{"id":135148,"date":"2022-07-12T13:24:17","date_gmt":"2022-07-12T17:24:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=135148"},"modified":"2022-07-12T13:24:17","modified_gmt":"2022-07-12T17:24:17","slug":"nadchodzi-google-odchodzi-myslenie-ks-dominique-bourmaud-fsspx","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=135148","title":{"rendered":"Nadchodzi Google, odchodzi my\u015blenie &#8211; <em>ks. Dominique Bourmaud FSSPX<\/em>"},"content":{"rendered":"<div class=\"p_underline\">\r\n<p class=\"has-drop-cap\">Pami\u0119tam, \u017ce po raz pierwszy poczu\u0142em si\u0119 nieswojo, my\u015bl\u0105c o swoim laptopie, kiedy m\u00f3j przyjaciel Raymond, programista-samouk, zacz\u0105\u0142 stuka\u0107 nerwowo w klawiatur\u0119 w poszukiwaniu jakich\u015b informacji. Trudno by\u0142o nazwa\u0107 to ludzkim zachowaniem. Albo Ray oszala\u0142, albo te\u017c by\u0142 to jego spos\u00f3b na ukojenie napi\u0119tych nerw\u00f3w\u2026<\/p>\r\n<p>Jedynie kolejna nowinka techniczna?<\/p>\r\n<p>Jest faktem powszechnie znanym, \u017ce cywilizacja dostosowuje si\u0119 do technologii oraz \u017ce wynalazki w powa\u017cny spos\u00f3b wp\u0142ywaj\u0105 na ludzkie zachowania. \u0141atwo jest dostrzec jak znacz\u0105ce zmiany dokonywa\u0142y si\u0119 w kulturze wskutek samej tylko modyfikacji ludzkiego j\u0119zyka, tego fundamentalnego przeka\u017anika my\u015bli.<\/p>\r\n<p>Pomy\u015blmy np. o niespisanej opowie\u015bci \u015blepego Homera, kt\u00f3ry potrafi\u0142 stworzy\u0107 i zapami\u0119ta\u0107 20 tys. wers\u00f3w Iliady, przeniesionej 700 lat p\u00f3\u017aniej na papirus pod postaci\u0105 scriptum continua, a nast\u0119pnie przetwarzanej poprzez wyodr\u0119bnianie poszczeg\u00f3lnych s\u0142\u00f3w oraz zda\u0144, i ostatecznie wydrukowanej na papierze dzi\u0119ki wynalazkowi Gutenberga.<\/p>\r\n<p>Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce w miar\u0119 jak mowa ludzka udoskonala\u0142a si\u0119 i poszerza\u0142a s\u0142ownictwo, zmiana zachodzi\u0142a tak\u017ce W sposobie przetwarzania s\u0142\u00f3w przez umys\u0142. Czy mo\u017cemy powiedzie\u0107 to samo o ostatnim ludzkim wynalazku \u2013 Internecie<\/p>\r\n<p>Zagadnienie to porusza napisana przez Nicholasa Carra ksi\u0105\u017cka Tbe Shallows ( P\u0142ycizny), kt\u00f3ra W 2010 r. znalaz\u0142a si\u0119 na li\u015bcie bestseller\u00f3w \u201eNew York Timesa\u201d.<\/p>\r\n<p>Jeden z pierwszych wsp\u00f3\u0142czesnych eksperyment\u00f3w komputerowych przeprowadzono W Xerox Palo Alto Research Center w po\u0142owie lat 70. XX wieku: Prowadz\u0105cy demonstrowa\u0142 potencjalne korzy\u015bci z Wielozadaniowo\u015bci wy\u015bwietlaj\u0105c na ekranie r\u00f3wnocze\u015bnie kilka okien. Na jednym z nich pisa\u0142 kod programistyczny. Nast\u0119pnie klikn\u0105\u0142 w inne okno, kt\u00f3re wy\u015bwietli\u0142o otrzymany w\u0142a\u015bnie e\u2014mail. Szybko przeczyta\u0142 wiadomo\u015b\u0107 i odpowiedzia\u0142 na ni\u0105, a nast\u0119pnie powr\u00f3ci\u0142 do poprzedniego okna i kontynuowa\u0142 prac\u0119. Podczas gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 widz\u00f3w wyra\u017ca\u0142a g\u0142o\u015bno sw\u00f3j entuzjazm, kto\u015b krzykn\u0105\u0142 ze z\u0142o\u015bci\u0105: \u201eDlaczego u licha chcesz, aby przerywano ci podczas programowania i rozpraszano twoj\u0105 uwag\u0119?!\u201d.<\/p>\r\n<p>Dzi\u015b takie pytanie zadaje sobie chyba bardzo niewielu nastolatk\u00f3w kt\u00f3rych mottem sta\u0142o si\u0119 \u201eklikam, wi\u0119c jestem\u201d. Postawa taka jest jednak r\u00f3wnie\u017c przyczyn\u0105 powa\u017cnego stresu. Nastolatkowie pragn\u0105 zna\u0107 szczeg\u00f3\u0142y \u017cycia swych r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, co \u0142\u0105czy si\u0119 w ogromnym l\u0119kiem, aby nie znale\u017a\u0107 si\u0119 poza nawiasem. Gdyby przestali wysy\u0142a\u0107 wiadomo\u015bci mogliby przesta\u0107 by\u0107 zauwa\u017cani. Z tego w\u0142a\u015bnie powodu w 2010 r. statystyczny nastolatek sp\u0119dza\u0142 ponad 11 godzin na dob\u0119 w jakich\u015b mediach spo\u0142eczno\u015bciowych.<\/p>\r\n<p>Obro\u0144cy Internetu wychwalaj\u0105 go za mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u201eprowadzenia r\u00f3wnocze\u015bnie 34 rozm\u00f3w za po\u015brednictwem sze\u015bciu r\u00f3\u017cnych komunikator\u00f3w\u201d. Maj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce \u201estymulowanie technologi\u0105 ADD [Attention Deficit Disorder zaburzenie koncentracji uwagi]\u201d wykszta\u0142ci nowe nawyki poznawcze \u201ew\u0142a\u015bciwe dla epoki nieustaj\u0105cego kontaktu w sieci\u201d.<\/p>\r\n<p>Abstrahuj\u0105c od tej obrazowej metafory, nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci \u017ce przeci\u0119tny u\u017cytkownik komputera sam zaczyna funkcjonowa\u0107 jak komputer, kategoryzuj\u0105c i oceniaj\u0105c bity informacji coraz szybciej, a co za tym idzie, mniej precyzyjnie w tej d\u017cungli, kieruj\u0105cej si\u0119 prawem \u201eprze\u017cywaj\u0105 najbardziej aktywne kom\u00f3rki m\u00f3zgowe\u201d, walk\u0119 przegrywaj\u0105 kom\u00f3rki wspieraj\u0105ce my\u015blenie linearne, kt\u00f3rych u\u017cywamy czytaj\u0105c d\u0142u\u017cszy tekst, analizuj\u0105c argumentacj\u0119 lub rozwa\u017caj\u0105c jakie\u015b zagadnienie.<\/p>\r\n<p>Atak na m\u00f3zg<\/p>\r\n<p>Bestseller Carra przytacza intryguj\u0105ce wyniki wielu bada\u0144 m\u00f3zgu dotycz\u0105cych neuron\u00f3w i synaps. Dowiadujemy si\u0119, \u017ce system nerwowy obdarzony jest wielk\u0105 plastyczno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra pozwala mu dostosowywa\u0107 si\u0119 do r\u00f3\u017cnych zachowa\u0144 i \u015brodowiska. Jednak plastyczno\u015b\u0107 nie oznacza elastyczno\u015bci. \u015acie\u017cki najmniejszego oporu stopniowo odgrywaj\u0105 coraz wa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119 i kszta\u0142tuj\u0105 w nas trwa\u0142e nawyki. Mo\u017ce to mie\u0107 nast\u0119pstwa chorobowe, takie jak depresja czy zaburzenia obsesyjno\u2014kompulsywne. Bior\u0105c pod uwag\u0119 wszystko, co wiemy obecnie na temat plastyczno\u015bci m\u00f3zgu, mo\u017cemy postawi\u0107 tez\u0119, \u017ce gdyby kto\u015b \u015bwiadomie rozpocz\u0105\u0142 prace nad wynalezieniem medium zdolnym radykalnie przeorganizowa\u0107 nasze obwody neuronowe, doprowadzi\u0142oby to ostatecznie do stworzenia czego\u015b takiego jak Internet.<\/p>\r\n<p>Powtarzaj\u0105ce si\u0119 interaktywne i uzale\u017cniaj\u0105ce bod\u017ace powoduj\u0105 szybkie zmiany w obwodach m\u00f3zgowych. Zmiany chemiczne staj\u0105 si\u0119 zmianami anatomicznymi. Innymi s\u0142owy, tworz\u0105 r\u00f3\u017cne m\u00f3zgi. Pami\u0119tajmy, \u017ce niekomunikuj\u0105ce si\u0119 ze sob\u0105 cz\u0119sto neurony nie tworz\u0105 trwa\u0142ych po\u0142\u0105cze\u0144. Tak wi\u0119c powa\u017cne konsekwencje ma r\u00f3wnie\u017c to, czego nie robimy, b\u0119d\u0105c w sieci.<\/p>\r\n<p>Surfowanie po niej poch\u0142ania czas, kt\u00f3ry mogliby\u015bmy zu\u017cytkowa\u0107 na pisanie d\u0142u\u017cszych tekst\u00f3w czy rozmow\u0119, na spokojna refleksj\u0119 i kontemplacj\u0119.<\/p>\r\n<p>Obwody, kt\u00f3re wspieraj\u0105 te tradycyjne funkcje intelektualne, s\u0142abn\u0105 i zaczynaj\u0105 si\u0119 rozpada\u0107, a postawiony wobec konieczno\u015bci wykonania pilnej pracy m\u00f3zg musi je odtworzy\u0107. A jaka\u017c praca mo\u017ce by\u0107 pilniejsza ni\u017c my\u015blenie i czytanie? M\u00f3zg os\u00f3b czytaj\u0105cych wiele ksi\u0105\u017cek wykazuj\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 aktywno\u015b\u0107 w rejonach zwi\u0105zanych z j\u0119zykiem, pami\u0119ci\u0105 i wizualizacj\u0105, jednak ma\u0142\u0105 aktywno\u015b\u0107 w rejonach zwi\u0105zanych z podejmowaniem decyzji i rozwi\u0105zywaniem problem\u00f3w.<\/p>\r\n<p>W przeciwie\u0144stwie do tego u przeszukuj\u0105cych strony internetowe do\u015bwiadczonych u\u017cytkownik\u00f3w sieci obserwuje si\u0119 du\u017c\u0105 aktywno\u015b\u0107 w obszarze kory czo\u0142owej. Potrzeba oceny przydatno\u015bci link\u00f3w oraz dokonywania wybor\u00f3w w nawigacji, przy r\u00f3wnoczesnym podtrzymywaniu kr\u00f3tkotrwa\u0142ych bod\u017ac\u00f3w sensorycznych (zdj\u0119cia, filmy, elementy ruchome), wymaga sta\u0142ej koordynacji mentalnej i podejmowania decyzji.<\/p>\r\n<p>Odwraca to uwag\u0119 m\u00f3zgu od interpretacji tekstu.<\/p>\r\n<p>Aby lepiej zrozumie\u0107 t\u0119 \u017conglerk\u0119, wyobra\u017amy sobie czytanie ksi\u0105\u017cki przy r\u00f3wnoczesnym rozwi\u0105zywaniu krzy\u017c\u00f3wki \u2013 tak w\u0142a\u015bnie wygl\u0105da \u015brodowisko intelektualne Internetu. W tym momencie pojawia si\u0119 kolejny problem, kt\u00f3ry zak\u0142\u00f3ca prawid\u0142owy proces my\u015blowy. Pami\u0119\u0107 kr\u00f3tkotrwa\u0142a nazywana pami\u0119ci\u0105 robocz\u0105, mo\u017ce zosta\u0107 przeci\u0105\u017cona. Staliby\u015bmy si\u0119 w\u00f3wczas niezdolni do odr\u00f3\u017cnienia informacji istotnych od nieistotnych, to za\u015b zmieni\u0142oby nas wwirtualne zombie. Obecnie Wiadomo, \u017ce dwoma g\u0142\u00f3wnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami takiego przeci\u0105\u017cenia s\u0105: skupianie si\u0119 na rozwi\u0105zywaniu drugorz\u0119dnych problem\u00f3w oraz podzia\u0142 uwagi dwie g\u0142\u00f3wne cechy Internetu. Na domiar z\u0142ego, niekt\u00f3rzy twierdz\u0105 tak\u017ce, i\u017c przeci\u0105\u017cenie m\u00f3zgu mo\u017ce prowadzi\u0107 do nadpobudliwo\u015bci psychoruchowej z deficytem uwagi (ADD).<\/p>\r\n<p>Od zaniku czytania do zaniku my\u015blenia<\/p>\r\n<p>Sztuka czytania ksi\u0105\u017cek zanika. Prawdziwi czytelnicy, gatunek zagro\u017cony wygini\u0119ciem, ignoruj\u0105 kr\u00f3tkotrwa\u0142e bod\u017ace, aby skupi\u0107 si\u0119 lepiej na s\u0142owach, ideach i emocjach. Czytanie sekwencji stron jest warto\u015bciowe nie tylko ze wzgl\u0119du na wiedz\u0119 czerpana ze s\u0142\u00f3w autora. S\u0142owa te uruchamiaj\u0105 ca\u0142y proces my\u015blowy, pobudzaj\u0105c wyobra\u017ani\u0119 i sk\u0142aniaj\u0105c do szukania analogii z osobistymi do\u015bwiadczeniami, co prowadzi do formu\u0142owania w\u0142asnych wniosk\u00f3w. Wytrawni czytelnicy intensywnie my\u015bl\u0105, gdy dog\u0142\u0119bnie czytaj\u0105.<\/p>\r\n<p>Wiadomo r\u00f3wnie\u017c, \u017ce chwilowe oderwanie si\u0119 od problemu aby \u201eprzespa\u0107 si\u0119 z nim\u201d, pospacerowa\u0107 w ciszy po lesie, pozwala m\u00f3zgowi uspokoi\u0107 si\u0119 i my\u015ble\u0107 precyzyjniej. Jest tak dlatego, \u017ce m\u00f3zg potrafi zrelaksowa\u0107 si\u0119 i od\u0142\u0105czy\u0107 bez obci\u0105\u017cania pami\u0119ci roboczej. Kontemplacja i spok\u00f3j s\u0105 niezb\u0119dne, poniewa\u017c odm\u0142adzaj\u0105 kom\u00f3rki i przygotowuj\u0105 je na kolejne wyzwania umys\u0142owe.<\/p>\r\n<p>Firma Nielsen przeprowadzi\u0142a w\u015br\u00f3d u\u017cytkownik\u00f3w Internetu badanie okulograficzne [badanie reakcji oka md] , aby zbada\u0107 spos\u00f3b, w jaki przeci\u0119tni u\u017cytkownicy czytaj\u0105 tre\u015bci publikowane online. Rezultaty by\u0142y szokuj\u0105ce. Przyt\u0142aczaj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 szybko przebiega\u0142a wzrokiem tekst, a ich oczy przeskakiwa\u0142y na d\u00f3\u0142 strony w spos\u00f3b przypominaj\u0105cy liter\u0119 \u201eF\u201d. \u201eF\u201d jak pr\u0119dko\u015b\u0107 (ang. fast). jednej stronie po\u015bwi\u0119cano \u015brednio jedynie cztery sekundy! U\u017cytkownicy Internetu, a zw\u0142aszcza naukowcy akademiccy, nastawieni s\u0105 na szybko\u015b\u0107. Nie czytaj\u0105, w tradycyjnym sensie tego s\u0142owa.<\/p>\r\n<p>Ilo\u015b\u0107 osi\u0105gana jest kosztem jako\u015bci i paradoksalnie wzrost ilo\u015bci dost\u0119pnych informacji prowadzi do sp\u0142ycenia nauki.<\/p>\r\n<p>Nale\u017cy te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce tymczasowa natura tekstu w formie elektronicznej wywiera silny wp\u0142yw na styl. Ksi\u0105\u017cka drukowana jest produktem finalnym, st\u0105d te\u017c sumienni pisarze starali si\u0119 zawsze doprowadzi\u0107 swe dzie\u0142a do postaci jak najdoskonalszej.<\/p>\r\n<p>Jednak tekst cyfrowy poddawany jest nieustannym rewizjom: ma\u0142o kto dba wi\u0119c obecnie o styl. Najlepiej ilustruje to historia korespondencji prowadzonej przez ostatnich 30 lat. Etykieta i elokwencja z\u0142o\u017cone zosta\u0142y w ofierze Chronosowi \u2013 bogu czasu.<\/p>\r\n<p>Destrukcja pami\u0119ci<\/p>\r\n<p>Co decyduje o tym, co zapami\u0119tujemy? W utrwalaniu pami\u0119ci kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa aktywno\u015b\u0107. Informacja musi zosta\u0107 starannie i dog\u0142\u0119bnie przetworzona; innymi s\u0142owy, w logiczny spos\u00f3b powi\u0105zana z tym, co ju\u017c przechowujemy w pami\u0119ci. Je\u015bli informacja nie jest wykorzystywana, trwa tak d\u0142ugo jak \u0142adunek elektryczny neuron\u00f3w, w najlepszym razie kilka sekund. Jednak u\u017cytkownicy sieci pragn\u0105 rozrywki w \u201eczasie rzeczywistym\u201d, chc\u0105, \u017ceby ich nieustannie dekoncentrowa\u0107. Carr s\u0142usznie wi\u0119c konkluduje, \u017ce \u201eInternet czyni nasze m\u00f3zgi niezdolnymi do zapami\u0119tywania\u201d.<\/p>\r\n<p>Sokrates przewidywa\u0142 pojawienie si\u0119 narz\u0119dzia stanowi\u0105cego \u201elekarstwo nie na pami\u0119\u0107, ale na przypominanie sobie\u201d. Wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca Google, Sergey Brin, powiedzia\u0142: \u201eBez w\u0105tpienia byliby\u015bmy w lepszej sytuacji, maj\u0105c podpi\u0119te wszystkie informacje \u015bwiata do swego m\u00f3zgu, czy te\u017c gdyby\u015bmy posiadali sztuczny m\u00f3zg, sprawniejszy od naszego\u201d.<\/p>\r\n<p>Zastan\u00f3wmy si\u0119 przez chwil\u0119 nad tymi s\u0142owami. Czy faktycznie by\u0142oby dla nas lepiej, gdyby\u015bmy byli pozbawieni osobistej pami\u0119ci?<\/p>\r\n<p>Surfuj\u0105c po sieci, os\u0142abiamy po\u0142\u0105czenia neuronowe, kt\u00f3re chemicznie ale r\u00f3wnie\u017c anatomicznie wytwarzaj\u0105 synapsy i fizycznie buduj\u0105 pami\u0119\u0107. Osoby korzystaj\u0105ce z tre\u015bci publikowanych online nie rozbudowuj\u0105 zasob\u00f3w w\u0142asnej pami\u0119ci tak, jak ma to miejsce w wypadku ludzi zdolnych do dog\u0142\u0119bnego czytania i my\u015blenia zyskuj\u0105 jedynie dost\u0119p do elektronicznej pami\u0119ci zewn\u0119trznej Po\u0142\u0105czenia internetowe nie s\u0105 naszymi po\u0142\u0105czeniami. My\u015bli, o ile nie s\u0105 w\u0142a\u015bciwie przetwarzane, nie s\u0105 naszymi my\u015blami i nigdy nie b\u0119d\u0105 nas definiowa\u0107.<\/p>\r\n<p>Istot\u0119 zagro\u017cenia przedstawi\u0142 w jasnych s\u0142owach Richard Foreman: Wywodz\u0119 si\u0119 z tradycji kultury zachodniej, w kt\u00f3rej idea\u0142em by\u0142a z\u0142o\u017cona, g\u0119sta i \u201eprzypominaj\u0105ca katedr\u0119\u201d struktura wykszta\u0142conej i wyrazistej osobowo\u015bci. Dostrzegam w nas obecnie nowy rodzaj \u201eja\u201d, ewoluuj\u0105cy pod presj\u0105 przeci\u0105\u017cania informacjami oraz technologii \u201esta\u0142ego dost\u0119pu\u201d.<\/p>\r\n<p>Redefiniowanie cz\u0142owieka<\/p>\r\n<p>W mowie wyg\u0142oszonej do cz\u0142onk\u00f3w American Association for the Advancement of Science (2007) wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca Google, Larry Page, w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b wyrazi\u0142 sw\u00f3j pogl\u0105d na ludzkie \u017cycie i ludzki intelekt: Moja teoria jest taka, \u017ce je\u015bli przyjrzymy si\u0119 temu, jak zostali\u015bmy zaprogramowani, naszemu DNA, jest to po skompresowaniu oko\u0142o 600 megabajt\u00f3w danych, mniej ni\u017c ma ka\u017cdy wsp\u00f3\u0142czesny system operacyjny, mniej ni\u017c Linux czy te\u017c Windows [\u2026]. Tak wi\u0119c algorytmy naszego \u201eprogramu\u201d nie s\u0105 prawdopodobnie specjalnie skomplikowane: [inteligencja] to prawdopodobnie do\u015b\u0107 og\u00f3lne obliczenia.<\/p>\r\n<p>Jego zdaniem m\u00f3zg nie tylko przypomina komputer, ale w istocie jest komputerem.<\/p>\r\n<p>Dla Google inteligencja jest zdolno\u015bci\u0105 do przetwarzania danych, a my jeste\u015bmy coraz bli\u017csi \u201eszcz\u0119\u015bliwego\u201d dnia, kiedy maszyna b\u0119dzie mog\u0142a wytworzy\u0107 inteligencj\u0119. Kto\u015b m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107 z pob\u0142a\u017cliwo\u015bci\u0105, \u017ce to jedynie dzieci\u0119ce marzenie o zbudowaniu maszyny m\u0105drzejszej od swych tw\u00f3rc\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Problem tkwi jednak g\u0142\u0119biej. Wynika z niezrozumienia tego, kim jest cz\u0142owiek, ze sw\u0105 g\u0142\u0119bi\u0105 my\u015bli, kreatywno\u015bci\u0105, emocjami oraz definiuj\u0105cymi go ludzkimi decyzjami. Niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce Google jest Bogiem. Inni twierdz\u0105 \u017ce jest szatanem.<\/p>\r\n<p>Marshall McLuhan cz\u0142owiek kt\u00f3ry przepowiedzia\u0142 pojawienie si\u0119 Internetu i uku\u0142 aforyzm \u201emedium jest przes\u0142aniem\u201d, tak pisa\u0142 o cyberprzestrzeni: \u201eStwarza ona z\u0142udzenie, \u017ce jest rzeczywisto\u015bci\u0105 duchow\u0105, rozumnym facsimile Cia\u0142a Mistycznego, manifestacj\u0105 Antychrysta. Ostatecznie ksi\u0105\u017c\u0119 tego \u015bwiata jest Wielkim elektronikiem\u201d.<\/p>\r\n<p>Pewien naukowiec bada\u0142 zwi\u0105zek pomi\u0119dzy wielozadaniowo\u015bci\u0105 a kreatywno\u015bci\u0105 i pomys\u0142owo\u015bci\u0105. Wyniki by\u0142y jednoznaczne. Im wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 problem\u00f3w zajmujemy si\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie, tym jeste\u015bmy mniej zdolni do ich rozwi\u0105zania. Kiedy siedzisz przed ekranem, trudno jest ci my\u015ble\u0107 nieszablonowo. Ci\u0105g\u0142e przenoszenie uwagi podczas pracy w sieci ogranicza zdolno\u015b\u0107 do refleksji i kreatywno\u015bci. Internauci s\u0105 powierzchownymi my\u015blicielami, poniewa\u017c nie maj\u0105 czasu na kwestionowanie bombarduj\u0105cych ich idei.<\/p>\r\n<p>Z regu\u0142y cz\u0142owiek nie jest nigdy tak efektywny jak w\u00f3wczas, gdy skupia si\u0119 na jednej rzeczy. Ju\u017c Seneka m\u00f3wi\u0142: \u201eBy\u0107 wsz\u0119dzie, to nie by\u0107 nigdzie\u201d.<\/p>\r\n<p>Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce rzymski poeta Lukrecjusz mia\u0142 na my\u015bli w\u0142a\u015bnie u\u017cytkownik\u00f3w Internetu, kiedy pisa\u0142 \u201eOni tylko z ust cudzych czerpi\u0105 sw\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107, \u017cycie pods\u0142uchem poznawaj\u0105c, a nie \u015bmia\u0142em odkryciem\u201d.<\/p>\r\n<p>Wchodz\u0105c do sieci, ca\u0142kowicie odcinamy si\u0119 od \u015bwiata zewn\u0119trznego. W nieunikniony spos\u00f3b musi to zmieni\u0107 nasze zachowanie, poniewa\u017c element\u00f3w maj\u0105cych zasadnicze znaczenie dla cz\u0142owiecze\u0144stwa \u2013 zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzy naszym umys\u0142em a naszym cia\u0142em, do\u015bwiadcze\u0144 kszta\u0142tuj\u0105cych nasz\u0105 pami\u0119\u0107 i nasze pogl\u0105dy, naszej zdolno\u015bci do odczuwania emocji i empatii nie da si\u0119 wyrazi\u0107 za pomoc\u0105 algorytm\u00f3w. Do wykszta\u0142cenia takich zdolno\u015bci konieczny jest czas. \u201eJe\u015bli rzeczy dziej\u0105 si\u0119 zbyt szybko, mo\u017cecie nigdy nie do\u015bwiadcza\u0107 emocji zwi\u0105zanych ze stanami emocjonalnymi innych ludzi\u201d (Mary Helen Immordino-Yang).<\/p>\r\n<p>Szalona technologia rodzi szalone dusze, a szalone dusze nie s\u0105 w stanie dzia\u0142a\u0107 po ludzku.<\/p>\r\n<p>Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce epoka Internetu jest czasem rewolucyjnych zmian w ludzkim zachowaniu. Stoimy wobec wyzwania, aby zachowa\u0107 nasz\u0105 ludzk\u0105 osobowo\u015b\u0107, stworzon\u0105 na obraz Bo\u017cy i odkupiona przez Chrystusa.<\/p>\r\n<p>Chodzi o to, aby\u015bmy nie z\u0142o\u017cyli naszej w\u0142asnej duszy na o\u0142tarzu nowego boga rozproszenia, zapomnienia i bezmy\u015blno\u015bci.<\/p>\r\n<p><em><strong>ks. Dominique Bourmaud FSSPX<\/strong><\/em><\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <strong>Zawsze Wierni<\/strong> nr 3\/<a href=\"https:\/\/www.piusx.org.pl\/zawsze_wierni\/rocznik\/2022\">2022<\/a> (<a href=\"https:\/\/www.piusx.org.pl\/zawsze_wierni\/numer\/220\">220<\/a>)<\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pami\u0119tam, \u017ce po raz pierwszy poczu\u0142em si\u0119 nieswojo, my\u015bl\u0105c o swoim laptopie, kiedy m\u00f3j przyjaciel Raymond, programista-samouk, zacz\u0105\u0142 stuka\u0107 nerwowo w klawiatur\u0119 w poszukiwaniu jakich\u015b informacji. Trudno by\u0142o nazwa\u0107 to ludzkim zachowaniem. Albo Ray oszala\u0142, albo te\u017c by\u0142 to jego spos\u00f3b na ukojenie napi\u0119tych nerw\u00f3w\u2026 Jedynie kolejna nowinka techniczna? Jest faktem powszechnie znanym, \u017ce cywilizacja [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13,9],"tags":[155,351,20,186],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135148"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=135148"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135148\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":135149,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135148\/revisions\/135149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=135148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=135148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=135148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}