom\u201d z SA, jak i poleg\u0142ym \u017co\u0142nierzom (oczywi\u015bcie odwo\u0142uj\u0105cych si\u0119 do wierze\u0144 starogerma\u0144skich), szczeg\u00f3lnie ch\u0119tnie odprawianych przez w\u0142a\u015bnie dzieci i m\u0142odzie\u017c niemieck\u0105.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Zasada wodzowska<\/h4>\r\n

Ostatnim aspektem, kt\u00f3ry pragn\u0119 po kr\u00f3tce poruszy\u0107, jest idea doskona\u0142ego przyw\u00f3dcy narodu. Wszak to za jego po\u015brednictwem plan boski dla Niemc\u00f3w, jak i dzisiaj dla Ukrai\u0144c\u00f3w, mo\u017ce by\u0107 wdra\u017cany. Lider musi by\u0107 m\u0119ski, umundurowany i odnosi\u0107 si\u0119 z pewn\u0105 doz\u0105 pogardy wobec mas, kt\u00f3rymi rz\u0105dzi i kieruje. Tote\u017c pewien stopie\u0144 arogancji elit w\u0142adzy na Ukrainie czy samego aktualnego prezydenta tego kraju nie jest niczym niepo\u017c\u0105danym z punktu widzenia narodowotw\u00f3rczego. Nie uciekn\u0119 si\u0119 w tym miejscu do por\u00f3wnywania wiadomych os\u00f3b, zestawiania ich ze sob\u0105, gdy\u017c nie jest to moim celem. Nie chodzi bowiem o konkretne osoby lecz ich modelow\u0105 kreacj\u0119. Nie rzecz w tym kogo mamy na my\u015bli personalnie, lecz to, dlaczego pewne, zaskakuj\u0105ce dla nas by\u0107 mo\u017ce cechy, s\u0105 tak po\u017c\u0105dane z punktu widzenia obu szowinizm\u00f3w.<\/p>\r\n

Wie\u0144cz\u0105c wyw\u00f3d, nale\u017cy w rzeczy samej dostrzega\u0107 szereg r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy nazizmem niemieckim a neonazizmem ukrai\u0144skim. Jednak\u017ce wida\u0107 w tym wypadku jak na d\u0142oni, i\u017c sami Ukrai\u0144cy (cz\u0119\u015b\u0107 ulegaj\u0105ca ideologii) pragn\u0105 by\u0107 uto\u017csamiani z ideologi\u0105 III Rzeczy i uciekaj\u0105 si\u0119 do malowania charakterystycznych (ju\u017c czarno-bia\u0142ych, a wi\u0119c jednoznacznie inspirowanych) krzy\u017c\u00f3w na pojazdach pancernych i okraszaj\u0105 swoje filmiki z frontu niemieckimi marszami, muzyk\u0105 wagnerowsk\u0105 oraz gestykuluj\u0105 na widok obiektywu rzymskim salutem. Nale\u017cy po prostu przyzna\u0107 otwarcie, i\u017c mamy do czynienia z takimi a nie innymi odwo\u0142aniami, jednocze\u015bnie nadal ciesz\u0105c si\u0119, \u017ce nie jest ta ideologia podzielana przez tak zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w, jak by\u0142a przez Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy wynie\u015bli swego wodza do szczytu w\u0142adzy. Nie nale\u017cy jednak\u017ce ignorowa\u0107 tego smutnego stanu rzeczy.<\/p>\r\n

Sylwia Gorlicka<\/em><\/strong><\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wysoce popularnym w mediach g\u0142\u00f3wnego nurtu jest os\u0105d, i\u017c na Ukrainie nie wyst\u0119puje \u017cadna forma nacjonalizmu nawi\u0105zuj\u0105ca do nazizmu niemieckiego. Jako argument podaje si\u0119 przede wszystkim rz\u0105dy prezydenta, kt\u00f3rego pochodzenie jest \u017cydowskie, zatem wedle zero-jedynkowego \u015bwiata, ograniczonych umys\u0142\u00f3w nie mamy do czynienia z dan\u0105 ideologi\u0105 nawet w wersji \u201eneo\u201d w przypadku, w kt\u00f3rym nie wyczerpuje […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13],"tags":[29,477,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136402"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=136402"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136402\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":136404,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136402\/revisions\/136404"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=136402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=136402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=136402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}