{"id":135775,"date":"2022-08-17T11:58:18","date_gmt":"2022-08-17T15:58:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=135775"},"modified":"2022-08-17T11:59:03","modified_gmt":"2022-08-17T15:59:03","slug":"wraz-z-postepem-nowego-porzadku-stala-sie-rzecz-dziwna-francis-lee","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=135775","title":{"rendered":"Wraz z post\u0119pem Nowego Porz\u0105dku … sta\u0142a si\u0119 rzecz dziwna – Francis Lee<\/em>"},"content":{"rendered":"

”Najbardziej znana definicja finansjalizacji m\u00f3wi, \u017ce wi\u0105\u017ce si\u0119 ona z rosn\u0105c\u0105 rol\u0105 motywacji finansowych, rynk\u00f3w finansowych, podmiot\u00f3w finansowych i instytucji finansowych w funkcjonowaniu gospodarek krajowych i mi\u0119dzynarodowych<\/em>.” (1)<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\r\n

Pot\u0119\u017cna zmiana, kt\u00f3ra nast\u0105pi\u0142a w globalnym systemie gospodarki i finans\u00f3w, spowodowana by\u0142a odej\u015bciem od standardu z\u0142ota opartego na porozumieniu z Bretton Woods. Instytucje powsta\u0142e na podstawie umowy z Bretton Woods, czyli Mi\u0119dzynarodowy Fundusz Walutowy (IMF), Bank \u015awiatowy (wcze\u015bniej znane jako Mi\u0119dzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju oraz Mi\u0119dzynarodowa Agencja Rozwoju),  dzia\u0142a\u0142y nadal, pomimo odej\u015bcia od standardu z\u0142ota w 1971 roku. Zar\u00f3wno Bank \u015awiatowy jak i MFW mia\u0142y swoje siedziby w Waszyngtonie. Dodatkowo, inna instytucja z Bretton Woods – Uk\u0142ad Og\u00f3lny w sprawie Taryf Celnych i Handlu, w styczniu 1995 roku,  sta\u0142a si\u0119 \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0105 Handlu (WTO).<\/p>\r\n

Wszyscy uczestnicy rozumieli, \u017ce celem jest zaanga\u017cowanie si\u0119 firm w gospodark\u0119 w celu wytwarzania d\u00f3br i us\u0142ug z my\u015bl\u0105 o dalszych inwestycjach, wzro\u015bcie i rentowno\u015bci. Taki by\u0142 \u00f3wczesny konsensus i racja bytu kapitalizmu. Jednak ta polityczna jednomy\u015blno\u015b\u0107 zacz\u0119\u0142a ulega\u0107 zmianie, i to do\u015b\u0107 zasadniczo.<\/p>\r\n

Pot\u0119\u017cna zmiana,  by\u0142a krokiem w kierunku oddzielenia USD od z\u0142ota, poniewa\u017c do tej pory, rz\u0105d USA gwarantowa\u0142 wymian\u0119 USD na z\u0142oto po sta\u0142ym kursie 35 USD za uncj\u0119. To skutecznie wprowadzi\u0142o wszystkie waluty \u015bwiata do standardu z\u0142ota, opartego na ameryka\u0144skim z\u0142ocie w Forcie Knox. Wiele rz\u0105d\u00f3w zacz\u0119\u0142o akceptowa\u0107 dolary ameryka\u0144skie jako z\u0142ote certyfikaty depozytowe i zdecydowa\u0142o si\u0119 trzyma\u0107 swoje mi\u0119dzynarodowe rezerwy walutowe w dolarach, a nie w z\u0142ocie.<\/p>\r\n

System ten dzia\u0142a\u0142 w miar\u0119 dobrze przez ponad 20 lat, dop\u00f3ki nie sta\u0142o si\u0119 powszechnie jasne, \u017ce Stany Zjednoczone tworz\u0105 znacznie wi\u0119cej dolar\u00f3w, aby sfinansowa\u0107 swoje ogromne operacje wojskowe, najpierw w Korei, a nast\u0119pnie w Indochinach oraz krajowe wydatki socjalne w ramach szale\u0144czego pomys\u0142u Demokrat\u00f3w i Johnsona, znanego jako projekt „Wielkiego Spo\u0142ecze\u0144stwa”. To, co sta\u0142o si\u0119 potem, by\u0142o ca\u0142kowicie przewidywalne. Zagraniczni posiadacze dolar\u00f3w zacz\u0119li zanosi\u0107 swoje dolary do okienka bankowego Fedu, ale Fed nie m\u00f3g\u0142 da\u0107 im w zamian nic poza ameryka\u0144skimi obligacjami skarbowymi, kt\u00f3re s\u0105 tylko form\u0105 papierowego pieni\u0105dza! To francuski polityk, Valery Giscard D’Estaing, zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na ten ameryka\u0144ski „nieuzasadniony przywilej”. <\/p>\r\n

Do\u015b\u0107 szybko ca\u0142e z\u0142oto zacz\u0119\u0142o wyp\u0142ywa\u0107 z Fortu Knox do Europy i na Daleki Wsch\u00f3d. Rz\u0105d USA musia\u0142 co\u015b zrobi\u0107, aby powstrzyma\u0107 ten odp\u0142yw. 15 sierpnia 1971 roku prezydent Richard Nixon o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce USA nie b\u0119d\u0105 ju\u017c wymienia\u0107 na \u017c\u0105danie dolar\u00f3w na z\u0142oto. Dolar sta\u0142 si\u0119 niczym innym jak tylko kawa\u0142kiem wysokiej jako\u015bci papieru z numerem i kilkoma skomplikowanymi grafikami, wydawanym przez rz\u0105d USA. Waluty \u015bwiata nie by\u0142y ju\u017c powi\u0105zane ani z niczym o realnej warto\u015bci ani z wsp\u00f3lnym przekonaniem, \u017ce inni zaakceptuj\u0105 je w zamian za realne towary i us\u0142ugi.<\/p>\r\n

By\u0142o to sprytne (i fartowne) posuni\u0119cie Amerykan\u00f3w. Jednak ten przewr\u00f3t finansowy by\u0142 pocz\u0105tkiem d\u0142ugiego po\u017cegnania z istniej\u0105cym porz\u0105dkiem gospodarczym i politycznym. Rzeczywi\u015bcie, dzia\u0142y si\u0119 dziwne rzeczy. Jak powiedzia\u0142 irlandzki poeta W.B. Yeats: „Wszystko si\u0119 zmieni\u0142o, zmieni\u0142o si\u0119 ca\u0142kowicie. Narodzi\u0142o si\u0119 straszliwe pi\u0119kno”. Z wiersza „Wielkanoc 1916”.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Straszliwe pi\u0119kno<\/h4>\r\n

Kapitalizm wyra\u017anie zmienia\u0142 si\u0119 w inne zwierz\u0119, z now\u0105 struktur\u0105 finansowo-gospodarcz\u0105, kt\u00f3ra wy\u0142oni\u0142a si\u0119 z systemu kapitalistycznego starego typu; starego porz\u0105dku produkcji i konsumpcji w tradycyjnej gospodarce kapitalistycznej, kt\u00f3ry by\u0142 oparty na produkcji materialnego bogactwa. Nowy system by\u0142 przeciwie\u0144stwem „bogactwa” wydobywanego lub w inny spos\u00f3b namacalnego. Kiedy\u015b przedsi\u0119biorstwa skupia\u0142y si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie na wytwarzaniu d\u00f3br i us\u0142ug, w zakresie kt\u00f3rych mia\u0142y przewag\u0119 konkurencyjn\u0105.  W nowych warunkach gospodarczych zacz\u0119\u0142y si\u0119 w podobnym lub jeszcze wi\u0119kszym zakresie, koncentrowa\u0107 na cenie swoich akcji, systemie dywidend i stopach procentowych.<\/p>\r\n

Zacz\u0119\u0142y si\u0119 tworzy\u0107 nowa klasa i nowy system. Obecnie, malutka cz\u0119\u015b\u0107 populacji \u015bwiatowej, gromadzi ogromne bogactwo i w\u0142adz\u0119 dzi\u0119ki dochodom z wynajmu nie tylko mieszka\u0144 i ziemi, ale tak\u017ce wielu innych d\u00f3br naturalnych i wytworzonych. Rentierzy wszelkiego rodzaju osi\u0105gaj\u0105 niebywa\u0142\u0105 przewag\u0119, a neoliberalne pa\u0144stwo przyklaskuje ich chciwo\u015bci.<\/p>\r\n

Klasa rentier\u00f3w czerpie swoje dochody z posiadania lub kontroli nad aktywami, kt\u00f3re s\u0105 rzadkie lub sztucznie uczyniono je rzadkimi. Najbardziej znany jest doch\u00f3d z dzier\u017cawy ziemi, nieruchomo\u015bci, eksploatacji minera\u0142\u00f3w lub inwestycji finansowych, ale r\u00f3wnolegle pojawi\u0142y si\u0119 inne \u017ar\u00f3d\u0142a. Nale\u017c\u0105 do nich dochody po\u017cyczkodawc\u00f3w z odsetek od d\u0142ugu; dochody z tytu\u0142u posiadania „w\u0142asno\u015bci intelektualnej” (patent\u00f3w, praw autorskich, marek i znak\u00f3w towarowych); zyski kapita\u0142owe z inwestycji, „ponadnormatywne” zyski przedsi\u0119biorstwa (gdy firma ma dominuj\u0105c\u0105 pozycj\u0119 na rynku, kt\u00f3ra pozwala jej stosowa\u0107 wy\u017csze ceny lub dyktowa\u0107 warunki); dochody z dotacji rz\u0105dowych; oraz dochody po\u015brednik\u00f3w finansowych i innych, pochodz\u0105ce z transakcji ze stronami trzecimi. W latach 80. zacz\u0119\u0142a si\u0119 wy\u0142ania\u0107 nowa struktura polityczna i ekonomiczna. Ponownie cytuj\u0105c Yeatsa: „Wszystko si\u0119 zmieni\u0142o, zmieni\u0142o si\u0119 ca\u0142kowicie. Narodzi\u0142o si\u0119 straszne pi\u0119kno”. Tym strasznym pi\u0119knem jest neoliberalizm.<\/strong> (2)<\/p>\r\n

”Dzisiejsze korporacje uleg\u0142y gruntownej finansjalizacji, a niekt\u00f3re z nich przypominaj\u0105 bardziej banki ni\u017c przedsi\u0119biorstwa produkcyjne. Ta finansjalizacja korporacji niefinansowych poci\u0105gn\u0119\u0142a za sob\u0105 transfer zasob\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stw z pracownik\u00f3w do akcjonariuszy\/udzia\u0142owc\u00f3w. Ten transfer bogactwa wynika zar\u00f3wno ze zmian w politycznych i ekonomicznych podstawach globalnej gospodarki, jak i z powstania nowej ideologii, kt\u00f3ra zak\u0142ada, \u017ce jedynym celem korporacji powinna by\u0107 maksymalizacja rentowno\u015bci poprzez zwi\u0119kszanie stoy zwrotu dla akcjonariuszy. Zar\u00f3wno idee, jak i relacje w\u0142adzy musia\u0142y si\u0119 zmieni\u0107, aby stworzy\u0107 jak\u0105kolwiek trwa\u0142\u0105 zmian\u0119 gospodarcz\u0105 – a lata 80. by\u0142y okresem przej\u015bciowym obu tych zjawisk. (3)<\/p>\r\n

Tak, ci z nas, kt\u00f3rzy s\u0105 na tyle starzy,  \u017ce pami\u0119taj\u0105 lata 80-te; dziwny okres kontrrewolucji i – die Zeitgeist – yuppies, funduszy inwestycyjnych, Thatcher i Reagana, Wielkiego Wybuchu,  rynku euro-dolara, Miltona Friedmana i Chicago School of Economics, „Chciwo\u015b\u0107 jest Dobra-Michael Douglas”. Prywatyzacja by\u0142a w modzie. Niez\u0142a rzecz, ale jak wszystkie podobne okresy ersatzu z\u0142otych wiek\u00f3w, ostatnie wersje rozbi\u0142y si\u0119 o prawd\u0119 rzeczywisto\u015bci ekonomicznej. Na przyk\u0142ad, \u017ce nie dostaje si\u0119 czego\u015b za nic, \u017ce boomy prowadz\u0105 do upadk\u00f3w, \u017ce inflacja cen aktyw\u00f3w to nie to samo co wzrost. Aby jednak … ”aby utrzyma\u0107 pozory \u017cywotno\u015bci, zachodni kapitalizm sta\u0142 si\u0119 coraz bardziej zale\u017cny od rosn\u0105cego poziomu zad\u0142u\u017cenia i ekspansji poziomu fikcyjnego kapita\u0142u. Ta ostatnia kategoria sk\u0142ada si\u0119 z aktyw\u00f3w finansowych, kt\u00f3re s\u0105 jedynie symbolami warto\u015bci, a nie warto\u015bciami rzeczywistymi. (4)<\/p>\r\n

Akcje sp\u00f3\u0142ek, kt\u00f3re s\u0105 przedmiotem obrotu jak towary i us\u0142ugi, nie uciele\u015bniaj\u0105 w \u017caden spos\u00f3b ich warto\u015bci. S\u0105 to symbole, kt\u00f3re reprezentuj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 w\u0142asno\u015bci firmy i potencjalny podzia\u0142 przysz\u0142ych zysk\u00f3w w formie dywidendy. Sam papierowy lub elektroniczny certyfikat nie jest prawdziw\u0105 warto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce tworzy\u0107 wi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107. Rosn\u0105ce ceny akcji\/udzia\u0142\u00f3w s\u0105 cz\u0119sto przedstawiane jako dow\u00f3d zdrowej gospodarki, ale ilo\u015b\u0107 pieni\u0119dzy, jak\u0105 zawiera akcja\/udzia\u0142, nie m\u00f3wi nic definitywnego o warto\u015bci aktyw\u00f3w firmy ani o jej mo\u017cliwo\u015bciach produkcyjnych. Wr\u0119cz przeciwnie, to w\u0142a\u015bnie wtedy, gdy realny kapita\u0142 ulega stagnacji, ilo\u015b\u0107 fikcyjnego kapita\u0142u ma tendencj\u0119 do powi\u0119kszania si\u0119.<\/p>\r\n

Okres mniej wi\u0119cej od ko\u0144ca lat siedemdziesi\u0105tych do obecnego impasu gospodarczego by\u0142 bezprecedensowy a\u017c do momentu pojawienia si\u0119 i zwi\u0119kszenia niestabilno\u015bci obecnego debetu. Wcze\u015bniej ka\u017cda kolejna fala kryzys\u00f3w nast\u0119powa\u0142a po fali baniek kredytowych, kiedy to zad\u0142u\u017cenie podobnie usytuowanej grupy i grup kredytobiorc\u00f3w ros\u0142o w tempie dwu- lub trzykrotnie wy\u017cszym ni\u017c stopa procentowa przez trzy, cztery lub wi\u0119cej lat, co dodatkowo wytwarza\u0142o seri\u0119 baniek kredytowych. Te historyczne wybuchy sta\u0142y si\u0119 coraz bardziej k\u0142opotliwe i destrukcyjne wraz z up\u0142ywem czasu. Wygl\u0105da na to, \u017ce co\u015b jest nie tak z  systemem, kt\u00f3ry w wyra\u017any spos\u00f3b zacz\u0105\u0142 szwankowa\u0107.<\/p>\r\n

Sytuacja gospodarcza w danym kraju po kilku latach ba\u0144ki przypomina sytuacj\u0119 m\u0142odej osoby na rowerze – rowerzysta musi utrzymywa\u0107 p\u0119d do przodu, inaczej stanie si\u0119 niestabilny. Podczas pocz\u0105tkowej paniki ceny aktyw\u00f3w spadaj\u0105 natychmiast po tym, jak przestaj\u0105 rosn\u0105\u0107 – nie ma wyp\u0142aszczenia ani \u015brodka. Spadek cen niekt\u00f3rych aktyw\u00f3w prowadzi do obaw, \u017ce ceny aktyw\u00f3w b\u0119d\u0105 spada\u0107 dalej, a system finansowy do\u015bwiadczy trudno\u015bci. Po\u015bpiech w sprzeda\u017cy tych aktyw\u00f3w staje si\u0119 samospe\u0142niaj\u0105c\u0105 si\u0119 przepowiedni\u0105 i jest tak gwa\u0142towny, \u017ce przypomina panik\u0119. Ceny towar\u00f3w – dom\u00f3w, budynk\u00f3w, ziemi, akcji\/obligacji – spadaj\u0105 do poziomu, kt\u00f3ry stanowi zaledwie 30 lub 40 procent ich cen w szczytowym momencie. Wzrasta liczba bankructw, spada aktywno\u015b\u0107 gospodarcza i ro\u015bnie bezrobocie.<\/p>\r\n

Cechy tych atak\u00f3w paniki nigdy nie s\u0105 identyczne, a jednak wyst\u0119puje w nich podobny wzorzec. Wzrost cen nieruchomo\u015bci i towar\u00f3w lub akcji wi\u0105\u017ce si\u0119 z eufori\u0105; bogactwo gospodarstw domowych wzrasta, podobnie jak wydatki. Pojawia si\u0119 poczucie, \u017ce „jeszcze nigdy nie by\u0142o nam tak dobrze”. Ceny aktyw\u00f3w osi\u0105gaj\u0105 szczyt, a potem zaczynaj\u0105 spada\u0107. Nast\u0119puj\u0105ce po tym p\u0119kni\u0119cie ba\u0144ki prowadzi do spadku cen towar\u00f3w, akcji i nieruchomo\u015bci. Niekt\u00f3re kryzysy finansowe by\u0142y poprzedzone szybkim wzrostem zad\u0142u\u017cenia jednej lub kilku grup kredytobiorc\u00f3w, a nie szybkim wzrostem cen aktyw\u00f3w lub papier\u00f3w warto\u015bciowych. Tym g\u0142\u0119bokim zmianom w gospodarce \u015bwiatowej towarzyszy\u0142y bardzo istotne konsekwencje polityczne.<\/p>\r\n

Wstrz\u0105sy ekonomiczne okresu powojennego da\u0142y pocz\u0105tek wstrz\u0105som politycznym, kt\u00f3re by\u0142y bardziej widoczne ni\u017c sytuacja gospodarek rozwini\u0119tych kraj\u00f3w. Od 1945 roku, wszystko po powojennej odbudowie by\u0142o uwa\u017cane za L’Age Dor, (Z\u0142oty Wiek), jak nazywali to Francuzi. By\u0142 to okres od pocz\u0105tku lat 50. charakteryzuj\u0105cy si\u0119 wysokim poziomem wzrostu, niskim i spadaj\u0105cym bezrobociem, rosn\u0105cym poziomem p\u0142ac i inwestycji,  w Wielkiej Brytanii rz\u0105d konserwatywny przechwala\u0142 si\u0119, \u017ce „jeszcze nigdy nie mieli\u015bmy tak dobrze”. Partia Pracy sprawowa\u0142a w\u0142adz\u0119 w latach 1945-1951. Jednak w latach 70. wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 zmienia\u0107, a mianowicie polityczno-gospodarczy punkt zwrotny uleg\u0142 definitywnej zmianie pod koniec lat 70. i wtedy, na pocz\u0105tku lat 80,  duet Thatcher\/Reagan chwyci\u0142 byka za rogi i ustanowi\u0142 nowy porz\u0105dek.<\/p>\r\n

Ta polityczno-gospodarcza dyspensa mia\u0142a trwa\u0107 od wczesnych lat 80. a\u017c do rzekomego  clintonowskiego rozkwitu, lat wzrostu i wzbogacenia, szczytu anglo-ameryka\u0144skiego momentu w historii. Jak to uj\u0105\u0142 poeta:  <\/p>\r\nWiosna si\u0119 rodzi,<\/em>
\r\nDzie\u0144 si\u0119 zaczyna,<\/em>
\r\nSi\u00f3dma dochodzi;<\/em>
\r\nW g\u00f3rze ptaszyna,<\/em>
\r\nNa \u0142\u0105kach rosa,<\/em>
\r\n\u015alimak zn\u00f3w w grz\u0105dkach,<\/em>
\r\nPan B\u00f3g w Niebiosach –<\/em>
\r\nWszystko w porz\u0105dku!<\/em>\r\n

Robert Browning (1812-1889) Pie\u015b\u0144 poranna- t\u0142um. Maciej Fro\u0144ski<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Tak, gdyby tylko zawsze mog\u0142o tak by\u0107. Ale oczywi\u015bcie rzadko lub nigdy tak nie jest, o czym mieli\u015bmy si\u0119 przekona\u0107 w odpowiednim czasie.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Margaret Thatcher i Ronald Reagan. Dynamiczny duet!<\/h4>\r\n

Za populizmem Thatcher i Reagana stali intelektualni teoretycy nowego porz\u0105dku – Mount Perelin Society –  think-tank i ruch intelektualny. To oni stworzyli  ideologi\u0119 wykorzystywan\u0105 do promowania w\u0142adzy w\u0142a\u015bcicieli kapita\u0142u w og\u00f3le, a kapita\u0142u finansowego w szczeg\u00f3lno\u015bci. Prace Hayeka, Von Misesa i innych stanowi\u0142y powa\u017cne \u0107wiczenie intelektualne zakotwiczone w okre\u015blonym zestawie warto\u015bci (trzeba wspomnie\u0107 Miltona Friedmana, cho\u0107 by\u0142 on m\u0142odszym cz\u0142onkiem tego kr\u0119gu), a mianowicie;  przywi\u0105zanie do ludzkiej wolno\u015bci, definiowanej przez kontrol\u0119 nad w\u0142asno\u015bci\u0105. Fakt, \u017ce uzasadnia\u0142o to zmniejszenie rozmiar\u00f3w pa\u0144stwa, usuni\u0119cie kontroli kapita\u0142u i obni\u017cenie podatk\u00f3w, jest tym, co sk\u0142oni\u0142o kilku wybitnych mi\u0119dzynarodowych finansist\u00f3w (z jakiego\u015b powodu przychodzi mi na my\u015bl George Soros) do pokrycia du\u017cej cz\u0119\u015bci koszt\u00f3w pierwszego spotkania tego towarzystwa. Tak wi\u0119c \u015brodowisko to (zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem aktywno\u015bci politycznej, jak i organizacji) zacz\u0119\u0142o dyktowa\u0107 warunki.<\/p>\r\n

Innym znacz\u0105cym wydarzeniem by\u0142 intelektualny upadek partii socjaldemokratycznych w Europie, a nawet lewej strony ameryka\u0144skiej Partii Demokratycznej i Berniego Sandersa. By\u0142y to niew\u0105tpliwie najbardziej znacz\u0105ce wydarzenia polityczne zar\u00f3wno w Europie, jak i w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej w latach 80. Mo\u017cna wymieni\u0107 europejskie partie socjaldemokratyczne – wszystkie nawr\u00f3cone na paradygmat neoliberalny – we Francji (PS Partia Socjalistyczna Francji) (Niemcy SPD) (Grecja PASOK) (Hiszpania PODEMOS) (Wielka Brytania Labour Party), lista jest d\u0142uga. Ponadto, porzuciwszy jakiekolwiek poj\u0119cie socjalizmu i r\u00f3wno\u015bci, te by\u0142e partie lewicowe, przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w centroprawicowe ugrupowania nieodr\u00f3\u017cnialne od wojuj\u0105cych konserwatyst\u00f3w. Przyw\u00f3dcami tych kontrrewolucji by\u0142 niewypowiedzianie sprzedajny duet – Bill Clinton i Tony Blair.<\/p>\r\n

Program prywatyzacji mia\u0142 zmie\u015b\u0107 wszystko co napotka\u0142 przed sob\u0105, \u0142\u0105cznie z wyw\u0142aszczeniem na masow\u0105 skal\u0119 grunt\u00f3w publicznych, bez \u017cadnej analizy czy nadzoru. Program prywatyzacji tego, co kiedy\u015b by\u0142o sektorem publicznym i co obejmowa\u0142o Narodow\u0105 S\u0142u\u017cb\u0119 Zdrowia, edukacj\u0119, transport, drogi i koleje, elektryczno\u015b\u0107, wod\u0119… by\u0142 polityk\u0105 opart\u0105 na ideologicznych, a nie praktycznych wzgl\u0119dach; co wi\u0119cej, lista by\u0142a obszerna.  Przyk\u0142adem tej polityki by\u0142a edukacja, szczeg\u00f3lnie wy\u017csza, kt\u00f3ra by\u0142a zapewniona i dotowana, co dawa\u0142o mo\u017cliwo\u015bci kszta\u0142cenia na elitarnych uniwersytetach. Jako obywatel brytyjski by\u0142em dotowany przez hojne stypendium rz\u0105dowe w latach 1979\/82. Nast\u0119pnie uko\u0144czy\u0142em studia  podyplomowe w 1986 roku – ponownie bezp\u0142atnie. Jest oczywi\u015bcie niewyobra\u017calne, \u017ce by\u0142bym w stanie zrobi\u0107 to dzisiaj.<\/p>\r\n

System gospodarczy – to znaczy obecny system finansowy dominuj\u0105cy w \u015bwiecie zachodnim – wydaje si\u0119 osi\u0105ga\u0107 sw\u00f3j punkt kryzysowy. Do znanych \u015brodk\u00f3w zaradczych dla schorowanych zachodnich struktur gospodarczych nale\u017c\u0105 Cyfrowe Waluty Banku Centralnego (CBDC) i\/lub czarna dziura stale rosn\u0105cego zad\u0142u\u017cenia, kt\u00f3re najwyra\u017aniej zostanie pokonane poprzez emisj\u0119 jeszcze wi\u0119kszego d\u0142ugu (sic) i kt\u00f3re s\u0105 przedstawiane jako „rozwi\u0105zanie” nasilaj\u0105cego si\u0119 problemu strukturalnego, ale kt\u00f3re jedynie pot\u0119guj\u0105 kryzys.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug Marksa: „We Francji i Anglii bur\u017cuazja zdoby\u0142a w\u0142adz\u0119 polityczn\u0105. Odt\u0105d walka klasowa, zar\u00f3wno praktyczna, jak i teoretyczna, przybiera\u0142a coraz bardziej wyraziste i gro\u017ane formy. Zabrzmia\u0142a syrena \u015bmierci naukowej gospodarki bur\u017cuazyjnej. Odt\u0105d nie chodzi\u0142o ju\u017c o to, czy to czy tamto twierdzenie jest prawdziwe, ale czy jest u\u017cyteczne dla kapita\u0142u czy szkodliwe, celowe czy niecelowe, politycznie niebezpieczne czy nie. W miejsce bezinteresownych badaczy pojawili si\u0119 bojownicy o nagrody; w miejsce prawdziwych bada\u0144 naukowych – z\u0142e sumienie i z\u0142e intencje apologety. (Kapita\u0142, tom 1, pos\u0142owie do drugiego wydania niemieckiego – Londyn 1873).<\/p>\r\n

Obecny g\u0142\u0119boki kryzys gospodarczy jest w gruncie rzeczy zagadnieniem klasowym. Szcz\u0105tkowe elementy starej arystokracji przetrwa\u0142y pocz\u0105tkowy atak ekonomist\u00f3w politycznych z 17\/18\/19 wieku, do kt\u00f3rych nale\u017celi Adam Smith (1723-1790), David Ricardo (1772-1823), John Stuart Mill (1806-1873), Karol Marks (1818-1883)\/(Friedrich Engels (1820-1895). Klasa rz\u0105dz\u0105ca postrzega\u0142a powy\u017csz\u0105 grup\u0119 jako zgromadzenie niebezpiecznych radyka\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy stanowili  zagro\u017cenie dla porz\u0105dku spo\u0142ecznego i politycznego. W zwi\u0105zku z tym, z ich punktu widzenia, rz\u0105dz\u0105cy uznali za stosowne zwerbowa\u0107 w 1870 roku grup\u0119 naukowc\u00f3w zwanych „marginalistami”.<\/p>\r\n

Do tej kontrrewolucyjnej grupy nale\u017celi matematycy; Leon Walras (Francuz), William Stanley Jevons (Anglik) i Carl Menger (Niemiec). To, czy odrzucenie klasycznej ekonomii politycznej osi\u0105gni\u0119te przez t\u0119 grup\u0119 by\u0142o trwa\u0142e, jest kwesti\u0105 sporn\u0105 (patrz wy\u017cej). Wystarczy jednak powiedzie\u0107, \u017ce ci panowie byli ideologicznymi \u017co\u0142nierzami lub, m\u00f3wi\u0105c s\u0142owami Marksa, „najemnymi bojownikami o nagrod\u0119” dla klas posiadaj\u0105cych. Niestety, ich zamro\u017cone teorie ekonomiczne przetrwa\u0142y do dzi\u015b i nadal dominuj\u0105 w programach szkolnych i uniwersyteckich, stanowi\u0105c ponadczasowe (i nu\u017c\u0105ce) aksjomaty mikroekonomii.<\/p>\r\n

Ostatnie s\u0142owo zostawiam Michaelowi Hudsonowi.<\/p>\r\n

”Nieruchomo\u015bci, akcje i obligacje stanowi\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 bogactwa w dzisiejszych gospodarkach, poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 bogactwa uzyskuje si\u0119 poprzez poszukiwanie renty – renty gruntowej, renty monopolowej i op\u0142at finansowych za specjalne przywileje – a jeszcze wi\u0119cej poprzez kapitalizacj\u0119 dochod\u00f3w rentierskich w aktywa finansowe, a wszystko to wspierane jest przez faworyzowanie podatkowe. W przeciwie\u0144stwie do d\u0105\u017ce\u0144 kapitalizmu przemys\u0142owego polegaj\u0105cych na minimalizacji op\u0142at rentierskich w celu stworzenia gospodarki o ni\u017cszych kosztach og\u00f3lnych, kapitalizm finansowy zwi\u0119ksza to obci\u0105\u017cenie. Niezale\u017cnie od tego, w jaki spos\u00f3b finansi\u015bci i miliarderzy-rentierzy zbijaj\u0105 swoje fortuny, ten wzrost bogactwa rentier\u00f3w jest liczony jako dodatek do PKB, a odejmowany jako koszt transferu p\u0142atno\u015bci  …Podobnie jak angielskie tereny publiczne  zosta\u0142y sprywatyzowane w ramach ruch\u00f3w Enclosure od XV do XIX wieku poprzez po\u0142\u0105czenie si\u0142y, \u0142amania prawa i korupcji,  fala prywatyzacji po 1980 roku ma na celu zaw\u0142aszczenie podstawowej infrastruktury publicznej, aby stworzy\u0107 mo\u017cliwo\u015bci pobierania monopolistycznego czynszu, wraz z po\u017cyczkami bankowymi dla prywatyzator\u00f3w. Prywatyzacja i finansjalizacja zwykle id\u0105 w parze – na koszt gospodarek.” (5)<\/p>\r\n

Francis Lee<\/em><\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Bibliografia:<\/p>\r\n

    \r\n\t
  1. Skradzione: Jak uratowa\u0107 \u015bwiat przed finansjalizacj\u0105 autorstwa Grace Blakeley. (2) The Corruption of Capitalism – Guy Standing – (tam\u017ce str. 3)<\/li>\r\n\t
  2. Grace Blakeley – (tam\u017ce s.62)<\/li>\r\n\t
  3. Tw\u00f3rcza destrukcja – Phillip Mullan – (str.22)<\/li>\r\n\t
  4. Przeznaczenie cywilizacji – Michael Hudson – (str.25)<\/li>\r\n<\/ol>\r\n

     <\/p>\r\n

    T\u0142um. S\u0142awomir Soja<\/em><\/p>\r\n

     <\/p>\r\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: The Saker (August 15, 2022) – „A Strange Thing Happened \u2026 with the development of a New Order”<\/a><\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"”Najbardziej znana definicja finansjalizacji m\u00f3wi, \u017ce wi\u0105\u017ce si\u0119 ona z rosn\u0105c\u0105 rol\u0105 motywacji finansowych, rynk\u00f3w finansowych, podmiot\u00f3w finansowych i instytucji finansowych w funkcjonowaniu gospodarek krajowych i mi\u0119dzynarodowych.” (1)   Pot\u0119\u017cna zmiana, kt\u00f3ra nast\u0105pi\u0142a w globalnym systemie gospodarki i finans\u00f3w, spowodowana by\u0142a odej\u015bciem od standardu z\u0142ota opartego na porozumieniu z Bretton Woods. Instytucje powsta\u0142e na podstawie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13,9],"tags":[53,52,351,20,221],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135775"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=135775"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135775\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":135778,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135775\/revisions\/135778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=135775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=135775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=135775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}