{"id":136024,"date":"2022-09-05T13:05:51","date_gmt":"2022-09-05T17:05:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=136024"},"modified":"2022-09-05T13:06:55","modified_gmt":"2022-09-05T17:06:55","slug":"list-do-przyjaciol-i-dobroczyncow-nr-91","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=136024","title":{"rendered":"List do Przyjaci\u00f3\u0142 i Dobroczy\u0144c\u00f3w nr 91"},"content":{"rendered":"<p>Drodzy Wierni, Przyjaciele i Dobroczy\u0144cy!<\/p>\r\n<p>W historii nieraz si\u0119 zdarza\u0142o, i\u017c ludzko\u015b\u0107 nagle odnosi\u0142a wra\u017cenie, \u017ce obudzi\u0142a si\u0119 jako inna. Przyk\u0142adowo w staro\u017cytno\u015bci w pewnym momencie \u015bwiat chrze\u015bcija\u0144ski \u201ewyda\u0142 j\u0119k zgrozy, stwierdzaj\u0105c, \u017ce jest aria\u0144ski\u201d, by przytoczy\u0107 znane s\u0142owa \u015bw. Hieronima. Podobnie w XVI w. jedna trzecia Europy nagle obudzi\u0142a si\u0119 jako protestancka. Zjawiska te oczywi\u015bcie nie zachodzi\u0142y z dnia na dzie\u0144, ale by\u0142y poprzedzane przez ca\u0142y ci\u0105g wydarze\u0144 b\u0119d\u0105cych ich przygotowaniem, niemniej i tak stanowi\u0142y pewne zaskoczenie, poniewa\u017c \u00f3wcze\u015bni ludzie nie u\u015bwiadamiali sobie powagi fakt\u00f3w zapowiadaj\u0105cych owe katastrofy ani nie rozumieli ich konsekwencji. Ca\u0142e narody stawa\u0142y si\u0119 aria\u0144skie lub protestanckie, a kiedy to sobie u\u015bwiadamia\u0142y, by\u0142o ju\u017c za p\u00f3\u017ano.<\/p>\r\n<p>Dzi\u015b, niestety, znajdujemy si\u0119 w podobnej sytuacji. Jeste\u015bmy \u015bwiadkami r\u00f3\u017cnego rodzaju gorsz\u0105cych wydarze\u0144, wypowiedzi i inicjatyw, jednak istnieje ryzyko, \u017ce nie rozumiemy w pe\u0142ni ich znaczenia. Nierzadko postrzegamy je jako co\u015b, co dotyczy innych, a nas samych z pewno\u015bci\u0105 nigdy nie dotknie. Czytamy o nich, oburzamy si\u0119, a jednak w jaki\u015b spos\u00f3b w codziennym \u017cyciu ignorujemy je. Oznacza to, \u017ce nasze oczy nie zawsze s\u0105 na tyle otwarte, aby\u015bmy mogli zrozumie\u0107 wp\u0142yw tych wydarze\u0144 na nas samych, a zw\u0142aszcza na nasze dzieci. Trzeba to jasno powiedzie\u0107: \u015bwiat staje si\u0119 jedn\u0105 wielk\u0105 Sodom\u0105 i Gomor\u0105. Nie b\u0119dziemy w stanie przed tym uciec przenosz\u0105c si\u0119 w inne miejsce, poniewa\u017c ta transformacja ma charakter powszechny. Musimy zachowa\u0107 spok\u00f3j, a r\u00f3wnocze\u015bnie ju\u017c teraz przygotowywa\u0107 si\u0119, wykorzystuj\u0105c wszystkie \u015brodki, jakie mamy do dyspozycji, \u017ceby nie da\u0107 si\u0119 zaskoczy\u0107.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<h4>Powszechna Sodoma i Gomora<\/h4>\r\n<p>Nigdy nie jest \u0142atwo by\u0107 prorokiem zag\u0142ady, jednak niekiedy nie da si\u0119 tego unikn\u0105\u0107. Ka\u017cdego dnia diaboliczna kultura coraz g\u0142\u0119biej zapuszcza w \u015bwiecie swoje korzenie. Wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek, kt\u00f3ry wybrawszy apostazj\u0119 i ateizm odrzuci\u0142 Boga, si\u0142\u0105 rzeczy pragnie zaj\u0105\u0107 Jego miejsce. Rezultaty s\u0105 prawdziwie szata\u0144skie: oto ten cz\u0142owiek ro\u015bci sobie prawo do decydowania o tym co jest dobre, a co z\u0142e; o tym czy \u017cy\u0107, czy umrze\u0107; czy by\u0107 tym, czy t\u0105; komu pozwoli\u0107 \u017cy\u0107, a komu nie\u2026 Innymi s\u0142owy: do decydowania o wszystkim, o czym powinien decydowa\u0107 B\u00f3g \u2013 i to na skal\u0119 powszechn\u0105.<\/p>\r\n<p>Co jednak najgorsze, ewidentnie pragnie si\u0119 wpoi\u0107 te odra\u017caj\u0105ce zasady istotom najbardziej niewinnym. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 po\u015bwi\u0119ca si\u0119 dzieciom i m\u0142odzie\u017cy, chc\u0105c od najm\u0142odszych lat zaszczepia\u0107 im t\u0119 now\u0105 wizj\u0119 rzeczywisto\u015bci, deprawowa\u0107 i uczy\u0107 tego, co powinni wiedzie\u0107 jedynie doro\u015bli \u2013 a tak\u017ce tego, czego w zdrowym spo\u0142ecze\u0144stwie nie powinni wiedzie\u0107 nawet oni. Mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o faktycznym d\u0105\u017ceniu do zniszczenia niewinno\u015bci tam, gdzie powinna ona istnie\u0107 w spos\u00f3b naturalny. W\u0142a\u015bnie na tym etapie si\u0119 znajdujemy. Problemem jest nie tylko grzech, kt\u00f3ry atakuje \u015bwiat i zatruwa wszystko na swej drodze, ale tak\u017ce fakt, \u017ce jest on aprobowany i narzucany. Jest to znak, \u017ce B\u00f3g, od kt\u00f3rego cz\u0142owiek si\u0119 odwraca, w konsekwencji pozostawia go w\u0142asnemu losowi.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<h4>Konsekwencje odrzucenia Boga<\/h4>\r\n<p>W nowej Sodomie miejsce wiary i mi\u0142o\u015bci zaj\u0119\u0142y k\u0142amstwo i egoizm.<\/p>\r\n<p>Ju\u017c \u015bw. Pawe\u0142 w jednoznacznych s\u0142owach przedstawia\u0142 ostateczne konsekwencje apostazji: \u201eGdy\u017c poznawszy Boga, nie oddawali mu chwa\u0142y jak Bogu, ani nie dzi\u0119kowali, ale znikczemnieli w my\u015blach swoich i za\u0107mione jest ich bezrozumne serce [\u2026] Dlatego B\u00f3g wyda\u0142 ich po\u017c\u0105dliwo\u015bciom ich serca na nieczysto\u015b\u0107, aby mi\u0119dzy sob\u0105 ha\u0144bili swoje cia\u0142a, gdy\u017c prawd\u0119 bo\u017c\u0105 przemienili w k\u0142amstwo, i cze\u015b\u0107 oddawali i s\u0142u\u017cyli raczej stworzeniu ni\u017c Stw\u00f3rcy [\u2026] Dlatego B\u00f3g odda\u0142 ich sromotnym nami\u0119tno\u015bciom. [\u2026] I jak im si\u0119 nie podoba\u0142o mie\u0107 w poznaniu Boga, podda\u0142 ich B\u00f3g bezrozumnym my\u015blom, aby czynili to, co nie przystoi, ich nape\u0142nionych wszelk\u0105 nieprawo\u015bci\u0105, z\u0142o\u015bci\u0105, nierz\u0105dem, \u0142akomstwem, nikczemno\u015bci\u0105; pe\u0142nych zazdro\u015bci, m\u0119\u017cob\u00f3jstwa, swaru, zdrady, z\u0142o\u015bliwo\u015bci; plotkarzy, obm\u00f3wc\u00f3w, Bogu obmierz\u0142ych, zuchwalc\u00f3w, pysznych, wynios\u0142ych, wynalazc\u00f3w z\u0142o\u015bci, niepos\u0142usznych rodzicom, bezrozumnych, nieuk\u0142adnych, bez serca, nieprzejednanych, bez mi\u0142osierdzia. Cho\u0107 sprawiedliwo\u015b\u0107 Boga poznali, nie zrozumieli, \u017ce ci, co takie rzeczy czyni\u0105, godni s\u0105 \u015bmierci; a nie tylko ci, co je czyni\u0105, ale ci tak\u017ce, co z czyni\u0105cymi si\u0119 zgadzaj\u0105\u201d (Rz 1, 21.32).<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<h4>S\u0142abo\u015b\u0107 ludzi Ko\u015bcio\u0142a<\/h4>\r\n<p>Skonfrontowany z t\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142, przeobra\u017cony przez II Sob\u00f3r Watyka\u0144ski, znalaz\u0142 si\u0119 w \u015blepej uliczce. By\u0142o to nieuniknione od dnia, w kt\u00f3rym dialogowanie zast\u0105pi\u0142o g\u0142oszenie prawdy. Dzisiaj widzimy ostateczne konsekwencje pragnienia dostosowania si\u0119 do \u015bwiata, akceptowania go takim, jaki jest, bez pot\u0119piania jego wynaturze\u0144. Ju\u017c teraz znaczna cz\u0119\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a otwarcie opowiada si\u0119 za akceptacj\u0105 wspomnianych wy\u017cej obrzydliwo\u015bci; pozosta\u0142a wydaje si\u0119 nie wiedzie\u0107, dlaczego nale\u017cy si\u0119 temu przeciwstawia\u0107. Innymi s\u0142owy, wszystko jest gotowe na now\u0105 Sodom\u0119 i Gomor\u0119.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<h4>W\u0142a\u015bciwe \u015brodki zaradcze<\/h4>\r\n<p>Pierwszym warunkiem znalezienia jakiegokolwiek rozwi\u0105zania jest otwarcie oczu i zrozumienie, \u017ce ten nowy paradygmat dotyka nas wszystkich. Stanowi\u0105c element dominuj\u0105cej kultury, jest obecny wsz\u0119dzie: w j\u0119zyku, w modzie, w sztuce, w rozrywce i na ulicy, a tak\u017ce \u2013 to znak naszych czas\u00f3w \u2013 w przekazie medialnym. Musimy zawsze o tym pami\u0119ta\u0107: powietrze, kt\u00f3rym oddychamy, jest zatrute; Internet, z kt\u00f3rego w coraz wi\u0119kszym stopniu jeste\u015bmy zmuszeni korzysta\u0107, jest zatruty i roznosi zaraz\u0119 w najodleglejsze kra\u0144ce ziemi. Wszystko to w spos\u00f3b nieunikniony wywiera na nas wp\u0142yw. Najbardziej bezbronni wobec tej straszliwej trucizny s\u0105 najm\u0142odsi \u2013 dzieci i m\u0142odzie\u017c, przede wszystkim z naszych w\u0142asnych rodzin.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<h4>Dwie zasadnicze cechy chrze\u015bcija\u0144skiego heroizmu<\/h4>\r\n<p>Co jednak mamy czyni\u0107, skoro ju\u017c przejrzeli\u015bmy na oczy? Je\u015bli Pan B\u00f3g dopuszcza, w stopniu wi\u0119kszym ni\u017c kiedykolwiek wcze\u015bniej, tak\u0105 powszechno\u015b\u0107 z\u0142a, je\u015bli dopuszcza istnienie tego nowego poga\u0144skiego imperium, to z pewno\u015bci\u0105 ma na celu pobudzenie chrze\u015bcija\u0144skiego \u015bwiata do heroizmu. Nie mo\u017cemy \u017cy\u0107 poza tym imperium, mo\u017cemy jednak \u017cy\u0107 tak, aby\u015bmy nie zostali przez nie unicestwieni. Jeste\u015bmy w stanie przetrwa\u0107, o ile b\u0119dziemy si\u0119 od niego separowa\u0107.<\/p>\r\n<p>Ten heroizm, kt\u00f3rym odznaczali si\u0119 chrze\u015bcijanie \u017cyj\u0105cy w imperiach poga\u0144skich, posiada dwie zasadnicze cechy.<\/p>\r\n<p>Po pierwsze, rodzi si\u0119 i rozwija w ukryciu. Aby dojrzewa\u0107, potrzebuje odosobnienia. Potrzebuje modlitwy, aby wzrasta\u0107 w mi\u0142o\u015bci do Boga oraz w bezkompromisowej nienawi\u015bci do grzechu. Nie da si\u0119 tego osi\u0105gn\u0105\u0107 z dnia na dzie\u0144. Wielkie akty zewn\u0119trzne, wyrazy tego heroizmu, zawsze by\u0142y rezultatem ukrytej sta\u0142o\u015bci i niez\u0142omnej wytrwa\u0142o\u015bci. Heroizm krzy\u017ca poprzedza\u0142o ukryte \u017cycie w Betlejem i Nazarecie. \u0141aska ostatecznego wytrwania b\u0119dzie dana jedynie tym, kt\u00f3rzy w codziennym \u017cyciu i w swych najbardziej zwyczajnych czynno\u015bciach b\u0119d\u0105 w stanie uchroni\u0107 si\u0119 od z\u0142a i powstrzymywa\u0107 od grzechu z heroizmem, kt\u00f3ry zna i wynagrodzi jedynie B\u00f3g, przenikaj\u0105cy ludzkie serca i umys\u0142y. Zewn\u0119trzne deklaracje i akty, kt\u00f3re nie wyp\u0142ywaj\u0105 z czysto\u015bci serca, z prawdziwego wewn\u0119trznego nawr\u00f3cenia, mog\u0142yby prowadzi\u0107 nas do z\u0142udze\u0144, a nawet hipokryzji. Takie w\u0142a\u015bnie czyste serce, utwierdzone w Bogu, posiada\u0142 Abraham \u2013 i to w\u0142a\u015bnie pozwoli\u0142o mu trzyma\u0107 si\u0119 z dala od wszystkiego, co reprezentowa\u0142a sob\u0105 Sodoma. Lot, cho\u0107 by\u0142 cz\u0142owiekiem sprawiedliwym (1 P 2, 7\u20138), postanowi\u0142 jednak osiedli\u0107 si\u0119 w Sodomie i pozosta\u0107 w niej: to \u015brodowisko, pomimo wszystko, odpowiada\u0142o mu, a jego dzieci niestety nie uchroni\u0142y si\u0119 od z\u0142ych wp\u0142yw\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Drug\u0105 cech\u0105 tego heroizmu, kt\u00f3ra tak\u017ce musi rozwija\u0107 si\u0119 przez ca\u0142e lata, jest gotowo\u015b\u0107 do z\u0142o\u017cenia ca\u0142kowitego daru z siebie. Stanowi to widomy i pewny znak mi\u0142o\u015bci. Wyznawanie wiary jest jedynie w\u00f3wczas skuteczne, gdy towarzyszy mu prawdziwa wielkoduszno\u015b\u0107 w ofiarowaniu si\u0119 Bogu, ka\u017c\u0105ca kocha\u0107 wszystko to, co On sam kocha oraz nienawidzi\u0107 tego, czego On nienawidzi. Bez tej mi\u0142o\u015bci nie mo\u017cemy posiada\u0107 tej nienawi\u015bci, a bez tej nienawi\u015bci nie b\u0119dziemy w stanie opiera\u0107 si\u0119 uwodzeniu, kt\u00f3re b\u0119dzie coraz bardziej subtelne, podst\u0119pne i powszechne; uwodzeniu, przed kt\u00f3rym rodzina Lota nie potrafi\u0142a ca\u0142kowicie si\u0119 obroni\u0107.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<h4><em>Credidimus caritati<\/em>: trzy najskuteczniejsze \u015brodki<\/h4>\r\n<p>Otw\u00f3rzmy wi\u0119c nasze oczy, otw\u00f3rzmy oczy naszych dzieci, zanim obudzimy si\u0119 w nowej Sodomie. Uczmy zawczasu dzieci naszym w\u0142asnym przyk\u0142adem, nasz\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 i nasz\u0105 nienawi\u015bci\u0105. Nie zwlekajmy z zapewnieniem im ochrony. Usu\u0144my z naszych dom\u00f3w wszystko, co mog\u0142oby u\u0142atwi\u0107 przenikni\u0119cie do nich ducha tego \u015bwiata \u2013 bez kompromis\u00f3w, ale z \u0142agodn\u0105 i zdrow\u0105 nieust\u0119pliwo\u015bci\u0105. Nie b\u0105d\u017amy naiwni ani s\u0142abi: \u017caden cz\u0142owiek ani \u017cadna rodzina nie mog\u0105 uzna\u0107, \u017ce s\u0105 bezpieczni. Zepsucie posun\u0119\u0142o si\u0119 dalej ni\u017c s\u0105dzimy, a jego post\u0119pu nie da si\u0119 ju\u017c powstrzyma\u0107.<\/p>\r\n<p>R\u00f3wnocze\u015bnie nie zapominajmy jednak, \u017ce ta walka zasadniczo ma charakter nadprzyrodzony. \u015arodki czysto naturalne s\u0105 wobec podst\u0119p\u00f3w diabelskich absolutnie niewystarczaj\u0105ce. Mamy do swej dyspozycji trzy \u015brodki nadprzyrodzone, kt\u00f3re musimy wci\u0105\u017c na nowo odkrywa\u0107.<\/p>\r\n<p>Pierwszym jest Msza \u015awi\u0119ta: to poprzez ni\u0105 Chrystus Pan nieustannie zwyci\u0119\u017ca szatana oraz grzech. Nigdy nie b\u0119dziemy w stanie w pe\u0142ni doceni\u0107 tego \u015brodka ani te\u017c nie b\u0119dziemy mogli polega\u0107 na nim <em>za bardzo<\/em>. Najdro\u017csza Krew, ofiarowana na naszych o\u0142tarzach, a\u017c do ko\u0144ca czas\u00f3w zachowa moc owocowania czysto\u015bci\u0105 i dziewictwem, nawet po\u015br\u00f3d nowej Sodomy. Msza jest arcydzie\u0142em mi\u0142o\u015bci Zbawiciela do dusz i rozbudza w nich t\u0119 sam\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra je umacnia a\u017c do ca\u0142kowitego daru z siebie.<\/p>\r\n<p>Drugim \u015brodkiem jest r\u00f3\u017caniec. Ten tak zwyczajny \u015brodek musi zosta\u0107 w naszych rodzinach odkryty na nowo. Musimy widzie\u0107 w nim spos\u00f3b na zanurzanie si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w wielkich tajemnicach \u017cycia Zbawiciela i Niepokalanej. Dzi\u0119ki temu, prowadzeni przez nasz\u0105 Matk\u0119, staniemy si\u0119 zdolni do na\u015bladowania Ich w ofiarowaniu siebie Bogu, w duchu wyrzeczenia oraz czysto\u015bci. Cz\u0119sto nie potrafimy ju\u017c, niestety, znale\u017a\u0107 czasu na wsp\u00f3ln\u0105 modlitw\u0119. R\u00f3\u017caniec musi sta\u0107 si\u0119 najwa\u017cniejszym wydarzeniem codziennego \u017cycia naszych rodzin, do kt\u00f3rego b\u0119dziemy dostosowywa\u0107 ca\u0142y harmonogram. W rodzinach, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 trzyma\u0107 si\u0119 tej zasady, dzieci z pewno\u015bci\u0105 otrzymaj\u0105 \u0142ask\u0119 wytrwania.<\/p>\r\n<p>Trzeci \u015brodek jest szczeg\u00f3lnie istotny dla uzyskania daru wytrwania w obecnej sytuacji: jest nim Niepokalane Serce Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny. Opatrzno\u015b\u0107 Bo\u017ca zechcia\u0142a zapewni\u0107 nam bezpieczne schronienie w tym imperium Sodomy i Gomory. To w\u0142a\u015bnie w Nim powinni\u015bmy szuka\u0107 ratunku. Innymi s\u0142owy musimy doprowadzi\u0107 do takiej za\u017cy\u0142o\u015bci pomi\u0119dzy naszymi sercami a Jej Sercem, aby\u015bmy mogli pozna\u0107 i kontemplowa\u0107 Jej \u017cycie wewn\u0119trzne, dzieli\u0107 Jej pragnienia, Jej rado\u015bci, Jej smutki i Jej troski. Przede wszystkim jednak powinni\u015bmy podziela\u0107 Jej bezwarunkow\u0105 gotowo\u015b\u0107 do wsp\u00f3\u0142pracy w dziele odkupienia.<\/p>\r\n<p>C\u00f3\u017c wi\u0119c odkryjemy w tym Sercu, czego nie jeste\u015bmy w stanie znale\u017a\u0107 nigdzie indziej? Przede wszystkim przemo\u017cn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra czyni dusz\u0119 niezwyci\u0119\u017con\u0105. Tam w\u0142a\u015bnie znajduje si\u0119 tajemnica zwyci\u0119stwa i tam nale\u017cy jej szuka\u0107. Kiedy dusza kocha prawdziwe, jest gotowa stawi\u0107 czo\u0142a ka\u017cdej pr\u00f3bie. Znikaj\u0105 w\u00f3wczas wszystkie uzasadnione i zrozumia\u0142e obawy oraz s\u0142abo\u015bci, za\u015b dusza staje si\u0119 zdolna do heroizmu. W istocie wszystko, o czym wspomnieli\u015bmy we wcze\u015bniejszych rozwa\u017caniach, sprowadza si\u0119 do kwestii radykalnej mi\u0142o\u015bci. Prawdziwa mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 B\u00f3g wlewa w nasze serca, zawsze zwyci\u0119\u017ca. Kiedy mi\u0142o\u015b\u0107 kr\u00f3luje, podporz\u0105dkowuje sobie wszystko. Mi\u0142o\u015b\u0107, o kt\u00f3rej m\u00f3wimy, nie jest synonimem s\u0142abo\u015bci, ale si\u0142y. Jest broni\u0105, kt\u00f3rej nic nie mo\u017ce si\u0119 oprze\u0107. Tylko mi\u0142o\u015b\u0107 dusz gotowych na m\u0119cze\u0144stwo mo\u017ce zatryumfowa\u0107 nad imperium egoizmu i nieczysto\u015bci. I to w\u0142a\u015bnie w Sercu Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny znajdziemy przyk\u0142ad oraz \u017ar\u00f3d\u0142o tej mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3rej brak ju\u017c w \u015bwiecie, ale kt\u00f3ra musi o\u017cywia\u0107 nasze dusze. <em>Credidimus caritati<\/em>.<\/p>\r\n<p>Niech B\u00f3g Wam b\u0142ogos\u0142awi!<\/p>\r\n<p>Menzingen, 3 wrze\u015bnia 2022, we wspomnienie \u015bw. Piusa X<\/p>\r\n<p><strong><em>ks. Dawid Pagliarani FSSPX<\/em><\/strong><br>\r\nprze\u0142o\u017cony generalny Bractwa Kap\u0142a\u0144skiego \u015bw. Piusa X<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Drodzy Wierni, Przyjaciele i Dobroczy\u0144cy! W historii nieraz si\u0119 zdarza\u0142o, i\u017c ludzko\u015b\u0107 nagle odnosi\u0142a wra\u017cenie, \u017ce obudzi\u0142a si\u0119 jako inna. Przyk\u0142adowo w staro\u017cytno\u015bci w pewnym momencie \u015bwiat chrze\u015bcija\u0144ski \u201ewyda\u0142 j\u0119k zgrozy, stwierdzaj\u0105c, \u017ce jest aria\u0144ski\u201d, by przytoczy\u0107 znane s\u0142owa \u015bw. Hieronima. Podobnie w XVI w. jedna trzecia Europy nagle obudzi\u0142a si\u0119 jako protestancka. Zjawiska te [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13,3],"tags":[119,32,26,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136024"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=136024"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":136039,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136024\/revisions\/136039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=136024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=136024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=136024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}